Compendium Maleficarum

PT

Pole. sits ament iu n vem | meme iL E T ———— € T d&-À x P E reus

i E p ERMRRER

—-

E 5p.
UA
y
OU EN

nm etm

S

E

Y

-—

»COMPENDIVM .

€MALEFICARVM.-
Ir |. Intreslibros diftin&tum. WO. ^
SEX PLVRIBVSAVTHORIBYS
PER FRATREM FRANCISCVM
» MARIAM GVACCIVM .
Ordinis S. Ambrofij ad Nemus colle&um ; & plu-
ribus figuris, ac imagin "us perornarum:

Ex quo nefandifsima,& execranda in genus humanum ope-ta venefica, ac ad illa euitanda Diuinareme- -

T. . dia conficiuntur. | OcMUVM PRIVILEGII O,

EX (iff

qs 327 eS ; | S

us 2 SJ

SMEDIOLANL

Apud Hzredes Auguft. Tradati. M. DC. VII. : | CumlicemiaSuperiorum. 007

$ "s LN ;
k- !
,
' i M * 4 - capti |
* ^ y E

33 4 | i LM T act

" x Uo. S DERE AT "m : ENE D EE b L3

') zT x 4 USE Eo 4C H0 TFI DEA SESS SAEI UE CERTUS.

P 77 d

2 ^5 7 Lexe2fff [ ime
Wis ; SS
SN EIN EN N

zs

PUE LASS 772777 SN

ZZ V / o SS

LLLA

rr a

All.
RR
" 3

*
z
I

e

72s
M
EA

d

((7Yy "wA p ga

i

tb
a E
€
S ——

NS 4 C

EN NAM

EX

Es. Imprimatur : 44s

(— Fr. Aloyf.Bariola Auguftinianus,Confultor Sancti
»cCGot | Officij pro Reuerendifs. Inquifitore. iC
o 9 rica Aloyfius Bofhius Canonicus ordin.'Théologus pro
M 7s. Miifiriff Cardinali Archiepifcopp, 7
// ^ a Nidié Saccus pro ExcellentilsSenatg. 07^
) » j ng i x gà e e M Y SUM xd
" : did y
i ou ur wr

E :
Ee -
?

oues soxe Hluftrifs. ac Reucrendils. | | |
M xoEuB ESO
DAT ON S.R.E. Cardinali Amplif. |— .
RÀ 7. Religionis Ambrofrane Protetori «vigilanti.

F.FRANCISCVS MARIA GVACCIVS

Eiufdem Religionisalumnus. S.D. . |
3| RLEONUN IV. M ab binc(V igilan-
tifsime Praful) cum circa curam Se-
renif simi Ducis Cliuenfis , € 1ulia-
cenfts, ( quimultis ligaminum gene-
ribus. à Maleficis tenetur ) verfarer
librum bunc, cui (ompendium AMa-

leficarumtitulusef , varijs exemplorum ferculis inter-

fperfum , in vnum collegi , eo olim confilio , ut mortales

(confiderata Magorum calliditate ) fluderemt in Domino | T ao. pé;

pie. Jfan&leque viuere. Quietfrad flomacum nafgtorum
gon faciet ( quid enim difficilius , quam cuiufuis palato
facere fatis?) ad euitandam tamen fortilegorum y ^
tiem , nonnihil conferre videtur. Cum-vero bunc «n.n
typis tradere [latuerim, de patrono ( quo aufpice tutior in
ducem exiret ) queri apud meceptumesi. Tu vero 1
Justrifsime , ac Reuerendi[sime Protetlor ; quem genius
nulli [aa dexteritate non graui[simus , animi , corporisá;
dotes , €? innumera "vite ornamenta buc figi j euexe-
runt , onus vnicé multorum occurrisli , qui publico pr4-
- conio pradiceris egregiam virtutemcum pari eruditione
: | copula[Je : iacentesque litteras non re[picere olumyverum
E. etiam amplifsimo fauore profequi , Qy benignitate baud
| vulgari excitare. Quas igitur ob res aduertens, animo te
egregium omni ex parte agere e"Mecenatem 1n eos, qui je.
feafque fortunulas doctrine melioris dicare po[funt,quos
inter ego postremis fubfeliis fedeo , duxi , celebrati[simi
, tui nominis facem, buicna[centi opu[culo prelucere, tibi-
que licet ampliora promerito , hanc laboris certé alicuius
feturam confecrare | Quam fi candore illo ( "vt [pero
| quo es praditus ingenuo fane , e7 liberali éxceperis ,ru-
oft cen[ores $ quibus nibil nif. ingenio ^ eg induftria pe-
* fetlum placet , ad has "vigiliolas conniuebunt .. "U'ale,.
€? Guaccium inter eos ad[cribito , qui tibi funt toto pe-
Core addiéli. eJMediolani , fexcenteftmo ocbanuo fuprao.
illeimum ,menfise2Maá. os
" DNESE 9 NT

praed repr pa MEA Arr tr p iA 184935
OH HE TUE SM En |
LEES US EERE A d3) EA qp SEPA: Hy
E )/ 37 :
EIER REA C989) /t96 35,69 633:e9 35 069632.

-AD LECTOREM:

Prefatio. ;

z77] Nter inderirsvilialis Dei benefi-
|: cia, quz indies in vniuerfüm ge-
.nus humanum , & in fideles pre-
cipué fuos Diuina exercet miferi
cordia; hoc vnum crediderim ef
| - Íefingulare, Cognitio, videlicet,
málitia; "eue as hoftium tam vifibilium
quàm inuifibilium noftrorum: vt cognita corum
calliditate,ponamus obftacula, vbi offendicula pa-
rant illi; & tentant. Quoniam veró fuperbia eo-
rum , qui Deum oderunt indies gradatim afcen-

dit, iocides femper, & non veretur humanige-neris virulentus hoftis, cuius fxuitia magis,ac ma-gisincalefcit,nobis acutiflimas diffeminare fpinas, doloram, tribulationum; infirmitatum diuerío-rum generum, quamuis fi fibi tribula metat : zter-ma füpplicia propria augere, ac poenas exacerbare, dummodo hominum multitudinem, quàm poffit maiorem ad Inferna deducat;imaginem due excel-

| a 3j len-

7/73.

léntiffimam, & Dininam, Chrifti pretiofo fangui-
ne lotam decolorare , confpurcare , & inficere ; &.
libertatem in feruitutem redigere valeat. Hil i,
quód eius malitiz confültum habere vnicuid;no-
ftrum debet effe cordi ; circuitenim táàmquam leo
rugiens , quzrens quem deuoret: & quamuis ho-
Ítile ferrum in füuamet pracordia vibret,& conuer-
tat , nihil tamen finitintentatum, nihil inaufüm.
Imó, fi nouitanimos imbecilles , ac pauidos; vim *
facit: fiimperterritos, & conftantes, vulpem in-
duit, vt fallat, quia mille nocendi artes habet , in-
numeris vtitur modis, [uperítitiofis artibus, & cu-
riofis, vt mortalium animos Deo abducat, &^ ad
ftulta eius commenta attrahat : qua omnia per fa-
Ícinationes , & fortilegia miré exercet: Ergo hu-
iuímodi eius malitia perfe, & per membra fuaà
- multisiam fzculis in perniciem, & corporum , &-
animarum difleminata,fatis conftat peropera Ma-
gorum , Maleficarum, Sortiariorum , & Sagarum,
quarum fpecimen prz fe fert prafens volumen, ex
cuius animaduerfione pullulabit veritas. Vt au-
tem vnufquiíq; confüulere fibi poffit, feriem hanc,
cui, Compendium Maleficarum nomen addixi,
& le&titet , & perlegat: & ficut diuerfa füntartes
nocendi per exempla patentes , diuerfa funt etiam
remedia illis contraria; vt cognito contra;appona-
tur& pró. Siquid igitur, Lector, erit; see
t i d O-

horum exemplorum lectio: poffit animaduertere,
& inde etiam medellam traherémanibus in altum
é ds, Deo gratias;qui ad fui gloriam, Demonum
Contufionem : animarunr exercitium : iuftorum
perfectionem , ac daminatorüm poenam petmitrit,

itagraffari Dzmonesad omnium Doctrinam; s. inftructionem.

* 4 | IN-

"INPPPER ed MATERIARYÓ

—(— IN: :HO.€: KA PS Ecl: | o) H5055 € 'eegtinentur. ^^ 7 Bi i m

IN PRIMO LIBRO:

m —

eu U'anta, €? qualis fit visimaginationis. — 1 (C DeeAMagia artificiali.

| 3 4n bac SN habeat quofdam effetius "ve-

ros.
eL agi per Dialolumn mira ficis. 2
Miros effcctus olim «veteres A 4gis tribuerunt. II
De patlo eAMagorum cum Diabolo . - 13
Sortilegi diris imprecationibus C7 aiti perent pluuiam,
grandines , e7'c. 22
Quid po[fnt e/Magi circaexterna . 2j
"n Demon po[fit veré ditare fuos . 29
en po[fint magi aliqua fenfibilia mixta arte [na gigne-
re». 32

4n verum fit, quod Demones fiant fuccubi , c7 incubi , €) an ex tali concubitu po[fit fequi generatio. — 34. "n Sage veré transferantur de loco ad locum per nottur-205 conuentus . 33$.

t E T p " An 4.8

I.ZN 3D GE VxX.1 ednpalf nt M efe gura ex "una var froh i i»

Aliam. Napetn io; ri tanghes

pF. ?beflie cet poff int arte Maru. , oio s £f ap deu Dehets pr " Linie g"Ut p tormenta non sf ntiats «pag. c iui vRBNT o6 6

n Magic abut. e qprra Demonum "f Xu immu-
ieueri Pp MARS é$
4n anime: 2Defuntlerum disais 2 nt dps i
pag. vo
De Dammnurh apparitiónibus fiue fpefleis - a aV É

Aia poljimz inter. fe Cacodemones per nau 9f vos ito ero In Sécundo; Libro. AC VCEYAANIAR

pia E-Maleficio [omnifico 00 oss | 9$

Saga vtuntur Cadaueribus Iurmanis ad necem bo-

- sninum. js T 10jf
De 24aleficio V enenario 5 oy re
DeuM aleficio ligaminis. 5^ Mes Ó p
"De Maleficio incendiario. sii eanu 223

Damon-vult hereditariam profapiam in $a s dup ry
Sagarum diuerfi in genus. bumauum modi vindictae. '
pat. 118
Dernorbis "varijs aDemonellatis. 5 27
nd Deus ud Demonem MA Ic. dran P: 7ale--
^s gücias.: j Mr
n pe herois Mal f ci in in fron chran-
disque

ru M d INL FUNT ^"

I yN 3Dcq i Vx. 3i

| disquemortis ... 053348 NUM Malis in curandis infrmiaius / epa sid Religionis. ... Cz eAMetus inculfus- Maleficis , im (fy verbera; funt opti--omum remedium ad il MIA »quasin-tulerunt. 5S 149. "Pofl multas i impietates à Malefis paratas, Demon tandem conatur eos ad inieritum pe ipforummet nmá-. musinducere. — ^ Au r6 Quos f femel corripuit Demon , bos obnixé retinet etiam dn tormentis con[litutos ante Iudices , im interioribus fécrarijs ac ubilibet. 160

Summarium omnium fcelerum AMaleficorum paucis con tentum . 163

Demon decipit € [educit per fal[as reuelationes rue

apparit l0nes.

164. De prouocatione ad GER : 7f *De purgatione Monomachia. 177 De purgatione vulgari per m Y s 29 22e fà andi per fusufr. 5 - 187

NA Tertio Libro . AN liceat tollere Maleficium vatione arfindi "maá-

; leficiatum. : 110

De fignis cognofcendi Deneniau, eji impliciter male-ficians. OQ à W 196

ih ! | e

I NUDCR E

De remedijs Diuimis, € f pernaturalibus T:

De. Fide. .

D gaptifmo : | |
2De Cenfe[fione. NT
De Confirmatione..

De Euchariflia.

Non esl iocandum Cum Déronibus. $
De Oratione . |
De Zngelo cuflode. ) [^
"Auxilium fmgulare. B. dts Vue
De figno [ance Crucis .

De aqua beneditfa , fue lu[lrali-

De Virtute Salis, Panis, ('erei, ec.

De fonitu ((ampanarum:

Pouda-M 4e.

IN-

211I

219 |
".20 |
22f |

Áá23
231 E
233 |
236 |

: |

LM

VE C

S

,
Ao
M
: Léo
" uai
« 7
nA 2 k :
e SN
[i
ur

Citátorum in Opere.

iid Ordiue Alphabetico diflinclus ;

ott 1 CX
A RUN Bs 5
Bulenfis B "tia Porta Neapolit ang, ^
gà darianus . Bartholomaeus Spizeus .
yp dndraas Ce(alpinus. || Bartholomeus.
s dnastafius Nicenuw. — |. D. Bafilius .'
Ananias . Balduinus Ron[zus;
Andreas T beuetus . Belleforeffus .
D. Ambroftus . Bernardus Arlunus.
adntenius Bomfinius. Beda Venerabilis.
-dntonius T'orquemada., D. Bernardus.
"Amatus Lufitanus. Binsfeldius.

D. Antomnus.

D. Antonius, Ambrofius ,Ansbertus. "Alphon(us Villegas.

| Bernardus Luxemburgus. ey Burcardus .

N : | Bredembachius,

"Albertus Leander. C
"Alphonfus à Castro. deus
b "Alexius ab Alexio. -* ABaneada.
m D. Atbanafius . Cardanus,
"Apollonius. Caietanus .
D. Augustinus, Canttpratenfrs ,
"puleius , Cedrenus.
duticenna Cenforinus .

C«-

LXNd

Cafhvenfis .

, Cefarius Ciflercienfts ,-— 77e

CaJalpinus .

D. Cyprianus .

Ca[ar, Baronius .

Chica. ^ €a[ianus .

D. Cyrillus EAR
D. Clemens.- ,
Clesaens Alexcandrim.
Claudius Charundas, —
Cocceius Sabellicus i5:
Constantinus presbyter , ^
Cornelius Gemma. —.-
Comsineué. —-

Cornelius C. berpenfit | Concilium Nicenum .

| Concilium Tridentinum,

Concilium Romanum.
Concilium Antiochenum,
Concilium Cae
Crefpetus. —
Cromerus.

Crancinus.

Curoanus .

niel.

Dion Xiphilin.
D. Dionyfius "Artopagita.
Dionyfius Cartufranus ,
Dodechinus, .
Dubrauius.,
Durandus .

E
Mantel Cola,
Epiphanius,
Euantes.,
Eufebius .
Aelianus.
udentas Siluins .

|] Philippus C ierant T

|p S ddl de afia. SXA
Florimundus Raemunduse: - "TN
Fontanus . oso ge
Fuleofrus . SER uti
Francifcus: Benciuss ve vio Xi
Philo. : à u bat pa

z Phlegon Trini DUMSYA 65s YÀ

Philofiratus . Franci[cus Lopezins -

Feraelius .

Firmilianus .
Feuardenus.
Francifcus Piceusz. i

"m

: ss
^4 za )m sud
pU. pe

Frau olsPralefos qus - m 36M G

Afpar Spitillus . ;

Galepus, — ros M ote
Gabriel. 192 i
Glicas.
Gellius. HR
Georgius Pi&lorius ;
Godelmus . 12
Gonzalnus MendozA s x:
Godefcalcus Flollenus dug
Gothifredus .
Gregorius T wronenfit. M
Gregorius INsffenus..—
Gregorius Ca[arienfis .
Gregorius ALMA n
Gulielgsus INeubrigenfis ,
Gulielmus Parifienfis,
Guagunus .
Guicciardinus.
Gulielmus zdbbas .

"itonus . Herodotus.

E P PEDUCNETITMSRMUUUNUOCEETLSCORMENESI TT

]
!
»

IXNG3DGEVWXI

IH etlor Boethius -

Henricus Ganderifis, RINUCUTN

FHitppotrates.:: i521 Xu ost
D. Hieronymus.
Hoyppolitus Martyr.

Honorius "ducufloduntufi CENE

Horatius T'orfelinus,

dHugo Heterianusso: io x nc

d 1e Amblicus.

Iornandus ,
Jouianus Pontanus,
Innocentius Papa.
JD. lfidorus. —..

JD. Iustiaus Martyr.
D. lrreneus, Py
Jaquerius.

Juo .

Joannes Niderin "TA ,
Jofephus a Cofla.
Joannes T ritemius.
Joan . Sabi[benenfrs .

Joan. Gregorius deVAlentia, ....

Joan. Naucler .
doan.Villaneus
Jacobus Vitriacus .

JYoan.Baptifla Codronchus ;. :

Joannes Maior .

Joan. Archipresbyter.
D.loan.Crifoflomus. i
Joan. Ger[on iM
Joan.Baprifla Sufcius, -
Joannes 7Molinetus .

L

"Aurentius Ananias
Lactantius,
Leuinus.
Lemntus.

IM SL NB erinnere Lo rm

- lE de. E

Lindanus .

Eycoflens. EREONE

Lucianus. : ET

Luitprandas EM

"reus Venetus ;

Marfilius Ficimas 7

AYÍAMH$. x
Martinus Delrio,-.-
AMatbeolus .....—-
Martinus Biel'tchi ....
AMartinus de Arles ,

Marcus Epbefiuse.. 7s

AMariana .

- Macrobius.

Mennas Abbas,
AMetapbraffes 25
AMedina .-

Michael Montanus z

N

Aztanzenus , ANicephborus.z:

; Nicolaus Remigius .

ANicetas . |
[6,
O Laus Magnus. -
Origenes .

P

-

Aulus.

D.Paulus iub
Paris de Puteo.
Paulus Diaconus.

Paulus G rillandas «.

e

IX-N3DI EV.X4 Panfaz o; Aet coa 1

:

* "* p*
Pamelius. Users on : f west E
Palladius. sss: das ace - V.
Petras Gregorius. uae f Axo Gramaticus : Veo ATi
Peltanus. ; &3 Sabellicus.

Petrus Binsfeldius. us. alisberienfis. Petrus de Palude, Sebaflianus Micbatl.

Petrus Biz,arus. ia Seruius .
PerasCamfus. | .5. X M] Suffriduspresbyter.
petrus M«ftas . Sigebertus .

Pererius. Sixtus Senen[is .
Petrus Damianus . Siluefler .—
Petrus Cluniacenfis. Syei[mundus .
Petrus Matteus . Simpo[franus. —
Petrus de Chiez.4. Scipio "Aemilianus
Petrus Martyr. Sophronius .
Picus Mirandulanns . Socrates .
Phams. Solizus .
Plinius Iunsor. cfc m Sp omen
Plato. E apocct pss Qs
Plethbon. ee Scardeonius- 5
Pomponacius. | - Scoti ^v» /
Porphyrius. Stepbanus Durantase
Polidorus Virgilius. Stephanus Papa.F.
Proclus . Stumpbius .
Pfellus Suidas .
Sprengerius -
R
T
Anulphus.

Radeutcus . Heophanes .
Rhenanus . T beodoretus .
Ribadeneira le[uita. TJ ertullianus.
Rodericus Epifcopus . D.T bomas .

Robertus FH auporttus . T bomas V aldenfis . Ruffiaus . T bomas Pbazellus .

T bomas de Mediauilla.
(G3) OE3: (C969 7 bomas Brabantinus .
PDCEIAGED, T oflatas

T urrecremata.

P'airus

Zvrus

hr - PE. ^ d
LCNUIDCOEL£X:
^ Pincentius Bonardus,
Vwiticbindus.
Volateranus.

Pincentius Beluacenfis,—

Vilamontius

CFROINI Ss:

x 3
-
— e
i :
'
-—— i
*
b
LI

i "eM NP VEO IE PPS ISO ET,

COMPENDII " MALEFICARV M. LIBER PRIMYS.

— M tt

Quanta, € qualis fit is imaginationis . Cap. 1. à

Doctrina.

E vi imaginationis multi multa fcripferunt;
vt Picus Mirandulanuslib. de imaginationib.
Marfilius Ficinus lib.1 3.de Theolog.Platoni-
ca. Toftadus in Genef. cap.;3o. Michael Medi-
na lib.2.de recta in Deum fidec. 7. Vairus lib.
2. de faícino c.3. & alij quàmplurimi : Omnes
in hoc conueniunt , fcilicet, imaginationis ef-
fe vim maximam: conueniunt etiam,corpus

I EUEET PERI propriam imaginátis plurimum in illud pof-

fe, & hoc docetur, tum ratione,tum etiam experientia . Ratione,quia

imaginatio dum retractat rerum obiectarum fenfa perceptarum fi-mulacta, excitat potentiam appetitiuam ad timorem, velad pudoré, vel adiram,velad tríftitiam, & hz aff«ctiones fic hominem afficiunt, |.

vt calore , vel frigore, alteretur corpus , pallefcat, vel rubefcat, vt $41.

quafi exiliat , efferatur , vel torpefcat , feu deijciatur . 4 QuocircaD, j; alj.et

Thomas optimé tradit imaginationem poffe in corpus imaginantis lib.3.com-

omnia, quz naturalem coordinationem babent cum imaginatione. , rz gent,

vt funt motus localesin dormientibus : nullam veró vim obtinere ad c.103. alias

u (ompendij Malsficarum.

alias propri) corporis difpofitiones., que naturalem cum imaginatioz ne coordinationem non habent, vt quisadijciat ftature fuz palmum vnum, & qua funt fimilia.

Experientia veró probatur hoc indies inijsnoQtambulis, quiin,

fomnis ira faciunt ,in quibusconftat hzc per imaginationem fieri fenfibus fopitis. [1

Exempla.

Lib.tdif R Efert Martinus Delrio,quód Legione factum eft ante paucos aris quifit ma nosin quodam Collegio Religioforum: Erat laicus. quidam, &icer. c.3« qui die folebat pueros rudimentis Cathechifmi imbuere cogitatio-1 3- nesezdem dotmienti recurrebant,ita vt in fomnis & doceret, & hot-taretur , & iocreparet puercsz qué clamose, & feruenter , vti folebat vigilans , fictutbabat vicinorum fomnum; itsque laicus alter, qui illi propinquuserat, dehocfzpeillum mopuerat: qaodam die illi perio-cum minatur, vt fi ediderititerum hosclamores, furrectuirü fe noctu, & ad Thalamum eius itutum,& flagello ex funiculis facto illà verbe-raturü.Quid Gundiflaus?(fic.n. vocabarur)furgit circa mediam nocté dormiens, & egre(fus, vt decubuerat, (tanum cubiculum fratris colle-2a ingreditur , manu forfices tenens, & recta ad lectum alterius , qui fuerat minatustendit. Vide Dei prouidentiam: Luna lucebat,& nox clara abfque nubibus erat, & fraterifte vigilabat , videt accedentem, & ipfe ftauim fe de lecto deijcit ab ea parte, qua murus erataliquan-tulum remotior: Dormiensle&ulo proximus, forficibus ter, quater-vé percutit culcitram, & confeftim reuertitur vnde venerat.Mane fa-to, interrogatus, negat fe meminiffe , neque id facere vnquá in ani» mum vel leuiter induxiffe, fed tantum cogitaffe , fialter cum flagello ad feaccederer, illum forficibus petterrefacere , &abigere. Duo fodales (imul peregrinabantur, tendentes patriam verfus, ac-. cidit, vt peruenirent vno diead oppidum quoddam , in quo vnus eo-rum habebat amicum, apud quem diuerfatus eft, alter veró in diuer-foro apud cauponem pernoctauit , vt die fequenti eorum iter fimul etiam aggrederentur. FaCtum eft; vt Caupo nocte dum dormiret pe-regtinus,auiditate auferendi ipfius pecunias,ilium occideret, & poft-quam occiderat, fecum ipfe cogitabat quomodo cadauer clam extras vibem deportaret ad fepeliendum. lnipfa nocte affuit occifus pet vifum fodali dormienti , & diuerfanti apad amicum, dicens; Soda-lis, fodalis auxiliare mihi, quia Caupo vult me occidere. Poft fpaciü aliquot horarum affuit fecundo, dicens :ah fodelis non es mihiauxi-liatus, & ecce , quód crudelis Caupo perdidittme , Poftalind tempo-xis interuallum ipfiufmet noctis affuit tertio in fomnis ; dicens, o !

ace cod neow EV PH m

N

WETW AU UT ODER NETES Y Sel ios REN, HIN EP Re CRY RENS INTTETRE WE MOMS Y AERE VORNE LUN e IPS ESTA Uc ua MICE Qu Ql MM le cada rax ELE. Y T ü : Y

Liber Primus. 3

fo Sodalis , vbi mihiopem non tuli(ti , vc eriperer de manibus inter-ficientis, nnocexanguisiaceo ,.& cogitat homicida corpus abftrahes re meuin, & ad fepeliendumin campis cxtra vrbis me»ia , iamque il-lud intra fercora fupercurrum preparata iouoluit , ue patiaris hoc rogo protua in mebeneuolentia , fed cura faltem , vt eo honorificen-tiori modo , quofieri poterit , fepultu:z tradatuc. Mane facto exper-gifcitur focius, & perterrefactas fomno , furgit ftatim , & adit Soda!é fuum: petità Caupone, vbi nam Sodalis meas ? qui refpondit verba Cain,nanquid eco cuftos fum eius? farrexit ,& abijr, fecuin afportás fua ; quo ierit nefcio . Perftitit aliquantulum focius , fecum cogirans «quid fibi agendum effet, & interim videtin curia currum ftercorami-nibus onuftum: afflictus imaginationefomni mifellus , & non inuen-to focio, rem tacitus intra fe perpendir, & expectato aliquo temporis Ípacio, percunctarur adhuc,an redierit focius , non redijt , refp. , for-taffe itet (aum eft agzreffus. Eia, inquit comes viuus, valeto , fiue-nerit focius meus, dicito ei, quód ego iter priui, me fequatur: & di--re&to greffu ad Prztorem Capitalem factum de focio fuo aperit , dat figna onufti currus tercoramine, acea omnia fuppeditat , que ad in-formationem fuat neceffaria. Mittit Prztor Satellites ,qui à longe ftantssattendebanr quid nam caupo facturus effet : Exiftimans auté homicida omnia effefedata, quia focius mortui iam di(cefferat,emite tit currum é domo , iter habens extra Vrbem: hoc Satellites atten-éünt, occurrunt, & aiunt ; quo, quo bene vir , ad quid hzc ftercora? nobis e(timpofitum inrercipieandi ipfa, & eueríoin terram curru,in-Weniunt pecemptum fociumintra ftercora illa iacentem: comprehen-&itür homicida, & dat condignas delicti atroces penas.

De Magia Artificiali. (a IH. Doctrina.

Ac1A duplexeft, naturalis. f. & artificialis .Natura-lem,legitimamque Magiam cum caterisfcientijs Ada-

mo Deus largitus eft ,à quo pofteritasedocta per ma-j : nus, & orbem eam propagauit.Ea, vt Pfellus, 2 & Pto- , qo, 4 CE ENO- clusbaduertere, nihilaliud eft quàm exactior quzdam Usb! arcanorum naturz cognitio,qua Ceelorum, acfyderum curfu , & in- p jy. ü fluxu , & (impathijs ;atqueantipethijs rerum fiogularum obferuatis Magis, fuo tempore,loco, ac modo res rebus applicantur , & mirifica qua- 75.7. dam hoc pacto perficiuntur , quz caufatum ignaris, przftigiofa , vel c /ib. to. miraculófa videntur ;velut cum Tobias paternam cecitatem fele pi- fimplie, fcis difcuffit , quam vim Callyonimo pifci tribuunt , cum Galeno c dicam,

[ 2 ple-

Po YA n»

PENNAS IS NORYNERNONURUNERT E TUEME TUENTUR S AP Y, Y T Tap n EK. da S Led 7» "FENBFR.Y T Inn d

]

*

4 | Compendij eMaleficárum ;

pletique.Item cum tympani exlupina pelle fonus aliud. tympanum arb .;, C agnina tenfum difrumpit . Hluftria quoq; illa, quz narrat 8a Aus de cj, Suft. de Pauonis carne nefcia putre(cete: de paleis frigorefüo niues. Dei c 4.5. conferuantibus, & calore fructus moturantibus,vi contratja: de calce, &' 6. quzcum in fe ignitam vim habeat, aquisaccenditur , & oleo infufo non accenditur: de Agrigentino fale,quiliquatur igne, & aquaindu-ratur,& crepitat,& de huiufmodi fimilibus permultis.

Altera eftartificialis , qua mira quedam perficit perhumanam in-duftriam,& hzc eft etiam duplex, Mathematica, & Dreftigiatoria.Ma-thematica eft,quz inaititur principijs Geometricis , Arithmeticis , vel Aftronomicis,huius exempla (unt; in Siracufarum obfidione nauium pet fpecula combuftiones: & Architz Tarentini Columba lignea vo-lans: Leonis Imperatorisaues eutec cantantes, & fimilia. Supponi-mus autem hàc nihil efficere poffe, y rerum naturz oppugnet, quini-mo indigere caufarum naturalium cpe,certo motu, & dimenfionibus applicatarü. Altera fpecies ludicra, && deceptoria potett dici preftigia-trix, cuius effectus non fünt tales,quales videntur , ad hanc pertinent pleraq; , que à Circulatoribus,& funambulis creduntur patrari incan. tacdonibus cum agilitate pedum , vel manuum fiant ; interdum etiam fiunt peranimalia bruta longo vfu edocta: interdum per occultos mea tus aliquibus fübingreffis, vt faciebant Sacerdotes Beli,qui cibosà Dra 34.14 cone deuorari fingebant. Tautaturgica,& Magia naturalis per fe bo-

na eít,& licita, vt omnes artes per fe funt bonz ; peraccidens vtraq; fit. prohibita;Primó quando ad malum finem referuntur.Secundó,quan-do fcandalum oritur, eo quód putentur hzcfieri opera Demonü. Ter-tio,fi immineat inde aliquod animz,aut corporis fpirituale, autcorpo rale damoum ipfi Circulatori,vel fpectatoribus. Notat quidam,quod huiufinodi gens foletfüb decem magicis prz(tigijs , vnum fubtilitatis attificios? actü mifcere,vt per(uádeant, quód, quxcunq; ab ipfis fiunt citta pre(tigium,hec fola dexteritate,& arte fiàt, & quidquid fortile-» Was gij admifcent,id fabtilitatis, & agilitatis effe videatur. Vlricus b ani-DES maduertità Diabolo fic medii poffe difponi, vt vna resalia videatur , ei: mulie. &X alià experimenta plurima folent fianc à Circulatoribus, vt docet ri, Widétius. cHancigitur preftigiacoriam docuerunt Demonesgigan-c In for- tes ante diluuium , &abipfisea Chamusimbutus , &ab i(to /Ezyptij micario. c. eius pofteri,tum Caldei,Períe,& fic fucceffiue , vt refert D. Clemens. de. malef;. d Vater Caldeos Zoroafttes primus fuit, qui poftea fulmine ictus fuit , cis; € co-. vt digna factis reciperet. PHP Mt: DNOGIOME L10niOus. M , : Posh ! T Exempla i PS Oloniz citabatur vitzo quzdam , quz mirain confpectu nobi-lium feciífet ; quz atte magica videbantur fieri; mappam enim, Qquans

!

BU Liber CPrimni iuto | uy

quandam dicebaturlacératfe;& fubito in amnium ocnlis redititegrafs
fe. Vittüm quoddam ad parietem à fe ia&otum ; & confractum , in.» ;
momento téparàaffe;, fimilia : manus Inquifitotis euafit excom- :
municata . iro feoot en voro aedi |
- Narrat fnpracitatus quidam , quód inFrancia Ttifcalinus Circula«
tot coram Catolonono , aliàslaudato Rege; à quodam Nobili ab eo.
remoto pelliciebat cunctis videntibus torque annellos ad fe fioiila-
tim , eosdnemanu recipiebat adaolantes , vt videbatur nihilominus.
mox torquisiateger, & illafus repertus fuit.Hic conuictas multorum,
que,nec&rre;necattificio humano;nec natura fieri poterant,confefius
eft,opera Diabolica cita peifeciffe, quód aate ob&inatus negauerat.
Ioanneés.Tricemius refert ex antiquioribus,quód anno$76.rempo-.
re LadouiciTmperatoris,Sedechiás quidam Religione Iudeus;profef-
fione Medicus;ttupendà quzdam cotam principibus uitis fecit 5 vide-
bátur enim hóminibüsipfum deuorarecurrüm opuftum fceno , cum.
equis, & Auriga: infüper amputare capita;tnanus, & pedes, quz pelui
cora impofita fanguine ftillantia,cunctis fpectanda praebebat , & ea
ftatim hominibus illefis (no quoque loco reftitnebat, Mediabruma, 6
hortamameniffimum in Czfaris pallatio atboribus; herbis, floribus , "ga
cantu auium,fubitonatis, &auditisproducebat. ^^ ^ ^'-
Thomas Phazellus mira réfert dequodam Diodoro , quem vul- , 5,,,;,
eus Liodorum vocat,hunc Magica arteimbutum miranda przftigio- , ,,,,,
zum machinatione Cattanz floruiffe... [s potenti carminum fuorum. fczlayium
vi,hominesin bruta animalia cori&ertete, omniumq;feré rerum for. b 5 c2
masin nouas Metamorphofes commutare , longiffimisqueà fe fpacijs Idem c 1.
di&iunctos, repente ad fetrahere videbatur. Cartanernfes preterea. Jib. 3. deca
ádeó crebris laceffebat iniurijs, & contumelijs dehoneftebat, vc vani] 4* 1-
fimecredulitatiscircumuenti ; ad illum adorandum concitarentur,
Hic,cum capitisreus/tradendus effet fupplicio, eliciorem carminum
arte przftantiffima e Cattana Bizantium,;cuiusimperium eotempore A
Sicilia agnofcebat,& rurfusà Bizantio Cartanam e lictorum manibus idR
dilapfas,paruo temporum iaterftitio peraerem deuehi fe iuffic ; qui-
bus veneficijsadeó Populo factus eft adimitabilis, vt inipfo quandam
numinis potentiam effe rari.errzote facrilego,cultam facris ei debitum
exhiberent . Tándemà Leone Cattagenfi Epifcopo Diuina virtute ex
improuifocastus, in media vrbe coram omni populo in fornacem
igneam iniectus,ienis incendio confüamptus eft: fic Diuina In(titia pre;
ualuit, vt qui feIudicibusforte minusiu(to zelo motis eripuerat,e Sà-
€i Virimanibuselabi non potuit. | bn
Nofttís temporibus Cefarium Maltefium Parifijs captum fuiffe ,
- fed écarceribusaftu elapfam ferebant: idq; ei Bazius Inquifitor intet
.. Ceretain Iudicioobijciebat: Sed cum vreeretur, & damnationem me-
tuerer,à Gubernatore;quituncerat ; ludicibusEcclefiaficisfüperfe- ^. — |
CUM A3 CIN Y 1

D»

| |

7 Compendi «AMaleficarum .

dereiaffis,ereptus,;in Aulam irrepfit,& ibi multa de nouo cepit edere. Cartas luforias id terius eas tenentismanu,ipfe diftans fic mutabat, vt bis;tetque alia in eisfigura appareret. Inalterainen(z parte pofi-. ta vafa ad fe alliciebat,moto vitri tantum fruftulo, Cogitationes non-nunquam diuinabat alienas,vt cum fparía faccari minutorum grano-rümio menfam magna multitudine;quód quis (ibigranum mente de-legi(fetindicabat;ená 6i quis in deligenda re propofita dubitaffet , ad-debat hefitationem,& refolutionem. Ia&tabat qp alter effer ele&turus , id fe diu prenouiffe,& alia multa:propter quz tertio in iusab Illuftrif, Archiepifcopo Mechlinienfi D.Honio Anno 1600.vocatus,cum fifte-re fe pollicitus effet;aufugit ad afylum omnium Antichri£i precurfo reim. Princeps ille;qui preftigiatorem Iudicio , authoritate, non iure , etipuetat,vix biennium fuperuixit,& floréte xtate interijt, nec quid. quàm illi,poftquam malz cau(fze defenfionem fufceperat, poftea fceli-citer in gubetnatione ceffit. Ex quo patet; quód nunquam Deus ime punitós Principes finit, hoftium fuorum defenfores , cum nominatium 2 EX". vetgeritane przftigiatricem quis viuere patiatur.

22.».18«
4n bec ePMagia babeat quo[dam effétlus veros.
e Capit. EIE ^

^ Do&rina.

2. VI afferueritomneseffectus Magiz effe veros, velcre-

$ datomneseffe prx(tigiatorios, raphanus fit, non homoz

| Scpius Demon decipit;quia pater mendacij eft , & prz-

( ftringitoculos, aut fenfib.alijsilludit obiecta vanaima-

! gine: necraró Deusimpedit , vt quodipfe vellet,ac pof-

s^" fetveréfacerein Magorum gratiam,non faciat: quod cit

cernit , ad praítigia confugit, neimpotentia ipfiusdetegatur. Quan-

doautem Deus permittit;& Damon vult verum effectum producere,

fiis eius viresnon fuperer , nihil profectó prohiber,quominus verum

effectum producat, tunc enim applicat actiua paffiuis, & caufz natu-

b cap. 4. tales verüumeffetum gignunt :id probat D.Dionyfiusb Athenienfs,

de Diuin, dümáfferitquód Diabolus peccádo , non amiffit (ua dona naturalia ,

nominib. vndefit,vt habeat viresnaturales valentiffimas,cum diuturna, & mul

A tipliciexperientia,vt veré effectum,quemcupit,poffit producere. V e-

rüm opera Magorumcum fint przftigiata, non funt vera,fed apparé-

€ p 2.45- t, & hoc probatur per Glican equandoloquitur de Magis Aegypti;

bil. qui videbantur facere, quz faciebat Moyfes , & vtitur his verbis : Ipfi

Ex 7. quidem virgas in ferpentescommutabant, verüm virga Moyfiipforü | : virgas

&

/

cLiler "Primus. H virgas deglutiebat. Murabanr & ipfi aquam in fanguinem,fed immu-tatam femel,naturz priori reftituere nón poterant. Educebanr & ipfi ramos, fed ab ij(dem edes ZEgyptiorum repugnari non poterant. Ljf-dem facultas erat Zgyptios vexandi , fed fanandi fapplici) poreftate nullam habebant: quinetiam ipforum corpora Deus magis puftulis afflixit,quàm reliquorum,vt hincmanifeftum fieret; non folum ipfos ponas diuinitüs irrogatas inhibere non potuiffe , fed etiam cum cz«

teriseadem fupplicia pertuhiffe. /—.: E1435 154

Exemplo.

; vtrepenteconuiuium fumptuofum exhiberi videretur:rurfus , J4tppione t vbilibuiffet, omnia euanefcerent.. Solebar.quoque res emere,& prec verbo p«-tium numerare,verüm mox numiclamà véditore ad emptoré redijf-. &» : fe cernebantur. Á : Legimusalia permulta de Simone Mago apud fan&um Clementé , 57, ,, a4 Romanum.Eum ex zre creaíffe nouum hominem quibus volebat in. cogniz. e uifibilem fadum ; Saxa quafi lutum penetraffe . Statuas animaffe . In. /jb.6.con-ignem pofitum non arfi(fe..Duas facies quafi alterum Ianum fe hab&- ftir. 2tpo-tem oftendiffe.In ouem,aut capram feimmutaffe.In aerem füblatum ficarü . volaffe.Autum plurimum exhibuiffe repente. Reges facere, eofque; deijcete potuiffe .Falci precepiffe;vtipía iter, & tmeteret, eamq; inif- « Te,& decuplo plus cxteris mefuiffe.Idem ,cum effet aliquando Sele-ne Meretrixin Torre quadam ;& accurriffer multitudoingésadeam videndam , Turrimd;vinxiffet illaamultitudo , & aftantium cotona y fecit;vtilla per canctasfeneftras Turtisillius omni fimul populo pro fpiceretur, & procumberevideretur. — Act

| desee quód Pafetes Magus incantamentis quibufdam faciebat ; Suidas ex

Anaftafius Nicenus;inquit;b Simon Magus ftatuas faciebat ambu b 4223

lare, & inigne volutatus, non comburebatur,& inaete:volabar, &: Sacra feri exlapidibuspanesfaciebat: Serpensfiebat, & in aliquas alias beftias quura] transformabatur: duas habebatfacies ,tn aurumiconguertebatur:ino ^ 577 c6uiuijsexhibebatfpectra omuisgeneris: efficiebar, vt multe vmbrze ^ ^7 eum pracederent, quas dicebateffe animas. defunctorum: Vaía, qua €rantin edibus faciebat videri tamquam quzfua fponte moueren-tur ad minifterium ijs , qui-portabant non vifis. Dubrauiusnarrat;quód Ziton Boemus Magus; arté (am oftentás, nuncfua,nuncalienafacie,ftatuzzd;: Irem in purpura;& ferico, ac có fetim inlana,& panno fordido Regife offerebat; ambulamid;inter Ta,ipfetanquàmin aqua nauigábat. Aliquotiesequisrhedarijvectü -gallisgallinaceisad epirediumfüumalligatis fübfequebatur. Conui-uas preterea Regis varié illudebat;interdum manus illorum ,neillas ad patinas porrigere valerent jin pedes boum ; interdum in vngulas ^ À 4 equo-

lib. 25.

£ o (onmpendi Malfiarum.

equorimérabsformabat; & quandoque fronti eorumceruinacoroqa. lauffima adijciebat quoties videlicece fene&cisad fübitum (pé&tacu-lum profpicerent, ne rurfuscaput, & ora ad menfam referre poífent.. Triginta fnes bene faginatos ex manipulis facai effiogit y 11lofd; paftü.

vepales,quo piftor voluit pretio; hoctaatum Emptorem monens, ne gregem onam ádflumen lormncópellat , qua ille monitione negle-: ca, cernit in flumine manipulos fluitare ; fnibusfubmerfis :ergo diu veuditore quzffito;atq; in Taberna tandé vinaria reperto, in qua pot» rectis pedibus in fcamno recubabari duni tomachabun dus altero pe-de correptum excitare vult,eumà corpore protinus cum femore euel-litzclaré Zavone qheritante,& obtorto collo; Emptorém ad Iudicema trahente; piftor in manifeíto depreheníus facinore, vt fibividebatur, s^ 57 damnüm damnoaddidir: De hac iactatoria arte Magorum, vide lli-Bba it nium;& Aulum Gellium lib. 1o.cap.x2« | 5 t

so eMagi per Diabolum mira faciant." "Cap: IV. 4

^ qDoctrina; .

f -OE wow metulocali corpora mouere poteft veloci(ti-Q3 mé,ita ut pofficrenraliquam oculis fobtrahere tam ci-tó,& aliam fuübftitnere, vt animosoculósq; intuentiuim ' MP. fallat, eisq; perfaadeatprioris in hanc potteriorem in-lwc*u) tearamconuerfioneri. Falescredendz Gentilium Me-thamorphofes; Diomedis íociotum in aues: & Iphigeniz in Ceruam;. a libr. 18. Vt D. Auguft.obferuauit, à & fraudemaperuit Aftirius.cuius facta Eu &c civit! febiusb'ab oblivione vindicanit.Quare przftigiatorijeffectus duabus ::Dei:c18. regulisdeprehenduntur. Prima eft.fi effectus noneriturà motu locae b br. 7. li,& füperacactiuitatem caufarum naturalium applicatarum ( vr effet ecclef. bi» fafcitatio mortui,vel verc cecitatis curatio) tunc interuenit deceptio, fer 14* & preftigium ; Altera eft,qnando id, quod vifum eft,ftatimeuonefcit, €ft przftigiofa machinatic. Exemplum prioriseft quando Magus po-fitoincatnera arcu de certo ligno, & fagitta alterius ligni, Gcorda cer ti fili,fagittam eiaculatur,& ita facit apparere in loco flumen enatum tante latitudinis quanta fuit (agittz ictüs; c Pofteztoris, vt cum vide-d lacerareequm,qui mox fanus fiitur.: Item inillo facto Magi , vt a. libr, 4, 1 fra, de fimulatoferpente,cy narrat Nicetas. d Verum,ad etiam mato annalium, t€mintelligentiam fciendum eft, cp Diabolus pluribus modis decipit idi c, 23. fenfus noftros. Primó quando vifui totum obiectum , quod coram e& 'eccaltat,velfaltem exparrealiqua.Secundó , fiimbuat medium ali-

-qua qualitate;qua fpecies per inediumtran(euntes , fic modificantur,

"oup P d .SthoR

uccams m rsuipr ks m. ac aire m e ma I— EE. Mr GM x:

Mor rm ii my Bim e e ra

, M . ' : * * . r^ * proxime Michaeliscuinfdam piftorislocupietisexcudit, proponitds -

CANC

r

s Elo Pipes 4g

vt non reptefeptent obiectum quale eft;vtfi aceto immifceatur fal, &; páanuslineus hoc acetum ebibar,póftmodum vero. fuppofira cande-ja inflammetur pannus,tunc formidabilesadimodoni facies;pra fentiü: exhibebit: vel fi de femine Afinino;& Cera fiat candela;illa acceía om-nésquotquoraderuntonocephali videbuntur .4 Téttjosfivaporesin-.a

€»sclid

termedijaerisinfpiffentur, vnde: putamds à gallo calinaceo trabem, mus Pari-trahi; & eft feftnce; Quartó,fimotosete medio fimul fpeciesmouean- fie 6.22.

tur,vnde fit;vt amgantibus videatur ad nanigi) inotum atbores mo-ueri ..Quintóquando cfferturfpectantibuscorpus aeteum fiue fan-: tafticum fimile rei putatitiz Sextó;celeriegitatione rerum oftenfarüs fübita occaitatione, variacollatione;feparatione;velconglutioatione, latente, vtfaciunt Circulatores;var1js li$aminibus;globulis &c..Septà m5;fi humoresagitentur , vel perturbentur , resconifpicientür aliter » quàiti funt; vccootingit ebrijs,ac furiofis. Tandem dico,quàód Diabos luspoteft fic cotbponere,& ordinarefantafmata, vt quisetiam vigilàs (quod dicitur) (omniet more dormientium;& putet fe eafentire; qua

non fenfit, iuxta Caietanum 2.2.q.9 j.attic. 5» :

cuc JEXMYPI 7n eosienm csllreorst C 4fatec Philippi,quá phznicesPaneada vocant,fertur yictimam NL quandzin jin quadam dieifefti Gentilium folemnitate macta-tam conijciin fontes, qui illic ex radicibus moris Panei prorumpunr, ex quibusIordanesemanare dicitur; eamd; Demonis vi, ac poteftate inirandum innodum ab eorum afpectu euanefcere iiraculumq; vi-deti przfentibusvalde metniorabile: quibus dum agebantur Aftyriü quodam tempore forte interfuiffe, & cum videret tam. multos illius seiadmiratione ftupefactos, eoruin erroris admodum miíerrus eft; deinde fuüblatis in Coelum oculis Deum omnium moderatorem. per Chriftum füpplicem precatum ; vé Demoniumilld, quod populum tantoettore cecauiffec, coprimeretipíum a fraude ;& fallacijs; quas -hominibusfolet intendere ; coetceret. Hocimodo cum Deum orauif-fét; repentino Victitmam fontibus fupernataffe vifum eft;atq; ita resil la,quam tantopereadmirariconfueuerant;ad nihilum deuenit; víque. adeo, vt nullum in pofterü ex eoloco ; exea oino ederetur quid tale« Cum ex altioris Pallatij Conftantinopolitani loco Michael Sicidiz tesnauicul«m vidiffet,quaollz;& patinc vehebantur;carmine magie co fecit, vt Nauta exurgeret; & vafa non priusferire defifteret, quàta án puluere redegifiet.At mifer; paulo poftbatba appre henfacum.a-mentationeamotaiá caligine;coepit deplorare . Quaefitus curmerces fuas ita tractarit,refpondit,cum dolore: quód cum effetremisintétus -horribilem ferpentem füperuafa iacentem;oculisin illum conniuen-tibusconueifum inftar deuoraturi, vidit,qui prius volutari non defti-« - tit,

/

z

fo (ompendij Maleficarum tit, quàm vafa confracta effent. Y» " Audite aliud exemplum, quod ptopter eius lepiditatem fcribendi laborem minime recufo . itt i " TemporeSigifmundi primi Regis Poloniz, Iacobus Melftinch Pre tor Oppidi Brezinij leuitate quadam animi ductus,authoritatem,no-

meüq; Chrifti fibi adíciuit.Petrum Zacorfchi Cracoui&fem;ceterofd; "fibi (imileslattones duodecim elegit,fingulifq; nomina Apoftoloram

impofuit,fe veró lefu Chriftum appellauit;qui per Villas vbid; am bülantes prodigia przftigiatorü moreexercebat, ficophantasd; alios, & latrones velat mortuos fubornatos fufcitabant: pifces in paludes la eofas prim impofitos,vbinunquàm eos naíci poffibileerat, in nomi-ne Chritti fuis manibus capiebant: panes in fürnos imponebant;in.no mined; Chrifti (ui; cumillicante on effent ,promebant cum ingenti fimplicis Vulgiadmiratione. Quodam tempore ad Ceftochouià mo-nafteriam B. V.Mariz imagine celebre cum fuis Apoftolis venit,cum-Que illicaliquot diebus morarentur, vnü ex fuis, quafi obíeffüm à De-mone fübornarunt, cuius opera victum aqairebant; illeenim per hos fpicia ambulás,carnes de coquina rapiebar,& in fuos proijciebat, qui craceillas munientes carnes cómedebant. CumQ; illic ingens concur-rfus effet populi ad D.V.1imaginem:Sicophante illi obfeffum fuum ad altare ducunt duplici vefte indutom,in cuius intercapedinem nece(fa tia imponere poffet : Lapillos vero intra indufium illiimpofuerunt cumdq; ad altare duceretur ,illee manibus deducentium furibundus fe(e proripiens,in altare denarijsonuftum irruit; pecunia(d; rapiens, in veftis duplicate intercapedine easabícondit.Monachus ab altari diuino intetmiffo officio, aufagit,ceteri Monachi accurrentes cingu-

lum eius foluuntjibi lapilli dumtaxatin terram ceciderunt, pecunia;

veróin veíte duplicata remanfir. Monachi , pecuniam arte Damonis

, inlapillosconuerfam putantes,exorcifinis eam in priftinam formam

transformare nitebántur;fed cum lapilli permanerent ; Monachusli-brüm (crum indignabundusin terram proiecit dicens , fitmlem Dze-monem numquàm habuimuüs,abitecum eo ad omnes Diabolos; Sico-phan:z illicum pecunia reca in Silefiam fugerunt , vbi apud Matro-

,nam Nobilem in quodam pago diuerrtentes, cum illa viro abfente eos

reciperenollet faltem mappam,vel telam ad facrificandum petietür , ar malierfaciculum telz illisobtulit;tuncillijhanc nobifzum accipie mus;,& Chriftus tibibenedicet,vttibilinü abundantiüs crefzar,often de aliam tibihabes.quam cum (militer: accipere vellent, mulierrecu fauit;maritum timés , illiaucem fruftulum fomitiscum igne in telam. clam inuoluentes mulieri tradiderunt; itaque arca à tela , ab arca ve-ró domus accenfa fuit combu(ta. Viro domum reuerfo, Vxor ob Chri ftum cum Apoftolis malé tractatum hoc fibi iue contigiffe dixit , at vir iraacceníus, latro;inquit, hic fuit nequiffimus, non Chri(tus iraq; eH cum

E

C LibeetPrimus. 31 eum vicinis ecsinfequitur,erin quadam Villa eos inuenit. Tum pfeus dc Chriftus ad illum qui vocabatu: Perrus, dixit, iam mea paftio Pe-

tre,cálixq; quem bibicürus fum appropinquat,cuiPetrus, & mihi,vt E videoDomine,imminet;ille veró dixit.Petre,ego hinc aliter non pof- : fum euadeire nifi per feneftram; tum Petrus , & egote quoad viuam, ^

non detelinquam,fed quocunque fugeris,fequar . Ergo perfeneftram aufugit,ceteri quoq; A poftoli,qua potuerunt,euaferunt ; Ru(tici eos fequuti, baculis, fuftibu(Que ceciderunt, dicentes. Prophetiza nobis ; Chrifte cum tuis Apoftolis,in quafylua baculiifti creuerint.Ergo pla. Meri. — gisemendati,vitam fuam pofteaemendauerunt,dicentes , difficile eft Bielzchi $ nobis Chrifti paffionem, Apoftolorumque tormenta fubire.Sic Polo- z^" : niz Cronica. : We opp à pin. 08 gifmundi

AMiros effélus elim veteres M. agis tribuerunt. £0 Primi.
(aput. V. MT
Do&tina .

OAunzs Sabisbenenfis.4Dominoinquit permittente 4 Jj. po Magi pet Dzmones Elementa concutiunt, rebus adimüt Jicraijc,

; fpeciesfaas: ventura plerunq; pronunciant:turbant m€- cap.1e.

) teshominum:immittuntfomnia;hominefque violentia

' ea,quz fupra diximus,quód cum aliquando à Czfare petquireretur , € ferr. 2;

terrore perculíus,alteri (ua forma relicta, eufugit. Infuper, illum ha- d pagan buiffe canem alligatum catenz in limine domus deuorátem eos, qui 4» . ad Simóneminiuffi adire conarentur: Canis veró Petrum intrare inf.

fit; & humana voce Petrü adeffe nunciauir. Vides Diuinz virtuti,que

erat in Petro , Diabolicam vim ceffiffe , & Cerberum adulatum fui(ie Petro,cui non poterat nocere . Numa Pompiliuscoenz opipareappas-

ratüm exhibuit, cum nihil domi obfoniorum habuiffet. Oilerus, offe

incantatoytamquam nauigio vaftiffima maria füperabat ; hoc ait T ri-temius

ix : — Compendij Maleficarum

, eeminsin Cronica Herfaugienfi, Ericus Rex Gottotum ,quocunqs,

3 "eds li. vetteret pileum;inde ventam proíperum eliciebat. Apuleiusipfe mul

LU Gb à torur teftimonio Magusb (cribit admiratione digna. de duabus fo-

sf»» qu. SHRIS AC primo de hofpita quadam Sagarü Regina, in fequéti exéplo. A. 3 p M bx LÓb5.0n

wo MONTE equ EXHMpA.

m Je ME ie [rn
4c (dperias citata.amatorem fuum,g in liam temeraffet , vhi-
2o. «A co verbo mutauitin feram Caftorem, quód eabettia captiuita-
2/7" mimetuens;feab infequentibus przcifione genitalium liberat; vrilli
na ,., quod; fiinileg Veneré habuit in aliam;proueniret . Cauponé quoq;
essc Vicinum,;atq; ob id emulum deformauit in ranam,&nunc;ait citatus;
32. .4fenexille doliüinnatans vini fui,aduentores pri(tinosin fece:fubmifz
issus füsofficiofis ronchis,raucus appellar. Alium de foro quédam, g; aduer
(rg fuseamloquutaseffet; in Arietem deformauit. Eadem,amatoris fui
vXorem,gin eam loquaciter probrum dixerat,iam in farcinam impre
gnationis,obfcepto vtero, & repigrato foetu perpetua damnauit pre-
gnatione; & vtcuncti numerant,octo annorum mifella illa,velut Ele-
phantem paritura diftenditur. Subiungitidem author c de Pamphile:
Maga primi nominis, & otnnis carminis fepulcralis magiftra credi-
ae ^"* tur, quz furculis,& lapillis, & id genusfriuolis inhalatis,omnem ifi &
1*:i. Tüéem mundi fyderalis, imiscartari, & in vetuftam chaos fübmerges
Uwe penouit;nam fimul quemq; confpexit fpeciofzformeiuuenem , vez
' nuftate eius capitur, & illico in eum;,& oculü , & animum detorquet :
Tninus morigeros , & viles faftidiens, in f;xa & in pecua, & quoduis

po tig animal pun&oreformat, alios veró prorfus extinguit. Aeon
eio ^ Hacomnia fupradictà certum eft preftigiatoricfieri, fed (an&ti, in
. Deinomidej& in fideperfe&ta miracula, & mirabilia fecerunt; vtait
d pg. Apofolus,4San&i perfidem impetum ignis extinxerunt , vt fecertit
31. v. 24. PU€ti hebrzi,e vt fecit San&tus Francifcus de Paula;& alij multi;atten
e^Dai, s. defequensexemplum , in quo cum fide, meritum quoque teligiofe
'! obedientiz refpondet. DOS x v
cUo0385 7 ScribitScardeoniushuiufmodi.Accidiraliquando forté,vt Prepo-
Tbeodor.. fitus quidar priedicatorum D.Aucuftioi;apud Iefuatos D.Columbi-

lib.s. hift. ai (eCkatoresad prandiü inuitarus,accamberet; qui amotis epulis,da-eccl. c.a T. tad; loquendi venia,cepit de Dhice parfionis merito copicsé admodü ' ir arroganterq; di(ferere,tacité exprobrás eis,gp profeffionemtrinm vo. tori cuminter Caenobitas connumerarentur,publice,palau:q; cücz. teris Monachis folita non profirerentur forma. Ad id Iefuitarü Prepo fitus,homoldiota (ané,fed prudens, & Deo dilectus areuté radit. Vis, ait, Parer,quoni&in hos fermonesincidimus, veiü ex noftrisfratribus vnus ita fimplici Deo quodá modo oblatus, an comes ifte tuus publicé tria vota profeffas, (aperiori fuo obedientia exhibeat (incerioré ? An-nuit ill: ignarus quidé,libeus.Tum Iefuatus; ad hunc noftrü Marcum

4 quam-

€ lib.z.de

Liler "Primus. — TN quamprimü conuetfus, qui ibi forte accumbentibus miniftrabar, ait : Marce ftater , hifodales noftri frigent , in vittute fanCte obedientiz, adfer hac eiscito é ccquina.pudis manibusardentes prunas, vt confe-ftim caléfiant, &ille haud cunctaburidus ( vt erat ad obetlientiam promptus) nihil fore credens,quod fieri non poffet , fi füb obedientie precepto mandaretur,feftinus nibil hefitansé coquina ad mepfam,ar-dentes prunas quamplurimasambabus manibus iunctis, abíque vllo detiimento,aut lzfione fui portauit, vtriqueeas porrigens ad frigus tollendum , quas iterum iubenté Prepofito , cunctisadmirantibus, adlocum vnde detulerat ; teportauit. Hinc Przpofitus illeDomini-cus vltra modumobftupefactus comitem fuum intuetur, quafi idem effet illi ftatim precepturus,arillecognitare , nihil cunctandum ra-.-tus, quomprimüm in hec verba prorupit. Ne me quzfo refpondit Pa-tet iubeastentare Deum, ad feram fi volesignem prout foleo, teftula, non manibus, atilliadmirabundiob tantum miraculum, hinctaciti intra fe ftupebant, hincrepentino comitis refponfo delectati , fe imu-tuo infpicientes,fubriferunt. v

qe pacto sAMagorum cum Diabolo...

Doctrina .

"cTv M Magorumcum Demone duplex effe folet,ex- * preffumfícilicet ; & tacitum . Expreffum fit aliquando folemnitate varia ipi cacodemoni vifibiliter in formas

aliqua corporea apparenti coram teftibus,tum fidelitas,

& homagium promittitur . Tacitum , fit per libellum fupplicem , quem Diabolo przfentant, aliquando per "Vicarium fit , videlicet per Magum,, vel tertium aliquem , cum paci-

fcens Dzmonisafpectum velcolloquium reformidat , & hoceft quod Grillandusavocat pactum tacitum , quamuis enim profeffio hic fiat 2 Quefl; alteri;quam Dzmoni , fit tamen expre(sé , & in Demonis nomine , vt f. patet ex1js, qua ipfemettradit, & fortaffe ad expre(fum pactum per- Quef.. ;. / tinet forma illa rarior in exemplo Germanice feeminz, qua obuerfo 5, ;, d tergo ex balneatorio exiliens,dicebar, quantum à Chrifto fic (aliendo feq recedo, tantum ad Dzmonem Magis accedo . In omnibus eorum

cum Dzmone pactis,qua:dam funt communia , qua vndecim gradi-

bus continentur.

'Primó

Do AM (emnpendij Malefiarum

|

vrl

(i]

Piimó abnegant fidem, & Chriftianifinum, obedientiz Dei fe fub-

trahunt : Beatz Vitg.Marix patrocinium repudiant , & infuper illam conuicijs diris inhonorant vocandoillam ruffatm &c. & auribuir (ibi

8 li». ro. Dzinon honores, vt notat Augu(tinus econtra Fauftinü cap.22 Qua-

de ciuita- re Hyppolitus Martyr b (cribit,quód Daimon eos cogit, vt dicant, ne-

te Dei ca. go Creatorem caeli, & terrz, nego bapti(ma ,nego adorationem Deo

20.7 lib. à ine prztari folitam , tibi adhzereo jin recredo, ideo Damon,vngué

b libr de illisin frontem inijcit , fingensíe Chrifmá abradere , & baptifmi ca-iion radterem delete. o NP. QURE d "Vu Ww

DAN
| Em eN NU
$ NY &
E——4 p.
UDawir*y NE J T
ECC. e,
[— UN S3
N-
E
me
Secundó
*
Li
-

ARR NUUS Ws Secundó; fi&3 quoque illos tin zit lauacro noui báptifmatis,

-"Tertió, negato priore nomine , nouum illisinditur, vt R

ouerenfis Cuno, vocatusfuit Barbicapra .

Qaartó, cogit abnegare patrinis, matrinis ,tam baptifmi, quàm €ontiiinationis, & nouos illis aliosaffignat. iini

E ENS ncc a

——Ó UN

*- Quintó, dant Diabolo partem fingülarum rerum fibi ftudet vindicare : ex fpiritaalibus bo-nis,fidem , ac baptifimum , ex corporalibus , fanguinem, vt in facrifi- 3.Reg.1$

cijs Bal, ex bonisnaturz, filios , vt demonftrabitur alibi ex bonis for- . tunz;fruftrum veftis, 2

fiuftrum aliquod veftimenti, quia Diabolus

io

M 1 x ca MM s
aid - " CONSENT
. "v

E i (ompendi Maleficirum

Sextó, preftant Dzmoni iuramentum fuper circulo interram (cuI2

pto. fortaffe , quia cum circulus fit fymbolum Diuinitatis , & terra;

Eu fcabellum Dei, ficcerté vellet eos credere eum effe Dominum cacli,& | terrz.

Septimó, petunt à Dzzmone fe deleri de libro vitz; & fcribiinlibro mortis, & fic legimus Magos Auinionefes infcripros libro nigerrimo.,

————

er N fa/ 1 1] " —
/
T g eee N T Um
3 ] SE SN N
« i Ere

i

Wn.

ES

y^ od LITT

XC CHA SIDE

Octauó, pollicentur facrificia, & quedam ftriges promittunt fe fin-4.de fri. gulis menfibus, vel quindenis vnum infantulum (trigando;i.exfugen-gib.cz. do, occifüras, vcreferc Bartholomaus Spineus .

T MC NER NS t 39 xs TUAE TIC KM O9 w29

[I

(t Liler Primus .. | ET.

Nonó,quotennisaliquid fais Demonibus Magiftellis pendere cen tur , vt vel plagarum metum, vel earum quibusex pacto funt obnoxij praftationum,redimant vexationem , neclegitimum eft aliquid, nifi fit atri coloris, vt refert Nicolaus Kemigius.

y/

t

PASST

Decimó,corporisalicui parti, modohuic,modo illi, Caracteré fuit, velut delapideemptis mancipijs fugitiuis folentimprimere, quod eft infenfibile etiam,aut perforatum , vt perexempla patebir. Non enim omnes,fed eos tantum damoninurit figno , quos inconftanres putat fore: fignum autem non eft femperidem forma, quia aliquando eft fi-mileleporis veftigio: aliquando buffonis pedi: aliquandoaranec; vel catello ; velgliri. Nec minusin eodem loco femper inurit, quia in vi-risfepe videtur fub palpebris, fub axillis,fublabijs, in humeris,in fe-de ima: foeminis autem in mammis, vel mulieribus locis, vt obferua-runtDaneus,Bodinus, Godelimus. Et icut Deusin veteri te(tamen-

tofignabatfuos Circücifione,in nouo veró,figno fanctz Crucis,quod
| €ircuncifioni fucceffit , vtaiunt Nazianzenus , & Hierony-
mus; ficetiam Diabolus , qui amat Deum imita-
ri; abincunabulisEcclefiz hereticos il-
los, qui Megicis fznul impli-
- catifuntzcertain-

ocet Irenzus ,482 ertullianus. b

I P Vndecimó,

Lib.1 de
Monol ca,
II.

a lib.1.c.

24.
b lbr.de
prefcript.
aduerf. bee
vet. poff
mediwn , ^

—

INS LI tA

Vndecimoó, fic fignati promittuntcomplura , vt puta , fe nunquatms Euchariftiam adoraturos , iniurios fe perpetuó , ac contumeliofos ia B.Virginem Matiam,reliquofq; San&tos,futuros, non verbistantum, fed & factis : conculcaturos quoque confpurcaturos , & confraQturos quafuis Sanctorü Reliquias,acimagines:Signo Crucis : aqua luftzali fale benedicto: cereis, & reliquis ab Ecclefia benedictis,confecratisq; fe abftenturos: confeífionem peccatorumintegram fe nunquà Sacet-doti manifeftaturos: iftudq; cum Dzmone commercium filentio per-tinaci obícuraturos, cettis , & (tatutis diebus ad conuentus, fi poffint aduolaturos, & quzillic peragentur , non fegniter obituros, denique

: quotquot poterant Dzmonisferuitio adiuncturos. Et Diabolus vicif-fim polliceturfe illis femper prefto futurum;fe in hocmüdo votis eo« rum fatisfaécturum, & poft mortem illos beaturuin.

alib. Y-.. Sciendume(tét,g Sagishac lex e(t perpetua, vt notat Remigius,.a diemonola quando pluresSagz fimul conueniunt confilio perdendi aliquem, & vri2.C.13« irritum fit confilium earum Dei volantate;quia fortaffe ilie, cui noce-re volunt,commeédat fe quotidie Deo per oretiones,munk fe aqua lu-ftrali,& tuetur feabeorü operibus Diabolicis per facramentalia, tunc contenditur inter eas,in quam earum cóe malum recidere debeat, vt

; impleant legem , quz eft; vt g perperamin aliorum caput conantur, ac moliuntur,id in feadmittere poftea cogantur, quia nó patitur Dz-

mon irrita apud eas effe (ua confilia : & tunc resad fortem reuocatur,

dn Frei. & illa,cui luitio forte obtigerit,pro omnibus noxam pendere cogitur, sppido — Hancneceffitatem Dzmon attulit Cattarinz Preaotiz; Cum enim e& fotté libido inuafifet veneno perdeda filiolz;, quam Ep

ibtrri»s d LOCUS

ES

COPUTERE S TREE SNC: NERIS RWRew T LR

Liber "Primus. 19

Cocus eius vicinus fuftulerat;atque id,& fepe, & fruftra aggreffa effet

facere (quia eam matet quotidianis orationibus, luftrarionibufq; con

€ra malasincantantium artes munitam habebat) tandem, vt hanc ve-

luti prede fruftrationem affidué incufanti Dzmoni ; cumttatiorem, etiam reponeret,quem in cánis adhuchabebat infantem Od?llum no

mine, immifericors Mater veneno perdidit.

Sed t renertamur vhde diereifi íumus,quid inducat ddemonem ad

pactum cuin Maleficis,& obfequium,feu obedientiam huiufmodi a(-fignatam, videtur effe quedam fimilitudo malitiz Maleficorum , & dzmonis,qua amicitie fimilem aliquat familiaritatem gignir;ex hac paulatim nafcitur mutua confidentia; hzc gignit minoris in maiorem quandam prafamptionem, & audaciam quafi impetrandi , & in ma-

iore, voluptatem aliquatenüs praftandi , quod à feederato impera-- " tur, & ita fic, vt Maleficus Demoni confidat, cui fe putat imperare, && Dzmon fimulat fe imperiü agnofcere,vtbene , & diffuse oftendit Ab-

bas Tritemius. 4 Talia pacta cum Datone facta , vt plurimum funt 4 q0.s.li. vàna,& inania,nam Dzeimon nunquam fidem feruat, nec vllo promif- '8.qénune, fo, feligari putat; qui Chrifto aufus eft mentiri,cum dixitjhec omnia |

o

. tibi dabo;ficadens adoraueris me.

' Cypriano Mago pollicitus eft fraitione Iuftinz, & tatienfittit pre- Matta? ftitit, quia-à MENDACH PATRE VERITATEM EXPECTARE ^-4-SVMMA DEMENTIA EST . Vide Origenem.b Sed non folum va- ; jj 4 2 na,& inaniafaünt hzc pacta cum Damone;fed periculo(a,& petnitio. bos celi fa fupra modum,vt duobus exemplis nunc , alijsinJocis pluribus do- j cébo.. !

Exemplo,.

HEODORYVS Mailotius,vt refert Remieius c Iuuenisam- c Ji.r. de 4 pliffimafamilia natam Adole(centulam in Matrimoniü fibi da. A016 9. ri petit, & illi eius potitindz fpes omnis eft abfcif(a,& erepta( nam , & fortuna egens;atq; humilis,famulatusque mercenacia conditione , in qua cam erat ignobilis, & defpicatus, nullamve detegendi quidé amo ris fuihoneftam farisrationem videbat. ) Ergo,vt defperatis rebus, & ipfa (e iam deferente expectatione; homines ad quod uis confilium fe facil? conuertunt;ac vllo delectu fugienda, fequendave ample&tütur. Mailotius , Conferuum ex germania, cuiaudieret Dzmonem effe ad quacunque paratiffimum , adit , huicquefuam zeritudinem aperit, rogans,vt fiquod ei remedium afferre poteft , id ne grauaté faciat; in-grato enim non irilocatum beneficium.. Hanc Germanus occafio-nem libens accipit , vt cui ex pacto intra dies pauccs neceffe erat , vel fe fuo Dzmone liberate, atque expedire adducto alio, qui vt zs alienum iftud infe tran(criberet, vel ab eoobrorta cetuice necari, "m . , atque

E

Pr Qr.

|

2:0 Compendij JAM aleficarum :

atq; interfici (fiquidem hzcei pacto lexaddita fuerat) Agendoitaq; ei negotio confequentis diei dilaculum in claufo,atq; recondito quo-dam conclaui condidit;vbi vix dum fe fifteranr,repente patefactis fo-ribus ,fe infert lepida , & liberali forma puella(hoc habitu Daemon primum fe oftendere volebat, ne Mailotiusad formidabile eiusafpe- . &tum exhorrefceret ) eamque fefe pre dicat,quz illi nuptias,quas tan-

topere ambiebat faciles effet confectura, modo velletinijs, quz effet

lib. $. for-

nicari.

przceptura óbfequi:acilliauide, attenteque expectáti,qua nam eius. e(fet fententia s coepit in primis dicere, vt furtis,crapulis, libidinibus, blafphemia,ceterisque,qua animum inquinanrt vitijs temperaret, pie tatem coleret, inopes facultatibus fubleuaret, feipfum bisinhebdo- | mada ieiunio maceratet, foleinnes, & quotidianas precesne intermit teret,eaque feduló omniafaceret, que Chriftianum hominem decet, & zquum e(t facere,iftis enim omnibus (i fe vellet nuncupatis verbis ob(tringere, futurum, vt peritis Thalamis fine vlla difficultate , poti-retur. Hac ficeloquuta , acconftituto intra quem refponfum aufer-ret die,foras prodiuit. Mailotius,qui viderat tam fanctis, atq; bone-ftis conditionibus tantum fibi beneficium obtendi,iam nihil cunctan-dum putabat,quin id gratus,ac lubensacciperet.Sed dum magis, ma-gisd; in eam. rem cogitationem intendit; atq; hicilluc varié inter fpe, & metumimpellitur,ex eius vultu;domefticus quidam Sacerdos con-ijciens aliquid fubeffe, quo fic difttaheretur , eum blandé adortus , ac quid animo agitaret expifcatus , monitis fuis peruicit , neamplius ad. colloquium vllum cum Damone defcenderet : (Gicque fruftratus fuas expectatione Germanus, non longe abijt, quin ex pa&ti formula poe-nas daret, non enim multis poft diebus, equo plana , atque aperta via defidens, inquecaput proruens ; exanimis momento temporis reper-useft.

Refert Ioannes Niderius, quód in minori Bafilea paulóante prz« fens Generale Concilium, domicilium habuit;quidam vir malz uita; & fortaffe de Maleficijs fatis fufpectus. Hic habuit filiam,quam in do« mo Iuueni cuidam nuptui tradidit , & tandem fenex paterzerotares coepit, & ad filiam, & Generum, demonftrato quodam fcrinio dixit, hoc vafculum non moueatis,alioquin vos poenitebit, fed ia loco (tare permittite,vfq; poft neum deceffüm,& ita breui vetulus mortuus e(t. "Tranfa&to auté tempore plurimo;nec filia,nec eius maritus magni fe-eit patrisiuffum,fed de domo priore in alia domunculà tràsferentes, fcrinium, quod fatis modicü fuit portauit extra domü hofpitium no-uum verfus,fed in ipfo itinere tanti ponderiseffe coepit , vt in ipfo vi-riles artus deficerent;& exinde proadiutorio vxorem vocauit.Hec au tem vxor,an pofteain domo (crinium aperueris,vel alio modo incau-té fe circa vas habuerir,nefcio,vnum conftat, quód in domum nouam cum infantulo , quem genuerant parentes praedicti venerunt, * ecce

N ubito

PUN d i e ERR DONA M ae A ATUM SITAME TN MENNENEUNETTPNIEC UN TENANT TEETH HDPRENPRSDETTREEAR E ESRREERERERNE T RN

* *
LertPrimus C "£r
fübito vxot velut rabida fuper cunas irruit,eum necare volens, quód
Maritus intuens vi Vxorem inuafit, áceam à demone effe ob(effam
didicit,que cum exorcizaretur, minatus eft demon,fe non exiturum,
nifi eam necaret,& ita factum eft fub Exorciftz manibus . Altera die
Maritus per viam incedens publicé,cafüm lapidis recepitinopinatif-
fimé de fuperiore parte cuiufdam canalis cadentis , & in facie coope-
ratione Dzmonis( vt videbatur) percu(fus eft tam deformiter, vt vix
homo videretur. ' Sco TW
Ecce quomodo Dznon vltus eft,fortaffe , pactum initum cum illo
fene, vt qui aperirent Scrinium, fiue mouerent , necareutut , ab ipfo.
De his inclufis demonibus multa docet Crefpetus, fcilicet,quód fuis
Dominis , aliquando, fifüntprefentes, quofdam effe Saturninos,
alios Iouiales; alios venereos , alios mercuriales. &c.colendoscerto
ritu, ftaris vicibus noctu poffefforem (uum excitare,& nonnunquam
nifi malum malint, ab eo alloquendos.
Reliquum eft nunc, vt aiiud referam exemplum, deSagis retor-
quentibus mala tentata , & irrita , in feipfas , prout in doctrina dixi.
s Catharina Preuotia fuperius nominata proprio ore referebat fequé a In Frej
tia; Cum confilium vna iniuiffemus,fcilicet multe fagz,de fa(cinan- fen 4 no»,
do Frefentij Sutoris pecore , atqueid nefcio quo factoimpeditz ne- Sepremb,
quiuiffemus facere , patrandum nihilominus fuit aliquid , quo fcili- !$89-
cet illi, qui eam veluti predam certus expectabat, aliqua ratione ef-
fet (atisfactum. Sorte igitur experiri placuit,in quam hac faba cude-
tetur: ducta eft; & in Agnetem Eyfuuitz omnium nequiffimam , fla-
gitiofiffinamqueforminamincidit, quz nihilfaci morata,
atrocitatem alactianimo prefentbusfocijs,vigins '
ti annorum proptriofilio Petrusnomi- .
ne , medicatam potionem
propinauit, vnde pu
non, |
multo poft , illi totum corpus prodigiose diftortum;
deprauatumque fuit. Hoc nimirum faciendum
erat, vtà demone , qui nihil vnquam
condonat, morte etiam du-
riora pateretur.

Cg 37 C6 422 [LAT EM

B Sot-

22 (ompendij Maleficarum

| Sortilegi diris Imprecationibus, e7 factis petunt pla-uiam, grandines eg. Cap. VII.

Do&rinn.

XPERIENTIA compertiffimum eft, Sortilesos non pluuiz tantüm, grandini, & ventisimperare, fed & ful-minibus quoq; Deo permittente.Q uare Andrzas a Cz-falpinus Peripateticus ita fcribit. Viri reperti funt, qui

* non folàüm grandines, fed & fulmina concirabant , non

tamen lzdere poffe fatebantur quofcunq; vellent;fed eos tárüm,quos Deus dereliquiffet ; ideft , (fic reor intelligendum )qui per mortale,

/b. fn pere PeCCatü Dei gratia excidiffent: poffunt infüper tenebras excitare; Vn-grinario.. delegiturapud Marcum Venetum à Tartaros adeo pollere Demonü ne .Afraii preftgijs,vt tenebras cum velint,& vbi velint inducant, femeld; ala «a. tronibus hac arte fe circumuentum , vix euafiffe ; Haitonusc quoque € In bif. narrat,przlio inclinatam Tartarorum aciem à Vexillario Mago , qui Sarmát& precantationetenebras hofti obfcuri(fimas offudit, reftitutam viciffe. pe Poffunt fluuios ad tempus fiftere : fontes venis exficcatis durare : fco-zt ^^ pulos,& faxa nouis fontibusterra produ&is diluere: aquas dirímere, -

Tb EE &in caput repellere, vt retrofluere videantur , quod fuis temporibus as dr lib, &ccidiffe 2 Plinius fatetur. Multa exempla refert Remigius e verüm 29.dems, ponam hic nonnulla alia.

UC PR e E PERPP I TA

Exera-

LS

Liler "Primus. ^23 | Exempla. |

I" ditione Treuitenfi Rufticus fuit, qui cum filiola fua octennt

caules plantabat in horto; isfiliam forte collaudauit, quód apté hoc munus obiret: illa fexu, & xtate garrula iactat fe nofce alia face-re magis ftupéda, pater quid id foret ícifcitatur : fecede paululum,in-quit, & inquam volueris horti partem fübitum imbrem dabo: mira-tus ille;age,fecedam ait; quo recedente fcrobem puella fodit, in eam immeit, lotiumd; bacillo inturbidat , nefcio quid fabmurmurans, 8 ecce fubito ade(t pluuia de nubibus in dicto loco. Obftupefáctus pa-ter, inquit, quis te docuit hoc ? Mater, refp. illa,huius, & aliorum fi-milium periti(fima. Zeloincitatus Agricola,poft paucos dies, inuita-tum fe ad Nuptías fimulans, vxorem cur filia,feftiué nuptiali modo exornatasin currum imponit , in vicinum Oppidum deuehit , & Iu-dici tradit malefici) crimen fupplicio expiaturas.

Habetur in Malleo Maleficarum ;quód , cum quafitores quidam vellent periclitari in venefica mulieré , quam forte in vinculis habe-bant,vera neeffent,quz de (ua in commouendistempeftatibus pote-ftate fortilegi predicarent , eamá; ob id manu fua mififfent ( ná tan-tifper dumin reatu manent; magicas vires omnesillis effe ademptas certum eft ) fecedensilla in confertum arboribus locüibi (crobe, qua manibus ipfa foderat,lotio impleuit, quod demií digito mouere non deftitit,quoad ex eo fuícitatus , atq; elatus vapor in nub& opacá con-creíceret,quam ftatim tonitrua, ac fulgorescrebri interfecarent, ma-ximo cum afpicientium metu,ac formidine. Sed illa,bono eftote ani-mo,inquit,iam faciam , vt nubeshzc,in ea quz voletis loca tota de-portetur,quz cum illi in propinquas folitudines defienaffent , eó fü-bira ventorum vi,ac tempeftate delata nubes propere in faxa;acegra-dines defilijt, calamitateinterim omni inter demonftratos,iuffosque finesfe cohibente, ac continente. nas

Feré primo fituile eft fequens. Rufticus quidam Suauienfis quere-batur vehementiüs de ficcitate , qua tum laborabatur , conquetenti forte fit przfens eius filiola octo,vel decem circiter annorum,& ait;fi

ita iuberet;agrum,in quo tunc vnà erant,fe largoimbreftarimeeffeit — —

rigaturam: & cum pater dixiifet fe id percapere, illad; paululü aqü ad id fibi dari poftulaffet, ad Torrentem, qui in propinquo decürres.

v

bat;deducta eft, vbi exagitata vnda, Magiftriillius (aiebat)aufpicijsg

cui fe materaddixerat,rátum illico plauiarum Coelo decidit, vtfatis

effent eiagroabunde irrigando, ceteris intetim quaqua verfüm per-inde,atque antea fitientibus. H

; ; : ; Ae T0. ^ elbides
o j
Alexia Graniana Saga,narrauit (vt referta Remigius) cumitidem monul. ct. -

ni d:

nubibus permixta vectaretür;ac forte prateriens, in eum perueriffet 2 4 . locum;

mr n MERECE:

24 (ompendij Maleficarum. locum, vnde defpiceret ex municibus fuis quendam equos pafcenté, cui nomen erat [oánes Vehoh,ex improuifo aftitiffe fibi atra , ac pre» grandi figura hominé,qui velut obfequendi cupidus rogaret, effer ne | aliquidillic , per quod illi ruftico vellet malé effe, fe in promptu ha-bere vnde illum vlcifceretur , & cum ipfa refpondiffet ; fibicum illo graues effe inimicitias, quod vnicum filium olim in eius pafcuis equi ! tium habentem, pené verberibus necaffet. Eia, inquit ille, a(fentire s | modo,iam faxo,ne diutiüsid inultum ferat, ac dicto citiüs in fublime | elatus, vel quo nulla queat intendi oculorum acies , illico-fülmen cü | ingenti flamma, ac fragore in fübditos equoscontorfit, ex ijsd; duos | proftrauit, vidente, ac multum trepidante Ruftico , qui vixtrigintas AE paffusab eo loco aberat, ficuti ipfeeft eloquio fuo teftatus. | : "a f... louianusPontanus arefert , quód Ferdinandus Neapolitanorum | ^qa N** Rex, Marcos Oppidum , arci montis Draconisad Mafficorum mon-| '" — tiumexitum fitz,fubiectiü, Andegauenfiü fa&tioni fauens, arcta ob(i-! dione premebat , & defectu aquarum quafi ad deditionécópulerat: cum quida impij facerdotes Magicis artibus imbres elicere aufi funt: inuéti enim fünt ex oppidanis, & obfeffis, qui nocturnis tenebris,de-ceptíscaftrorum vigilijs., perafperrimas rupes furtim profecti ad li-tus, trahentes fecum imaginer crucifixi, maledictis illam prius;ac di | ro profequuti carmine, poftin mare execrabundi,immiferunt , celo, mari,terrisd; tempe(tatem imprecátes.Quo etiá tempore Sacerdotes quidam mortaliü omnium fceleftiffimi, dum fatisfacere profanis mi-litumartibusftudent, ritum nefarium fequuti, vt huiu(modiimbres eliciantur; Afino prozdisforibusconftituto, tamquá agenti animam cecinere funeftum carmen, pot Diuina Euchari(tia in illiusos pala-tumq; inie&ta,conclamatum Af(inuim funereis.cantibus viuum tandé ibidem pro templi foribus humauere.Hic vero vix dum perfecto fa-: ! cto obnubefcere aer;ac mate agitari ventis cum coepiffet , diesd; me-dius offundi tenebris,ac nunccoslum micaret ignibus , nunclux om-| ninoeriperetur, tonitru Caelum terraq; horrefceret,volitarent euul-: fz ventis arbores, di(cifad; fulminibus faxa complerent autas frago-| ribus, prorupit é nymbis tanta pluuia, imbresd; tam validi , vt non, Cifternz modo colligendisaquis fufficerent, fed arentiafaxa,rupef-| que exufte folibus,torrentes vndequaque prolapfos diffunderenr.lta : Kex, quifolain fiti potiundi oppidi fpem collocauerar , fpe fru(tra-b |

LA MP REN TNTPEATS S A

Lo. cmt rar ms Rede Lia cti REC Cile

tus, ad Sauonem vetera incaftra redijt. Hocexemplum,lector,ideo

notare volui , vt monearisquiabufusin quafdam Regiones irrepfe-

rint , trahendi Crucifixi & Sanctorum imagines. In Germania, &

Aquitania ad impetranda commoda anni tempora, contra quos in. .. Cantabria Martinus de Arles ediditlibrum de füperftitionibus.

Quid

| Quid poffint Magi ciroaellerna. (s. V LL. ^d

EX — ——I.

ANY €— 1;

? an Aj
NES, ein i-5
S 3 si /B

P ANEUS. à

Mee

DEC ——€

Do&rina. LYRA

Nter Sagas & demonesea eftlex precipua , vt cum ac- .
cedunt ad ludos femper aliquid mali noui patratià fü
(5. perioriconuentuoftendant , quód fià füperiorecon-

. (29,

a |) 32

ji .

40M d . . *

SAL (i j|» uentu nullofe nouo fcelereobftrinxerint, non impu-

QUA, néeuadüunt.Ne ueró in hoc fe ignorationis vlla excu- |

latim de omnibus, quz à fuis poftalat, fcholas habet, przceptad; tra-dit, veluti de frugibusinferenda calamitate : de immittendisin arbo-res, fruticesq; locuftis, bruchis, Campe,limacibus, papilionibus,eru- a Dfe |

fatione defendant, improbusearum Magifter , fingil- |

cis,atque idgenusinfeftis vermibus, quz omnia deuaftant, fata, ole- pri. cal, ra,fructus: Item de fafcinando pecore: de fegetibus pelliciendis, la- 09^. | befactandisQue erugine, auttabe quauis alia : de fpargendis vene- 1586. | nis , atque adeo, de perdendo quantum in eiseft vniuerfo morta- ; aeg lium genere; vtvnumquodque horum finguli teftatum fua confef- €^ ipie fione reliquerunt. Helena 4 Àrmentaria.b Anna Ruffa.Ioannescpi- ^ iba fcator . Coleta eius vxor, & plurimi alij quosbreuitatisgtatia omit- /;,

to. Hac Remigiuslibro 1. capit. 22, & alibi , vc eft videreapud ip- Maij

fum. 1585. Poffünt

D CBE H NTSRNI STINET NPIRNIIUA EN E PRIM 1 AETHER ERST POT EQ REPERI VPN -CCTROSNICSR AERA UN

T xd caca od , L dvi

E^ [M

a6 (otmpendi Maleficarum.

elo g.F'irg. 3n epoleg.

NATU m

vds ed d RE)

D L5————

bljb8.de Augu(tinus. b Poffunt igne domosconfümere, vtcontigit in quo-eiuis. Dei. dam Oppido, ficuti fuoloco dicemus , quod in Sueuia c anno 1555.

€ Lyc. füicàquadam Saga concrematum. lib. de pro :

digys .

Par-

LiletTri [-. PN

Parmenfis, ex cuius epulis faturi,vt fibi vifi Conuiuz , mox fame ve-ta cruciabantur : vel ex veris cibis, fed fünt mali guftus, & odoris te-tri,quia Deus non permittit, vt fuaues cibos apponant.a Sal, vt plu- h dh rimum deeft , (zpe panis, quia fortaffe baptifmofalmifcetur, & in» ,. 7. Euchariítia paícimur viuifica Chrifti Domini carne , panis fpeciebus ,;, confef fiue accidentibus velata.Poffünt etiam Deo permittente & f41,& pa- fionibus n€ apponere,ac cibos fapidos, vt ipfe Saga Iudicibus confeffz funt; Sagerum., fed hoc raró fit. Quando Deus vult, poffunt captiuoscarceribus ,

vinculis eripere motu locali tantü, & ad hoc opus eft fradtioneyquód

cum homines facere poffint , cur non & demon ? extat apud Trite-

mium narratio memoratu digna, pro vt inferiüs. 21

Remis.

Exempla.

j / ; : S Vperioribus Annis Treuirisaffecta fuit vltimo fupplicio maga, nominisnotiffimi , quz in domus füz pariete inferto Epiftomio , lacomne vaccatum alienarum eliciebat , videlicet , demon eas mul- « cebat, & celerrimé lac eó tranfportabat.

Rufticus quidam,vt refert Remigius,P apud Vegefos;nomine De- b Bb fiderius Financius,fi quando cum popularibus difcumberet, pedibus ^ "^^ aduolutum canem habebat, à quo demiffa clam manu venenumacci ^9 perec,quod dein decui velletinfunderet , ex eoq; fatis multos perijf-fe,priufquam illius fraudis in eum vlla transferretur fufpicio .

Idern author c refert , quód Vuelfch Antoniusrogatus: vt Sortile-£orum Sodalitati hortum, quem apud domum fuam habebat in no-Gs fequentis faltationes commodaret, primüm quidem negauitfe id facere poffe,quia dicebar fibi ea no&te peregre effe oportere, fed cum nihilominus pergerent rogare;arq; adeo pro fuo iure inftare, exorari quidem fe íciuit, fed tamen ficutiantecaufatus fuerat,alió profectus eft. Poftero igitur mane domum reuerfus;ac hortum forteingreffus eum paffim campis, ac limacibus depaftum reperit;ipfisquebeftiolis etiam num oppletam vndequaque horti aream , quod tamen tacitus tulit folira fcilicet nefariz illius fodalitatis veftigia agnofcens . is.

, AnnoDomini 1325. Fridericus 2 Dux Auftriz , quicontra Ludo- d 15 Chjs uicum Bauarum Imperator delectus erat, inter Oetingato , & Molu- nic Hir-dorphum magno przlio victus , Ludouico traditus , qui in Arcem. faugien, munitam eum afferuandum mifit. Magus interim quidam Lupol-do fratri eiusin Auftria promifit fefua arteFridericum incolumem -educturum vnius horz fpatio,fi digna fibi merces numerarerur.Dux liberaliter promifit. ErgoDzmon ad Fridericum ablegatus auolat in Bauariam, formaq; peregriniaffumpta cuftodiam ingreditur, in-quiens,fi ex captiuitate visliberarijhunc equum afcende,& tein Au-

ftriam

c lib.1.«. 2I.

i

vss ny: 2 m ». Ly» z m ; zw »

"£4 Copipenidij DMaleficarum . ftriam ad fratrem tuum Lupolddiniticolumein perducam:Cui Dux, | quis es ca?ad quem ille;noli interrogare quis fim , quia nihil ad rem ; fedafcende huac equm , quem tibi exhibeo. Hic,cum Ducem etiam audaciffimum horror inuafiffet; & fe.(igao fancte Crucis muniuif-fet (pititus cum nigro equo difpatuit,'& vacuus ad mittentem reuet-fuseft , à quointertogatus, & incrépatus cur non adduxiffet capti-

4,» uum,reiordinemgefte narrauit. í Nr

.. Ollerüus Magica arte apud Suecos, armis clarus euafit ; adeo vt Di-

uinitatis opinioné fit adeptus, authore Saxone Grámarico , 4 qui de

Oddone Daaico pirata fic fcribit lib.5. Abfq; naui fretum perluftrás,

hoftilia fzepe nauigia concitatis carmine procellis;euettit. negotiato-

ribus infeftus; clemens agreftibus. Inito cá Normanis Confli&u, ita vicarminü hoftilem hebetauit afpectü , vt Danorum diftri&tos enfes eminus radios iacere putarent, Cominus veró ne ferrum quidem va-gina exftra&um vifü excipere poterant, victa quippe fulgore acies pricftigiofe corufcationisimpatienserat. De Tartarorum contra Po-

b I» 4- lonosmeinorabili victoria Cromerus b his fequentibus.

vafiafio li... Poloni Tartaros Auno Chrifti 1 240. ad Lezgnitià commiffo prelio

8. biffor. grauiter vrgebant,& fugientibus inftabant. Erat in extremo Tartaro

bcn rum aginine inter alia figaa Vexillum infigne;cuius pictura X.littere

n figuram pra'feferrebat, in cufpide veró figura erat tecra nigraq; capi-

tishumani barbari. Id Vexillü cü Signifer vehementius quateret, fa-mumi,atquenebulam denfi(fimam, & faediffimam exhalabar. Ea ne-bulanon modo afpectam barbarorum Polonisadimebat;verü etiatn odore teterrimo eos necabat, incantationibus id quibufdam Tartari fecerant,quibusiuxta ariolationibus, diuinationibusd; ceteris , cum aliàs,tam in bello plurimum vtuntur,ex humanis etiam factis,de fü-turis euentibus coniectare foliti . Barbari, vbi Polonos trepidare fen« ferunt, cohortati fefe inuicem , impreffionem in eos faciunt , pertur-batisQue ordinibus, magnam cedem ediderunt. Tantus eo prelio Chriftianorum numetus fuit interfectorum, vt (ingulis fingule aures à Tartaris przcifze, nouem ingentesfaccos explerent.

Chinenfes Neomam Virginé pro fancta colunt,de hac fcribit Gon € Lib. 2: zalnuseMeadoza,ei hunc cultü Magicis artibus adeptà fuiffe. Nà cü bit. chin. quidàDux belli , Cópo nomine Regisiuffu Claffem in. quandá ibfu-"^** i duceretisnulla vianchoras foluere potuit ad nauigandü ; tandem

aduertit nauis chenifco inopinà Noemá affidere;accedit venerabun-dus, & opem;confiliumq; implorar,illa refert;nifi fe ductrice Chiné-fes vi&toria non potituros. Vnà ergo proficifcitur,& hoftes Magicis pra ftigijs fidentes,maioribus przftringir. Illi Deo ia mare fufo,quafi Claffis incédio abfumeretur,o12 fi&itijs flammis innouebát. Noema eftineuebat, & fimilia eorü ludibria pellebatarte efficatiore;adeo vt, cü oía in cafsü conati (e viderent, victos fe profetfi Cópo usi nda T « . Per-

a Lib, 5. Da«n.

/

Liber "Primus 29. igicisartibusobfidione».

a lib.2e,

Pergamenfes etiam olim conati funt fe liberare, itrito conatu operam luferunt, vt narrat Paulus Diaconus .4-Tempore Leonis I(auri , Mafalmas Princeps Saracenorum Perga- irum Ni mum nullo negotio occupauir,quamuts Ciues freti Mago quodá hor- ,,,,,.5. rendum Diabolo factificium immolaffent , fecta pregnante foemina , . & foetu viuo extracto, & in cacabo elixato,cunctisd; bellatoribus ma-nus dexterz manicam tam impio facrificio funeftanubus . Author "Theophanes. s : ci Vratiflaus Lucenfis Dux (verba funt Zinez b Siluij) Vratislauie CO 5 ;s bif. ditor;bellum contra Gremoziflaum Bosnie Ducem Nepoté fuum fuü- Boemi. fceperat ,ibi mulierem fuiffe tradunt;qua priuignum bello pericurü, Vratiflaumin pugna cafurum,maioremq; populi partem cum eo inte rituram,pradixit;poffetamen euadere Iuuenem,fi fibi pareret. Ado-. lefcenti imperata facturum refpondenti,iuffit, vt primum,qui obuius fieret, occideret, mox gladio inter prioresequi pedescruceinterrafa ^: &a, & deofculata, vtrifque auribus prius occifi abícifis , & in pera re-conditis,fugam maturaret: pugna in campo, cui Tufco nomen eft, có miffa, ce fo V ratiflao, adolefcens,qui nouerca paruerat,domum inco lumis effugit,fed vxorem,quam valde amabat interemptá reperit ca-

. rentemauribus, pe&ufq; confofam,fic quas hofti amputauerat aures,

coniugis fuz fuiffe (tupens, triftifd; cognouit . Digna profecto merces confultz de victoria Saga, fortaffis,& vxor Venefica fuit , & fe przlio immifcuit, quód folitze mulieres Boemz , velDamon per imaginiém. lethalemin prelio exhibitam, domiinterea , miferam ijfdem vulne-ribus mul&auit . yt Wm

co un Demon poffit veré ditare [uos . |o Caput IX.

Doctrina. . : /

RA EgitureStuphium Magicis pecunijs exercitum ftipen- ;. jc diaffe. Scribit Pfellus 4 nihil eorum qua Diaboluspro- 5, Pa

mittit, ex fe preftareillüm poffe, fed vifu tátum inania y,

fuis cultoribus prebere.id fi de eo,quod facere foletlo- q c4, c]

quatur verum eft,fi aui deec,quod facere poteftjom. Jarionibus

nino fal(aum.Imó dico,quod Diabolus , (i Deus permit- aui, d»

tat,& ipfe velit,poteft ditare fuos : item,(i Deus inberet,& ipfenollet, virtutis. :

quia inuitus Deo cogeretur obedire , (ed nec nifi rato Demon vult,

nec Deus vnquam iubet, permitttit veró non nifi rariffimé. Doemoné

nolle patet,quia videmus eum fuos plerung; ludificare, & licet paucis

aliquan-

E (ot]itud:j Maleficarum

aliquando paucas, & veras argiatur pecunias, vt Treueris fecerat DoZ
a Lb v 4, oti Vlaet, decipit tamen, vt plurimum inani fpe,& fpecie,quod mul
ws, i5 £Xemplis confirmat Remigius, ateftis oculatus. his verbis .
eiec4, ^ 9eneel Armentaria,b accepta dono à Demone, vt fibi videbatur pe«
b Due. cunia,geftiens domum proper? redijt; vt eam nümerazet ; fed excutfa
prid.Calé. crumena;nihil nii teftas, & carbones reperit. Catarina Met£&s, c fuc-
O&obris, cetdam. Claudia Morelia. 4 Benedictus Drizeus . e Dominica Petto-:
3586. nina.fÍoannaà Banno, g cum numum aureum carta iauolutum in via
€ D»fz reperiffet, ficuti Demon euentutum praedixerat, & eum cupide mati-
priti-nn-'to oftentaret,aduertit tandem, non fine pudore pro auto nactá fe caí-
006^. calam ferrugineum, qui etiamcontadu primo ,faciléin fruftra defi-
1: $ pus li)t; reliqua arborum folialoco numorum acceperüt. Catarina b Ruf-
3. Noniue fa agnofcit fe tres numos femel ab'eo fine fraude accepiffe. t
Decembr, LHAeCexetmplalibenter citaui,quia fide publica Nótariorum fant (ti
1,86. Pata. Plurima etiam alia poffem ad hoc defcribere , quse tamen cen-

e Hzracu feo pretermittenda,cum hzc fufficiant.
vie 18.Ca— Laurentius Ananias, cuc nolit Demon fuos ditarecaufam reddit
—.- lend. Ian. aliam. Malos genios effe deditosauaritiz; & Thefauros,ac pecunias
f P«ngei huiufmodiafferuare Antichrifto filio perditionis,vt ei ad fumptü fuf-
13. Calen. ficiant;tdq; Demonem Ariolo cuidam refpondiffe , quamuis Dzmo-
Tow". yi vt mendaci minime fit credendum, res camen à vero parum diftat:
S um certior tamen caufa etit fidixerimus Deum id nec iubere vnquàm
reet ( quia non cooperatur ad malum ) necnifi raro permittete ; imó, qui-
ij 1,8;. Dusfpondet Dzmon diuitias, dignitates, honores;Principum gratia,
h Velez nihileffe vilius, abiectius, egenius , odiofius : & fiante diuites erant,
«d Mofc] fiunt pauperes: fi pauperes,numquam ditantur. Et qui arte fua thefau
lam5.Cal. ros queruntcoatra legeshumanas pet(uafione Diaboli , vt eft videre
«gni leg.1.C.dethefauris,tum eos,vel metu exanimat , velcrudeliter'prz-
1587. . focat. Andreas Theuetus; k narrat ab oculato tete fe accepiffe de»
i lib2.de Greculo quodam Macriano,eum dumin Paro infula thefaurum que.
n41D*- reret, 3yterra abforptum. Similia quzdam. in Anaftafio refert Cedre-
V libr. s, nus,& alij alia plura, vnum inter alia fcribam admiratione hand indi-

gofmog. c. gnumy,

LO T^ "a NN Exempla..

Sráphius MURS
ed m C Itcá annum Chrifti t 20.Bafilee , quidá Sartoringenio fimplex ;
bid voce balbus, incertum qua atte criptam illá, quz Auguftz Rau-
* * gacorum patetingreffus, & vlterins quam vllialijenquam potuerunt
progreffas, miranda quzdam fpectra referebat . Cereo confecrato ac-
cenfoin criptam defcendens, primo per ferream portam fe tranfiuiffe
aiebat; inde ex vnacamera in aliam;atq; etiam in hortos pulcherrimé

^a viren-

"Liber Primus. ^ er

; wirente$ :in medioaulam magnifice ornatam fpectati , & formofiffi» mam Virginem auro diademate caput cinctam, crinibusfolutis , in- | ferné in horridum ferpentem definentem ,à qua manu ad (criniumz ^ ferreum deductusfuetit. Scrinio duos imoloffos nigros incubare, & terribili latratu accedentes árcere , at Virginem minabundé fimiliter" eoscompefcere, tüm clauium fafce; quem collo alligatum geftaret, foluto, arcam aperuit , & omnisgeneris numifmata aurea , argentea, «rea deprompfit , quorum non pauca liberalitate Virginis ex ipfa cri-pta fe retuliffe oftendebat. Addebat Virginem narrare folitam , di-risimprecationibus fefe , cum Regio effet orta natali, iam olim de-uotam , in tale monftrum mutaram fuiffe , neque aliam falutis recu-"perandz rationem fupereffe , quàm fi ab illibati padorisadolefcente -tet deoículata fuiffet, tunc enim formam priftinam fibireftitutam iri, & dotisnomine Thefaurum omnem:, quieo loci lateret , liberatori 'conceffurum. Affirmabat etiam, bis fefe Virginem deofculatuim, bis | tam horribiles geftusin ea pre gaudio fperatz liberationisobferuaf-fe, vt fibi, ne viuusab ea difcerpereturymetuendum fuerit. À quibuf-dam Nepotibus inganeum deductus,nunquam pofteaaditumad cri» . . ptam inuenire potuit , nec dumingredi. à Quisnon deprzhenditillufionem ? Iuuenisillementisnóbenecó- — . pos, vel Magus iila degenerelamiarum Demon ofculum petebat, : ^ c «euoratura pofttertium , non permifit Deus:canesilli duo, alij Da-mones vel veri,velfictiij Thefauricu&todes,numiftmata quedam for-te vera, € Deo permittente data. Poftaliquorannos alius CiuisBafilienfis eandem criptam ingref-fus, vt familiz fuz paupertatemleuaret, nihil preter cadauerum hu-manorum offa inuenit, & fubito correptus horrore, feftinus egreffus , intemperiJsactus fuit , donectranfacto dietetrio miferrimé interijt. Idem Stamphius fupra, & Rhenan. lib.3. Germanorum. . Paucosariteannosquidam Prior Margulinz cum duobus focijs,fof fam quandam in Spelunca Regis Salai prope puteolos, Thefaurorum : 2 'caufa ingreffus, miferó interi)r , necamplius vifuseft , iuxta 4 Villa- 4 r;j, rg; montium. : itinerari Andreasb Cifalpinusfcribit hec Thefaurorum quidem indagato. fuic. 23. res per Magicas facultates multosnouimus, fed qui a(fequuti fuerint, b. Im fua à compertum nonhabeo. ine demonum Pifistentauerunt quidam noftristemporibus effodere, fed rei diffi- /P»efP.-cultate victi ab opere ceffarunt. | | $46. 6. 138 Tandemanno elapfo , locum ,in quo Neronis edificia extitiffeo ^ — ^ ferunt, hodie autem facris Virginibus dicatum effodere coeperunt , vbi eratingensPiniaibor, fedà Dzmonibus adeo infeftati funt, vt. — pra timore ; ab inceptoopere defi(tere coacti fuerint , quo tempore. multe ex Virginibuslocum habitantibus à Danone obfeffe funt; — — m

Quid

^

32 (ompendij M aleficarum j

—M Qaid mirum, fibsncihefeuri illicità fcrutationem in fuo folo fieri per miferant? ideo puniuit eas Deusin hoc feculo, vt in futuro parceret.

ng: Paulus Grillandus a pre cateris acuratius fcripfit . |
qQj44MJR 0 obl petiere
- "an po[fme Magi aliqua fenfibilia mixta arte [ua
necu gignere . Caput. X.
Do&tina, . NER
À NIMALIA imperfecta,vt mufcas, vermes, ranas, &
huiufmodi infe&ta,& alia quz ex putrefactione nafcun-
tur,poffunt producereceleriter,non creando,fed actiua
t5). 107 paffiuisapplicando,hzceftopinio D. Auguftini,b quem
ade xi d fequuatur Theologi. Solenthzc producere Magi,ex pa

de -&o,per Dzimonem actiua paffiuis applicantem,nam ipfi Magi plerun
D Bonas' Que nefciunt quomodo iíta gignantur,& caufasignorant, vt quando
&" alj in Diabolus dat fagis parum puluis,cuius in aerem iactu, nafcütur diuer
24ig. -fafpecies locuftarum;brucorüg, murium,erucarum,;& fimilium ani-
D. Tho.1. 1nalculorum. Poffet etiam Damon talia iam producta ; in locis remo-
P1114 tis, vbinata videantur fouere,alere, & refpirare facere, vtpote inter fa
4r. 4 xa,in quibusnon raró imperfecta nafci confüeuerunt, mu(cz,mures,
- & fimilia. & hoccrediderimcontigiffein canibusillis, quorum men-
c lib, r, tio fità Guglielmo Neabrigenfi. chis verbis. Dumin quadamlapidi-
Hift. 4n-: Cina petra ingens ferramentisfindererur ; apparuere duo canes capa-
glorun c, cem füiin eadem petra capacitatem replentesabíq; omni fpiraculo '
28. ( intellige petceptibili )videbantur autem effe ex eo canumgenere,
quosleportarios vocant, fed uultu truces , odoregraues , pilorum ex-
pertes,& vaus quidem eorum, vt dicitur,citó defecit. Alterum veró
ftupendz, vt aiunt edacitatis Henricus Vuintonienfis Epifcopus die-
bus plurimis in delicijs habuit: hosigitur canes , quinifi ex prolifico
d unas, (emine non credo potuiffe generari, potuit Demon ex materno vtero
li.4: dena Callidé educere, & eductosibi occultaffe. Poffunt quoque Dzmones
tura de- producere quedam infolita monftra,quale illud in &rafilia,altum pal
monuin .' mos 17.tectum corio lacertz, mammis prztumidis;brachijsleonum,,
€ Lyc. ocalisrigentibus, & flammeis, fcintillantibus fimililingua , d qualia
de prodi. forté monttra , quz in Saxoniz fyluis, femihumana facie , captaanno
£ Alex-a^ 1, ^ o. e Nififortaffis illa fintex nefario hominum, ac ferarumcoitu
alex li2. nata,que monftrorum plurimorü eft origo indubitata.Sicenim pepe-
£^ tritolim bello Matfico Alcippe Elephante.f'Si S.apud Hel-
phus jg Vit olim bello Marfico Alcipp phanté. f Sicanno 1278.ap
chron He] üetios alia leonem.g Sic anno poftea 147 1. quedam Papizcattum.,
weiiorim, DtiXie canem alia.Sic 1 551. Malier Augu(te Vindelicorum eodem
Wh partu

Liber Primus -- 33 , pattu enixa primo caput humanum membranis inuolutum,mox fer»

peutem bipedem,tertio porcum integrum . aQ e varia huiufmodi

legunturapud recentiores . b lllud fuperat admirationem reliquo- ? Ep

A T X E i
tum,quód Caftanneada retulitin Annalib. Lufitania. M : ius)
nus lb.16,

Emp la, - 45 iom de varieta

telemniis

M Vlierem ob quodam crimen in infulam defertam naui depore /ib.:.de oc tatam,cum ibi expofita fuiffet,eam Simiorum, quibusfrequés «wisis var. locus,agmen circumfteti(fe fremebundum, fuperueni(íe vaum gane. rac c,8. diorem cui reliqui lococefferunt, ab hoc mulierem blandé manu ca- : ptam,in antrum ingens abductam,eique & ipfum,& ceteroscopiam pomorum,nucum,radicumque variarum appofaiffe , & nutu, vt ve-fceretur;inuitaffe,tandem à tera coactam ad ftuprü;facinushoc mul-tis diebus corinuatum,adeó ut duos ex fera liberos fufceperit,ita mi-feram victitaffe peranaos aliquot, Donec Deus nifertüs, nuemeó 7 Lufitanam detuliffet, cumnq; militesin terram aquatü ex proximoad --« antrum fonte, defcendi(fent,abeffetq; forte Simius, foeminam ad in-uifos diu mortales dccurri(fe,& accedentem ad pedes fupplicaffe, vti fe facinore, & calamitofifimaferuitute etiperent , a(fentientibusq; , & cafum miferantibusillis, eam cumipfisnauim afcendi(fe, fed ecce tibi Simium fuperuenientem inconditisgeftibus; & fremitibus Con-iugem , nonconiugem reuocantem , vt vidit vela ventis data, conci-tocuría deliberis vnum matri oftendit, minarurni redeat in mare precipitaturum,;nec fegniter fecit quod füerat minatus, tum recurrit adantrum, & eadem velocitate ad litusrediens;oftendic alterum,mi natur, & demergit, f(übfequitur , & ipfe farens, tamque diu nauem natatu infequitur; donec vnda natantem vicere. Rem tota Lufitania tefte notiffimam; & à Rege malierem Vlifiponz ignibuscondeimnna- * E tam,quorundam precibus vita impetrata, lecthum cum:clauftro pers — petuocoinmutauit. Mirarisle&tor? En tibi Saxo Grammaticuscum ^ duobus magnis; V pfalenfibus Epi(copis. Narrant Gothicos Reges : ex vrfo, & Virgine nobilioriginem ducere,.c.& [oannes de Barros .* Pide Pegufianos, &Sianitas Indie gentes, àcane, quicum muliere cor- .Torquema pus mifcuerat. . Lm ifinips a Ns i i dam borii Verum ego horum minime fum credulus, cum homohominem ge eias dia

neret ; & fi quid horum fit verum dicam quód Dzmon incubus cali- we dumhorum animalium femen illisinfuderit, & quód dicitur de Re-gibasGorhorum, putarim hoc dicendum ;, quód Demon in ferarum : talium effigiefeminas comptrefferit,quód hoc poffic, docebit fequens exemplum, & (ubfequens poftea capitulum. cibbdee

-. [n Belgio fuit nefarius quidam,qui Vacce fe commifcuit,poft vifa bospizgnás, & poft aliquot menfes edere inafculuin faecum,non vi»

*: tulum

uc E

uc MM (ompendij Maleficarum. : tulum,fed puerum: Adfuerunt plürimi, & de mattis vtero cadentem. sos €Ófpexeruntleuatumd; de terra nuttici tradiderat; Adoleuit puer, baptizatus,& inftitutis Chriftianz vitz? preceptis ; pietatife addixit, & pro patre ferió peeniteatiz vacat operibus, homo quidem perfe-Cus, fed qui fentiatin animo propenfiones Vaccinas pafcendi prata , & herbasruminandi. Quid dehocfehtiendum? non ne hominem e(fe ? plané crediderim, fcd ex Vacca matre natum, nego .quidergo? ' Diabolus peccatiilliusgnarus, & imipulfor móx vaccatii preghaü-tem fecit videri; cum voluit , aliunde infantem furreptumattcüulic; &

'Vacce parturienti,quz vento gtauida eiat , puerüim ficfuppofuit,vt à Vacca nifci videretur.

; "dn verum frt, quód Demones fiant facculi , Qv incubi ,

,

gy | v an ex tali concubitu po[[t. fequi generatio. -LR poet fequi g simi bos cita» note Cap. 1 I: "n1 sosapud 07 Sixii Se- Ph " nem. bg. s ass Doctrina. Bia. eo Meobenicdoisanir 25 A bos Olent Malefici, & Lamiz cum Dzmonibus;illi quideni lid inar fuccubis,hz veró incubisactum venereum'xercere,có sor, Ter-. munis eft hzc fententia patrum Theologorum, & Phi-zul.annot, lofophorum doctiorum , & omnium fere (zculorum , J. adde

3^7 atque nationum experientia comptóbata. Plato in Cra Pletboné. iylo, Philo ,Iofephus; & vetus Sinagoga. D. Cyptianus. D. luftinus lib.de mi. fnattyr. Clemens Alexan.Tertullianus , «& alij ;quiirieo quod vo-vai. 4 MeruntDemónes poffe cum mulieribus rem háberé; optiméfenfez PateHis tunt'Solidior ergo adhüc probatio buius fententiz fumitur à D.Hies Pe rorymo in cap.6.2d Ephef.& D.b Aug: quem communis Theologo-Gej, d.c, ttr fchola,cum D.Ifidoro lib.8.fequitar,& pro eadem pugnat Bulla b ib, 14, Innocenti; 8.Ponrificiscontra Meleficos. ^ ^ 5 77 - xs decis Des -Hzxc prebanturratione; qnia Dzmoties poffunt defunctorum cor. 44p.13. . poraaffumere , vel de nouo fibiex aere , & alijs elementis ad catnis € Alex. fimilitudinem palpabilia effingere, poffüütillaad libitum mouere, de Alex. & calefacere. Si ergo poffunt, quem natura non habent fexum ar-^P275. tificios& exhibere , & vitis(pecie foeminea, feeminis fpecie virorüm

deri e abuti, & has fübijcere , & illisfe fab(ternere: poffunt eciám aliunde 0namN.5co

"aus Dura 2CCeptum femen adferre, & naturalem einseriffionem imitari .

du; G.br, . Addo, quód poteft ex huiufmodi concubitu Dzmonisincubi pro-in 2. di 3, lesóafci;quaread huiustei declarationé,fciendum eft; potet Dia-$. bolus fermen aliunde acceptü, vtputa, à fomniante viroillufo, defer»

j UM

Liber Primus. 35

, ze, & faa apilitate, rerü naturali peritia, calotem polificum in femi-. nequantumuis fübrilis,& aereus fitac facile difipsbilis,conferuare, & illud , quo momento ad concipiendum mulier optimé eft difpo(i-ta,tü illud matrici (ic iaofundere,vel naturali vi attrahendum exhibe-re, & muliebrifemini commifcere . Veruntamen illud eft gj non pof-funt Dzmones vi fua, & ex propria (ubítantia,more animantium ge-nerare; tatio eft; quia nec habentinter f? vilam indiuidai, vel fpeciei multiplicationem, nec vlluin femen, ne dua prolificum quantumuis tenue. Et qo proprium femen habere po(fünt,cum femen fit fübftan tiz corporee viuentis pars , & refiduum cibioptimé concocti , iuxta Simpofianü in problematibus, Dzmonesveró (int (übftantiz incor-poree ? Dicimusergo , ex concubitu incubi cum muliere aliquando prolem nafci poffe , & cum prolis veré patrem non effe Dzmonem , fedillum hominem, cuiusíeinine Dxmon abufus fuerit. Accedunt plurima exempla à multisnarrata, Hunnos ex Arlunis Strigibus Got thicis, 2 & faunis natos. Chieza fcribit, Lin hifpaniola folitam Co- a fersan-rocoton Dzmoné mifceri mulieribus, & ex eonatos, bicornes nafci. dus de re-Xacam fuum Iapones talem effe volunt; nec defünt , qui Lutherum 5» Go-in hanc Claffem retuletinr. c Ec ante decenniumin primario Braban- ticis, ó* tiz oppido, punita fuit mulier, quód ex Dzmone peperiffet. Reliquü yn eítnunc, vt refpondeatur rationibusin contrarium adductis. "i S Remigius ponit primum argumentum, quod eft tale. Dzmon, & pz Mte homo fpecie differunt, ergoex haccopula non poteft fequiproles. 5, — Refp.confequentiam effe nullam, tum quia exequo, & afina,& alijs c Fostan,-fpecie difcrepantibus animalibus nafcuntur Muli, Thoes, Leopardi, in bif fa-P'antherz,&c.tum quia generatio hic non tribuitur Dzmoni,fed hc- cra de fla mini, cuius eft femen, vt ait D. Thom. 4 15 Relig. Secundum argum. eft tale . Demon eft expers vitz , & origo mor. d Quis. tis, ergonequiteffe author, & origo actus vitalis. Refp.vim hanc vi» 65/c.8. talem non ineffe Demoni,fed ipfi femini , ficut viscalefaciendi,non ^"? — ineft fcipho propinanti,feu tubo fundenti,fed ipfi vino.Vide D. Tho- eid mam fupra. & Sprengerium.e nt : Tertium erat huiufinodi, Semen quód Demon infundit, Saez fa-tentur effe frigidum,& nullam afferre voluptatem,fed horrorem po-tius.quare,nec poterit inde generatio fequi,hzc eft ratio Marci Ephe fij, & confirmata à Remigio confeffione Sagarum,dicentiü, ompé vo luptaté abeffe à tali copula,imó fummü doloré fe percipere. R. quód Damon, quando vult fub certi alicuius viri fpecie deludere , & non vult fciti fe effe Demonem,tüc, quàm poteft aptiffime imitari , quze-cunque in veri viri, & mulieris copula requiruntur ; &. ideo ne-ce(fario tunccurat ; vtfi quidem vult generationem fequi , quod fit rariffiné, quia fua caufa , nunquam generationem intendit, qui fibi fimile non poteft generare; fed aliquando d "- Xatin gratiam

á fuc-

T PTUS min Cerati mp oi
- sr

MX (ctae ica

MC UIT PRI TARETTT D

*

b 5b. de 2:0n9J.c. I.

Y »-»

36 (ompendij Maleficarum . fuccubz id optantisconaturgenerationem ex alieno femine) adlii-beat neceffaria ad generationem; quare & prolificum femen: quatit,

& inuentum conferuat , & tanta celeritate perfert , vt vitalis fpiritus non euaporetur , € quandoeft opus, tunc infundit, quando veró

non intenditgenerationem, infunditaliquidinftar feminis, calidum

tamen,ne fraus deprehendatur; femen autem, quod eft frigidum, eft cum Sagis, que nouerunt eum, & fciunt ipfum eile Dzzmonem, .

a pz. mal Deinde,vt docet Sprengerius, afolet fzpeinterrogarefüccubasnum d velintimpregnari ? quz fiaffentiantur , affumit verum femen aliun-

de «ctu carnali decifum, vt dixi. | Qnartum argumentum erat, Non effecredendum Deum concur-

t

rere ad huiufmodi sCtum,autanimam tali corpori ex huiufimodicoi- .

tu nato infundete,quia ficadderet coronidem Demonis operi.Refp. Damonem quoad nature operationem, hicfolum effe inftrumen-tum,& applicare tantum agens principale, quodeft verum femen hu manum,& propterea Deum concurrere ad vltimaem difpofitioné or-gapici corporis ab humano femine nati.accidentarium veró quid ef-fe , & morale folum peccatum Segz , & Dzmonis malitiam. Iuuat Deus,vtauthor natutz , naturam ;fed peccato , cuiusnon eft author non adminiculator,quód fi valerent argumenta ,fequeretur, necex fornicatione,nec ex adulterio,Stupro,inceftu , prolem gigni poffe, . Obijciunt denuo,quód principium gignendi eftcor , ergo cum defit virtus cordialis temperans calorem, vt oportet , non poteft fequi ge-neratio. Refp.fiue à corde fit, fiueà cerebro vis generandi , fpiritus genitalis ipfi femini eft infertusinipía feminis sb humano corpore

: decifione, & Damon hunc fpiritum cum calore.folum conferuat , af-

feramus aliqua exempla Dzimonis fuccubi, velincubi praterea , qua dicta funt * :

Exempla .

| mc iam decimus quintus agitur, cum Bebburgi ( oppidum eft

Vbiorum) fupplicio affectus fuit quidam Stumphius Petrus, eó quód cum Damone fuccuba plus quatuor luftris coiuiffet: ab hac do-natusfuitlata quadam Zona , qua cum cingebatur, & fibi , & alijsin lupü verti videbatur. Hocfcemateter quinque pueros iugularat, eo-rumque comederat cerebrum . Duas nurus fuas deuorare conatus fuerat. Ptopriamfiliam,& Comatrem fuam vxorum loco habuerat. Confant hzc omnia actis iudiciarijs, & Iconibus in zs incifis pa-lamque venalibus .

Refert exemplum Remigius, b quod à probata fidei viro Mel-chiore Ezrico , Sereni(simi Ducis Lotharingiz à fecretis ; & confilijs ; inte-

E arc A

| Liler Primus 35

» Snterioribus; audiuit. Fuit, aiebat ille,Henamenij,me eius loci Dina-ftz res procurante, fortilegus quidà , qui iuffus à Iudice dicere, quo-modo primum effet ad tantam nequitiam adductus, ac quibus potif-

-fimumartibusillum demon ad fe pellexiffet , eam rem ficlibere , ac aperté eft eloquutus. Cum bubulcus communis ego prima luce oftia-tim armentum cogerem, atque vna e puellis,quz illud ftabulis emit-tebant prz czeterisanimü meum amore titillaret,cepi in eius cogita-tioné noctes,diesq; effe intentior.Tandem euenit, vt eamm mihi arde-tius inter fola paícua animo voluenti apparuerit, fimilis occultanti fe poft dumetum: accurroad optatam predam , affequor, atque adeo amplector vel reluctantein . Poft aliquot tandem repulías,ea lege fui facit copiam;fi fe pro hera haberem , ac velipfum Deum illi poftha-berem; Conditionem accipio ;fruot , imó ficipfa deinceps me coepit frui, vtex vno eius mifer femper pependerim arbitrio.

Hector Boethius zrefert,quód in Marrea Regione Puella altisna- a f» tra-talibus, forma confpicua, complurium nobilium auerfataconnubiü, Gars de — in nefandam cum Danone incidit cófuetudinem , quz cum vterum rebus Sce ferret, parentum rigore coacta edere ftupratorem, Adolefcentem mi ticis. 8, ra pulchritudine frequentius fecum noctu,interdiu nonnupquá con-

ueniffe; vnde veniffet, quove abij(fet, nefcire fe refpondit. Parentes, tametfi filiz parum crederent, accuratius rem aduertentes, confilio , quis effet, qui filie expugnaffet pudicitiam, explorandi, cognito ter-tio poft die,indice Ancilla,ftupratorem adeffe, reclufis foribus,accen fo tedarum ingenti numero , cubiculumingreffi , horrendum mon-ftrum, figura fupra humanamexiftimationem terribili, in filie am- -plexibàsfunt confpicati: cucurrere ociüs complures adfosdum ex-citati fpéctaculum,inter eos Sacerdos probate vitz , facra difcipline non igharus,ceteris, aut trepidé abeuntibus , aut pauore terrz illifis , cum Ioannis Euangelij initium recitare ceepiffet, ad eum locünu. Verbum caro factum eft,cum perduxiffet, malus Damon horrendo clamore dato, cubiculi tectü fecü afportans, omni füpelle&tili incen-fa,sbijt. Foemina periculo feruata,enixa eft monflrü vndequaque fe-dum a(pecta,quale nufquam antea (vt ferunt) inter nofttates vifum. Id obftetrices, necbferuatum, contumeliz effec familig accenfa in-genti pyra citiffimé concremarunt. va ey.

Idem euthor pauló ante docuit, Dzemonem fuüccubumi fieri, fic fcri bens.In Gareotha Regionein vico quatuordecim vix paffuum milli-busab Aberdonia, Adolefcens multa formofitate coram Aberdo-nenfi Antiftite queftus eft palam, fefe à Dzmone fuccuba ( vt di-cunt ) gratiffima omnium , quas vidiffet forma , multis antea; menfibus infeftatum; . Eandem occlufis foribus noctu ad fe.in-gredi , blanditijs in fuis amplexibus compellere , dubia luce abi-1e , ine ftrepitu pene, nullofe poffe modo , cum plures attentaffet, 3

3j tanta,

39 Compend;j DMaleficarum tanta,ac turpi vefania liberari. Iubet ftatim optimus Epifcopus Adez lefcentem alió fe conferre, & vt Chriftiana religione, magis laudatis

-jeiunijs, & orationibus plus folito accommodaretanimü, & fic iuxtà . Venerandi Epifcopi confilium: paucos poft dies Adole(cens fuit libe-ratusà Demonefuccuba. — Aliaalibi defcribam . :

dn Saga veré T'ransferantur de loco ad locum per no-| Curnos conuentus . Cap. XII. |

Do&trina..

lZ^ Vlti eorum;qui fequuti funt Latherum,& Melanctone,
2) tenuerunt Sagasad conuentus accedereanimi dunta-
2; xatcogitatione,& diabolica illufione intereffe;allegá-
p) tes quód eorum corpora inuenta funt fepe numeroeo

gie EN dem loco iacentia, necinde mota fuiffe , ad hoc illud pertinens quod eft in vita D.Germani,de mulierculisconuiuantibus, vt videbantur , & tamen domi erant dormientes; Huiufinodi mu-lierculasfzepenumero decipi certum ett, fed femperita fieri non pro-batur. Sicut veró Michol vxor Dauidis decepit milites patris Saul, fubfituta ftatua in locum Dauidis,fic dicimus Da monem poffe, & fo

. lere affumpto corpore;& in le&olocato decipere maritum,nam m Ü ; : &

Liber Primus. | 3» ^ad Conuentum profecta , ne maritus eam abeffe deprehendat , folet eüm confopire, vel aliquid aliud, quod eiusvicem gerat, fupponere, Forpa-vt matitus expergiícens vxorem effe putet. Hoc docet actis Iudicia. cbj.calen. rijs Nicolaus Remigius Bertrando 4 Tonftrix id (zpe feciffe prodi. Sepremb. dit , atquead fopiendum tali fomno maritum , f(zpenumero illi au. 1537: rem vellicaffe,dextra manu eó priusillita vngaine,quo viam ad hu. b Eedem iufmodi conuentus affectans , folebat feip(ainungere. Ellerb vxor ^? » & decani in Ottingem, infantis culcitram ; alijfcopas fuppofuitfe me. morauerunt, poftquàm effent nomen fui Dzmonis przfatz , ficque, maritis fucum fzpe feciffe. Maria c vxor Sartorisin Metzer E(ch, Lunjj . ftramentorum fafcem veluti vnguineinfufcatum , qui ftatim atque, 5,5. ipfa domum effet reuerfa,euanefceret. Catharina Ruffa,ipfum Dz- d jb.s.de monem fua accubitatione, eiufmodi vices aliquando getfiffe declara fortileg. uit. HzcRemig. lib.r.cap.12. 9.7. nu 8. Altera, quam veriffimam effe duco , eft , nonnunquam veré fagas €, 1. de-transferri à Dzmone de loco ad locum, hirco, vel alteri animali fan. ??"9^ ca. taftico vt plurimumeas fimulafportanti corporaliter, & conuentui ina 7 nefario intere(fe,& hec fententia eft multo communior Theologorü , , 1 m imó &lurifconfultorum Italiz,Hifpaniz,& Germaniz inter Catho- VT UIG licos; hoc idem tenent alij quàm plurimi. Turrecremata fuper Gril- 5; j, erefis landum.Z Remigius. ePetrus f Damianus. Siluefter. & Abulenfis . su.5. b Caietanus. Alphonfus à Caftro. /Sixtus Senenfis. s; Crefpetus . h in 4.ca. z Spineus contra l'onzinibium. Ananias;o & alij quamplurimi, quos Mattb. 4.

breuitatis gratia omitto . 47-

a

Sed , fciendum eft , quód priufquam vadant ad Conuentum vn-i 2:2. 4-.

gunt fe,fiue quafdam corporis partes vnguento confecto ex varijs re d ap bus infulfiffimis, maximé ex vnguineinfantium occiforum , Pii ss

& fic inunctz folent quandoque vehi haftili ba- pupa ^

culo, fcopis , arundine , furca , colo, n Ju

quibus rebus inequitant ir ber

transferenda : ib a

: uou 205.73. —

doque vtuntur Crematre , Tauro, hirco, aut cane, fic fo- n;de odio lent adludum diuehi, quandoque eunt pede- Satbane ftres, cum non multum diftat locus, — i Ig. quorum omnium furit exem- o li; d

pla apud Remi- dd Lui '

gium .p "oct

G.A. | f

MUN TE Sopra

M cadi e

NS » ri
RE
Surg f)

TT NS Y

(

(((, m 7) aS

-— Z 1T f

A

I - RS AS)

"S uten

Poftquam conuenerunt haec Diaboli membra, ibi vt plurimum habent ignem accenfum, tetrum , & horridum : ibi Demon eft con-uentus Prafes, in folio fedet forma terrifica, vt plurimum hirci , vel canis, adillum acceduntadorandigratia, non eodem femper modo, fed interdum complicatisgenibus fupplices, interdum obuerfo tergo ftantes , interdum cruribus etiam in altum iactis , nec capiteinante-

p partem prono; fed refuüpinato , adeo vt mentum ad celum ! ' feratur.

Liler "Primus. 41 ^ "Tumcendelis piceisoblatis,vel vmbilicoinfantuli:ad fignum ho-magij eumin podice ofculantur . His, & (imillibusflagitijs, &tabo-minationibus execrandis commiffis,proceduntad alia, vtinferius di cemus :fed prius dicamus , quanam hora eunt ad conuentus. Remiziuslocoproximé citatorefert , pro vt accepit à Sagis ipfis luridicé examinatis , quód horaconftituta conuentus Sagarum no-€turni, eft eatempeftas , que vnaatquealtera hora mediam noctem piecedit, appriméidonea , & opportuna, non folum illisconuenti-bus,fed etiam quibufcunq; alijs Demonum terriculis , ludibrijs, oc-curfationibus,& ftcepitibus,qua fequitur, non itaijJs effe obnoxiam , caufam non reddidetuntSagz , necegoeam ariolabor. Hoc teftati funt Ioannesà Villa, a & Agatina Francifci Sartoris eius vxor .Hoc vnum addam , nullasin tota nocte horas fufpectiores habere iftius vmbrarum apparitionis,quiearum metu aliquo tentantut , ac trepi-dant: Siquidem experientia docet , illas precipue fpectris , cetrisque imaginibus effe infames , prout Veteresid fcriptis fuisteftatum reli-quere. Ariftomenesbapud Apuleium. Plinius. c & Pliniusiunior. dInter recentiores Alexander e ab Alexandro recitat, terrificos la-. rnatum tumultus in edibus quibufdam Romz àfe effe auditos, me-dio fere noctis filentio. Et filentium , boniauthoresinterpretantur in tempeftam noctem, ideft ( vtait Cenforinus, de die Natalicap.9.) quz mediam proxim? antecedit, Vnde infert Eufebius Cafarien-

fis, f noctem intempeftam , quz certe gallicinium proximé antece-

dit, conuenientiorem effe malo Dzetnoni ad nefarios fermones euo-cando. Intempeftam noctem Seruius, z mediam. Mactobius, 5 quam media proximéfequitur; tum enim Principi tenebrarum ac-commodatiffimum tempus eft rebusagendis cum hominibus impor tunum,atque inactuofum effe incipit -Et,vt repetá gallicantü, refert Remig.lococitato , quód habuità quadam Sagain examine Iudicia-li, cuius nomen Latoma fuit,quód nihil equeillisinfeftum , atq; ini-micum azcidere poteft, quàm fi gallusinterea, dum fe ad ea parant , caneret, Et Ioannes Pulmius,eiusqd; vxor Defideria ambo Sagi, retu-letunc in Iudicio pariter , quód Magiftelli fui , fepe, cum demitten-dz concionistempusinftat,idem confueuerunt clamare; Eia faceffi-te properehincomnes,nam iam gallicanere incipiür,quod videlicet fic interpretarilicet , negotium fuum eos vltra id tempus non poffe trahere : quid verócaufz fit , quód timeant galli cantum,nefcio: Hoc vnum fcio , ex Plinio , Aelianoques gallorum cantum Leoni , Scolo-pendrisque effe formidabilem ; rurfus fi iJ fint prepofteri, ac iofueti de nocte praefertim, oftenta habere malta, quale etiam illud fuit, quod Volateranus, k. in Matthei Magni Vicecomitis Mediolanenfis filijnatu maioris Natali nocte eueniffe memorat , in qua videlicet, non ceffarunt galli , vel ad rzdium cantare , vnde &, Galeatij

Y

nomen

3 Ville,
decimo c4
lend.No-
ntb. 1570

b Lib.t.
de afino
aureo.
c Lib, T*
cap.6.

d Lib. 7. Epift.

e Genial,
dierum li,
$- cap.2 4«
f Incone
fiiaiione-
cotra Hie
voci, quae
t4.

£3 Aen
h $atur-
nal.1.€ 3»

i Libro.
cap.21.
k Dbilo-
logie lib,
25.

42 (ormpendij Maleficarum.
t nomenilliinditum eft, & fic facundia, lauded; militari floruit, vtin- «
à InEl- quit Iouius.z :
giis claro-
Tum Yiro
Tm .

In conuentibus illis nocturnis referunt ipfemetSagz,vt notat Re-

mig. lib.1.c.16. maximam vtriufque fexus conuenire multitudinem,

b rdiba fed mulierum numerus, atteftante Barbellina Raiel de Blainuilla Janua &daquas,blongémaioreft, quam virorum. Ioanna cà Batino . & Ni«

1587. colea d Ganatia ex oppido Maynerij Lotharingiz, tantam exti-
C Tertio tiffe Maleficorum copiam quoties illis interfuere , affirma-
mona; Iu- uerunt , vt non parum illas humanz conditionis
nf 1585. miferefceret , cui tot hoftes , ac infidia-
e Tui tores fupereffe viderent, val-
: ren deque mirum effe,
quód

€ De opz ab eis mortalespluribus incommodis non afficerentur ;
pido Vel- Catharina Ruffa e retulit)non minus,quam quin-
lei ad Me gentosà fe vifos ea nocte, qua primam
fellam. 8. in eorum numerum eít
Calen.In- allecta .
bj 1587. TE

Ibi

xi

IER

potusd; auiditetem, atq; appetentiá tantam fupeteffe , quanta antea fuerat maxima. Addidit Ioanna eMichaelis, quód illis,qui huiufmo-di conuentibusinterfünt, nó funt certi, integrid; cculorü fenfus , fed omnia perturbata, cófufa;atq; incerta illisapparere, vtijs.quibusex ebrietate, metu,fonino,aliod; vitio natant;ac caligant oculi, aut arte aliqua perftringuntur. Sic vere aliquandoibi Saga praefentes exiftüt: fepe etia,cü zb 1jsabfint,ac at&tiore fomno domi detineantur, viden tur tantum fibi adeffe , ludificante nimirum fenfus D cuis | , aícina-

$

a Serre
13.Cal Se .
ptemb.

I j $6.

b Serre:
I4. Calen,
Februare
1587.

€ Rogauil
le in LA
£enireo an
n0 I1 $83»
d Cofino-
graphie |
T'om.2. €«
6.

€ Inagre

| Stiueft, 4.

nonas [n

"nj 1$99.

44 (impendi Maleficarum.

fafzinationibus multz imagines in dormientium animos folentirreZ" pete,quz deinde vigilantibus veritatis opinionem infitam relinquát, quafi iam non id fuerit fomnium , fed potius quedam certa, atq; in-

dubitata corporis actio , fic enim verfipellis Dzmon geftit res fuas plerunque .

(

ies
---
CN
N
N
Ut
N

&

l

- NNSS

—n

d:

——f-

Sequuntur his chorez , quasingirumagitant , fempertamenad leuam progrediendo , & ficut chorez noftra folenteffe voluptati, ita ifte chorez, actripudia, labores, taedia, atque zrimnas grauiffimas nufquam non pariunt, fiquidem ab ijs adeo fetfas (e domum reuer-ti, Batbellina iam dicta , ac plered; omnes Sagz , quibus contigit in-tere(fe , memorauerunt, vt fepe integrum biduum przlaffitudine (i«

bi fueritdecumbendam , & quod miferrimum eft , atqueini-

quiffimum , excufationem contra , nemini afferre li- i
cet, fed fi quis eum laborem, atatis, aut va-
letudinis occafione detrectat , ac !
fugit, huic pra fo funt
verbera;
pugnis, & calcibus , non aliter contunditur;
quàm quz exorfantur malleis
| falfamentas .

Cum

Cumaccedunt ad Dzmones eos veneraturi, terga obuertunt, &Q» ceifim eum cancrorum more , fupplicaturi,manus inuerfas retróap-plicant: colloquuturi , in terram figunt obtutum, & id genusalia ab omni confuetudine reliquorum hominum alieniffima ; Vtcumq; res fit, ipfa nosexperientia fatis commonefacit, id faltandi fludiumin-ter homines fere femper malo exemplo inualuiffe ad luxuriam , ac nequitiam , quod fuo tempore conquerebatur Scipio Aemilianus, 4

& Mactobiuslib.5. Saturnalium cap.4. "Ml ^. AIC PN

H Lé "s, SUEUUT 5N SN (/

RLCAY) Re

^—9^

—
—
—
OO MEEL S rr

f

( Z

mit

f Ife ) 4

FCU . WM

i

-

|

: i

LI

3 Inoreg-
tione con-
ira legem
judiciarid

Tiberü Grachi,

LE

4€ . Compendj eMalefzarum:

Interdum tripudiant ante comeftiones,interdum poft illas; ibi (o3. lenc diuerfz parari imenfz,fiue tres, fiue quatuor, in quibus pro di-gnitate,aut opibus finguli locantur , aliquando fuus cuique Demon affidet , aliquando Malefici ex vna parte, & fuus cuique Demon ex aduerfo. Nec menfz fua deeft benedictio, hoc cetu digna , conftans veibis blafphemis, quibasipfum Beelzebub & Creatorem , & Da-torem, & Conferuatorem omnium prcficentar. Eadem fententia eft actionisgratiarum, quam fubdunt menfis füblatis . Poft conuiuium, apprehenditvnufquifque Dzmon fuam, quam cutodit, di(cipalam manu, & vt omnia fiantritu quàm poffunt abíurdiffimo, dorfis inui-cem obuertfis, & in orbem iunctis manibus , iactantes capita farneti-corum more faltant, nonnunquam candelas manu tenentes , quibus

! Dzinonem prius adorantes vfi fuerant.

Cantantin Demonis honorem obífceniffimos cantus , ad cantum; vel fonum tympani , &fiftulz alicuius in bifülcata arbore, tum fuis amatoribus Dzmonibus feediffimé comimifcentur. Ad hosconuen-tus,vt diximus, folentconuenire noctis mediz (ilentio,cum viget po

teftas tenebrarum, intetdum etiam copnueniuntin meridie, quo re-

ferturillud, de Dzmonio meridiano. Solent prxterea habere flatu-

P[4l. 9o. tos dies diuerfos iuxta diuerfas regiones. In Italia frequentant no-

a Scolia 7

Ctem dieilouiscirca noctis mediam, vt ait Sebaftianrs 4 Michael. Lotharingice Striges conueniunt nocte diei Mercurij , & nocte Sab-

b Lib, 1, Dati; fuccedenteDominica, tete Remigio, b &apud alioslegi ; ob-

cap.4.

feruare noctem diei Martis. ——
Ex his igitur, d hucusq; defcripfimus,& q Saga ipfz confeTz funt
ju-

Liler Primus (47 m | * ' jüdicialiter,paret luce clarius, & exemplisipfisconfirmabitur,Sagas circumferri à Demonibus corporaliter per aecaad conuentus, & non folum circutmferunturipfe , fed Demonis auxilio poffunt ipfemet alics proprijs humeris deferre ; vt docebunt exempla ; imó nonnun-quam conuentu fubitó diffoluto, repertz funt menfz aliqua fupelle-Gilia argentea , poftea à Dominiscognita, & confeffz Vxores fe illa fecum ad copüentus detuliffe. vtt : m — Hoc vnum fübdam , quód , qui afferuntifthec non effe vera, fed fomnia effe ; & ludibria, certe peccantcontra reueréntiam Ecclefie Matri debitam , quia Ecclefia Catholica non punitcrimina nificer-tà, & manifefta, nec habet pro hzreticis , nifi quiin hzrefi manifefté funt deprehenfi ; aStrigesautemiamà plurimis annis pro hereticis 4 Conful-haber, & inbet perInquifitores puniri , & brachiofaculati tradi ; vt uif; a, paterex Sprevgerio, Niderio,Iaquerio,Michaele,&docetexperien- s, tia,ergo vel Ecclefia errat, velifti , quitalia dicunt. Ecclefiam errare in read fidem pertinente, quí dicat, Anathema, Maranatha fit; Con: cludo igitur vereillastransferrià Demone fzpius; aliquando etiam vadunt fuis pedibus; b Quando voluntcorporalirer transferri.inun- b Remis. eunt fe, vt iam dixi; vnguento exinfantullscorpufculi adipe, Quan: Jib.1.c.14 do veró éonuentibus volünttantum intereffe perinfomnium tunc in finifttum latuscubant. Quando autem malunt vigilantes cernés re quecübque fiunt in conüéntu, vt coram fegeri,tum opera Damo-nis , exote vaporem quendam craffum euomunt, in quo geftorum imagines, vt infpeculointuentur. : Certisauthoribus ecompertum habemusextitiffe quafdam, que p, cum domi ía'eoódem lecto cum marito manifefté pernoctaffent , re- 5,5, cenféreüttamen ,poftero mane, ac confidenter dicerent multa ad. [,4, p,a; eiufinodi conuentus pertinentia, quibus fe füperiorenocteinterfuif- s4;; —— feaffi:tmarent. Aliasetiam vifas inter dormiendum à fuis propin-quis, & neceffarijs , quibus'iniecta erat fufpicio, commoueti vehe- à D

ART. i a vals 1 j mentis; quafi, qui ingenti aliquo dolore conflitantut , 4 veletiam némuiti

in fedili, autalia quapiam re equitare, vti , qui viam , admotiscalca- bif. de g£ ribusaccelerant; cererum non egtedi domo, fed tantumexperrectas, ,; Sepe laffitudinem prafefetre, veluti qui peregré redeunt, ac miranda;qua sriogali; fibi feciffe videbantur narrare; & quod magiseft,illisirafci; acfuc- " — ^ cenfere , quifidem ijs nonadhiberent: quz res multos impulit, Vt :^' crederent hzc mera effe fompiorum vifa , que ddmon in eorum anie mos imtmitterzet; quos laqueis füisirretiuiflet. ^

j E Exempla. USED e p ar

a PAR " So Aule C P (ot 0 difquifitio

I Previncia Deirorum res mirabilis contigit, quam refert:Mar- n »agi-

tinus Delrio e SocietatisIefu , quiaà puero adhuceam cognouit cara 4.16 (parum

— iid m ni dh c d m S Cg

4* — (ompendi Maleficaru m.

(patum enim diftabat à loco fuz natiaitatis.) Et Vicusaliquot à Ma2 r orientali miliaribus diftás, iuxta queim famo(z ille aquz (unt, quas vulgo vocant, Vipfe. Exhocvico Rufticus quidam ad falutandum amicum ,1a proximo Vico commorantem profe&us , multa iam no-Cte minus fobrius remeabat, & ecce de proximo tumulo, qui duobus vel tribus (tadijsà Vico abeft voces cantantium , & quafi fettinà con-utuantium audiuit, miratus , quinam in illo.loco folemaibas gaudijs intempeftz noctis filentium rumperet, hocipfam cuciofiüs infpice-re voluit, vidensQue in latece tumuli ianuam pateatem , accerfit , & introfpexit, viditque domum amplam, & laminofam , plenamd; di-fcumbentibustam viris, quam foe ninis, tamquam ad folemaes epu-las,vnusautem miniítrantium cernens (tantem ad oftium, obculicil-li poculum, quoipfe accepto, confulto nolait bibere ; fed effafo conz

; tento, & continente retento (tatim abijt fa&toque tamultuin. conui-

uio pro fublatione va(culi, & pecfequeatibus eum Coaaiuis , alacri-tate equi,quo vehebatur,euafir, & 10 Vícum cum infigni fe preda ree cepit. Deaiquehoc vafculum materiz incoznitz , coloris iafoliti , & formzinufitate , HenricoSeniori Aoglorum Regi pro mune-

. reoblatum eft , ac deinde Dauidi fratti Regine , Scororum Regi

a In lib.t.

feri dno ^ glicarum "

cap. 38.
b Scholia
6. pueun,

£ queft..

de .$rrigi-
bus Tom.
11. p. 1I,

. €Ap.17.

traditum , annis plurimis ia Thefauris Scotiz feruatum eft, vceft videre. a... Ten ame Intet Striges Auinionenfes, vt nattat Michael 1 puer captus fuit ; qui iudicibus narrabat, feà patre in Sinagogam ( ficenim conuen-tum vocant) deductum , & ibi vidiffe patrari multa nefaria , & hot-renda, iráqueextetritum muniuiffefe fiznaculo Crucis , & dixi(fes, Iefu, quid ithuc rei e ? fimulquecum dicto türbam toram difpa-raüiffe, & ip(umfefoluam ibi dep teapn dide ;poftridie domum redij(-fe , quz tribus à Sinagoga miliaribusgerinanicisdi(tabat, &c. pa-trem ad iudices detulit; vnde &, : paero in vicinia nomea indi« tum eft, Mi(quillon,hoce(t, paruus Sorriarius, &&, hunc puerum cum ipfe Michaeli(ta fctiberer anno 1 582. Auinioniadhuc captus uum fuiffe. ir] | 33 P EM Bartholomeus fpineus , c narrat (equentia, his verbis. Quidam, egregius Medicus Ferrarieafis,& in eadem Ciuitate publice curisin: firmorum intendens Magifter Sozinus Bencias nuncupatus , mihi fideliffimo teftimonio fuperioribus diebus narrauit , quód cum fu-

'perioribusannis , quafi tribus elapfis, ruri effet , inuifendarum pof-

f:tfionum fuarum 2ratia, contigit; cum fno Villico fermonem dea Srrigibus eum habere , cumque Medicus deliramenta effe diceret, quz referantur de Srrigibus, & hoc prz exteris, quód fcilicet corpo-

, raliter ferantut ad opinatum curfum; 2 contra ftatim Villicus ille,qui

adhac fupereft ,,&& , vocatur Taoma(inus Polaftros , de territo-rio quidem Mirandule , fed modo habitans in confinibus illis

in

MEN

Aiber "Primus. 49

Propiüs autem eccedens plufquam fex milliazhominum;clara per

"ignes caufata luce intuitus fum,& menfas paratas, & eorum nonnul-los comedere, ac bibere, plurimos chorizare., diuer(iquegenerisibi ludorum exerceri;plures etiam lafciuirelicentiàs;quàm fas fitloqui. Inter eofdem autem aliquos mihi notos, vidi viros, ac mulieres,& nonnullos eorum tuncetiam fum alloquutus , fed poft horam quo-dam figno fa&to, velociffimo , vt vidébaturcurfu, omnes indefuge-runt;ec velut afportatinebula nufquam comparuerüt; hoc igitur ac-cepto teftimonio Medicus mutauit fententiam;& ne dum poffibile fed etiam de facto contingere iam credidit , que prius deliramenta

putabat. ; ; Accipe adhucex Grillandofequentiaeius vetbis,facto nempeho-agio,ftatim Princeps Daemonum,damonetn vnum ad cuftodiam,

ipfius mulierisconftituit,quam nunquam relinquere debeat, fed iKi

inferuirein omnibus;quz ipfa cupiet , & quotiefcung; contigerit ad. Judos accedere , hocipfe intimábit mulieri, & illam delferet, & in-fttuet, qui quidé demon affociatur ei tamquam maritus vxori: fepe ad Congregationesillasaccedunt maleficz , vbi maxima mulierum 'numetofitas congregatut,& non videntilla in mente, antintellectu, aut in apparétia;fed in vera;& naturali forma accedunt ad loca pre-dicte,hoc modo,& ordine;quia primum per vnum,vel duos dies an-tequam fiat congregatio intimaturfibi per demonem illum qui eft adipfatum cuftodiam conftitutus, qualiter nocte rali , & tali hora fe preparet ad veniendüad ludum, qua mulier fi haberet iuftá caufam impedimenti,adducit,& auditur, dummodo fit caufa vera, & excufa 'bilis ;quzlegitimé excufare poffit , alioquin fi fingeret habere cau-fam,quz nulla effet,vt non accederer,non defertur inuito, fed rema« netin domofua,nihilominus pro poena fui médacij adeofortitercru ciaturà Dzmone,& in mente,& in corpore maximis, & continuis do loribus,& egritudineintrinfeca;velextrinfeca,tam fortiter vexatur, «quod diu,ncctuq; nihil penitus quietis habet, fed femper tribulatur,

rj

Lh arCAE Su ur. nacre oi dex

a lib a2.de
fortileg.
40. T^

» MI.SS. Med "o s Ww. €. QE. CTORUM WTSTT MEA

40 (omnpendi Maleficarum & omnia, quz ipfa agit euane(cunt,& pereuntin fieri, «deo quód nez ceffe eft, vctot mala ceffent, quód peccatum fnum fateatur; & promit tatetiam medioiureiurando,quód amplius non recuíabit accedere: cum veto promittit acceffuram,ftatim adueniente nocte, & hota vo-catur voce quadam velut humana ab ipfo Dzmone,quem non vocát Daemonem;fed Magifterulum,vel Magiftrum martinetum,vel Mar-tinellum, qua fic vocataexit domo, & inuenit femper Magifterulum fuumin formahirciillam expectantem ad oftium , fuper quo mulier ipfa dixit, quód equitabat , & applicorefolebat fortiter manus ad cri nes, & ftatim hircusilleafcendebat perzerem , & breuiffimo cempo-re deferebat ipfam vfquead Nucemn Beneuentanam , & ibi fuauiter deponebat.

Narrat Paulus Grillandus, 2fibi, Anno t 524.vt Inquifitori oblat quandam Lucretiam , que dumex congregatione ludorum domum deportaretur,& fub auroram maturinoscápeanz pulíus,quoad oran

dum populus vocatur,fuiffet eudirus,fubito illam à Dzmone vecto-

re pzope fluuium in agro fpinis obfito derelictam.Iuuenis forté ei be-nenotusillàctranfibat, eumergo mifera nomine proprio vocat ; Iu-uenisvidenseam nudam totam, prater verenda femoralibustecta , & fpar(is crinibus accedere formidabat: illa alliciebat blanditijs,tan-demappropinquauir, & quafiuit caufam morz eo loci, in eo ftatu il-

la primum multa finxit mendacia , fed iuuenis incredulus negauit fe

illiopemallatarum,nifi verum dicerer,illa fidem fecreti ftipulata,có

. fitetur quid fibiacciderit,& qua ex canfa;Iuueniseam fecrero domá

fuam perduxit, & illa ei donauit plurima dona,fed tandem date fidei immemor,rem vni,atquealteri narrouit , & (ic paulatim fparfa fama mala,muliercapta, & iuuenisteftimonium veritati perhibere coa-&us,hzc omnia Grillando narrauit. A Mulier quzdam Sabinenfis Dicecefis , hanc profitebatur Disboli-cam artem , de quacum maritus fufpicionem haberet, interrogaust eain multoties,que femper negauit ; Maritus veró in fia füfpiciones perfiftens,anxié veritatem inquirebat, qui adeó afluté fegeífit,quàód viditillam quadam nocte fe vngaento quocàm vngentem , qus vn-€tione peracta, viditillam celerrime quafi auem recedentem, illam Moritüsfequéns,vt videret quotenderet, ampliuseam non vidit, &€ accedens ad portam domus inueniteam claufam , quz res magnam illi prebuitadmirationem. Die veró fequétiiterum Maritus vxorem interrogat quod anxiéfcite cupiebat, & illa con&anter fe nefcire di-xit, Maritus veró,ytamplius negare nó poffet mulier , apeité ei dicit omn»ia.qua no&e preterira illam feciffe viderat, deinde fuftibus per-cuffit illamgrauiter,quia iuxta fapienterà;Cor durum baculo frangi tur, dutiorad; minatur verbera, nifi veritatem dixeri t, quem fiaper-

"técxpofaerit, veniam omnium promittit. Mulier igitur videns fe iau

eclare

AT WOSNSERAES CONS CHOROS CONITYITUCEREESRRNUM WT COE BENECE TIRES

NEP PIVDUTRP T eSI! GDPRSTUUES SERIE MRCIOSTI AIME ur 23 3 E SE PSI RI pU T T RAPERE eR DER EI EL RS RE S TEE REA RO EPA REO

] Liber Primus. ri 1 Erie VEN i ; : TUS RT

celatenón poffe, veritatem operuit;& veniam Y Maritó petijt, quam uy illi Matitushac conditione indulfit, vtillumad tales Cógregationes *dduücétet. Hla, vt veniam impetraret;facile petita promitit, & pro-miffíamex licentia Sathanz iipleuit. Adductus igitur illead locum, vbi ludi fiebanc,ludum,G choreas.G cetera omnia contemplatus eft, G tandem ad menfam cum reliqüis, vt vefceretur fedens, cum cibos jafipidosiudicaret, petijtbbi dari falquod deerat ín menfaf, &qui-uisitezaim atque icerum petijffet;nunquam illi dabatur,tandem poft eiusimportunitatem,& prolixam expectauonem,f(al illi datur,& ipe fsaic, nanclaudetur Deus , qm iatn venit fal , quibus verbis prolatis Dxmones &^tim recefferunt, & reliqui o€s difparuerunt , luminari-bus; extiactis ille folus rnanfit nudus. Mane facto viditquofdam, Fa(tores,quosinterrogauit,qux nam effet illa patria, in qua erar , illi veró refponderunt,agrum effe Benenentanum in f&egno Neapolita-no;qui locus diftabat à patria Viri centum milíaribus, quare licet ef-f;t diuss,vt domum rediret, per viam mendicare opportuit.Vbi do-mum peruenit, ftatim vxorem fuam delamiarum crimine accufauit , & tot&m rem,& cius esicum Iudicibus narrauit, qui omnia bene , vc oportebst,exsminantes,vera effe, quz diximusinuenerunt, & mulie zisilliusconfe(tione confirmata funt. | ;

BertholomeusSpineus facri Paletij ApoftoliciMasifter,znonmia qimde ^. nus cstta protulit,ex quibushoc vnum eft.Ouzdam Puella,quz cum ffrigibu: . | tnatre Bergomi morabatur , inaenta fuit nocte Venetijs inlecto fui cap.12:27 affinis,quam mane repertam nudam tecognitamQue, quia coafobri/et. naerat, canrintercogefent,quomodoillucveniffer,autibi effer, &c quare ? ploransilla poftquam veftita ab eisfuit,hac fequentia narra-uit dicens:Hac nocte cüin lecto vigilarem,vidi matrem meam , que me dormire putabat,fargentem dé le&o, & exuta camifia , fe quodá i vnguento,g ex vafculo fumpfit de fub laterib. extracto, perunxit cor pus.& ftatim in affumptobaculo quodamibi przeparato,in modum. 3 «quitantis aícendens,extra feneftram deportata eft , & à me nequi;q cftamplius vifa.tunc& ipfa quoq; de lecto furgens meü perunxi cor pus,vt fecerat mater, & extra feneftram (tatim educta , in hunclocü fui deportata,vbi matrem puerchuiclecto decumbenti infidiantem vidi,ex quo ego territa, cum matrem quoq; ob meü aduentü pertur-batá vidiffem,& mihi comminantem,nomen Dfii Iefu, & matréeius inuocaui,& ex tanc matré non vidi,egod, hic nuda, &fola remanfi. Hisauditisà puella;fcripfit omnia hzecaffinisille narrantis Patri In-quifitori Bergomenfi,à quocapta mulier,& tormenrisexpofita , ots nia confirmauit perconfeffionem , & addidit fe à Demone plufquam quinquagies deportatam,vt puerumillum praedicti «ffinisoccideret, nontamen vnquam przualuiffe, eó quód femper illum inuenffiet fi-gno crucis, & fanctis orationibus à patentibus bant munitum.

2 üj-

-

e MCN

HE Ic qerT-

OWTRPVUBSROS P RETINET RIS ONQUTSTIRI TAIN T j NAT S d i Ld PORTTA PI Ade YT RP Y

;
:
:
^
;
:

Lib.t. de.
nono] ca,
14.

N d $2 | Compendz Maleficarum. Ee

Quidam Antonius Leo Carbonatius Ferrariz habitator de Vallé Teliina;narrauit hocanno fe in patria fua;ab eo, cui infrafcripta con tigerunt cognouiffe , quod cum füfpectam haberet ille vxorem fuans ex relatione multorum, quód itetad Conuentum Sagarum, quando ipfe nocte dormiret. Finxicfe quadam nocte profunde nimis dormi re, c vbi animaduertiffet vxor , furgens de lecto, inunxitfe vnguéto ex vaículopriusab(condito,& ftatim difpatuit. Stapensaüt vir eius; & quadam cutiofitate du&tus,de lecto furgens idem fecit , qp vxor, && ftam per caminum,vt fibi videbatur,per quem eiiam fibi vifum fue ratafcendiffe vxorem,delatusin quandam cuiufdam Nobilis Comi-tiscellam vinariam deportatuse(t,quo loci etiam vxorem fuam cum alijspluribusinuenit. Eo autem vifo, vxoreius ftatim cum alijs quo-dam figno facto difceffit,virofuoin illoloco relicto , qui mane à fer-uis illius dotmus inuentus, & cum clamoribus quafi latro captus, &, ante Comitem conftitutus,accepto loquendi fpacio, cum rubore fa-Ctum narrauit,& ex eo accufata vxorillius apud Inquifitorem ; &, ; tandem confeffa, poenas dedit fuorum fcelerum dignas.

Nicolaus Remigius fequentia exempla refert,fic fcribens.Luthzei (locus in radicibus montis Vogefi) Menfe Maio, anno r 589.à Vica-rijscelebrabantur paganalia :ex eo Vico Claudius Cotheius in vici-num cuius nomen eft Vuifembach aduefperafcente redibat iamque eius Montis,qui inter vtrunq; Vicum affurgit bonam partem confcé: derat,cum fübito correptus turbine ftetit circumfpectiter attonitus, num alicubi rei infolentis cauía aliqua appareret, nam aer alibi tran-quilliffimus,quietiffimusq; erat;aduertit in feceffu quodam laruatas: mulieres fex,inftructam multoauro,atq; argento menfam quandam faltando circumeuntes,& (ua iaCtantes capita,adinftar eorü,qui inté: perijsagitantur,tam ijs aftantem in nigro Tauro hotuninem;qui eas ,. vti otiofus aliquis in triuio,fpectabarjibi igitur conftitit rantifper, d. fe colligit,ac rem totam certius oculisagnofcit, quod dum facit,me-mento tutba illa difparuit;ac fe ab eiusafpecta fübduxit. Amoto igi tuc eo metu,fe denuo viz committiraciá montis verticem füpetaue-rat,tum ecce mulieresille à tergo infequuntur, capita fua, vt antea ia étantes,atq; altum filentium tenentes,przibat homo atra facie, ma nibusin harpaginisfpeciem incuruis, quas etiam parabatilliin fron. tem immittere;nifi obítitiffec di(tricto, atq; oppofito enfe, fiquidem hoc fa&o infultare deftitit, quafi de vita metuens, & euanuit. Often-dunt feitetü mulieresille,vnaq; cü ijshomo,quem modo dixi Tauri affefotem chorearumq; fpectatorem , ad quem ià fa&us cofidentior Cotheius acceffit propiüs , & infert, itemtu neises mi Defideri Ga-zete?((ic.n. vocabatur obfecro fi quid potesferua me , nam tibifide meam polliceor,me nihil eorum,quz vidi relaturum nemini, vixque hzc dixerat,cum turboillum feu nebula inuoluit denuo , eo de 5 um

€uoius

nd

Liber Primus. 43

quim feftinatiffimé potuit, domum fe recepit. Triduo poftid tefti-.

monium ad aliud poftea a ludice quzftionis rurfum vocarus , hoc ex abundanti fuperioribus addidit , recordari fe cum propiüs ad men-fam acceffiffet, vifurus ex quibus epuliseflet inftru&s,Dzmonem fi-bi é veftigzio vnguibusin osinuclzífe; ac dun fe contra ferro defen-deret,inrer hxc vehementiori venro iterum fublatum, atq; ad Com-bri Montis cataractus, qui locusà priore, non minus ducentos paffus aberat,fuiffe deportatum . Quod, ne quis deliramentü effe patet ho-minis non fobrij, & noctis locid; folitudine tum forte exterriti; idetiá Sandeodati vndecimo calen.Iunij 1589. Batbelina Gaxeta ex mulie-zibusillis vna, fuperiore menfe totidem feré verbis apud Inquifitoie recitauerat, hec adijciens, tritici menfuras duas, cafeosque bubulcos totidem Cotheioilli à De(iderio Gaxeto eius coninge dono datos,

-quo celatum haberet, quod fic viderat , qua dere coram compofiti-

conuenerunt peromnia przter hoc vnum ,.quód Darbellina diceret, noneffein Cotheium à Dzmone intentatas manus, quia ficfe menfze propinquum intuliffet, vt isin elogio fuofuerat mentitus , fed quód aureum craterem ab eafurto parauerattollere..

dToannem ab Hembach, vix ab Ephebis egteffum , Venefica mater :

fecum ad noctarnos Dzmonum cóuentus deduxerar, & quia fidibus

fciebat,illum canere iufferat,atq; in proximam arborem;quo rectiüs

audireturiuifit a(cendere,quod dü facit, ac faltantium choreas otio-

fus oculis coiluftrat;forté infolentiam admiratus (quia ibi przpofte---

2, & ridicula erant omnia) Deus boneinquit,vndei&hzc vobis tam ftulta,.amepsqQueturba? vixg; hoc dixerat, cum in terram prolapfus,

altero humero debilitatum fe fenfit , & cum aftantium opemimplo- *

raret, íclusinuentuseft, quod dum palam przdicaffet, & varie de eo

fentiretur,2li)s vifum, alijs rem ge(tam effecontendentibus,fequuta ^

*ft poftmodum,quz eam dubitationemtolleret occafio.Nam Catha tina Preuotia,.4 earum vna, quz choros illos duxerat , ob fottileei; fufpicionem non multo poft compreltenfa,zem omnem;vtfüpra ime-amorata eft,eius tumoris , quem Hembachiusfeminaueratignara , & nullainterrogatione przeuntehzcconfeffaeft. ^ |. ! RediensNicolea Langbernard é Moletrina Goermingenfi A Te-muncuriam, ante 8. cal. Auguftianno 1 590. ac iter fecundum fepem

a TnErei.
$6 4. non,
Septemb,

4559.

filuetrem aperto meridie faciens , aduertitinaruo finitimochorum |

in oibem faltantium;tum virorum,tum mulierum,verüm quàd pre-ter (olitum aliorum hominum morem auerfi jtergsq: oftendentesid fscieb.nt;attentiüs eos afpiciens, vidit preterea, qui caprinis bubu-lisq; ped:bus deformes vnà intermixti , faltatorium illum otbé ver-farei. trum penémetu emortua , Iefu falutate nomen inuocarecepit, &crogare fuppliciter ,vt ad fuos modo falua incolum!sq; redire po(-fet. iliico euanuere omnts, qui tripudiabant preter vnum, qui voca« i: D 3 Matut

b^

| ; ds : batur, Pettus;cui ociusin aerem füblato,elabi in rerram;atq; excidez ze vifum eft penicillü,vt fornarij confueueruntfutai fai areá priusq, m . "panemin eamcondant,extergere; interhec vehementiori quoq; il-| la correpta vento,vixanhelitum ducete,acfpiritum trahere poterat, tum etiam domumreuerfa , triduum integrum ex valetudine decu-buit,cuiusrei fama;cum ipfa eiufq; propinquis fpargente, iam vni-xerfum pagum peragraffet: Petrus ille, ne videretureius diffimula-tione tantum crimen agnofcere;acfateri, primua quidem apud Iudi cem iniuriam ferocius agere ccepit;fed tandem veritus;ne non fucce-dente lite,maius ipfe ibi periculum pareret, eam confulto deferuit , quz res multoetiam magis eius facti (üfpicionem auxit , eftimatibus

- multis male mentisconfcientia,illum eam quàmprimum in animum
E» adeo anidé reuocauerat, iniuriá mufitare.Ergo Iudex cü in eius vita,
EE S prix , n * . - T» D o4
et motefq; tanto diligentiusinquireret,ac certis indicijsrem non effe»

vanam comperiffet,comprehen dit, tum ad criminis, non adeo inui-tamconfe(fionem adducere,tandem & alios;qui cum illi eius fceleris

focietas fuerat,coarguere,ac iam manifeftos facere , inter quos fuere

'a Dufe 6. Batbelia Ioannis Latomi vxor , 4 & Mayeta Laurentij? fupermaioris al. Febr, Vemm vxor Dufz;quz diuerfz totidem tamen verbis , illud de faltato ] 159r. — Wfe auerfis vnà cum intermedijs cornupedibus Choro proditum à b ra.cdl. confcio indicium verum effeagnouerunt. Acceffit & earum confef-Marif fionitertius, Ioannese Michael armentarius, hocetiam ad maiorem vwis[zan- "tei fidem addens ,feinterea dum lizc fierent Tibicinis functo offi-b an fe cio, pedum quoddam forte oblatum ori admouendo , ac micantes ei £4. Ma. Digitos , vticum ad numerum veréinflantut tibiz , adducendo. Át ej é,f. Cum Nicoleailla Iefum tremebunda inuocaffet,feque preterea cru-den «ip;, CIS figno muniuiflet , € quercus altiore ramo, cui tum infidebat;pre-5 cipitem decidiffe , demum turbine inuolutum ,acin pratum nomi-ne, Veiler, in quo pafcentem gregem pauló ante reliquerat depor-

p tatum fuiffe. Eiusret grauiffimutn , fortiffimumque argumentum bos denique hoc fait; quód locus vbi fic in orbem agitatz fuerant cho-iu rez,ille po&ridiequemadmodum Nicolea ante monuerat,apparuit

circulo impreffus , qualem habent hyppodromi, vbiin girum agumn-turequi,fed & fignatus vngularam caprinarum , bubularamque re-

centibus veftigiJs, quz & videri potuerunt , dumaratro denuo teuge«

Iutum eftaruumillud bruma fequenti. -. InHolándia; etat in Pago Ooftbyouch, non proculà Traiectoma "lier vidua, que habebat feruum ad obeunda onera domus,vt res po^ ftulabat. IScumiam fazpiüs, vt folent eife curiofi ferui , pertranfcen& 'ánimaduertiffer. Heram nocte intempefta , ftatim ac (e quietitradi-i :di(fent domeftici, quotidie in ftabulum ad certum, prefixumque lo-wu *€um venire; atque porrectis manibus ptefepi contiguum fcenile ape : piehendcre jadmiratus tandem ille quid nani hioc negotij effet, &a» TN $5 [Uit a

$4 —— (onpendij Maleficarum. Í

| eo Liber Prisci ^ E tuit, & ipfeinfcia Hera idem femelexpetiri,atque eandem pertenta-: zealeam. Hera igitur ex confuetudine ad folita veniente, atque ficus: ti videbatur digreffa , (abfequitur, &ipfelocum contemplatur,atqs exemploherz foenile com pledtitur;ibi ile ex tempore in aera raptus differturin Oppidum Vaijch,in abditum,& (ubtérraneum fpecum; vbicetum Maleficarum de maleficijs conferentem inter fe inuenit. Heraadmirata propter pracfentiam famuli inopinatam;petit, quoge ftu, autqua tandem ratione momento temporisilluc perueniffer,Re fpondit iile ordine, vt fefe habuerat restum illa coepit indignari plus rimum,& excandaf(cete, verita ,inenocturni,atq; clandeftini conuea tis illihac ratione cande notifiecent :cü confortibus igitur deliberat quid inhoc ambiguo negotio faciendum fuadeant,conuenittandens inter eas, vt amicéexciperetur,filentiumftipularentur;atq; hec arcae na,quz illi preter meritum atq; opinionem videre contigiffet,fe nul« li communicaturum ,nec relaturum iuraret.. Hle interim pollicetur £dblanditur,& vt initiusagant,;fimulatfe otnnibus votis hoc vnü exe petere,utccum illarum gratia liceat poflhac Sortilegarum intereffes Collegio.Interim dum confultatar labitur hora,etiam abeundi cem pus inftat,in dubiumiterum , inftigante hera iam vertitar,remitten-«usne domum fit totius coetus periculo,an pablicobono, necandus. C ommunitandem omnium confenfu, mitior placuit fententia , qua iuramentoadactum, domum defecendum decerneret . Sufcipiteana prouiuciam Hera, atquefide data in humerosreceptum. domum de-laturam pollicetut: accinguntur operi, euroáue ocius per aera ferun tur.Sed eccettanfíactaiam maiori parte itineris, confpicuum fefe de-diclacus arundineto obfitus;ibi Maleficailla Anus occafionem na-*&a, verita,ne luuenis paenitentia ductus , quód furialibus i(tis feris duitiatus effet, vifatandemeliminaret, peruolansà fe deiecit Adole-fcentei, fperans,vt fufpicio eft, eundem cafus violentia partim ene-étam,partim lacus ipfiusaltitudineab(orptü iri. Verum , vt et Deus anifericors, non volens mortem peccatotis,fed vt conuettatur , & vi-Aat, vefanzilliusmeati metas conftituit , neq; paffus et iunenem in« fontem fabmergi, fed aliquantozquiore conditione permitir, vc in huncvfq; diem vlta protraheretur:: forté in arandinetum decidenss Aethalé plagá ex cafu non accepit, violentia impetud; cafus per arune dinetum quodámodo refra&tus , interim mi(ec ille, quifoliuslingua . gniniíterioiam vtebatur, dumillucefceret, mille ditorquebaturcrus ciatibus,acfufpiriatrahens,tantifperingemifcebat, dum prereretites

-ánfolita lamentatione attoniti;fa&ta in dagagine,compererunthoiem prorfus elamb£,& cui vtraq; excidiffet coxa;rogant vnde fit;, qiio eo «calamítatis deuenerir ? narrat ille ordine fingula; defertur tandem.,

curru Virraie&tum tibi nobilis vir. Ioannes Chulemburgh Vrbis

Piztor rei nouitate quodammodo perculfus, admirabundus fingula

T E Ero: D«4 perqui- —

*& c (impendi Maleficarum ! |

X e D

« Petquirit,atque indagine faa fsfcinatricem Heram compreh&di iu-bet,vinculifque conftringi ; illa fimul acin manus Praefecti] veniffet,

nihil negauit, fed fingula conféffa eft . | 7.43

Nartat Cumanus, 2q0ód in Oppido Mendtifij Comenfis Dioece-:

a I5 Lu- (i$contigiciam fetéannis 60. vt cum ibi quidam Inquifitor nomine

» geerna. i07 Maoifter Battholomeus de Homate,Dominus Laurentius de Concor quifit. "! vétio Pratorj& Ioannes de Fofsato Notariuscontra has Striges proce

v derent,vno dieipfe Prztor,quadam curio(itate ductus, volensexperi

ri;an vere, & corporalitet Strigz irencad ludum, facta conuentione acceffit quodam die Iouisfero cum Notario fuo , & quodam alio ex-traoppidum ad quendam locum, ficut illt Malefica predixerat, & dá ibi prope e(fentilli tres, videtuntibi plures perfonas congregatas,co-rà quodam, qui erat Diabolusin forma hirci, ad modum cuiufdam magni Domini fedente:& ecce fübito omnes ille perfonz ibidem con grecare,iuffu diaboli;adeoilla officialem ; & omneseius focios Deo permittente baculis petcufferunt;g ex talibus percuffionibusille offi cialis, Notarius, & tertiusille alius, iüfra quindecim dies mortui funt. b Lib de ' Florimundus Raemundus , b Senator Regiusin Burdegalenfi cu-Jniibri pias Vir pius,catholicus, & eruditustradidit aliquos ritus Sagarum. f^. c7. (atis nefandos & facrilegos,fcribitigitur féquentia verba.

In hac curia Anno 1 594. audita fuit Muliercula Adolefcentulà Aquitana,non infcita forma,qu:xe fine tormentorum cruciatu fponte fua fatebatur;feteneriore adhuc tate cum foret à quodam Italo cor rüpta, & poftea,quz D.Ioannis Precurforis diem praecedit nocte me-diain agrum quendam abducta,iilic Italum fagina virgula circulunr in terra defignaffe; certaQ; verba in libro quodá nigro lecta (ub mur-muraffe,(ubito deinde hircum grandem plane atrum afticiffe , prob& cornutum,comitatum foeminis duabus, & mox acceffife virum vefti tu, ornatud; Sacerdotali:Bircum quzfijffe b Italo,que puella ifthec. ; foret? R efpondiffe hunc,eam à feadductam, vt hircus in fuarum nu-

merü illam réferrét;quó audito iuffit hircus, vt illa fignü ccucis manu Ieua efformatet,& quotquot aderant falutatorié venerationis officio füngétes,accéderét propiüs:fecerunr illi & ofculum fub ipfa cauda la brisimpreffere.Inter hirci corpua , nigri coloriscandela tetrum lume. prebebat,de hac,quas finguli manu tenebát.accenderunt, & cü hircü adóotabant;ftipem pecuniaria in peluim; quz aderatinijciebant, hoc primo factü tempore,;poftea Italus faemina in eundé itetü locum re-duxit; tunchircusab ea poftalauit corollam,feu (et:ü de capillis fuisz Italus capillos deffecuit, & illi obtülit; hoc figno defpófam feduxithir cusà turba,& in vicini nemus deductá,folo appreffam iniuit; que fe-minz commixtio;vt aiebát; miréingrata , & voluptatis plané expers fuit.im5, & cü f&tifn acerbi doloris, & horrorisob femen hirci; quod glaciei inftar (ripidum esperiebatur.Singulo quoq; — A AC &-

l

ey*

que E : v Sane yt "t E pug á CEP - SNO. ow LA

4 o Ut ober Primi Jr & Venetis diebus femel generale capitulum (fic vocabat)celébrabas tur apud pateum de Dome ad quem conuentum ipfa ipfinitis vicis bus accefferat,cum alijs plufquam fexaginta, qui finguli cande!à ni« gram fecüm adferebant,quá hircusadmotam poftico, pofteriore illo fübcaudino flatu accenderat , quo peracto omnes tripudium orbicu-late, obuerfo inuicem tergo ; iunctis manibus aufpicabantur. Miffze quóq; Gimulacrü exhibebatur,quod qui peragebat ( quemilla nomi« náuit ) cafüla nigra,cui nulla erat intextacrux , veftiebatur.Loco fa-crificij incruenti,& facte hoftiz,eleuabat refegmen,fiue otbem ex ra patinctum fuligine, & eoeleuanteclamabatur à przfentibus vnani-mi voce. Magifter adiuua nos. Calici, loco vini , aqua infundebatur: lu&calem veró àquam ficconficiebant.Screbiin terram. defoffz hir-cus immingebat;hac vnda pura, fcilicet facrificus , & afpergillo atro cunctos afpergebat. In hoc conuentu minifteria fortilegi) fingulis di-fttibüuebantur, & finguli rerumà fegeftarum rationem reddebant. Difceptabatur de venenis, maleficijs,veneficijs;ligaminibus;& reme djs Magicis, de perdendis frugibus, & fimilibus criminibus . Hacte«

nus Raemundus. Nunc videamus, quomodo Sagz per aera in nubibuscircüferütut àDzemonibus,extra tépus noctutni conuentus. In Delgio; Nobilis,& fpectatefidei vir Vanderburchtius Decanus Ecclefiz Mechlinienfis Municepsífclopetam deferens,deambulabat extra Municipiü,cuiec-ce obftrepüt multz,ac multe auesex obfcenis,corui,& picein arbore ptope viá:(clopü illecolimat , & difplodit:vifus fibi vnà certo ictu p-culiffe;& decidife de Ramo, reperit folá ferream clauem de cingulo muliebri delapfam, capit, & domü rediens narrat amico, & nü norit Clauein inquirit; Refp.alter,fe nofceclauem vicinz: domus.N.Itut ad. domum,reperiunt ianuam claufam, in(eruntin feram clauem,reclu-dunt , ingrediuntur pro familiaritate ; quzerat illiscum patrefami-lias; ingte(fiinueniunt matremfamiliasglande latusictam . | MartinüsDeltio; 4fubdit fequentia;his verbis. Verfabarego,An-

no r 587. Caleti (quando faslicibusaufpicijs Sereniff. Archiducis Al. a ri5.5.d; berti vi expugnatü à Catholici Regismilitibus cenebatur ) ad ponié f2uifii.ma: Neuleti. Duo figaa Valonum przfidio pofitalimitem contra Bolo- gicerwm . nienfes, cum hoftes tuebantur, (ab vefperam fudo ccelo, procubitos /*.3.

res duo vident nubem fübnieram aduolare, & in ea videntur fibi au-dire confüfas voces multorü,quos nulli videbát, tum alter audacior, quid hocreieft? famusneat fecuri? fitibi videtar bonü librabo tore. mentü mantiariü meumin ipfam nubem;affentitur fociuszcum toni-ttu fclopi décidit de nube ante pedes mulierebria, nuda, bene obefo Cotporé,& media zrate;femürtraiecta du plici vulnerezcapta,femé-tis impotem fitriülabat;tiecferéaliud loquentibus referrebar, quá ho

ftesne;an foederati?quid ad hzc,qui negant ctansfertiznegabunt cre-SUP NN dere

por

yi (onpendi Malefiarum.

VUL 7 —^ amope s! a IN RUMP aar. ü Cua pass uat qicI ek: exec:

dere fefe,mane&tincreduli, quia necoculatis; quos poffet plurimos

abducere,credent. Cur? quia; nec viderunt, necaudierunt ; & quof-
dam interrogauerunt; qui fe nihil (Cirerefponderunt. Hzc ille.
Cape lector, & alia;quz alij oculati teftes, non aurititantü in actis
judiciarijs, facramento veritatis adacti profe(fi fuere, verbis Nicolai
Remigi) quzfitoris proponam.E (t Girumcuric;ait,in Vogeforü Pro-
uincia Caftellum fatis firmum , é cuius fümma arce , cumtegülarum
eliquot ordines fulminee(fent deiecti , (e Sebaftisna Piccarda , nono
multo poft, nempe 10. Cal. Nouemb. 1 580. in eo pago fortilegij rea
forte,& id apud ludicem profeffa e&, Dzmonisfaaq; fimulopera ef-
fe patratum, cum enim;ait;énube vaa in illum proruiffemus,eocon-
filio vt funditus eam euerteremus;non fuit camen in noftra poteftate
idexequi;fed tátum pauxillumid ruine attulimus , vt effet quód eius
conatus nos non omnino peniteret. fimile eft quod fequitur. :
- "Cuninus quidamnomine;Magi(tratum in D.Clemetis Fano Ron-

«€ai vbi cominorabaturobtinens,Calen. Decemb.1 $86. cum rurifoe-

nii inter domefticoscuraret,celumd; iam magnis tempeftatibuscom motumcerneret,domum fugam parabat,fed dum ad eam fein(ttuit, fabito fulminisictu proximé fe quercus fex radicitus vidit euerfas,

&ceam,;quz feptimo locoadhuc tabat, totam tamquáa vnguibus lace ratam,ac difcerptam;cum iam multo magis properaret,amiffis etiam

prz feftinatione pileo, acinftrumentisijs, quz tii manibus geftabat, ecce deintegroaudito fulminis fragore illi vifaeftin fümma quercu,

«quein propinquo eratharere mulier, qua ( vt credibile eft ) nubes (e J - LI . LI . , * * 'eoimpetu exonerarat,eam igitur confideratius intuens agnouit,e vi« cinia vetulam effe, quam illico fic coepit verbisincrepare. Tu ne pef-

fimaes Margarita Vuarina ,ad quam quantum nünc comperio, non immerito ante hac fortilegij füfpicioapud omnes pertinuit ? vndetu nunc nobis, ades ifto habitu? cui illa,ignofce mibihoc quafo; acce-latü habe,quod nunc vides;faxo fi hoc de meita promerueris, vt nun

quamàmetibitüisque vel minima oriatur iniuria, ac ne quis de iftis

dubitet;fciat, non modo effe probata Cuniniilliusteftimonio, quod iureiurandoapud quaftorem f(anctiffimé firmauit, fed etiam ipfius Vuatinz agnitione, & extra tormenta fzpius repetita , &inipfo vice vltimo momento multisaudientibus confirmata. |

Hacetiá pettinet ; quod exalijs quzftionibus capitalibus eorums Que,quiexeccuerunt eas, fida renunciationecópertum habeo.Coor-ta enim magno fragore, tonitribusqQuetempeftate, qui armenta reli» quosq; pecorum greges in collis Alemani iugo cuftodiebant (isad vi €inos huecarie cápos,quz eft in Vogefotum prafectura pertiner)fe , vtinoperto effent in proximaslyluas abdidetát,ecce veróillisex itm»

prouifo,vifi íunt duo Rufici (ümmis arborum,quz proximé (tabant

vt fas bl

ramisinhazrentes;ac velutimplicati,adeod; animisconfernau. 1 i; | ri cile

(m ue Jj

1 cU o Liler?Primus. |. J»

en iudicarent illucnon confilio , fedca(u , atque inaufpicato alique
impetu eó deueniffe. Tum autem veftitus foeditas, atq deprauatio
quafi per lutum , fentesd; omnes fuiffent raptati fufpicionem auge-
bat,eo loci à Magiftello fuo eiectos , detrufosq; fuiffe, poftqu& is eos
hac,atque illac more fuo traxiffet, cófirmabatur; &ideomagis,quod
cum illic canto cemporisfpatio confedi(fenr, quantum fatis effetad
probandam,aíferendamq; oculorum fidem ; moinéto tamen, aduer-
tente; nemine dilapfiapparete defiyfent ; tandem & dubitationem
omnem amouit, quz non longo poft tempore fubíequuta eftillorum
ea de re fpontanea, atque armentariorum vetbis corfirmata confef«
fio,cum ad interrogata ex vinculis refponderent. dan]
' Ef etiatn villa, quz fe Bellimente Vitellia contendétibusfiniftror-
fum oftendir,ibi in fümmum tectum,cum forte & ijdem, é procellofa
nube przcipites decidiffent , magnad; difficultate, Rotarius (id erat
alteri nomen) afficeretür,quemadmodum ex tam arduo loco feincos
lumes poffent in terrám demittere. Amantius, qui à prima pubertate
in demonisferuitutem à parentibus abdu&tus,maturé fe ijs a(fuefece
rat, ridens fibi, ait;bonoeftoanimo ftultejnam qui nos habet fua po-
teftate ad difficiliora habiles, atqueidoneos Magifter ,hocetiamnes . á
- gotium facile;ac fine vlla difficultate'expediet , nec dictum res diu- v
tius motata eft,nam fubito turbine vna correpti fine vlla noxa,;inter- ;
ram funt depofiti, ipfa tota ficcontréemifcente domo, vtà füundamen ... à
tis diuelli videretur. Hocq; ipfi diuetfi, toridem ramen verbis recen-
fuerant; imó,& cuim villaticiscommiffi de die;deqQue tumultu;actre
pidationeomni,inter eos libeté, ac conftanter conuenit, ac tandem;
quos viuos criminis focietasconiunxerat , eofdem mortuos flamma
Iudicis condemnatione abfumpfit. Hec Remigius.

[2d

4n poffet Magi. transfürmare corpora ex vna pecie in aliam. (ap. XIII.

Commesa,
: jn Scenec,
Dod rina. j agemim
F.690.
547. Vlli dubium effe potet Magorum artes , &Meramor- a. ex cap;
phofes omnes illuforias, & deceptrices effe,& cü natu- Epifc. a6,

Dei.c.18. e de fpi-

». B ! 1 fr : H 2 Tiüuexli nü,quia quzlibet forma fobftantialis , vt fuum effe ttibuat informá. 7... (A38,

do;requirit peculiares;fibid; conuenientes difpofitiones, & Organi- fig, | Zallo-

OROCUOTRCONEPRNRU TREE TIUS um

B ? ducit i .4» (ompendij Malvficarum. j Sit X à ^j * *u * * "m * " Li | gationem corporis propria , ideo anima definitur a&us organici Cotz potis: vnde fit,vt necferina anima humanum corpus, nec bumana fe rinum queat vt dixi, informare. Iftiu(modi prodigiotz transforma-tionisopinio, non recens folum , fed & fuit veterum ifta iam à mul-

a2 Pii Jib.
8. cap.32.

e In Poly

' 5 Miffore ea Symeonis;quialiquandoin ea imperauit filium,qui fein lupum,aut

20.

ns mifer, dilaniatus, atque diícerptus eft.

RITE TS

-

mU :

Ped €

Te ; ydf

x -

d p

Liber Primus. er

Nuullt tatien in mentem cadere debet, vtiam dixi, veté hominem poffe in beluam commutari, & beluam in hominem verum , fed hzc maeica effe pottenta;ac praftigias,qua habent fpeciem, & non veri-

tatem earum rerum,quas oftendunt. Diabolus enim diuerfimodé fo» let decipere fenfus noftros, vtalibi docui , quia folet aliquando aliud corpasfubftituere , & illisabfentibus, velalicubi in abdito loco fo» paratis, ipfe affümpto lupicorpore,velex aere formato,& fibicircum dato ifta gerit, que putant homines ab illo mifero abfente, & dor-miente patrata, qnod (trategemma à Sá&to quodam viro cundtisma Em.

nif-ftatum,natrat Guglielmus 2Parifienfis.Aliquando ex pacto Ma- 4 y yjy; de gisaeream circundat effigiem belue, & membra membris,quoad pa cap, 15, ^ titur fimilitudo citcumponens, caput capiti, osori, ventrem ventri, . ME 9 pedem pedi,brachia brachijs, accommodat,;hoc folet contingere,qn ANE

ad hoc inunctionibus certis,P vel folis verbisconceptisvtuntur,vtfu b vf De [; periusaddu&tum exemplum de illo, qui fuit à canibuslaceragus, Gc. Len HE

tunc relinquunt veftigia lupi terrz impreffa.Hocautem vltimo cafu, *P»

nihil mirum eft,fi poftmodum veré inueniantur fauci]illis mémbris humanis,quazin ferinocorpore ritum acceperant, nam leuitér ceffit.

circumiectus aer, vulnus vetocorporiinhzfit, quando2utem verum : corpus abfuit, tunc Diabolus in abfentiscorporeeam partem confau.

ciat,quam fcit in ferino corpore fauciatam füiffe,de huiufmodiaffert. c 55 4e Exemplum BartholomausSpineus.c his verbis. -

————— TEC eie ) Sirigibns epi

Exempla.

"LT Vius etiam apparentis conuerfionis Strigumin Cattos, teftis in . hac eadem Ciuitate Ferrarix Philippusnomine , artificio cer-do,fub iudiciali iuramento mihiafferuit Strigem quandam ante tres | menfes ei impofuiffe , ne prchiberet venire circa puerum( à fe forté | fttigatum) quam curandum affumpferar,fi quas blandientes,& allu« X dentes videret Cattos.Eadem igitur die dum difceffiffetilla, viderit; — poft horam ipfe, & vxor fua Cattum magnam,&hadtenusabeisin- . i uifam,quzadpuerum accedebat concitogradu, quam cum ex timo s re parentes fzpius abegiffent,poftremocontra venientis vexationem ; N ad impatientiam exarferüt, claufcQ; oftio virille eraniffimé Catrum hinc inde fugiétem diutius hafta percuffir, & demum ex alta fcneftra fe iactare compulit, vt toto colli(a videretur corpote Catrus.Ex tunc autem, Strix illa vetula toto confracta corporeperplurimosdiesles ' bd éto decubuit,quo fa&um eft,vt leuis, quam prius isbebant fufpicio, ? quod Striga effet, & puerum foum, qui hacinfirmitate fafcinatus gra -uiffimé laborabat;ipfa fafcina effet, in vehementem tran fijt,imó, & violentam, etenim percufliones, & plagz, qua in Catto infixz funt, inilla

à , á ptu ^ £

Ln mom T TRE ERE RACE NE ART S de oL TTW NVTEERN E TD rim deir ewe WT TAPER X AEN 1n, X Szpad wt E i B

r "UAM 5 em MES )2 ff
, (2o Compendi M alfearum.
b. inille vetula funtinuentz quosdtsétnbrorüm correfpondenttam 2
[000 823]ks.— Refeit Remigius «quódfer?omnes, quifortilegi crimine dcprea
E *$. —heufiin manus fuzs peruenete ; feex hominein felem toties mieraffe
retulerunt, quoties fein alienas edes latenterinttomittere volebant ;
b ph, Vtibinoctu (ua venena fpargerent. Barbellina Raysl, bfein felein
uwile «d indaram fuiffe faffa eft; vt in ea fpecie;acfieura Ioannis Ludouici do«
aqui 14, mum, & faciliüs ingrederetur, & tutis peruagaretut , quod cumali«
121.1587 quando faceret, ac eiusinfantem bimuim incuftoditum reperiffet, pul
ueze medicato , quemtumin pedis palmaconclufum gcftabat , eum
confperfit,aacinteremit, ^ ^ |
€ bah, Petronius Armentatius, cfi quando, quodin procliui sftinter pa
qj 1581, f€$ odio ,autinuidia mouebatur, contra vicinoruni pecorum cuftos
des,in lupum fe,conceptis quibufdam ad eam transformationem ver
bis,immutabat; demumque tutus eo pratextu ^b omni nox füfpicio
. ne obufám quamq; pecudem dilaniabat,ac difcerpsbat,
Sequens exemplum nartrauicclarifimus comes Paalus? SaIm,facri
cubiculi in Regia Lotharingie fammus prefe&tus. Hs(s. Pietelengi] ,
in quo Oppido ipfe ditionem aabebart , iuxta vetus inftitut6m debza-
tur fibi,familiz fuz ab incolisgretuite,& snaiueifarig opere Eas cum
forte ij prerfticiffent facta cü curribus fuis lignatione;ac viciiim nto re
munerationecibum capereat,in caítelli atrio orta,vt fitinter canesri-
-AX&,qu95 fecum habebant, exijs vna io proximum hypocsuftifurnulá
fe condidit , accum huicceteci vc hemenzins latrerent ; incolarü vnus
introfpiciens , ac pra ceterisafpectu horzidamintuens, füfpicatusid
quod erat (nam ea regio (trigibus vuigo e& infamis ) telo , quod tunc
geftabatin eius os iniecto , vulnus graue inflixit, quoaccepto ftatim il
la feforas prozipuit, falcem defijt amplius videri. Poftmodum totam
vrbem peruafit camor, vetulameffe qusndam , que decumberet ex
| vulnere,quod vbi accepiffet nefciretur; füfpicari omnesceperüt quod
verum erat,rabidam illam cffe canem,quz in atrio celo effet percuffa,
atque tum ex hacfufpicione, tum ex ea qua pridem laborabat fama,
comprehenfa,& in ca(todiam tradita,tandem etiam de hoc diligenter
interroaata,liberà rem omnem, ficuti hic recenfetur,fimul & malefica
alia quàm plurima pstefzcit.
* Audite, & hoc quód refert Remigius fibi aerratum à Clariffima He
' ztoideD.Diana Dommartin£f exorcilivftrifs.Principis D.Caroli Phi-
lippi Croij Marchionis ab Baurech,bis verbis: Non ita pridem Thie-
curiz,qui p«gus in eius dicione eft mulier fuit huiufmodi malis artib.
addicta, cui, & eiinduendi alienas formas à Dximone fuit tributa fa-
cultas,Eam igitur,cum eius pagi opilionem odiffetimpendio,ac quo-
quo pacto malé mul&tatum caperet,in eiusgregem pafcérem lupi for-
ma,atq; habitu aliquando irruit. fed ab illo accurrenteioiecta, atque;
* impacta fecuri , vulnusin femore accepit ; quo debilitata dar fuit
) €illi-

* 5

* " PM $7 ^w 2 ^

' Liler Primus. €3 feillicoin proximum dumetum inferre, vbiab affequenteopilionea reperta eft vulnus ligans veis di(ciffzz peniculamentis , quo fangui-nem,qui ex eo magna vi diffluebar, fifteret , (icque eoinditio delata, ac comperta, rem omném;vti hicrecenfetur,agnouit, & tádem ignis fupplicio peenasiuit. ; |

In Fland:ia,ia Oppido quodam patum diftanteà Dizmuda, Ru-fticus quidam vnà cum filio adolefcente in Taberna bibens ,hofpitz fignantem ceruifiam,quam propinabar, obfzruabat , & videns quód notaret duplo plus, quàm propinatet,diffimulauit nihilominus; vf-que ad foJutionem compotationis. Perfecta potetione, vocat hofpi-tam, vt ponat rationem expenfi;petit ifta quantum fignarat creta:ne-gat ille, &z multis vltro, citrcqueia&tis, pecuniam in méfam proijcit , quam fciebat fufficere, & difcedit . Stomachabunda hac;tu veró,ait, non hinchodie poteris domui ire, vel non ego, que fum ; abijt con-temnens mulierculae minas, vbiperuenitad fluniolum, in quo fca-pham reliquerat,non potuit pater vnà cum filio admodum forti,fum 1na ope eam à ripa contis depellere , ita vt dixiffes clauisfixam in, ipfo folo. forté duo,veltres milites illaciter habebant, vocat, dicens quafo contubernalesbofi venite, & opem ferte, vthancnauiculam deripa deducamus, promittoenim pro mercede largum potum, ac-. cedunt, & ingreffi quantum poffunt protrudunt , diu fruftra vim fe-cerunt, anhelans vnus, & fudansait;efferamus farcinas,; & hzc one-ra,forté vactiam commodius deducemus;fit, & ecce mercibusexpo-fitis, vident infentinaingentem luridum buffonem fcintillantibus oculisillos intuenter,non tulit vnus militum, fed eladij cufpide pet foratum ad gurturinaquam proijcit , ille quafi exanimis in tergum. prouoluitur verte refüpinato, vnlnera natanti ceteri imponüt alia & repentenauisfoluitur. Letus Rufticusauxiliatoresad idem vnde rece(ferat hofpitium reducit; potuia petit, prebetancilla, quzritil-lesbi hofpita? audit; pefiimé fe habere, & animá ia !c&to agere.quid, inquit, inepta ebrium me putas? vix media elapfa eft hora , cum ego illam iftic fanam,vt tu es,reliqui, vadam; & videbo, quid iftuctei fit. Intrat cubiculum,inuenit collum,& ventrem vulneribus confoffam, laceramque expiraffe, vnde hxc,exclamat, vulnera? nefcire fe profi» tetur ancilla,nec domo illam , quód fciat pedem extuliffe , itur ad Magiftratum, vulnera cefim, punctimi; Miata inueniuntur ijdem in locis,qui-busbuffonem,quinufquam — — Comparebat,.-&nilitcs occiderant.

FUVTMEPECEC NEUEN NS TERM NT RN PETIT rS TERRE TN TOR RS

44 (ompand. j Malefcarum

— den beflie loqui po[frnt arte Magorum i (9»"* — XIiV. :

Dodcrina .

V3 TT aliquandoDiuipa virtute,vt cui nulla ineff natura2

) lis vittusloquendi, iltud tamen loquaturteftante Scriz

ptura facra, 2de afinaBalaam.quo autem modo Deus

| efficiatjhocipfenouit; qui eft fabricator omnis loquu«

dj tionis: putotamen, vt plurimum vti Angelorum opes

ra, qui per illas inanimatas res, vel per bruta loquátur.

Per bruta in ipfifinet formata loquela corporibus , & alis loquutio

eft vitalisactio ipfius animalis,non tamen eft actiointelle&tualis,fed

dicitur intellectualis tantüm tefpectu Angeli; hoc fit in ilis, quz has»

bentorganaaptaad loquendum;vt Dicca, Pfitacus, Coruus, & fimi-

lia; in brutisautem non habeptibusapta organaad loquendum,^vt -

Afini;boues &c. putarim id facere, eo quód ipfemet Angelus, iuxcaz

ea fermone inaere formatoloquitur. Ita dicendü de in (en(ibillibus,

igne,aqua, Terra, aere, cadaueribus, quibus fic ftantibus , facile erit

iudicium facere, & refponderequzrenti. An vetó beftiarum voces

b Jis. Magiintelligant fcribit Porphyrius b quod fuaztate de Apollonio

"Tianeo dici folitum : illum, cumaudiffet pafferem cum multis voci-

ferátem,expofuitfe fodalibus fuis, quos fecum habebat, quód pafser

indicabat caeteris, afinum onuftum frumento ante V;bis portam ce-

cidiffe , frumentumd; humi fufum effe. Volebat enim Apollonius

hocfacto fingete,fe garritus auiumintelligere, fzd hzec funtincredi-

bilia. Quàdautembelue inter feintelligàt, faltem eiufdem fpeciei,

pereocum effectuscorporis,vel vocis.hoc quotidiana docet experic-

tia, & hocconatus eft probare Porphyrius: pifcisenim , qui confra-

'&um laqueum euafit, alijs periculumndicat, vnde fit, vt eo diehu-

e lib, ys, lusgenerisnulli pifces compareant, Vide Petrum Gregorium, c hzec

d» repub, ipfa memoranreim,prudenterd; monentem,intelligentiam veram;6c eqs. —:difcurfumanimancibus deeffe.

* Exempla.

d bifor. [9- Bees Antonius Bonfinius ,; 2 quod annocirciter tertio poft cla-
Aib. : dem ad Nicopolim, Sigifmundo [Imperatore à Turcis accepta,
- cum multiin eumcampum defcenderenc, emiffam inter offa fubin-
e vocem audierunt , Iefu Chritti Saluatoris, & Marie Virginis no»

P imina

i

co JuibeetPrimus. ^ eg

mina inuocantem, loqusxque inter cadauera caput inuentum,quod vbihómines fibiadetffe nouit;quid ri,air.ftupidi hic (tatis uiri? Chri-ftianus ego fum , inconfeffasinhocbello occubui. Maria Mater me zternifupplici) reum effe non patitur, hictme adhuc linguz compo-tem feruauit , vt delicta fateri , & animum (acris apoftolicis luftrare queam, proinde Sacerdotem; quiconfeffionem audiat, & meexpia-tum reddat, accerfite quzfo; Rogatus , curtantum à Virgine benefi-

:cium promeraiffet;refpodit,fibi peculiarem in eam faiffe in vita»de-

uotionem, & feptena eius fefta quotannis reuerenriffi mé celebraffe, religiofisds ieiunijs, pane folum;& aqua decoraffe.Qnareaccerfito

perpetucque quieuit . | | Simia Dei Diabolus; conatus multa fimilia ,fed p(eudotmiracula , "interdum Deo permittente facere, ad Diuinam vindictá demonfttan dam , & eius iu(titiam facit. Flegon Tralianus, ait;a Policritus , poft ;Locridem vxorem ductam , & poftquam tresnoctescum ea obdor-miffet,rertio die vita fanctus eam reliquit grauidam, quz monftrum ex duplici fexu peperit;quod cam in mediam concionem populi du-€um fuiffet ad confultan dum, quidid prz(agiret , quidve de eo fa-ciendum e(fet, comparuit in medio populi Spectrum Polictitus,& fu «turam Aetolis, & Locrenfibus predixit cladem,& impotente ad refi-ftendum populo,filium fuum. monftruofum dempto capite deuora-uit, & euanuit,mox & caputeandemcladem eloquutum eft.

'ertatorüm omnium remiffione; & abfolutione , repente-conticuit ,

* . *. & E
-Pago proximo facerdote , Confeflionem rité tranfegit ,& impetrat"

^

E | Ib. I, de mira.-

bil.

Addiditidem Au&orex Antittene Philofopho Peripatetico . Quo .

tempore Acilius Glabrio Conful vicit Antiochum Regem Afiz , de-territos Romanos oraculis , neamplius inuaderent Afiam , & Publi. . Dacis Romanorum caput reli&tum à lupo, qui corpus deuorauerat , "vt ipfe prdixeratfarore Diuino,vt putatur percitus;ceciniffe longo fermone adaenturam Cladem Romanis. — . ' Facillim? Magus poteft perDzinoné efficere , vitiatis organis cor-poteis, vt homo latrare , vlulare,crocitare,hinnire audiatur,conans loqui,videmus enimartificio id nonnullosfoeliciterconfequi. Legitur, quód Anno1 546. Margarita Ellingenfisex ventris dolo-

NN. in fib,

ribusita intumuit,vt ventris molestotam faciem obtegeret;ac in cit- 4; prodi cumferentia decem palmos excedere videretur , audiebantur à cit. gis.

cumftantibus lecum;gallorum cátus, gallinatum crocitationes , an-ferum ftrepitus,latratuscanum , balatusonium , porcorum gtugni-tus, boum mugitus, hinnitusequorum. Eduxit mire inagnitudinis vermes , atque ferpentes ex latere circiter. 1 5o. quo miraculo fidem faceret , cum tamennil nifi preftigiz Dzmonum à matre puellz lu-

3gri caufa confictz forent .

E An

2 4 e (ormpend: jM Aleficarum
; "n Damon po facere ; ut quis tormenia non J[entiat .
í : Cap. X V.
| daocttiha, ...

(ON. Damon poffitfacere , ne acu fentiat ; quod naturg fenfibileeft, V.e.ne crucietur quzftionifubditum;là-

2o A blichus acribit multos prophetarü admoto ignenon
- T de , vti, velfi vrantur,vftionemnó fentire nec alia vlla to£-
pie menta;loquens de vatibus gentiliü, & ait, id fieri Deo
peuliaus "intusadflante , qui repellitignem, illad; cetera hebe-

medium, , tàt. Quiseftifte Deas Iamblici Magi; nificacodzmon quifpiam Eu-

, o LY £l65 ? quifuntifti prophet, nifi malefici ? b Hodie quidam impij deb rni milites fe foteinuulnerabiles putant,fi atma certo ritu incantenr,vel rovs factilego au(u crucifixi imaginem compungent, vel commiptiát; aüt q. de dg» COnfringant , cita Codronchus,; d vel fi ferant interulam horrendis monib ar, itnaginibus de(criptam, quam vocant, Infernicamifiam vel fi peria-4-diffic. s. pta quedam ferant varijs caracteribus Magicisinfigoita , aut oratio-dub.r. pes,quasblafphemé admodum, & men daciter tribuunt D. Leoni,vsl

€ $prc^- Carolo Magno;infignitas magnis, ( vt dicunt Magi) Dei nominibus; ger.1 md. Gc deludit Diabolusfuos, vt eft viderein- Exemplis.. :

p? j: I.C. 16.-

d lib.s de gx Exempla».

wovbis ve |

nefi c.12« ; ; pna dd

e lil.1.di Efert Martinus Delrio. e fenouiffe tadiofunr quendam: iuris;

fqiifft.ma nomine Quirinum Baccalaureum, qui, cum tali membranula;

£ic.4€;21. fretus, audacter fe iurgijs, & pugnis immifcuiffet;fzpe ictus,nunqua tamen faucius; tandem Roma anno 1572. vel 1573. in Sympofio. minimo vulnere fuitinteremptus , huic fimile eft fequens.

. Nideriusin fuo formicario fcribit, quód in tetritorioDernenfium, primus auctor maleficiorum fuit quidam Scafus dictus ; qui publice de hocgloriariaudebat, quód quandocunque vellet;ipfefeomnium fuorum in zemulorum o«ulis velut murem facere valeret; &jdilabià manibus inimicerum fuorum lethalium, & ita capitalium fuotü&ini-micorum manibus fzpe , vt dicitar eua(itz Sed cum terminum fuz: malitiz Diuina iuftitia facere voluit, tandem per hoftes fuos 1 aStuf-fa quadam ,prope feneftram quandaá federe explorabatur caute, quo in loco, cum nullum de fibiinfidiastibus fufpe&tum haberet ; per fe-

Deftram gladijs , & haftis inopinaté transfixuseít , &c ob fua mr ug

4 Liber Primus: 5 [22 1Bi fortius miferabiliter. - quee ond b "Tormentorum fzuitiam quotidie Malefici in eculeo eludant;om-nem enim cruciatum, vel rifu, vel fomno , velfilentio fuperapr. quo ingenereStupenda eft rarratio Charonde; 2 qu£ taliseft.Quandam 4 7j. 4, fceminem quinquagenariam fibi notam fic elufiffe infuüfionem laridi jo:chri liquati tote.corpore factam , & omnium membrorum diram diftra.: £o rencla £&tionem;vt nihil fentirec prorfus: ex Equ!eo füblatam omni fenfü do so nora. 1. loris vacuam,integram, &ille(am fujffe;ni(i quód pollex pedis euul fusin queftione; redditus non fit , cuiustamen illiiactura noxz vili, velimpedimento non fuerit, quam omaia tormenta eludentem , & pertinaciter omnia negantem yelifain cataere gula, Diabolus neca-uit,quieam malefici) perenergumenam accufarat. Prope Samartobrinamanno 1 $99.capta fuit puella Strigatrix,que nec pedum exuftionem fziiffiimam,necflagra validiffimafentiebat, -donec Sacerdotis cuiufdam monitn,illi Agni benedicti ceram in col-lum iniecerunt, rum enim vi fácrati amuleti, Dcemonispraftigiofa ludibria depulfa;jillam vim dolorisceepit fentire,vnde patet hancin- : dolétiam,quam agnofcitetiam Toftatus,b minime nafci ex vlla phy- & QOYADC fica caufa, (ed opera Demouisiadaci. dn Genf... Remigiuscrefertbizcfequétia ; Cum Ifabella Patdea ob fortilegi; cap.lg. — crimen comprehenfa, vrbis Pézfecto partem corporis à Dzzrmone fi. c bb. t. à gnaram indicaffet, fübijreiin animum experiri, verum neid effet , s.Spinalj quod de huiufinodi ftupore ferebatur: ergo iuffitin eam aciculam. pridie e penitiffimeinfigi , atque inculcati , quód cumin fatis magna homi. "27 Ma^, num frequentia effer factum , & incruentünyomnino vulnus appa- 1588. ruic, & nullum Saga doloris , vel minimiindicium afpicientibus de-dir. ; .' Claudia ZBogarta tormentisiam exhibenda,cute,vt moriseftde- | . toaífa fuerat, ob idáue cicatricem in fumma fronte nuda oftendebar. d Brinda-Sufpicatusigiturinquifitor , qnod vere erat , fcilicet à Demoneim- ^73 js pre(fi vnguis veftigium, quodante capillistegeretur , in id iubetaci- nx À culam altiffime infigi,quod cum effet fadtum,nec illa doloris vllo fen 29" (u affici, necvulaus veltantillumcruote manare uifum eft: perfti- " tit tamen , verum negare , acdicereeum olim ex iacta lapidis torpo- " rem elfe obductam, fed poftínodum tormentis adrnota, non tantum -agnouitid fibià Dzmone inflictum fuiffe , fed & plurimaalia , quz indigniffime ab eo paffa fuerat, enumerauit. E(fei, qui pagus à fupradicto loco miliario abeft , cum hoc lo-ci Dynafta przfens in Mugeta fortilegij rez litorem periclitari iuf- € 18,64, fiffet , ac is illam idcirco nudam ftatuiffet , inueftizatutus ficubi ""/ per | : figaum il!ud inueniret , tandem in finiftro femore macula veru- | cx inftar apparuit ; in quam , cum ferrum vel quantum PN ! 2 ade- d :

- N
N59 [2 doi bt) NR ( J METH PIN 9 PEN

]
L.
!

b db.24.
de Spole-
Sana qua-
liere.

€ lib. 7. cap.4.

d lib.z.

q. 22.

e vit. ca.
lib. 3. de
einit. Dci,

f In bift. Neapolit.

£g lib. 9. exeinpl.

6g (ompendij M al ftarum.

adegiffet , nec à Mugeta vocem , nec abipfo vulnere fanguinis eut tam vllam elicere, & exprimere potuit , cum rurfus locum macula: proximum leuiter etam vulneraffet , ingentem ex eo dolore clamo-rem edidit, largusque cruor fefe inde effudit.

n Magicis Artibus , 2 opera Demonum Sexus

immutaripoht. — Cap. XV I. Do&rina .

Dy E fexu mulierisin mafculinum , vel mafculini in faez-mininuim comtrnutatione, quam naturalem ex Medi-cishuius feculi fatetur Cofmocrit.1. Gemma. quzri-

pocrates a fcribit, Abderis Phetufam vxorem Pithei;,
partui vicinam, miffo ip exilium marito,aliquot men-
fibus, ceffante fluxu menftruorum , cun&tisin membris magnos per-
peffam dolores , corporis habituin virum mutatam : idemqQueapud:
'Thafios accidi(fe Anamifiz vxori Gorgippi. Titus Liuius , idem re-
fert . Plinius,c ex foeminis, ait, mutati in mares; non eft fabulofüm .
- Martinus Deltio , 4 refert fequentia, hisverbis: Ipfe ip Africa vidi
mutatum in marem nuptiarum die L. Coffitium Ciuem Ti(dritanü
viuebatque cum hzc proderem . Auguftinus e memorat ex Genti-
lium fcriptis, & mulieres homines, & gallinasin mafculinum fexum.
fuiffe conuerías, non tamen arte Magica, fed naturaliter , quia magi

hoc efficere non poffunt vere, fed apparenter, vt decipiant,fafcinan-.

do per Dzmonem fenfus noftros, ut alibi docuimus, ad

Exempla. .

ess Pontanus, fnarrat Caietz mulierem pifcatori cuidam an

nis quatuordecim nuptam , in virum migraffe : & aliam, cuino--

men Emilia, nuptam Antonio Speníz Ciui Ebulano poft annum nu-priarum duodecimum in vitrum mutatam : foluto matrimonio uxo-rem duxiffe, & liberos procreaffe . Addic idem aliam foeminam, cüm marito filium vnum pepetiffet, fübito exorta virilitate, marito relicto, alteram duxi(fe , & ex ea li:berosgeneraffe.

Nonnulla narrauit confimilia Cocceius Sabellicus, £ quibus Smile S.

tur. Factos ex mulieribus viros multos legimus. Hip-:

Liler'Primus:.-.-. £9 fis duo ponam,quz noftris temporibus Hifpania dedit, & fuerüt de- | fcripta fideli(fimé ab Antonio Torquemada . b a libr. 9.

Vixitin OppidoEzgueira Lufitaniz diftanteà conimbrica nonem *^*por. leucis vir quidam nobilis,cui filiaerat nomine, Matia, Pacheco, que b Dial1, cum effet iam eiusztatis,qua foeminis men(trui flores inchoantur,lo-

Coliquidi bumoris, erupitei élocis, velaliter natum foras prodijt virilemembrum; ficque ex puella fabito Adolefcens Ephebus appa-

tuit, camfexu virilem veftitum,nomen quoque affumpfit, Manuelis

Pacheci. Nauim confcendit,in Indiam profectus , rebus fortiter ge-

ftis ftrenui militisexiimationem, opefiue magnas comparauit. In

Patriam rediens vxorem nobilem duxi:, de liberis métionem fubdit

nullam Amatus Lufitanus, 2 fed ait illumimberbem permanfiffe.fa-

ciein foemineam declinante , quz (unt indicia non petfectz virilita- a e454 , tis. Vltimoloco fubdit Torquemada,fe ab amico viro magnzeautho- cw; libr.9. ritatis, &c fidei pleno accepitfe.

Non proculab vrbe Bensuentana Hifpaniz Vxorem cuiuídi ru-ficifortunz mediz , quz, quód tteriliseffer, minus 3Ymarito benigné . habebatur; perte(am malz ttactationis, quadam nocte aufugitffe., ,

fumpto veftitu famuli domeftici, ficornata , virumque mentita, , varijs in locis opera feruili vitam fuftentauit , poft aliquod tem- n pus , fiue quód calor in. ea naturalis tam efficax forer, fiue» quód imaginationata,& confirmata continuo habitu, & minifterio virili eam efficacitatem nacta fit , certeipíafe in virum mutatam de-prehendit , ftatuitergo quz diu fuetat vxor, agere maritum, fae minam (ibi matrimonio copulat , diu res latuit, illo non audente.,; cuiquam rem narrare, donecquidam , ei prius optimé notus cernens tam fimilem effe facie vxori profuge Ruftici illius,interrogauit,num forte frater effettalis mulieris ,huic rem omnem, vticontigetat nar« rauit,ficresin lucem venit,

Fulgofus (cribit.b Neapoli Regnante Ferdinando Primo,cum Lu- b. 5s. s; douicus Guarna Salerniranus Ciuis quinque filias fuícepiffet , qua- exeéplovi, 1umnatumaloribus duabus, alteri Francifcze , Carolx alteri nomen cap.6, erat, poftquam ad decimum quintum annum peruenerunt,ambabus genitalia membra in marium morem erupetunt, mutatoque habi-tu, pro maribus habitifunt, Francifcus,& Carolus nuncupati.

Item Ebuli ,füb eodem Rege, Puellz,qua iam quatuorannis vi« ro promiffa (ponfz nomen habuerat , qua nocte primum viro tradie ta cum eo cubauit ,fiue ex confricatione , fiue ob aliam caufam, qua ignota fit;effraCtis membranis , quz vt mulier videreturefficiebant y viriliatnembra prodierunt, domumque reuería in iudicio dotem re-petiuit, in virorum numero poftea habita. ickads RENE

Phlegon c (cribit. Virgo quedam Smirnz nata Philotis nomine, » s à; bil 4 euminatura Vironuptuià parentibuseffet tradita, mafculinoena. » ^ *

longen, É 3 io on gen, ^

ex eloris

tene

ss hcec Ping eng iet pio Poma dti

BELL A ani cuo na

70 Compendsj eMaleficarum . to membro in virum abijt , quiti-8& Laodicez , quz'eft in Syriamuz lier Aeteta nomine etiamnum cum márito degens; e féeimina vir exti tit;cui Aetetus nomen przfide Athenis Macrinoy Roma Confulibus "2e LucioLamia,& Aeliano vetete,; ^^^ rep :db5tex Michaela Montanüszeftatur füo temipore Vitriaci fuiffe puellam dug nomine Mariam;quz cum faltaret violentius.Subito virilibus erum-UU" * pentibüsin virum mutaraeft, & ab Epifcopo Sueffionenfi confirma-^ tionis (acramento mutato ngmine Germanus vocati ceperit, eius po ftea mento barbam natam;diu vixitle ad decrepitam vfq; etaté, vxo--rem tamen duxiffe nunquam.Sed fi illud natura potuit,quod tot af-ferunt authores,putarem Deo permittente caufis naturalibus fretum etiam poffe Dzmonem ipfum... — :

-

vag LÀn anima Defunctorum Mortalibus po[fne e apparere... Cap. XV 1I.

/. Doctrina.

M^ OnTvonvM animas poffe, acfolere nonnunquam: Diuina potentia, atd; virtute viuentibüs apparereom & nibus Chriftifidelibasconfentaneü eft.Legimusenim » primo Chriftum B. Petro Apoftolo apparuiffe petfe-quutionem vitanti , & dixiffe fe Romam contendere ,-vtiterumcrucifigeretur, ig De apparitionibus:animarum teftatur D. Pater nofter Ambrofius b Ppifo. contra Auxentium deBBa(il.noua tradenda. Auctor eft D.b Dionyfius $. 44De^ Areopagita,Iefum multis Angelis comitatum appatuiffe,& incleiné PUPP ti» nominereptzliendiffe , quód lapfi fratris; & feductoris paenam (ss oeXpeteret. | | € psg: luftinus Martyr cteftatur redite animas mortuor(i;& apparere ali 11 ad Im Quando, afferens Samuelis aniinam veré fuiffe euocatam.Idem affit-* peratoré , matTe:tullianushis verbis; Sed fi quorüdá reuocauit animas in cor-pora Dei virtüs in documenta iuris füi,non idcirco communicabitur fidei,& audacie Magorum,& fallaciz fomniorum,& licentiz poeta-d jb, ;. tum.Origenesd Celfumimpugnans vtiturhis verbis Improba verà' " anima & prauis facinoribusin terram tetracta, ita vt adfpiraread fu-perioranequeat,vagabundain terra volatatur , nunc citca fepulcraz-oberrando; vbi etiam vmbraxiliam animarum phantafmata funt fz-pius vifa, nuncterras has obeundo ; cuiufmodi hos fpiritüs effe cre-: dendum eft, qui omnibus feculis, & coeréiri (unt, & prepediti vene-ficijs &c. Et Origenistempore B. Potamizna Bafilidi carnefici appa:

e V e.

SS

apud lipom.rom.6.in oratione de Nicena Synodo. Nicephoruslib.8.

Liber "Primus. à I

rens,eum ad fidem conuertit, vt docet Eufebius , 4 & ipfémet Orige. 2 lib éie,

nescontta eundem Celfum lib. 1. 4-B.Gregorio Taumaturgo Beatam Virginem Mariam;cum B.Ioan-ne Euangelifta apparuiffe narrat Gregorius Niffenusfctiptoreius vi-tz grauiffimus.Vide D. Cyprianum,b & atguit eos,qui huiufmodi vi b de vifío fiones contemnunt.Sanctus Ambrofiusc de 8.Agpete ait,parentibus nibs; no. ad eius fepulcrum vigilatibus,quadam nocte cum apparuiffet , fic ad &urni; . eos loquuta dicitur, ne me parentes mortuam lugeatis , &c. epi.12. Poftannum Chrifti.3o0. Apparuit Chtitus B. Petro Alexandrino 69 din forma pueri quzrentis ve(tem fuam ab Ario difcifam . Adrianus € Ser. tom.2.E pif.decrer, & Synod.7.fiue Concil.Nizen.2. act.2. Gregorius 99

"Turonenfis.eSuriustom. 6. die 12. Decemb. Gregorius Cafarienfis yate

cap.25. D.Bafiliuslib.de vera Virginitate poeuló ante medium. Et Gre did

gorius Nazianzenus in orationein laudem Czf2rij. e Deglo. Auno Chrifti 4co. D.Martini tranfitus, B. Seuerino,& B. Ambrofic zia marty abfentibus oftenfuseft, quod etiam narrat Gregor. Turonen. libr. de riicap.8; miraculis Sancti Martini, & lib.de gloria Confefforum.Sanctus Am-brofius didicit,vbi nam iacerentcorpora SS. Geruafij, & Protafij per vifionem eorum, tefte D. Augu(tino. Lib.i2.de Circa annum 429. B. Virgo Maria,cum B?Ioanne Baptifta, & B.Ioá cij;;, pz; ne Euangelifta apparuit Abbati Ciriaco , & negauitfein eiuscellam c8 ij, ingredi velle,quia ipfo ignaroerant repofiti duolibri Neftorij here 9 cofzff. tici contra Beatam Virginem Mariam. CAp.7. Extat iofignis authoritas D.Hieronymi, fper quam vnoicdtuiugu- , lantur omnes bzretici , qui dicunt animesteneti in carcere vbicung; f lib.ad-fint,vfq; ad diem Iudicij.Hac funt proptia verba S.Hieronymi. Ais, EM r velin finu Abrahe,vel in loco refrigeri), vel fubter aram Deianitpas $^ Apoftolorum,& Martyrum confediffe,nec poffe fuis tumulis , & vbi voluerintade(fe prafentes : Senatoriz videlicet dignitatis fünt,& 5 inter homicidas teterrimo carcere , fed in libera , honeftad; cuftodia infortunatorum infulis, & in campis Elifijs recluduntur . Tu Deo le-ges pones? Tu Apoftolis vincula inijcies? vt vfq; ad diem Iudicij re-neantur cuftodia,ne fint cum Domino fuo,de quibus fcriptum eft.fe-quuntur Agnum quocunq; vadit; (i Agaus vbiq; ergo & hi , quicum | Agno funt vbiq; effe credendi (unt, & cum Diabolus, & dgmones to-to vagenturin orbe, & celeritate nimia vbiq; prafentes (int; Marty-res poft effufionem fanguinis fui arca operientuür inclufi,& inde exire non potetunt? hactenus Hieronymus. nv. Vtautem intelligeremus,;hoc non accidere lege ordinaria, fed fpe. 8 libv. de Ad. : $E . . . : CAuya pvo ciali Dei priuilegio,& petmi(fione fingulari. Auguftin. 2 hzc fequen P tia verba de matre fua fcripfit , quz aduerfarij calumniosé in nos de- (Meus j torquent;audite, Si rebus viuétium intereffenc in defunctorum, * j 4 vt de

zx:

D

72 (ormpendij AMaleficarum

vt de alijstaceam,me ipfim pia mater nulla nocte defereret . De fin-gulari enim permiffioneilla;alias apertéafferuit, quód de continua, & ordinaria lege hic negauit capit. 1 5. ait , mitti ad viuos aliquos ex motto:s diuina fcriptura teftatur, & Samuelis, atque Moyfis appari-tionibusid confirmat. Infinitz,vt vno verboconcludam, funtauthoritates ad hanc mate 2 In 4.di- tiam pertinentes,ideone fim tedio afferam rantum quafdam author. flia&t. 45. quorundam Theologorum ficuti Thome de Mediauilla. «Petri de 43: Palude. b Scotiibidem quzft. r.art.4. Dionifi) Cartufiani, e & in ope-b Eodem re de quatuor nouiffimis,& in lib. de Nouitijsordinisfui. Soti. 4 Et xs ^ Peltani libr.de Purgatorio capit. . Petri Canifij, e & Ioannis Gre-fin 45 gorij de Valentia in tertia patte diftinctione 6. 9. & vndecima punc. qo I.difpofit.r 1.qua&.r. parte 1.ac aliorum quàm plurimorum nunc d I5 4,4j. 4d Exempla veniamus. Fiinci.45. ITI de Lopes Exempla. 20.e 2I. à ELib. 1.«. Eferunt Socrates, & Ruffinus , f quód San&usSpiridion filiam 3 A. habuit Irenem nomine,quz cum ei bene minifttaffet, Virgo de-functa eft. Poft eiusobitum venit quidam dicens, feeiquoddam de-pofitum commendaffe; rem geftam ignorauerat pater , perquifitum in tota domo , nufquam quod pofcebatur inuentum eft , perfiftebat tamen ille,qui commendauerar, & fletu;ac lacrimis perurgebat, vita quoque fuz feillaturum exitium,nifi commendata reciperet,teftaba tur. Permotus lacrimis eiusfenex , ad fepulcrum filiz properat, at-que eam ex nomine vocat; Tumilla defepulcro, quid vis,ait, Pater * Commendatum , inquit, illius vbi pofuifti ?atilla locum defignans, illic,ait,defoffum inuenies,regreffus domum,rem ficuti filia defepul cro refponderat,repertam, tradidit repoícenti. Quz potuit refpon-dere,non ne potuit apparere? fané? ficut & illi,qui mortui funt Nice-nz Synodo fubfcripfere,audifequentia. : Hiftoriam admirandam prodidit Gregorius Czfarienfis presbiter epud lipom. in oratione de Nicena Synodo,ficfcribens. Duo Sancti Epifcopi Chrifantus,& Mufonius,cum nondum deci. fioni fuasadieciffent defcriptiones , accidit , vt Diuina prouidentia morerétur. Diuiniergo Patres, cum veniffentad communemlocum, in quo dotmiebant, cumque fimul cum eis effent, & qua dicebantur audirent. Oftatres,dixerunt,& patres, preclare nobifcum certamen ceitaftis , curfum perfeciftis, fidem ferusftis: Siergoquod factum Deocratumiudicatis (nunc enim puriuscernitis ) nequid fitimpe-dimento quominus vos quoque decifionem fubfignetis, hzcfimul, & dixerunt , & fignata decifione Sanctorum Patrum loculo impofi-tàa

Lib.1 «.5.

Liber Primus. 53 tà, totam illam ncctem infomnem peraguntin oratione , dieauterm fequenti, cum veniffentad loculum, folutisquz erant impofita fi» gnaculís , cum fanctam reuoluiffent decifionem, inuenerunt SS. Da-trum ad eos adiectas fubfcriptiones. His proprijs verbis. Chrifane tus, & Mufonius,qui cum pacribus omnibus in Sancta prima Oécu-menica Synodo confenfimus, quamuis corpore tranflati, manu tamé propria nos quoque libello fubfcripfimus. Ex quo patet,animasDi-uina permi(fionead nosredire poffe.

B.Paulinus Diaconus(non tamen Nolanusille )In vita Sancti Ama brofij,ait,Eodem quo dieobijr,ficut textus Epift.loquitur,que à Sim pliciano fucceffore eius venerabili viro, fufcepta eft de partibus orie-tisadipfüm,tamq adhuc viuentem nobifcum directa,quz nunc víq; Mediolani habetur in Monafterio; quibufdam fanctis viris apparuit, oranscum illis , & imponensillis manus , habet enim diem epiftola, quo directa eft , qua lecta inuenimus diem effe,quo ille obijt. Intraz Tufcià veró,in Ciuitate Florétia, vbi nunc vir fan&tus Zenobius Epi-Ícopus eft , quia promiferat feillos fzpius vifiteturum frequenter ad altare,quod eft in Baülica Ambrofiana, qua ibidem abipfo conftitu-ta eft, vifus eftorare , ficut ipfofancto viro Sacerdote Zenobio refe-rente didicimus . In eadem etiam domo , in qua declinans Eugenius manfit; tempore quo Radaguifus fuprafcriptam Ciuitatem obfide-bat ,cumiam penitus defperaffent viri Ciuitatis , per vifum cuida apparuit, & promifit alio die falutem illisaffuturam, quo referente Ciuium anpimifunterecti , nam altero dieadueniente Stilicono Có-mite cum exercitu, facta eft de hofte victoria. Hxc Panfofia Religio-fa femina ; matre pueri Panfofij referente cognouimus. Mazcezeli etiam defperanride falute fua , vel exercitus, quem ducebat contra; Gildonem baculum tenens manu in vifu noctis apparuit , atque; cum prouoluererur ad pedes viri fancti Mazcezel , percutiens ter-ram fenex baculo , quo regebatur ( tertio hacenim fpecie illi appa-ruetat )ait ; hic, hic, hic fignans locum deditque intelle&um vito; quem vifitare dignum fueratarbitratus , vtagnofceret fe in ipfo lo-co,in quo fan&tum Domini viderat Sacerdotem, die tertio victoriam atepturum, atque ita fecurus bellum inchoauit, & confümmauit. Nos tamen ea Mediolani pofiti ipfo Mazcezelez referente cognoui-mus ,nam & in hac prouincia, in qua nunc pofiti hec defcribimus; plurimis hoc ipfum retulit Sacerdotibus, quibusetiam referentibus fecurius ante nobis cognita huic libro adiungerearbitrati fumus.

Sifinij etiam , atque Alexandrini Martyrum, qui noftris tempos ribus poft obitum Sancti Ambrofij in. Agaunie partibus perfe-quentibus gentilibus, martyri) coronam adepti funt, cum Re. liquias Mediolani fumma cum deuotione fuíciperemus , adue-

niente quodam Caco, & referente cosnouimus, qui d: die
- taco

L

CEN D

Gap. 17.

I Mpsd $5-
vium men
fe Iulio.

Pratt.fpi-fitual, Gas

Igg.

L2 (Compendij Maleficarum tactoloculo, in quo Sanctorum Reliquiz portabantur; lumen rece-pit,quód per vifum noctis vidifet nauim appropinquare littoti , in; qua multitudo erat albatorum virorum , quibus defcendentibus ad terram , cum vnum de turba precaretur , vt fciretqui effent viri illi audierit, Ambrofiam , eiusqueconfortes ; quoaudito nomine , cum deprecaretur, vtlumen reciperer,audiuitabeo,pecge Mediolanum , & occurre fratribus meis qui illó venturi funt (de(ignans di£) & reci-pies lumen; Erat enim vir, ( vt aiebatipfe ) de littore Dalmatico, nec feante veniffe in ciuitatem afferebar, priu(quà recto itinere reliquijs fanctorum occutriffet,nondü videns,fed ta&o loculo videre cepiffe. Conttantinus Presbiter in vita Sancti Germani Antifiodoren(is fcribit. Cum virSanc&tusin loco quodam fpectris infe(to moraretur intrepidus, fubito ante oslegentis aftitit vmbra terribilis, & paula-tim fub oculisintuentis erigitur; parietes etiam faxorum imbribus colliduntur; tunc veró deterrituslector, przfidiuta facerdotisimplo rauit, qui ftatim profiliens effigiem tercibilisimaginis intuetur , & . premiffa obfecratione nominis Chrifti,imperat,vt quis e(fet quidá; illic ageret fateretur; qui protinus terrifica vanitate depofita , voce.» humili,more fupplicantis eloquitur; fe, comparemq; (aum authores faifle multorum criminum , infepultos iacere, & ob hoc inquietare homines;quia ipfi quieti effe non poffent,rogat,vt pro eis Dominum precetur, quatenus recepti requiem mererentur. Ad hzc vir fanctus indoluit;imperatq; vt locum oftéderet,quo iacerent,tum veró cereo precedente dux vmbra pregreditur , & inter difficultates maximas ruinarum intempe(ta nocte locum,in quo proiecti fuerunt,indicauit. Vt veró mundo redditus eft diescircumiectosincolasinuitat,horta-turipfe operis maturator infiftens: rudera tumultuarià fuperiectaa ad tempus ra(tris auulfa purgantur;inueniuntur corpora fufa fine oc dine,offa ferreis adhuc nexibusilligata , ad legem fepultura foffa di-rigitur,membra exuta vinculis, linteisinduuntur, humusfuperiecta componitur;oratiointerce(fionis impenditug requies defan&is obti» netur; ita vt poft eandem diem, fine vlloterroris indicio, domici-lium frequentato habitetorefloruerit. Omnifide dignaeft hitoria, quam deSinefio Cirenes Epifcopo; & Euagrio philofopho Sophronius memoriz mandauitex Leontio. Cum affidue Sinefius Euagrium conaretur ad Religionem traduce-te,isq; obijceret doctrinam Chriftianorum de refutrectione corpo-ram,deq; mercede bonorum opetum,maxim? centuplo proeleemo fina poft hanc vitam recipiendo; fibi non poffe non fabulofum vide-ri,tandem tamen Epifcopus nihil diligentiz pretrermittensei perfua fit Chriftianum fieri , & cum liberis baptizari. Caeterum non multo poftquam baptizatus, dedit Epifcopo aurittia centenaria in vfum pauperum,dicens;accipe autum iftud, & diftribue illud pau pua ; ac

"741 5 45 TAS AN eter ! icc Liber Primus -f

& fac mihi Cautionem manutua , quód Chriftus mihi ipfum reddet in futuro feculo: qui fuf(cepto auro prompté illi cautionem fecit , vt petebat, Vixit itaque poft baptifinum annos aliquot philofophus ac tandem infirmatus eft ad mortem; cum veró morti proximus effet di xit filijs fuis ; quando curebitisfanus meum cartam iftam in mani-: bus meis ponice;& me cum illa fepelite. Mortuo autem illo, fecerunt filij ficut eisipfe przceperat,fepelietuntQue eum cum chirographo . Tertia poft fepülturam die,apparuit Epiícopo Sinefio no&te quiefce-ti,dicens,veniad Sepulcrum vbi iaceo,& accipechirographum tuü , accepi enim debitum;& fatisfa&tum mihi eft , atque vt certior rei fias propria mea fubfcripfi manu,;ignorabat enim Epifcopus quód chiro-' graphumillud confepeliffent;: Mane facto, accerfitisfilijseius dixit, num aliquid cum patre veftroin monumento pofuiftis? illi putantes quód eos de pecunijs interrogare; dixerunt ei , nihil domine preter pannos confüuetos , quid igitar nunquid velcartam confepeliftis ei aliquam? tunc recordati filij dixeruntei,ita fané Domine,cartá enim quándam moriens deditnobis , & ait; quando fepelietisme , cattam iftam in manibus meis date , nullo penitusíciente . "Tunc dixitillis Epifcopusfomnium , quod nocteilla viderat, fümenfqueillos cum. Clericis, ac primarijs Ciuitatis acceffit ad Philofophi tumulum. , quo aperto inuenerunt iacentem Philofophum, cartamQue manu Epifcopi fcriptam fuis manibustenentem: accipientesautem cartam ex eius manibusaperuerunt,inueneruntd; in ea nouiter manu Philo fophi fübfcriptumita.: Ego Euagrius Philofophüstibi Santifs. D.Si-nefio Epifcopo Salutem.accepi debitum in his litteris manu tua con-fcriptum , fatisfadtumq; mihi e(t & nullum contra tehabeo ius pro-pteraurum, quod dedi tibi; & perte Chrifto Deo, & Saluatorino-: ftto.. Idem narrat: Hugo Eterianus. 21d fiin: Abbas Menasnarrabat;audiffe fe Elogium Alexandrinum Patriar $77

m ] vet marum ab cham dicentem. Cum profectus effem Conftantinopolim ; fai in. inferisecas

contubernio apud Doininum Gregorium Romanum Archidiaconü 16, fingularem virum, qui narrauicmíhi de Sanctiffimo , ac Beatiffimo Leone Rotnano Pontfice,dicebs,haberi fcriptum ia Ecclefia Roma-na,quod cum fcripfiffet Epi(tolam. ad'Sanctum Flauianim Conftan-tinopolitanum EpifcopumcótraimpiosEutichem,& Ne(totium po-fuerit eam fuper tumulum Pripcipis Apoftolorum Petri , & oratio-nibus,acvigilijs,& ieiunijs vacansoranitipfum fummum Apoftoli y dicens, fi quid,vt homo,vel minus caute pofui, tu cui à Domino Sal-uatote Noftrolefu Chrifto,& Ecclefia, & hec (edes commiffaeft,em& da. Poft quatuor veró diesapparuitei Apoftolus, & dixit;legi,& emé daui,famensq; Epiftolam deSepulcro B.Perri, aperuiteam , & inue-nit Apoftolica manu emendatam. Idemcap.148. ^ ^" "Theodorus SactiffimusEpi(copus Dornz , qu« eft in Lybia narra-311193 uit

(«

Lib.de vez

26 ((ompendij Malcficarum. ait nobis dicens. Cut effem cubicularius San&i Papz: Eulogij vidi in fomnis viram Religiofi habitus,ftatura procerum dicentem mihi : nuntia Eulogio aduentum imeum,ad quem ego,quises tu, qui iubes, vtnuntiem ? Refp.ille, Egofum Leo Romanus Pontif:x * ingre(fus ergo,ego nuntiaui,dicens,Sanctiffimus, & Beati(fimus Papa Leo R o-manz fedis Antiftes conuenire vos vult,cum retuliffethoc, Papa Eu-

- logiusexurgens.concitus occurtit illi,falutantesq; fe inuicem;oratio

ljb.8.biff. Frác. c.5.

I

ib. d did« legerum ,

cap.17.

ne facta confederunt; tunc veró Dominus, & Eximius Leo dixit San-&o Eulogio: Scitis quare huc venerim ad vos ? Refp. ille,non; ait ip» fi: veni, vt vobisgratiasagerem;quia rité , & magnifice pro mea E pi-ftola Refpondi(tis, quam fcriptam miffi ad fratrem meum Flauianis Conftantinopolitanum Patriatcham,fenfüm quidem , & fententiam meam aperientem,bereticorum autem ora obftruétem : Scito autem frater , quianon mihi tantum veftrum diuinum laborem, ftudiumd; eontuliftis,fed etiam fupremo culmini Apoftolorum Petro,& ipfi pre emnibus,quz à nobis predicatur veritati , qui eft Chriftus Deus no-fter,ifta non (femel tantum,fed bis terq; cófpiciens trina apparitione firmatusenarraui Sancto Papa Eulogio.

Circa Annum 587. Guntrammo Regi de Chilperico peffimo Fran corum Tyranno vifio huiufmodi fuit oftenfa,quà ipfemet Rex apud Gregorium Turonenfem (icnartat. Vidi, & egoaliam vifionem. , quz huius interitum nuntiauit: Adducebatur enimin cófpectu meo à tribus Epifcopis vin&us catenis, quorü vnus Tetricus,alius Agrico la, tertius vero Nicetius Lugdunenfis erat, ex quibus dicebant duo foluitequzfo eum,& caftigatum ab ire permittite , quibusé contra-rio cum amaritudine tertius Epifcopus refpondebat : non fiet ita, fed ignecremabitur pro fceleribus fuis , & cum diu , multumq; quafi al-tercantes hecintet fe verba facerent,confpicio eminus ZEneum fuper ignem pofitum feruere vehementer. Tuncmeflente, apprehenfum infelicem Chilpericum confra&tis membris proijciuntin ZKneum.. , nec morainter vndarum vapores ita diffolutus, ac liquefactus eft , vt nullum ex eo penitusindicium remaneret.

Anno 6co. Beatiffimus Gregor. I. RomanusTD'ontifex, & Ecclefize doctor refert fequentia de B. Mu(a , quód quadam noe ei per vifio-nem Beata Dei Genitrix Viro Mariaapparuit,atque cocuasei in al-bis vettibus puellasoftendit , quibusilla cum admifceri appeteret , fed feillisiungere non auderet;Beatz Mariz Virginiseft vocerequi-fita,an velitcum eis effe,atquein eiusobfequio viuere,cui cum puel-Ja eadem diceret, volo, ab ea protinus mandatum accepit, vrnihil vl tra leue , & puellareageret, &à rifu , & iocis fe abftineret, fciens pet omnia,quódinterea(dem Virgines,quas viderat,ad eiusobfequium die trige(imo veniret,quibus vifis in cunctis fuis moribus puella mu-.

tata eft,omnemdq; à feleuitatem puellaris vitz magna grauitatis de-

terfit

Liber "Primus: 77 terfit nianu: cumque eàm parenteseius mutatam effe mirarentur, rez quifita,rem retulit, quid fibi Beata Dei Genitrixiufferit , vel qua die ituta effetad obfequium eiusindicauit. Tunc poft vigefimum quin-tum diem febre correpta eft,die autem trigefimo , cum horaeius exi-tus appropinquaffet,eandem B.Dei Genitricem cum puellis,quas per vifionem viderat ad fe venireconfpexit,cui etiam fe vocanti refpon-dere coepit , & depreffis reuerenter oculisaperta voce clamare. Ecce Domina venio, in qua etiam voce fpiritum reddidit.

Hugo Aeterianus narrat de anima Domini vnius balnei, qui pro fuis culpis poft mortem Thermarum caloribus deputatus , eodem in loco iuffus lauaturis fedulo miniftrare, quam operam cum Centuin-cellenfi Presbytero non femel przftitiffer, Presbyter ei charitatis cau fa duas oblationum coronas detulit, fed ille merens , afflictusQue re-fpondit,mihiifta quare das pater?i(te panis fanctus eft,ego hunc mà-ducarenon poffum;ego etenim; quem videshuius loci Dominusali-quando fui, fed pro culpis meis hic poft mortem deputatus fum,fiau tem.mihi przítare uisopem,; omnipotenti Deo pro meoffer hunc pa-nem, vt pro peccatis meisinceruenias, &tuncte exauditum effe co-gnofce, cum huc ad lauandum veneris, & me minime repereris; qui-bus dictis difparuit, & is qui homo effe videbatur, euanefcendo in-notuit, quia fpiritus fuit. | |

Anno 1159. Alphoní(us Lufitanie Rex., commiffurus prelium contra quinque Saracenorum Reges, iuffus eft in fomnisà Chrifto, bono effe animo, & figno vtiin prelio;cui quinque vulnerum imago in(ícripta eft. obtinuit victoriam memorabilem, & hincfluxit Lufita-niz Regnum infigne. Decimoquarto poftanno Alphonfus Rex Ca-ftelle Baezam ob(íidebat,ei apparens B.Ifidorusauthor fuit przlij có-mittendi, nec fere alia victoria contigitilluftrior. - Marian,

Admicratione digniffimum eft quod narrat Conftantinus Epifco- Jib.o. ca, pus oculatus teftis detráslatione Reliquiarü fanctz Euphemiz Mar- 17. tytis,przftrictum fplédorem tniraculorum Leonem Ifauricum clam «ps /-fuftuliffe Martyris Reliquias , & earum loco offa arida impofuiffe, Po. tom verasautem Reliquiascum loculoin mare proieciffe, Incidere Nau- ^ tz quidam in loculum rei ignari; ac putantes Thefaurum aliquem in eo repofitum, füfcepere , & aperuere, & mirifice, qui inde exhalabat odore perfufi , cognouere facras effe Reliquias; Cumque harerent ignari cuiufnamfotent, eadem nocte uideruntlumina, & cereos, vie rosq; miré candicantes , Deumá; laudantes. Cumd; appuliffent Le-uinum, & Somno fe dediffent, viderantin quiete Glyceriam Marty-rem occurrere Euphemiz Virgini, amplectiillam,& ofculari , & ad-uentum gratulari , ex eo cognouerunt cuius effent Reliquizille. Ter inde foluentes . Ter ventis reflantibus eodem reiecti funt. Denique» Euphemia afticitillisin fomnnis,& qua foret edocuit; ac fe 388

ubfi-

lib. de ve-.
ref an
may dil, €«
I4» ;

5 5 oo MN Compendij Jillian .

fübfiftere dixit, ex quo fueratab impio Leone in mare proiedt4;
Anno$co.eó Raymirus Rex Hifpaniz fortiffimé totum diem cit -
Saracenorum maxima multitudine pugnauit. Sub nocte cum exigua :
fuorum manuin collem quendam fe recepit. Regi vigilanti, &c c
Deum precanti B. Iacobus adí(titit, iu(fitque omnes confeffione lu-
firari , & fumpta Euchariítia prelium conferere. Mane, cum omnes
Obtemperaffentad vnum monitis Diui ; figna coatulete ; hoftium fe-
xaginta millia trucidauere . Vifusin eo przlio Apoftolus albo vectus
rni equo vexillum geftansniseum, quod rubra crux tranfuerfa diftin-
d ic guebat. Authoresfünt Rodericus 4 Epifcopus, & Mariana. b
Biphonf. , Anno rr17. Cum plurimis prodigijs inter cetera trepidaret Ita-
Keg, . lia. Cremonz quidam infantulusin cunis iacens , pannis obfitus ,
b /i.7. c, 1a primam loquendi vocem contra naturam os aperuit , matremque .
15. faam fratri fuo maioriefcas parantem , qui plorando panem pertie-
rat, àcotporiscuriscompefcuit, afferensfibi uifam Dei Genitricem -
Mariamante Tribunal Chrifti ftantem , inftanti(fimisQue precibus
proiudicio quod mundo propter peccata fua intendetac, ipfi fup- .
plicantem , ac poft hec depofuit eloquium vfque ad tempus huma-
nz conditionis congruum: verba funt Dodechini inhiftoria.
€ li.os- . Natrathzcfequentia Fulgofius.c Cum V.do Magdeburgen(sEpi
xeplori.. (copus, ne fignis quidem, ac Diuinis vocibuscommonitusab impu-
cip. U-O* dicinia fe temperaret, viri ReligiofiDeum ; vt Epifcopum aut corti-
biis geret, aut tolleret rogauerunt. Interéos, cum nocte in Cathedrali
gener. 34. Ecclefia San&ti Mauritij Fridericus Canonicus huiufmodi precibus
: operam daret , vehementioris venti afflatu , omnia , quz in Templo
; erantlumina extingui perfpexit , nec multo poft duosIuuenes veni-
» re, duocandelabra accenfis cereis ferentes, & Chriftum cum Ma-
u tre eius, & Apoftolis fübfequi ;à quibuscum effent vocati Sancti ho-
*: Wa. mines, quorum corpora in Templo quiefcebant, vifus eftintereos
. Mauritius venire , quilonga , atque graui oratione VdonemEpifco-
pum accufauit , quem háud multo poft Chriftus nudum adferri à
duobus iuffit , atque damnauit. Is, cum pugno abipforum altero,
"qui eum portauerunt grauiter in medijs renibus percuffus , Chriftia-
namhoftiam , quam in communione eius diei pridie fümpferat, re-
uomuitin calicem , qui alteri impofitus fuit , atque fecuri percaffo .
Vdone,rerumillarum omnium vifio euanuit: quare vehementerter-
ritus Fridericus, cum ad altareacceffiffet , calicemque in eoeffecum
Chriftianahoftia infpexiffet, & fimul Epifcopum mortuum humi
iacentem, alios Religiofos viros excitauit , qui ablatum indeEpifco-
picorpusin agro fepelierunt. | j
Cum duolocupleres Mercatores non ignobiles , per Taurinos fal-
tus in Galliam proficifcerentur,ampliorem huniapa fpecie virum ob
uium habuerunt , &abillo mandatum in hzc verba meon
á ü-

F

-

aA d

Liber Primus. (F9

"Ludouicüm Sfortiam fratrem meum alloquimini , & haslitteras illi
. nomine meo date; obítupentibusillis ,.& percun&aptibus quifnam
- effet: fe Galeatium Sfortiam effe refpondit , & moxab oculis eorum
-euanuit.' Illi Mediolanum propere redierunt, inde Vieleuanum vbi
Maurus degebat. LitterasDucisofferunt, quarum hocargumentum
erat. rei eolit: : |
O' ,6, ó Ludouicecauetibi ;quoniam Veneti , Gallique tuam in
perniciem cóituri funt; tuamd;à ftirpe rem euerfuri , uerüm fi mibi
tria millia aureorum dederis, dabo operam, vt conciliatis fpiritibus,

finiftra fata auertantur; idjse confequuturum fpero ; fi mihi aduer- i

fatus non fueris. Vale. Subfcriptiohzcerat. Galeatij fratris tuifpie
ritus. | eate iudiaouriussqiaisi
- Illud ipfum licet alij, vt commentum itriderent , non tamen;
multo poft Princepsà Ludouico XII. Gallorum Rege Principatu de-
iectus, & captiuus abductus eft. Hocteftatur oculatus teftis Bernar-
. dus Arlunus. On 3ibig Yetotb I i
Ludouici Alodifjj pater Imolz Dominushaud diu poftquam de-
Ceíferat , homini à fecretis, quem filiusLudouicus Ferrariam mitté- H;f. Me-
bat; in itinere venanti fimilisequo infidetis cum accipitre apparuit, diolJe&.
huicque, vtfilium in hunc locum ipfum poftera die venireiuberet,
precepit, quopiam magni momenti resei ptedicturuserat. Eareau-
dita Ludouicus , tum quianon credebat , tum quód infidiasuereba-
tur ,alium pro femiffit, eiillaipfavmbra, quzante apparuetatobs '
uiam facta, vehementer indoluit, quódfiliusuó veniffet, longe enim
plura ei di&urum fe fuiffe affirmabat , fed.tunc illud tantum referri
-iuffit, quód tranfacto 22.anno , ac preterea vno menfe, die quoque p
fpecificé addito , vrbis imperium, quod obtinebat, effet amiffurus,
cum tempus , quod vmbra pre dixitaduenit ; adhibita magna cura;
eaipfanocte, quam-patris manes fu(pectam fecerant , Ducis Philip-
pi Mediolanenfisconfederati militesad muros penetrarunt , adhibí-
tisque fcalis , glacie magna conftrictis foffis , vrbem cum ipfo Piinci-
peceperunt. Hzc Sabellicus. .-- - nj *:09)8) 49. - Exenmple2
Francifcus Gaicciardinus narrat. fama vulgatum fpiritum Ferdi- ru» jb t,
nandi Regis Neapolitani Iacobo Chirnrgo filij A]phonfi Register capa. —
diuerfis noctibus apparuiffe, &:prima-vice manfíuetis, ac mitibus
uerbis, poteris veró minabundeé , & increpanter iniperaffe ; fuis Al. for. &
phonfo verbis denuntiaret ,non effe, cür vana fpe feipfum lactaret; '*
vires Francerum fuftinendi, Statutumenim , ac definitum fatalile-
ge, ftirpem Aragoniam infinitis cafibus ia&ari, & tandem regno pri-
uari. : : Y
: Ceefar Baronius, de Michaele Mercato feniore teftatur , eicum,
: €Marfilio Ficino fummam interce(fiffe amicitiá tudiorum cófuerudi-
ne,& Platonicz Sedtz vinculis ftrictius colligatam : accidiffe autem
3 ali-

"IKEnnal, Tom 5.45

W^ 4I2,

$0 (impendi Maleficarum

aliquando; ut ex more, quidnam poft obitü fuperfithomini ex eitif-dem Platonis fententia,fed non fine tamen trepidatione deducerent, quz labantia; fidei Chriftianz Sacramentis fulcienda effent,eoenim argumento extat eiufdem Marfilijadipfum Michaelem Mercatum *erüdita quidem epiftola; deanimi ;, & Dei immortalitate ; cum veró inter differendum eorum progreffalósius fuiffet difputatioeam ad calcem perductam , eo clauferunt corollario , vt iuncta fimul dextra pacti füerint,vter eorum ex hac vita prior decederet ( (iliceret ) alte-rut dealterius vitz ftatu redderet certiorem, quibus inter feconuen tis, ambo iutati abinuicem difceffere.. [nterlapfo autem haud breai tempotisfpatio, euenit , vt cum fummo mane idem Michael fenior in philofophicis fpeculationibus vigilaret,ex inopinatoftrepitum ve lociter currentisequi, eiufdemquead oftium domuscurfum fiftentis audiret , vocemq; fimul Marfili) clamitis, O' Michael,ó Michael ve-ra,vera funtilla.ad vocem animi Michaeladmiratus , fargens, fene-ftramq; aperiens , quem audierat uidit poft terza adcurfüm íterum cto equo candido, candidatum profequutus eft eum voce,Marfiliit, ' Marfilium inuocans , profequutus eft oculis, fed ab eiseuanuit, fic ipfe noui a&tus ftupore affectus , quid de Marfilio effet follicitus pet« -quirendum curauit (degebatilleFlorentiz, vbi obijt) inuenitd; eun-dem illa ipfahora defunctum, quaeomodoauditus , & viíus e&t (i-«bi. fic ícribitBartholomeus. : iion Cum annis ab hinc paucis , admirandoillo opere AlexanderFat-nefius Antuerpiam obfideret, Bataui , Angli;, vtobfeffis opem fer-ent, & obfeffi eodem tempore;uchoftem arcerent à fe,facta eruptio-neacerrimé pugnabant,aegeremq; iam R egio militi ereptum poffi-debant fecuri, vt fibiuidébantur,tum à Regijsmilitibus primo pau-cioribus confpectuseft prope aggerem Detrus de Paz hifpanus Tri-bunusuit, & militaribus, & pietatis ornamentis laudatiffimus;qai ia menfibus aliquotante erat defunctus: vifushicarmatus, vtfolebat legionem precedere,& fuis quondá militibus manu aduocatis, impe rabat,vt fe fequerentur.Inclinant primi fecundis;hi tettijs,hi fequen

^* tibus, vident omnesidem,mirantur;animisque refümptis,notum fe-

quuntur ducem: praitille , & rectain hoftem ducit; fit pugna , fed Bataui iri naues compulfi, aggerem regijs reliquere. Hocrmomento oppidum munitiffimum fpe victoriz,& fefe tuendi decidit. Hoc tefti monio confirmatum eft imültorum militum oculatorum illius tem-poris. ^^ $t98 . REOS OHUTBHOT s. Ma: j

- Horrendum plane , quod legituraccidiffenon longe Papia menfe
Aprili anno 1601. in Dicecefis Ticinenfis oppidulo, quod Corretum
uocatur, Cum iufta in templocuidam Notario perfoluerentur fune-
ralia repente éfandapila fe cadauererexit, & conuerfum ad quédam
cognatum fuum,qui funeri intererat;ait illi, propera —' "d

«i & tibi

TOC c COT TOEIC

Liber Primus. $1

& ibifcripta quedam inftrumenta cape, eaque locotali pio reftitue, propterquz fuppreffa ego defun&us , iuxta Dei fententia incendijs inferni fum adiudicatus,quo dicto caput vti prius reclinauit; Hoc à Deo permiffum eft , vt difcant mortales , quam graues poena fcribas huiufmodi perfidos,piorum legatorum interceprores, maneant. Anno:590. ex litteris Peruanis,(iue Francifci Bencij, fiuefecundü

alios Gaíparis Spitilli verbis commemoratur fequens hiftoria;prz ce teris citu digna. Agebatin domo precipue cuiufdam Dominz Ado-lefícentulafexdecim annorum circiter , quz bellocapta , ac baptifmo tincta; Catharina vocabatur.Inea cum ztatecreícebat l;bertas , & mores diffoluti , etiam finon rato ab hera reprehenfa caftigaretur, quz eó peruenit malitiz, vt cum perditis quibufdam clam confuefce rei, nec tamen propterea à confeffione abftineret, fed hoc peccatum labris premeret, ne meretricula perditis moribushaberetur. Hazcigi tur Cal. Augufti 1 590. morbo depreffa f(acerdotem vocauit , cui ani-mi noxas apetiret, fed id fecit non integté , vtin eadem egritudine» nouem alijs vicibus recedente facerdote prafentibus alijs famula-bus contemptim ridebat;hac fermé oratione , aliud quod agerem nó erat, quàm vt peccata faterer , adiectis etiam turpibus , & inhoneftis vertbis,quibusoffenfz ceterz fingula ad heram referebant, qux me-rito Catharinam increpans, tandem vultu, & voce mutatisamicé ro gauit, que nam illa effent, quz patri aperire non vellet. Narrauit il-la non difficulter, adiunxitque quoties patrem in morbo .vocaffet, vt fe putgaret confeffione , ftetiffead lzuam quendam JEthiopi fitni-lem, qui monebat, nefateretur , quód ea peccata leui(Tima effent , & nullius momenti , & ex illorum confeffione à patre diffolutior habe-

ti poffet, à dextra veró manu apparui(fe Sanctam Mariam Magda- '

lenam exhortantem , vt quidquid effec liber? euomeret: accerfirum iraque rurfum Patrem, Domina de omnieo, quod accideratinftru-xit,qui modisomnibustentauit, vc adintegram animz expiationem induceret,fed fruftra , quo enim exhortabatur magis, eó reddebatur obftinatior, ita vt,nec nomen lefu enuntiare vellet. Alio értempore, cü illi facram Crucifixi imaginé offerret,vt in eum intueretur , & aio reuolaeret Chriftum pro nobis crucifixü;& in cruce mortuü, (amma cü indignatione, & animi commotionerefpondit. Iam fcio ; fed quid vultisfaciam? add Domina, vt ad Chriftum te conuertas,qui cómif-

fa peccata remittert, fi fatédo recogno(ícas,cui Catharina ; obfecto;ut -

definatisiam mihi effe moleftz,cumq; hera di(ceffifet,coepic amores

faos,& rarpitudinem cantare,durauitq; ad plures dies hec agendi,óc

dicendi ratio , donec quadá nocte acceríita cam ancillis hera, hzcin

vetba prorupit, torqueor, & aio angor plurimü ob violatam confef-

fioné,& ab ea hora víq; ad mediá noté toto corpore obriguit,vticre

deretur mortua, & de humatione,& fepultura eff. " cogitatio, fed ad fe ce-

3 NOTER OW

$2 Compendij AMaleficarum.

fe reuetfa, vocatoqQue Sacerdote , nihil de antiquafatendi confuetue dineremifit , tres poft horas pauló antequam expiraret exhortata à feruis, vtapprehenfa manu cruce, & cereofacro nomen Lefuinuoca-ret,refpondit;quiseft illeIefüs? eum non noui,acin vltimam partem: lecti reflexa, fedensq; audiebatur cumalio quodam, quitamen non: videbatur colloqui : acaliaferua , quz eodem in locoz$ta decum-bebat vehementer Dominam rogeuit, vtin diftiactumcubiculum, transfertetur, quod vraiebat.laruas quafdam atras videbat, quibus. adinodumterrebatur. Nocteea, qua Catharina mortuaeft, domus. totatam faetido,ac putri odore perfufa et, vt neceffarium fuerit ca-dauer loco patente exponere. Dominz etiam frater é cubili brachio: extractuseft. Ancilla quzdam in humeris veluticalce percuffa eft , pertalitque aliquot dieseiusleGionis figna: equas manfueri(fimus a-. lioquin actisin murum calcibus, huc, & illuc difcurrens tota nocte infanijt .idem fecerunt & canesmulta di(cur(ione, &latratu, Hu-matoiamcorpore,cum ex ÁAncillis quzdam locum intraffet,in quo. Catharina decubuerat, nemine confpecto fenfit in fe vas quoddam, quodtabulatisimpofitum erar, iáci , maior preterea parsillius vrbis. vidit multo ftrepitu, & fonitu huc, & illuc plurimos lateres; & tegu-las, etiam ad duo millia paffuum proijci , non.quód in Palatio vllus fitlater vel tegula , cum vt pleraque huius vrbis edificia omnia pal-mategantur. Ancilla alia fpe&antibus multis pede protracta fuit: longiffimé , etiam fi quz traheret,non videretur ..

Septinió Octobris;cum quxdam ferua veftiarium effet ingreffa vt: inde veftem aliquam fibi fameret, vidit Catharinamerigentem fe fe: in pedes,vt vas quoddamarriperet, fugiente illa tantoimpetu vas in. murum impulit,vt in mille pattes frangeretur .. Diefequenti,veftia-rioannexa fuüircrucis imagocartacea,que vnoimpetu à muro euul-fa ,ia confpectu omnium tresin partes difcifaeft. Eodem diecum in horto Domina cznaret, mediuslater lanci iniectus totam caenam, eueirtit, cuiusfilius annorum quatuor eoipfo tempore clamare caes pit Matercula Matercula Catharina me przfocat,appenfifque ad col

]um SS. Reliquijs,; ab.ea paena liberatus fuit.: Hzc Dominam coe-gerunt , Vt edes muraret, & in confobrinz domum fe reciperet, reli-&isancillis quibufdam zdium cuftodibus.Decimo dictimenfis,cum. exancillisaliqua in officinam difpenfatoris iuiffer, fenfitfe terà Ca-tharina vocari; quam timore nimio dilapfam cohortatz funt cetera; vt inuocato Domini noftti auxilio, cereoque facro accenfo: regrede-retur affumptis. duabus; quz czteris. animofiores videbantur fecuré redijt,quam defuncta monuit; vt dimiffisalijs,& cereo abiecto,quód poenam infertet, fola perfiteret.. Emittebat Catharina ex omnibus, corporisiunc&turisflammas,incredibili cum foetore , caputcum pedi-

busardebat, cincta erat veluti igaita fafcia octo ; aut decem Higinit yo ; ata,

Liber "Primus. 25

Jata,quzin terram vfque procendebatnr, videbaturquelibidinis , &

admiffz rurpitudinis poena, & caftigatio quedam . Vifo hocfpedtco tremere,acalbe(cere coepicferua, ad quam infoslix defuncta,accede

huc, quotiesegote vocaui ? refpondit ferua pene exanimis, Bone Ie-

ftt , quisnon horreatre vifa ? quz cum diceret, in eundem locum de-

fcendit formofiffimus puer albis veftibus,qui feruam hortatuseft, vt

depofito timore forti effet animo, notare:que diligenter , que à Ca- : tharina acciperet,& in alios diffeminaret,ac fimul arque ab hoc loco

abfceífiffet, confeffione maculas omnes expiaret. Tum in hzcverba

Catharina. Sciasinfetno me mancipatam,& grauiffimis me fubie-

&tam peenis , quód cum Sacerdotiaduoluerer, vt peccata faterer,le- / uiffima tantum referrem, cuiufmodi funt, quód garrula effem, & lo-

quax , in iram procliuis, & id generisalia , (ilentio veroinuoluerem :

libidines;& confuetoscum adolefcentibus congreffus . Tu igitur di-

fce beneconfiteri ,'& nullum crimen tacere, horumque vos commo-

'neo;quodita mihiimperatum eft , cogorque in aliorum exemplum,

hac verbisaperire. Iam pulfusad falutandam Virginem Mariam, audiebatur,defuncta mox in angulum quédam fecedit, & euanefcit.

Angelus veró(isenim erat Iuuenisille pulcherrimus )abite ad fuos

famulam iubet, quod & fecit. Placuit hancomnifidedigoam hifto- — -

riam conteftatam hic ponere;quia in ea omnes apparitionum fpecies

concurrunt, Angeli; Beatz Matriz Magdalenz : Dzemnonis in fpecie

&thiopis; anima damnatzin affumptocorpore, vt arbitror non fuo,

fed aereoad fui corporisfpeciem formato.

'Neapolicirca annum 1270.in conuentu Sancti Dominici, accidit, I» Chron,

'vt poft Completorium ( fic refert Fr. Antonius Senen(is) refectionis frarum

locum ingrederetur, cuierat illiuscommiffa cura,qui mox in ingref- Predicato .

fu videt illum fratribuscircumquaque refertum , & illi erant indicti "^^?" 7om Cappis, & ramquam hora foret collationis faciendz , & illum expe- "^ fo. «&arent;fedebanr.Accurrit illefine mora ad Priorem , & illud aperit '2?- "ER ei. Priorfratrem delirum putar,vel fomnia narrantem,attamen dum

vrgetur, vadit,videt, & credir: & ille quoque turbaturjrem mox con fert cam Monafterij giauioribus patribus, & prudentioribus, de

quorum confilio facras veftes fumit , & facrum Chrifti corpus defe- | rendo, totoconuentu commitante , fe illucconfert , & ad illum fer- M mone directo,qui honoratioreloco fedebat;eosadinrat,vtaperiant, -qui namfinr,S& ad quid venerint, & quid velint, & vrad hzcrefpon-

deantillis precipitin nomine illius Domini,quemgeftat in manibus.

Vtautem , Prior coram eis comparuit cum Venerabili Sacramea-to,il'iomnesaffürrexerunt quidem, & capita inclinarunt, capucias | kan. tamen taliter demittentes, vt eum minime viderenr, & hoc fao ite-

rum federunt,itaiuffi à Priore, vt reponderent ad propofita inclina-

zunt. Tandem, qui inter eos videbatur praecipuus refpondens dixit. Y. Nos

£3 (ompendij Maleficarum.

. Nosfuimus eiufdem ordinis Religiofi, & pro maiori parte Magiftri, Priores fuperiores , Bacalaurei , Lectores , & alijs officijs donati ; & quód omnes damnationis fententiam acceperant, quoniam embitio multa, fuperbia, inuidia, & alia huiusgeneris vitia eos fecerant dam natione dignos, fed quód Diuina permittente Clementia iuffi fue-rantilluc venite, vt eos, & vniuerfos ordinis cultores commonefa-cerent, vtíuz vocationi facerent fatis. Namilli, quiaid minime praftiterant, omnesdamnati erant, & flammis cremabantur zter-nis, &in fignumhuius veritatis, cunctiineos afpicerent, & hoc dicto omnesilli Cappas aperuerunt, &fingulieorum flammis cir-cumcinéti,& incenfi vifi fuere; & tunc idem praecipuus mapu in men fa (ignum dedit, & ficilla vifioeuanuit, & totus Conuentus manfit timore confternatus.

Huicrei probandzalind teftimonium, non minoris fidei obitet adfcribam. Anno1599. Neapoli Frarer Tiberiushomo Sanctimo-nie laude praftantiftimus, qui (zpiushoc fanctitatis titulo fuit fu-perior, fibicoram rem ita narrautt accidiffe. Cum quadam die» fab noctem Frater Tiberiusinuiferet Fratres , anin lecto de mores accubuiffent , tranfiuit per Refedtorium , vbi vidit pleraQue lumi-na,& vocem audiuit hominis de fuperioreloco legentis: Vidit ple-rosque miniftrantes: randetn, qui fuperioris locum tenebat, facto fa-per menfam figno ,ficloquutuseft. Ambitio, & crapula duxerunt nos ad Tartara; & nunc etiam fupereft velut cicatrix in menfa, perin-de ac fi igne tacta effet.

Petrus Cluniacenfis hzc refert. Tempore, quo Rex Aragonen-fis Alghonfus Regnum maioris Alphonfi Hifpaniarum Regis iam. mortui obtinebat,contigit, vt contra quofdam , qui in regione , quz Castella dicitur ei repugnabant,exercitum commoueret,& vt de fin-gulis Regni fui domibus, finguli illuc pedites, vel equites dirigeren-tur, edicto fanciret. Ego edicto coactus vnum ex mercenarijs mer-cede mihi feruientibus, Sancium nomine , ad exercitum deftinaui ; paucis poft diebus decurfis,omnibusd;, quiexpeditioniilli interfue-runt ad propria redeuntibus,ipfe quoque domum reuerfus eft ; non longo deinde tempore elapfo morehumano , morbocorreptus nec diu cum morbo luctatus, defunctus eft, inde poft quatuor feré méfes, ex quo é vita deceffit,dum apud Stellam in domo mea hyemali tem-pore iuxta ignem in leto iacere, fuübitoiam dictusSancius circa me-diam noctem mihi adhuc vigilanti apparuit;qui igni «ffidens, & car-bones quafi ad calefaciendum, velad clarificandum huc illucque zeueríans multo magis fe inihi demonftrabat cognofcibilem,erat au tem nudus, & abfque omni veftitu,excepto paruo, vilid; tegumento, quo velut inhoneftiora corporis obuelabat , quem cum vidiffem., $ quis inquam , es tu ? atille humili voce , Ego fum, ait, Sancius

E famulus

Lile- "Primis: 31

famulustuus . Quid, inquam,hic agis? vado,ait, Caftellam , iterdue
meum multus exercitus comitatur,vt vbi deliquimus, ibi, & delicti
debitas poenas exoluamus: & cur, inquom;huc diuertifti? eft;ait,mi-
hi fpes veniz , & fi mifereri volueris , celeriorem mihi requiem come
patrare poteris. Quomodo?quando;ait, nuper expeditioni,quam no-
- fti, interfui, hoftili inuitatus licentia, Ecclefiam quandam cum qui-
bufdam focijsinuafi, qua intus funt inuenta diripui , veftimentain-
fuper Sacerdotalia mecum rediens sfportaui , pro quo fpecialiter di-
ris peenis fubactus affligor , & remedium àte,ficutà Domino meo
quantis poffum precibus , expoftulo , nam poteris mihi fübuenite , (i
beneficijs fpiritualibus me ftudueris adiuuare, rogo infuper , vt Do-
ruinam meam vxorem tuam ex parte inea , vice functus mea depre-
ceris , ne octofolidos, quos proferuitio meo mercenarioiureanihi
debebat , reddere iam moretur, & quod neceffitatibus carnis, fiad-
huc viuerem reddidiffet, anima mezlongé amplius his egenti , ero-
gando eos pauperibus, largiatur. Iam ego talicolloquutione magis
animatus, quid, inquam, de Conciue noftro Petro Deioca nuper de-
functo actum eft ? rogo, (i quid de illo nofti, aperias. Illum, ait, cpe«
ca mifericordiz frequenter quidem, fed maximé prztetite famiscem
pore impenía paupetibus beatorum requiei adiunxerunt, & vitz
eterne participem effecerunt. Cumque eum tram prompte, & facilé
mihi refpondere audiffem;fübtunxi . Et de Bertiecioalio Ciue noftro
antéparuum tempus fimiliter, vt nofti, defuncto , aliquid netibi no-
tum eft ? [llum, refpop. [nfetnus po(fidet , quia ad terminandas hu-
ius ville lites , & iudicio dirimendas prelatus, multa fepe muneri-
bus, autgratiaille&usiniufté iudicauit: & quia cuidam pauperi Vi-
dux quodam tempore baconem vnum qualecunque vitz eius fub«
fidium crudeliter auferre , non rimuit. Tunclongé amplius ad ma-
iora quarenda animi fergore füccen(usadiunxi. De Rege noftro
Alphonío ante paucos annos defuncto , tibi nealiquid notum effe;
potuit? ad hzc quidam alius in fene(tra capiti meo proximé fuppofi-
ta tefidens; noliait,hoc ab ifto querere, quod ignorat , quoniam re-
cens eiusad partes noftras aduentus hocei notum fieri nondum per-
mifit: mibi veró, cui à dieobitusmei quinquennaliscum huiufmo-
di fpiritibus mora, plura quam ifti nouiternotafecit. Quod deRe-
ge quzrisignotum effe non potuit ; acegorurfüs noua vocis auditu
attonitus, ac videre cupiens authorem , conuerti oculos ad fene-
ftram , adiutufQuelunz fplendore , quz lumine fuoomne tunc do-
mus fpatium clate illuftrabat , cófpicio hominem in inferiori feneftre
marginerefidenté,quem in eodem habitu;quo aliü videram,cernens;
& cu inquam, quis es? Ego, ait,eius, quem afpicisfociusfum ,& Ca-
ftellam cum ifto, & multis alijs proficif(cor;Et tu;inquam de Rege A1
3 phonfo

"

$6 Compeudij ?Maicficarum .

phonfo vti dicebas aliquid nofti ? noui , ait , vbi faerit, fed veró vbi modo fit ne(cio.Namaliquandiu rormentisacribusinter reoscrucia-tus,poftmodum à Cluniacenfibus Monachisinde (ublatus e£ , exin-de veró de eo quid factum fit pror(usignoro. His dictis, ad Socium , qui igniaffidebat verba conuertens, ait, Surge, & iam itetinceptum peragere incipiamus, ecce enim iam omnes vias, quz intra,velextra Caftellam funt fübfequensnos exercitus fociorum impleuit, & iam multis velociffimé prztergre(fis, vt feftinanter eosfequi debeamus vrgemur. Ad hanc vocem Sanciusfürtexit, & flebili voce quod priüs rogaueratingeminans ; rogoait Domine, ne meiobliuifcaris , & vt Dominammeam coniugem tuam , quatenus quod corpori debebat miferz anima mez reftituatoro follicité exhorteris.Elis dictis ftatim vterque difparuit. At ego mox Coniugem iuxta me in lecto dormié-temcitata voce exfufcitans, priufquam ei,quod videram; vel audie-ram narrarem , interrogaui vtrum sliquid Sancio communi noftro mercenario pro mercede deberet, qua refpondente,quod ego nondü ab aliquonifià mortuo audieram , fe videlicet , eidem Sancio adhuc octo folidos debere,nequaquam vltra dubitare potui, cui fidem,& mortui relatio , & mulierisconfirmatio conferebant. Facto mane, ,

- octoillosfolidosà Coniuge accipiens, & de meo quod congraum vi-

füm eft addens, pro eius,quiappatuerat falute pauperibus di(tribui , & facrarum miffarum adiutoria ei à Sacerdotibus mea prece , ac ftu-dio impenía ad pleniorem peccatorum eius remiffionem adiunxi.

In hac tam clara , tam certa , & commendabili vifione, docemur , quod mortuos opera fua fequantur .

De Damonum. apparitionibus , [rue [pectris . Cg. XV I1.

Dod&rina.

i

^ CigzNDYyM eftmultaeffe Demonum genera inter fe certisgradibus diftantia- Primum Dosmonum genus appellaturigneum, quodcirca fuperiorem fuperuaga-) turaerem,nec vnquam ante Iudici) diem ad inferiora j& demergitur , necvllum habet cum hominibusin terra commercium... ye E 4 Secundumgenus dicitur aereum , quod in aere errans nobis pro-

, Pinquocommoratur . Hi poffunt ad Inferiora defcendere, &affum.

pus

Liler "Primus... , Y»

ptiscótporibus decráffiore aere quandoque hominibus apparere;

Deo permittente fzpius aera turbantztonitrua , &tempeftates coti-.

citant, & omnes fimul in perniciem hamani generisconfpirant. Tertiutn genus dicitur terreftre,; & hos de cccloin terram prola-

píos,pro fuis demertitis minimé dubitamus;ex his autem demonibus

alij verfantur in fyluis,árque nemoribus,qui venatoribus ponunt in-

fidias; alij veró degunt in campis, qui nocte aberrare faciuntitihe- ..

rantes; nonnulli moranturin locisabditis , & cauernis , reliqui cum hominibusin obfcaro demorati delectantür . | UsYwen

: Quartumgenus dicituraquaticum,quoniam fe humoribus immer

genscirca fluuios;& lacusinhabitat,ira plenum,turbatum,inquietü, -

& fraudulentum,quod in. mati tempeftatesconcitat,nauigia demer-gitin profundum, & vitam aufertin aquis. Ifti deinones quando vi-dentur, in fexu faemineo frequentius apparent, quam mafculino ; eó quód in locis verfentur humidis , & moliorem vitz du&tum fequan-tur, qui veró habitantin locis ficcioribus, & fubaridis , vt plurimuat in viros fe transformant. Bra eL

Quintum genusfübrerraneum dicitur,quod in fpeluncis,& cauer-nis montium remotisconcauitatibus demotatur. I(ti demoneseffe-&ione fünt peffimi, eosQueinuadunt maximé,qui puteos, & metalla fodiunt, & qui thefanrosin terra latentes quaerunt, jn perniciem hu-mani generisparatiffimi. Hiatus efficiuntterrz, ventosq; flammiuo-mosfufcitant, & fandamenta edificiorum concutiunt .: 6190

z

& v0 int

mittente autflatu qüofdam interficit;aut cótactu ; de hoc Qe leScis non

propterea non permittit Deus , vt in hac forma appareat: quoniam. veró humana forma , prz ceteris ex omni parce perfecta , & pulcher-4 rima

i 1 ibg.e7. nia feisidonea eithumana,vt fcribi Marulus.

$$ (onpendi j Maleficarum.

rima eft;ideo,vt plurimum,hanc oculis noftris exhibec; quiaad Off«

Y

E xempla.

Xoniz. If; A Vriga quidam Nanceianus,cum forte in Heneo faltu effet,qui lo

/'& cap. 29.

CASTA PS NN TISEITAS

cus parum diftat ab oppido .Nancei,interlignandum feuiorin,

opinatatempeftesoppteffit,vtautem fe ab eius cafu protegeret;tecto

alicui feftinanter fuccedendum fuit , quod.dum facit fub ea qua fe in proximo denfam,latamQ: magis oftendit,arbore,atq; ibiconfiftitex pectans dum fedatur tempeftas:. ecce fibi aftantem ex improuifo li.

gnatorem alium videt,quem dum atrentiusconfiderat ( vt fir dum in

ignotum incidimus ) aduertitilli nafum, nuncfe enormiter in litui morem producentem,nuncin iuftam priftinamq; formam momento contrshentem,tum pedes corneos, bifidosd; actotam corporis molé extramodum. Primum igitur ingenti pauore deijci,ac pene emori vi-fus eft.ac mox,(g Chtiftiano more in difficultatibus fieiifolet) fe fym bolo;fiduciaá; muniuit,tandem fe folum, vt antea coepit videre, atq; 2deoobítu pekachis extitit, vtqua illiantein vrbem Nácei, etiam ve-latis,vt dici folet,oculis,errari non potuiffet via,tuncab atrentiffimo etiam;ac diligentiffimo ignoraretur,in quam quoq; vrbem;ficlingua herens,oculis ftupens, totoq; corpore trepidans appulit,vt quz acci-derant narranti facile fuerit credere,cuiusrei fidem non parum auxe zunt,quzlignatoresalij eminusà fe viía predicauerunt .Eo enimlo-ciinfufcatus aer,ac denfiore fumo obuolutus illis apparuerat.

Huic fimile eft quod idem author refert loco citato , anno x 588. Defiderij maioris Scutellani dolaria vafa Nicolaus Stephanus ex có-ducto emerat, pactamQ; mercedem per Iacobetam vxorem (hzcinfi-gnis erat Venefica) fiepiusatq; incaffum fibi reddi popofcerar. Hanc Iacobeta interpellandi prouinciam tandem perteía , ac praterea ftu-ftrari tandiulaborisindignitate nó parum commota; hocfeduloage-bat; quomodo eam tergiuerfationem in defiderium noxa aliqua ani-

. 3maduerteret,quzrebat quàm tantum ad id latens aliqua occafio. Có-

modum iater bac in(fus e&t defideriusin folas terras excedere, quód eius domum peftilentia forte inuafiffet , habebat; is (üb mapalibus feotfum familiam,ibieum fera iam noce , cum folo filio degentem , do:mon (fic poftulante Iacobeta) adoritur (trepitu, fremituQue adeo horribili,vt coelum ipfnm folutiscompaginibusin eius domumruif-fe videretur : neque falfum fuiffe hunctertorem, aut à Defiderio ma-litiosé exccgitatum , dum (ibi placet vanosin vulgus rumores diffe-minare , indicio poftea fuit quodipfe cumfilio ex eo in talem mor-bum inciderunt, qui omnium, qui viderunt opinione pro defperato

habere;ur.

Colom-

Liber "Primus 7 ! 35

Colomberij.qui pagas fex miliaribus à Leucis abeft,noftra memos

ria accidit; in eius extremo vico,qua iter e(t Salfuriam, Rufticus cae fam habebat humilem quidem illam; fed fatis pro fortuna lautam, ac.

nunquam quód effet auditum fpectris vllis infamem: occupauit tae men illam daemon,folis primum contentus lapillis domefticos citra. noxam de nocte impetere,fed vt id ex affuetudine ab illis negligi , ac etiam ludibrio haberi vidit,hunc contemptum non ferens,ignem Ca fz profunda iam nocte immifit , quo fic momento exarfit , vt feré fo« lotota zquarerur,quz cum illac aliquot poft dies iter faciés ab acco-lis audiuiffem , locum adhuc ruinis deformem ipfe prafens videre, volui, quo rem omnem clariorem teftatioremque apud alios re« linquerem.. | Torquemadius vir hifpanus vernaculum vernaculalingua refert. Salamancz inquir, Matrona fuit,cuiuszdes importunis eiufmodi la-pidationibus infeftz vulgo habebantur, eo rumoreexcitatus vrbis Praefectus periclitariipfe voluit,vera ne effent,que deea re adeo con-ftanter predicabantur , an potius à domefticis tegenda alicuinequi-tiz effingerentur,naminijs erant duz , non illiberalisforma adoles fcentulz,cum quibus amatotes liberiüs peream occafionem congre-di velle,atquein hocomnem iftam fabulam adornare erat füfpicio. Ad illasigiturzdes ea fe hora Praefectus confert , qua ferebatur fre-quentiffima effe lapidatio; accurtunt vnà populares,non minus vigin ti, é quibusaliquot dimittit, qui adhibito Inmine inueftigarent , quis nam in fuperiore domo effet,qui fic domefticos faxisappeteret. Re-deunt,peragratis diligenter omaibus latebris, renunciantque omni-no reperiffe fe nihil,vndeez timeri deberent. Placuit tamen ad imos zdium, quotum é Cenaculo deuenerant gradus con(iftere,atque ali-qua mora hoc quidquid effet amplius probare, & experiri. Ecceau-tem, vix dum eo loci conftiterant,cum ingenti tumultu lapides cepe re inagmem deuolui,qui camen fingulorum crura innocui prateria-berentur . Denuoigitur mittuntur, qui viderent vnde hiclapidum imber fefe tam creber effunderet,fzd & vbiquefolitudo, vt antea re-perta eft;iam à mulrisconceptam ea de reopinionem non patum con ftsmauit, videlicet,hzc demonum arte,ac praftigijs omnia fieri, au-xitque adeo,quz non ceffauit grando eornm capitibus allabi , qui fe etiam exillis edibus prz metu foras eiecerant, ex quibus tandem, vnus loci fecuritare fa&us iam ferocior , fublatum, ac diligenter oculis notatum lapidem in aduerfum tectum hoc prafatus proie-cit : fiisà teeft ó demon , eundem mox in mereijce, quod cum, illico effet factum , licet cafu irrito defitum eft amplius dubita-ri quomodo tesita fefe haberet, vt illam prius in vulgus Matro-

na ediderat . | ve Memini anno circiter, 1 $63. me cum graffante Telois Pefi-

entia

In Heyaz mer, Dish,

TDo.Nider.
lib.vltim,
Formicar,

90 (o mpendi Maleficarum.

lentiain Aufcotum Augufta effem, acforteapud D. Ábelium in eius vrbis Metropolitana Ecclefia fodalem ludo noctem dücerem , vti tüc. dtaserat , atque otium , ab eiufmodi petulanti Demone , omtíibus qui tum vnà in eodem atrio inclufi eramus;exhibitam fepius iriter lu dénduin non leuem moleftiam fui(fe hinc, illinc temere iactis lapidi-bus,qui tamen finecuiufquam/noxa, atque iniuria,in terram decide-bant. Eius atrij foribus peffulus intus obductus erat , nullain eo prz-ter abacüim menfam, atque fedilia fuppellex , vnde techna vlla oriri atque inftrui poffe crederetur , & hz quidem fic (ünt bonorum, ma-lorumque daémonum ir aggrediendis hominibus rationes, odij, ter-roris, noxz; & iniurie . hadenus Remigiusloco fuperiüscitato.

Cum propter herefes Regnum Bohemie tumultu, ac cedibus con--cuteretur, circa metas Regni prefati, nocturao tempore verfus val-lem quandam auditos clamores, & congreffiones equef&trium viro-rüm;,qui & coloribus varijs induti fepius fuat vifi. Fuerunt tüne duo armigeti audaces fatisin caftro non multum diftantià loco Spe&tro-rum;,qui omnino fcire volentes;quid veritatis fibi vifa porrenderent; noótequadam ver(us vallem, vbi folita videri cófpexetant, iter arti-piuntr,antequam autem ijs appropinquare auderent, cópunctus vnus dixit alteri, fufficiat nobisifta vidiffe,egoijs non approximabo,di&tü eft veterum, cum talibus nullum debere iocari, quem alter velut pa-uidum increpans,equum pupugit, & cum eo congreffau omnibus an-tedictis exercitibus appropinquauit,de quibus vpus egrediens,caput illi ampütauit, & ad fuosredijt , quo vifo ille, qui timidus fubftite-rat , fugam inijt , & funefta noua nuaciauit. Incraftino autem trun-catus reperitur, & caput quidem in valle vbi acies vifze fuerant , nul-lius autem hominis,velequi veftigium repertum eft, fed tantummo-do in lutofislócisfigna quedam, & veftigia auium vifa funt.

Additaliud fide dignum fibi narratum zb Epifcopo Maguntino. Nominauit nobis quendam Rheni fibi notutn militem,cuius pro tüc filius viuebat , qui miles fuper omnes pené inferioris Alemaniz No-biles femper extiterat nimisin rebus bellicis imperterritus; gerebat autem,& patiebatur nonnunquam propter fuam animofitatem , vel fortitudinem ab alijs graues pugnas,propter quas,non femper dedi&-fed no&tutnotemporead loca fibi commoda equitare folebat. Hic igitur quadam nocte,fumptis fecum famulis per (yluam circa Rhenü equitare voluit , & principium eiufdem intrauit , antequam veró ad finem fyluz peruenirent , vltra quam Campus latuserat, pro vt mo-riseft eorum,qui verentur infidias,praemiffit famulum, vtin termino fyluz videret,numin campoinfidiz aliquz effent. Luna fplendente , vela(tris relucentibus haec videri poterant: famulus igiturj cum per atborum ramos exploraret commiffum, vidit per campilongitudine exercitum fatis mirabilem appropinquare inequis, quo EE

; erata

Liber Prism... or deratanunciauit militi, qui ait, ftemus ad modicum , quia uerifimile eft prohuius exercituscuftodia fübfequuturos alios,ad hos propera-bimus, & an inimici fint,qui precefferunt;an amici percunctabimur, nec paucos timebimus. Morulatranfacta, de fylua miles cum fuis re-cedit, in campum venit, & neminem nifi quendá equeftrem, in equo fedentem, & ad manum alium ducentem eminus fequentem (aüosin-tuitus eft. Ad bunccum miles veniffet, quis effet qua (iuit his vefbis; nüquid tu Ccquus meus es?ita enim fibi à longinquo videbatur; pau lo eti3 ante Coquuseiufdem militis obierat, qui re(p. Sum Domine, cui Miles , quid hic facis? & qui funt hi, qui przcefferunt, cui defun-ctus. Domine, hi qui przcefferunt funt nobiles , & armigeritales, &

.tales(multos enim expreifit nomine) quosoportet,& me cum eis no-&te ifta effe Hierofolymis,quia hac poena noftra eft , & milesiterum, quid fibi vultequusifte,quem ducis nullo infidente? ad veftrum;ait, obíequium erit,fi mecum ad Terram fanctam venire velitis: fecurus efto per fidem Chriftianam, recedendo , & reuertendo viuum redu-cam fi meisobtemperabitis monitis, Tunc milesait, diebus meis mi-raatrentaui, hishocaddam etiam mirabile ; diffnadeptibus igitur il-lud famulis, de equo proprio milesdefilijt, defuncti equüm afcen-dit,& ab oculis famulorum vterque equefter fübtractus e(t . Sequen-ti aurem die, famulisiuxta condictum locum expectantibus , miles, & defunctus redierunt ad locum,vbi primum conuenerant.tunc de-functus militiait, Ne phantafma omnino fictum iftud fuiffe credatis , duo vobis do rara, referuatein mei memoriam, inde protulitmappa paruam deSalemandra,& cultellum in vagina.Primum;ait,cum im-mundum fuerit igne purgate;alterum caute tractetis,quia ab eo vul-neratusintoxicatuserit.

Cromerus diligens fcriptor refert fequentia. Naclum Atcem Po-marenorum munitiffimam Vladislaus primus Polonorum Rex obf;-debat,ibi nocte lucente Luna afpiciebantur crebroab excubatoribus quafi armatorum hoftium acies, & apertiscampisad Pollonorum fta tiua equitantes,& incurfantes,cü id (zpiusaccideret,indigpati Polo-niinquietabátur, feu nec vfquá in apertum certamen prodibant ho-ftes)no&e quadá,cum ibidem hoftes adeffe nunciatetur,fremebundi agminatim é caftris fefe proripuere , diffugientesd; caffo laborelon-giusprofequutifunt. Obfe(fi tumultu Polonorum audito , & excure fione eca(ttis animaduerfía,erumpunt fubito, & ignem in opera, atq; tuguria militum, ftramine, arundined; contecta, conijciunt, quo ce-leriter pluribus in locis fe diffundente,paucis, qui in caftris remapfee rant fe defendentibus,facilé opera cum magnacaftrorum parte incé. derunt. Noctutnas vmbrasillas fuiffeautumant , quz hoftilisexer-citus fpeciem oftentantes, Polonosita Diuino permiffu exagitarunt, propterea qpod folemne omnibus Chriftianis quadraginta dierum

1eiu-

à Cedres?
in Anafta
fiv

Glicas pe
gin.4.an.
nal. Ce-
dren, vbi
npra.

j cm
lib demi-
vabili $5
€ longe-
gis.

es

ms BI 1 mU

$t (impendi AMaleficarum. ieiunium priore expeditione promifcuo , ac temerario vfu carnis , ad lattariorum, moribus ac inftitutis Ecclefix Catholic contemptiste-merauerant. Huiufmodi apparitiones permittit quandoq; Deus pro« pter peccata, velad exercitium bonorum, vel ad denunciandam Pe-ftilentiam, bella, mutationes Regnorum,& fimilia, ficuti docent fe-quentia. .

Nocte, qua feditionem Antiochenorum przceffit , vifa eft mulier ingens, & a(pectu formidabili,aerem fcutica tam fortiter verbérans, vt tota fonus vrbeaudiretur.

Gennadio Patriarche Conftantinopolitrano noctarno tempore ac-cedentiadaltare templi, vtDeum pro falute publica deprecarerur , horrendum fpe&tum feobtulit,quod cut illefacro ritu coniuraffet. Refpon. quandiu Gennadius viueret fibi non licere damna, quz im-minebant Ecclefiz illius inferre,fed eo mortuo, fzuiffimé feinillam graffaturum.

Cabades Rex 'erfarum, cumintellexiffetin Collimitio Perfiz, & Indiz in muuitiffima Arce Zudaderenfi pretiofiffiinorum lapidum , auri, & argenti thefaurüi maximum à Dzemonibus afferuari,qui mor-tales omnesadituarcerent,eó cum exercitu profectus Caftrum vi coa natus occupare, fortiter propugnantibus Dzemoníibus, repulfus fuir, confugit ergo ad Iudzorü,& Magorum artes, quz & ipíz irritz fue-runt. Ergo cum ei perfuafum fuifiet,sChriftianorum ad Deum preci-bushoc potiri poffe, auxilium à quodam Chriftianorum in Perfide» degentium Epifcopo, peti)t. Is indicto Chriftianis ieiunio, precibus, & Synaxi Diuina peregit my(tería, & ad locum accedens coniuratos Daemones ibi degentesexegit, Cattrumque Cambadz nullolabore2 potiendum tradidit. Talis erat Demon illz Bafilienfis , de quo fupra actum eft.

- Filinium, Demonftrati hofpitis, & Charitus matris.filia , Macha-
tem hofpitem amare caepit: indigne id ferentibus parentibus,moeroe
re mortua,& publice fuit cumulata. Sextó poft obitum menfe , cum
eó reuer(as fuiffet Machates,ingreffaad illum Filiniü , hofpiti fe poft
longa colloquia commifcuit , non femel illo vefperi, quo, & cum eo
coenam fumpfit, Gc annulum ferreum , & poculum inauratum à Ma-
.chate dono accepit, ipfi viciffim,annulum aureum, & faciam pecto-
ralem dedit. Nutrix,dum pergit fedula, ne quid hofpiti defit, fatage-
re, videtcuim eo in le&oiacentem alumnam , lzta parentibusidan-
nunciat,illi fupentesaccurrunt ,Gcaktero die vtrumque deprehen-
dunt, & cum eiulatu, dormientem cum hofpite filiam amplectuntur.
Sed toruis in eos intuens Filinium oculis ; O voscrudeles, ait, in fi-
liam parentes, ergone vosinuidiffe mihi meo Machata paterna in.,
domo,veltriduum folidum fui? magno vobis dolore hzc.fiue cutio-
fitas;fiue duritia ftabit ; renouabitis dolores prateritos, & filiam ite-
rato

"T ie EET TNESNIRESRMTMMMMHTPSEPUTCMRNNMRAAV

Ris La. P ——— buit. $7065

Liber "Primus. - 93

rato fepelietis , his dictis expalluit , & concidit cadauer mortuo ite-rum fimile, feu potius, vt erat , mortuum. concidere fimul oppreffi moerore parens vterque. Re populus,& Magifttatus intellecta , iu-bentfepulcrum aperiri, vacuum id corpore repertum,erant in eo dü-taxat annulus ferreus, & fchiphusauratus,dona Machatz, fed incu-biculo & lectulo inuentum cadauer Filinij, & Hili cuiu(damauguris cófilio,vt prodigium eiectum extra vrbis limites, auibus, ac feris de-uorádutn.Ipfe Machatesà Spectro videns fe delufum, fibi pauló poft manus,ignomíniam non ferens,coníciuit.

Hinccernuntur multz falfz refürrectiones gentilium, & conftat ; cum Sagis, vt plurimum induto cadauere Diabolum, fiue incubum, fiue fücculum rem habere, vnde & in hoc genere hominum cadaue-rofus quidam foctor graueolentiz cernitur. Diu

Germanorum fcriptis vulgata non ita pridem de Aulico quodam extat hiftoria. Hicaccepto de Vxoris obitu nuncio , ac quemadmo. dum eius cadauer effet fepulturz traditum ; propere domum reuer-fus domefticisrationibus, vt profpiceret , ac multa jam nocte eam. cum animo fao voluens, vt fit; vbi rei alicuius defiderium penitus in-fidet , inter hecaduetrtit , illam (uo more veftes deponentem, ac no-tum cubile inire volentem ,fed cum ne hocfaceret aliquantifper re-ftitiffet , qui tam conftanti rumore mortuam intellexiffet, victus na-tiua loquentís voce , & confpicua fefe oftendentis corporis imagine paffus eft vnà fecum concumbere, ac tantifper in quotidiana vitz confüetudine habuit, dumExorciftz cuiufdam efficacibus verbis Dzmoni , qui refoffum illud cadauer illudendo , ac fi poffet perden-do marito obfederat , abeundi neceffitas impofita fuit: quz certé nulli imponieo pacto poterat, fi fuo ipfa corpore inclufa fuiffetani-ma. Sed ficuti eum , qui iniufté quid occupat, leges facile deijci pa-tiuntur,ita & Dzmonem ex infidiofa huiufmodi cadaueris obfeffio-ne exturbari nemo adeo mirabitur , qui fciet quantz funt adiuratio-num,atqueexorcifmorum ineare vires. — .

Simile quiddam Philoftratus refert, Menippo Demetrij Cinici difcipulo olim accidiffe. Isinquit, cum Corintho Cenchreas pro-ficifceretur, obuiam habuit quandam imaginem puelle peregrinz lepidz , acvt videbatur prediuitis, quz diceret fe illius amore» correptam ,inuitaretque familiariter , vt vellet in domum fuam di-uertere. Ille igitur viciffim eius amore captus fzpe cum ea concti-buit, 2c iam de ineundo matrimonio cogitabat; habebat enim, ipfa domum tegio ornatu apparatam. Sed Apollonius cum in ea do-mo fingula confideraffet, exclamauit lamiam effe , quz propediem. e(fet adolefcentem ad extremum vel deuoratura , vel infignialiquo damno;atque iniuria affectura .

Thomas Brabantinus refert fequentia, Gunerchena Brabátie Villa

€

Remigius lib 1.c.2.

d

In Apollo
ny Tianes
vii&.

libr. 2. de
bono vni»
uerfali c,

37? f14g21

E. os

NN a (ompendij Maleficarum.

eS" et(olemnis, & nota:in hanc quidem Inuenis,Puellatn virginem jda

mauit,cumqne pro eius auptis parentibus fuis loqueretur , & illire« nuerent,puella mediotemporeincidit in febrim acutam, qua in gra-ueícente omnibus mori vifa eft.Luctu ergo facto,campanz quafi pro mortua pulfate fünt,nec mora. Iuuenis amator puellz , de Villa ea-dem in crepufculo noctis tranfibat ad aliam, & cam per dumeta per-geret, audiuit vocem quafi foemipnz lamentantis. Sollicit? etgo di-fcurrens,& quzrens auditam,inuenitr puellam,quam mortuam exi(ti mabat;cui & dixit;mortuam te plangunt tui, & huc vnde veni(ti? Ec-ce ait, virante me vadit, qui deduxit me: obítupefcensad hocIuue-nis,cum neminem alium,nifi puellam videret,auda&er rapit eam, && in domum protinus extra Vill occultauit. Hinc regreffus in Villam amicis fuis loquitur: ingreditur ad patrem puellz,cum amicis fuis fe-dentem ad funus,petit,(i filiam fuam fibi daret;quam quafi mortuam plangebat;cui pater admiratus,re(pondit.Nunquid proDeo mihies, vtmortuam refufcites,& accipiasin vxorem? cui Iuuenis, tátum ait, libens fpondeas,vtfiliam tuam habeam in vxorem, fi viuam reddide ro, & fanatam,cui pater confentiens , dictumcoram omnibus confir-mauit, mox Iuuenisreuelatolinteo;quo cooperta putabatut,fizmen-tum mirabile,quale à nullo hominum fieri potuit inuenerunt. dicitur autem ab his,qui figmenta huiufmodi Diabolicz infpexerunt,eífe in-

- terius putridoligno fimilia,leuique exterius pelliculacircunducta, .
Hincreduca puella eft,redditaq; patri fana etiam , poft dies aliquot
di&umIuuenem Maritum accepit, & vfquead Tempora noftra inco-
lu mis perdurauit.

1n vitá — Narrat vetusfctriptor, quód nocte quadam virfan&tus vidit Mali-e est gnum Diabolum ad choriaditam confiftere,& conari quidem fepius à ACH e

ingtedi,fed fruftra tamen,habebat formam Ruftici precincti, nudis, longisq; tibijsferentisàtergofportulam , &ad pectuslignum funi-bus innexum, coepit porró producto collo circuire chorum , oculos in fratres attécé conijcere,(i quid poffet forfitan fibi gratumin aliquo ceraere.. Ar viroDei inftantiusorante, & fratresà torpore excitante, improbus cxplorator diu fruftra expectans,cum aihil fe prcficere vi-deret,fomnolentos cachinansfpreuit ; fi noxiJs cogitationibus occu-patos,mirumin modum tripudians applaufit, tandeminter nouitios reperitfuauenem quendam animo adiliicita euagantem;nec nifi folo corpore illic prfentem, imó etiam clandeftinam fugam meditanté, animaduertens igitur iliü fue fortis effe,fufcinula apprehenfum iin fi-fcellà fuam proijcit, & celeriterinde fe proripuit, cernensid vir fan-Ctus,multü profalute illius anxius,& follicitus,mane diligéteriliü in-quirit, fed illeante Aurorá vag?,& profugus,excuffo fuauiiugo Chri | fti fequüt? erat inimicü;addidit aü: fe hominib? fceleratis, deditu:d;

latrocinijs,nó diu poft captus eft; & capite plexus , miferrime mol j*

j Qll«

Liber Primus... ^oP»y

Policronici author Ranulphus,narrat Comitem Ricardum quadá Lib. 6; nce folum orationis gratia ingreffum in cemplü ; inueniffeibi mor- €1p.7-tui capulum,in quo cadauererat repofirum; dum autem Comes ora- i

, ret,fübito mortuusille mágnocumffrepitu é feretro exilijt;ac exten-fisbrachijs quafi inamplexuseius ruiturus,ad Comitem acceifit,qué cum Comes fignum crucis fronti fuz imprimens, fruftra intenfius, vt recederet adiuraret, ftrictogladioillum diffecuit, & exinde ftatuit per totam terram circa funera vigiliascelebrari .

Vtroq; admirabilioseft,quod ex Guaguini defcriptione Mofcouiz nuncadijciam. Scribit Populos quofdam in Lucomoria Regione. Ruffz h:bitantes, quotannis vigefima feptima menfis Nouembris die,vtfolenthirundines,& rapz;fic & ipfos prz frigoris brumalis ma gnitudine mori , poftea redeuntevere Vigefima quarta Aprilis die , ) denuoreuiuifcere.. Addithos,cum fibi mortem imminere fentiunt , mercesfuascertisin locis deponere, quas Grutepfij; & Serponoutzi) vicini populi, fuis mercibus interim equiualentibus eodem locore- . lictis,auferunt.illi reuiuifcentes,eas merces, fiiuftz videantur, pro fuis accipiunt,fin minuseafdem repetunt; vnde lites , & bella fzepiffi-mé inter eosoriri dicuntur. Verümidem narrans Sigifmundus lib. Baro,habet pro fabula. fol.86. mofcouiz..

Quid po[fnt inter ff Cacodemones pe Magiam Á

Cap. | XIX. Doctüna...--y E hoc folidé difputat Toftatus fub his verbis. Non eft afferendum hominem poffe conftringere, & ligare in, r locoaliquo particulari Dzmonem, nifi virtute Diui- j i

na, videlicet per exorcifinos,& precepta,fed cum Ma- | ginon intendant fibi (ubijcere demonem ; nifi vi fuo- N. : rum carminum, & fignorum , velfactis à Chriftianag2 Religione alieniffimis,idcirco impoffibile eft; ait, quód minor pote» ftas, que efthomo, fubiiciat fibiimaiorem,quz eft Demop,cum non fit poteftas (uper terram,quz compátetur poteftati de monum.Qua- " É re nonerit aliquid naturale , vel ceremoniale; per quod Damones Iob c, 49». *-« poffint abhomine cogi,vt veniant,aut refpondeant, aut aliquid ope-rentur, nifi , vt dixi perexorci(mos Ecclefiafticos ; & runc dicendum eft,quód coguntur ad aliquid. f. ad recedendum à corporibusobfef-fotum, vel ad non nocendum , & hoc fit per Deum in quantum infti-tuit id, quod ab Ecclefia fit;ibique operatur virtus Diuina latens: at» | tamen o

EEIOU—ÉSERN

^

T. M. QS

Ew. eb. lib.

s. de pre

parat. c.6.
Jug. lib,
21. de ci-
sit.Dei. €.
6.

Fran. Pi-
eus libr.2.
de yrenot,

seg. 4

N. lib. t.

delamiis .

63. ng.

96 (Compendij Maleficarum:

tamen in operibus maleficiorum , quibus Dzzmonescogere volunt; non operatur Deus,cum fint contraria Diuinohonori. Sed Dzmo-nes ipfi meaciuntur, & (imulantfecogi, quiainhocftat maxime vir-tus faafioniseorum. Verétamen non poffunt demones cogi ab ho-minibus per maleficia,imó fi cogi poffent,non docerent ipfi homines modum,quo*os cogerent , quia per hoc demones miferiores effice-rentur,fi veré hominibus fübijcerentur. Finguntergo fe fubditos,vt fallant, cum tamen non fubdantur ,imó fimulant fe Captos , vtte ca-piant: fe vinctos, vt te vinciant:fetao imperio fubditos, vt te fibi füb-dant; à teinclufos,vt contrate finaliter concludant:fingunt fe tua ar-te, vel imagini, vellapidi alligatum, vt funibus peccatorum religatü ad Infernum te perducant. Quare , vt vno verboconcludam ; fin-gunt cogi , cum tamen fponte, & voluntarié adtempus cum pla-cuerit , feruiant.

Exempla.

boite in Aulam Anglicane Regin duo Magi iucüduns exhibituri fpecaculum: pacifícuntut vna in re fibi inuicem pa-

rendi,neceffitatem fingularem. Prior iubet alterum per feneftram de

fpicere,quod cum facit,natis fubito ceruinis ex capite cornibus,cun-&orum fapijs,& ludibrijs diu fuit appetitus, quare quàm impotens iniuriz, tam cupiens uindic&tz atrocioris: pingit catbone humanam in pariete effigiem,tum priori Mago impérat ; (abire effigiem illam , & parietem ceffurum ingredi,mottem fibi cernens przíentem, horre re hic, & deprecaricepit;vrgebatalter conuenta : fübit ergo coactus, & vifus corpori paries locum dare ingredienti, fed ingreffus nu(qua poftea comparuit,quia videlicet fuperior demon illum occiderat, & corpus in defertum,vel fpeluncam alicubi abdiderat.

Aliud fcribam,notatamà quodam Iurifconfulro Germano. Prz-ftigiator quidam nobilis in diuerforio publico hofpitis famulum. , ita petentibus reliquisconuiuis decollauit. cum autem ei rurfus ca-put imponere vellet , animaduertit eife alium Magum, qui eum in hoc propofito impediret : Rogat hiceum,nehocfaceret,verum cum admonitioni repetitz alter non pareret; przítigiator in menfa li-liumctefcerefecit,cui cum caput, & floresamputaffet , cócidit ftatim abfquecapite de Menfa Magusille,qui alterutu impe diuerat, & prz-ftigiatorabíq; vllo impedimento famulo caput impofuit € veftigio , & ex hofpitio, vrbeque aufugit, neà Magiitratu proptercommiffum homicidium deprehenderetur.

Ptaftigium fuit hicin fimulata capitis abíciffione , & etiam repofi-tionezitem inlilij productione, & truncatione. Certamen fuitinter Dzmones Magorum , quorü inferior fatis fortis erat ad impediendáa

vim

-

Liler-Primus . 97

vim preftigij, potentiori tamen coactus ( non vt reor inuitus ) cedere in Clientulifui nece,qui veré interemptus eft.

Ioannes Dubrauius Epifcopus Oimuziézis bec narrat. Venceslaus Imperator, & Bohemorum Rex , affinitatem cum Principe Bauariz Ioanneinijr, du&a1n Vxorem filia eiusSophia. Socer, vbi Generum ludicris Spectaculis,& Maaicis preftigijs delectari cognouit,plenum. füdionum, & preftigiatorum plauftrum fecum Pragam vehit, ibi dum przftanti(fimus artificum udibriaartis ad permulcendos ocu-losexplicat, adeft inter fpe&tatores Zito Venceslai Magus, ore víque ad aures dehifcente , accedensque propiüs , artificem illum Bauari cum omni apparatu protinus deuorat, folos duntaxat calceos , quia luto ob(iti videbantur, expuens:feceffumque inde petens ventrem, infolita efca grauem,in foliumaqua plenum exonerat, przftigiato-remi; adbuc madidum, fpectatoribus reftituit paffim deridendum], Adeo vtcáteri quoque eius foci] à ludo defifterent. :

lllud de deuoratione merum fuit preftigium , fed veré abreptus P folium aquz fuit iniectus à Dzmone;non per alui vias emif-fus. Olaus refert , quód Magus quidam Gilbertus cum Catilla prz-

ceptore de artis preftantia contendens, cum exiguum.
bacillum,charac&teribus gotticis, vel Ru-
' thenicisinfcriptum à przce-
ptore proiectum ,
manibus apprehendiffet , ftatimobriguit, &in

infula lacus, dicti, Veter, apud Oftro-

gothorincauernafuübterra- — — nea fertur ligatus.

Finis Libri Primi.

et-

S

Rerá Boe micarun

lib.u3.

lib.s eap.

29,

ERCWIMNGNIONR NI SUO OMA n MR NA REIN A C TRI HU CNIURSHETNCYTRERWETTRPERERA CR TRE HONO

COMPENDII MALEFICARVM

LIBER SECVNDVS.

In quoagitur de diuerfis generibus Maleficiorum, ... &dequibufdamalijs Ícitu dignis.

* —| - * A3
— :
i we il
ki —^A| c
à SOY H
—24À| A E.
——] ) L
| E Ne)
lI A
d PR
— ;
j — // IM WA
m—ai| / "T
E
€—
") [),

De AMaleficio S omn.fico CES ERN e 7, PN T

i b
| Dodrina,. i
Binsfe»H.

CN L9 a Onfüeuere Saga , & Malefici , alios poticne, malocar--

malfp. 8 252i mine, & cerrisrit bus foporare , vt interea iilis venerü

p.conch.s. ,| D, fvrz infondant.uelinfantulosrapiant.zut necent, ve! furto

Vita D. AN 4 À * quid fubtrahant, vel ftupro,adulteriouecontamtnenr,

Bern, lib. 3n & hocfieri poreft naturalibus venenis fopotiferis , vt

266 — eritvideieperexempla. Et hz non fünt fabulz , quia fi multa funt , : quz

o Liler Secundus.

quz naturaliter , vel infufa,velad mota,non fomnium, autfoporém tantüm, fed éciam ftaporem , torporemqueaduerfus vehement(fi- -mos quofque cruciatus inducant, que chirurgi oprimé norunt, (i quando sb humano corpore membrum aliquod abfque doloris v!-lofenfu refe&uri funt: cuius artis facetum quidem , fed tamen mife-ratione dizGum exemplum memorant de Narbonenfi adolefcente à "[hracio Pirata in feruitutetm adducto, cuiinterea ,dum €x medica-tà potione altiorfomnusobrepit , tam belle teftes fecti (unt, vt exper rectus fzipfum miraretur fic dempta virilitate nouum hom!inem.Rur fusaliud à Mathiolo recitatum de Hetruriz Afinis quos cicuta pa-fius adeo grau; fomnoconfopire folet, vt protnortuis fpe efferan-tut , detracta ear , ac direpta iam pellis bona parte, vix tandem, excitatife in pedeserigant, mifereqQueredeuntes ad prafepia foa, proripiant: muite igitur funt nota,ac commodata vfu apud pharmo-copolas, vt lolium, folanum,iuncus, vulgo Euripice dictns,mandras gora,caftoreum, papaner.&c,qua ompia,fi fomnum arctum,ac diu-turnum copciliandi f3caultatem habent fola vi ac potentia à natura il-lis adid admini(trata; quid quzfo fuis artibus , ac machinis efficient Dzmnones,qui non modo reram omnium , quas edidit natura laten-tes,atque arcanss vires perfectiifimé nouerunt, fed & fic Deo permit tente,multa poffunt etiam fine vlliusrei aduentitiz , atque externa adiumento?

ET Ea. —

LBNADIONIADA ES

——— aem — — —| DP Hb. eA. x er MM eroi Vtautem poffint Sage commodius fua venena effundere, fparge. promere 1e,& diffeminare ; fatenturipfemet, vt eft videreapud Remigium., uie &am fibià Dzmonibus ( modo ijs peraliquot annos faerintoperati ) a che G zl Ege

100 (ompendij Maleficarum. penetrandarum zdium facultatem effe tributam , vt .f. per quafuig anguítias, nullo negotio viam fibifaciantin mures, feles,locutas,ac alia huiufmodi pufilla animantia, prout víus poftulat, contracti, at-queimminuti;intromiffofq; denuo priori formz reftitui , fi velint, actum commode inceptum peragere .f. illinire primum malefician-dum per artusomnes;cui moliunturinteritum ne uigilet, tàm vene-num in fauces ingerendo , illiniunt autem vnguento quodam à De-mone accepto; fiue ab ipfisfabricato, arte diabolica.Ouare,hzc prz-cipue obferuatu digna videntut , quód videlicet, Dzmon , ficuti i m-peratores,nifi veteranosmilites certis militiz premijs,non donat,ita eam feinalienasformas immutandi poteftatem , quz fortilegorum, perfuafio eft;ijs tantum faciat, quiemerito multorumannorum fpa-ciofidem fuam quamplurimismaleficijs probauerunt;idque illis effe velut quandam mercedem diuturnz feruitutis, & fidelitatis: quód & Enricus Carmutius anno 1 585.diferté teftatum fua confeffione reli-quit, poft alioseiusfarinz multos. Confueuerunt preterea Malefici vti,ad concitandum fomnum , certis luminibus, quorum fumum ab Apuleio ( nebulam fumi) arbitror vocari . interdum accendant pe-

, des, vel manus mortuorum inunc&as priusoleo quodam à Dzemone

accepto, velad fingulos digitos candellulis affixis , interdum facibus excantatis,de certi generis lychno,& notaillis pinguedine, & vtan-tur vel accenfis fibi przlucentes , vel eas domi certo loco defigentes accenfas,& fopor durat, quandiu lumen illud ferale: nonnunquá par tes aliquas cadaueris certis locisfüfpendunt: nonnunquam alia adhi-

-bent,zqué omnia fcelefta, quz tamen ex pa&totantum efficacitatem

fortiuntur. Vtuntur quoq; caracteribus magicis,ad effugienda , & fu-peranda tormenta à Iudicibus illis illata,vt patebit perexempla. Muniantigitur fe Sacramentalibus , qui fe fomno dant, recitando, Qui habitat in adiutorio altiffihi. vel, In te Domine fperaui.vel quid fimile.Signando fe figno Crucis, recitando. Salue Regina Mater mi-fericordiz, Pater nofter. Aue Matia &c. fi volunt effe falui ab huiuf-modi infidijs; habendo etiam apud fe ceram benedictam agni Papa-lis, vel reliquias.Deuotiones enim funt tutiffimum prefidium,ac pro-pugnaculum contra omnes tenebrarum Principisinfidias .

Exempla,.

M Argarita Ienina, cum filium fuum Iaquejinum maléodiffet, qp de confequendis in proximas Alfatiz nüdinas pecunias fiepius ob:underet;jacillius tandé fe quauis ratione flagitationibus expedire decreuiffet, id ut faceret,nocteintempefta, vnà cum ijs,quas patran-

do fcelerifociasfibi adiunxerat, à Demoneinilliusedes,quaz erant -

inSaxbringen;eft inuenta, vbi dormientem ex cópofito adoriuntur, ex

Liber Secundus, or

exle&todeturbatum aste focum confticaunt , viuum effatuiz, fiin fe fuiffet fed f2étoaliquoimmpediie, enuvam fanum adaliam iniuriam conuerti(le: ac forte humi repertam reftam eius lateri fao prius vul nere, quod tamen momento coaleícerét j inferuiffe ; vndeetiam pott mulrorum menfium vexauoüem videritibusmultis erupit.

:-Huicaon eft diffimile,quod fequitur, Derrrandz Tonftticis , Qua Forpechij. fe eoram ope quibu(dam fortilegij erar (odaliciun cuiufdam nomine 7. calen-. Eiifz,collo,ob denegatum la&isviceolum osinfixiffe agnouit. Septemb,

Item :l'ud Senezl Armentatiz recenfeatisfe in (ümmum pedem 1557. caiüfdam Philippi Pitoris nomineos é veraecinz coxa inferuiffe,cü — Pvf* prius admota pifcisfpina vulans feciffet quod deinde callo obdu. m cal. étum , in gentes ; ac duturnos dolores illi pareret vt ab eo piftore e- t Ee tiam refcirum eft. j j99,

Quidam Benignus nomineconfcius cedis Confiliarij Sereniffimz — Paris de Cheittianz Reginz Danorum poenam capitis facilé effügere poterat, qwteo in quódtum cumin eam inquireretar, peregre effet ; ac falutifüga pof. fisdic. de fet confulere,fed fcetus catacteticis magicisquibusà circumforanec tectura, quodam donatus fuerat, fiducia ipfe, feiudicio volens obtulit; Nec in eo(ua fpe quidquam fra(tratuset , fiquidem priufquam ipfe,tor-menta omnia funt defatigata,atque ita & incolumis, & inconfeffus il lis folatus et. Veram iamé reiseximenduscum tanti (celerisconfci& ; tiamampblusfetre non poffet;eius fefponte fecit imanifeftum;ac tan» P dem capite luit, "i aiti

:- Id Leodienfis ditionis oppidulo, Hugo,fecundàm alios,vel Dinan Cefaro^i-to,iuxtá catreros,nocte ad diuerforium venere duo; qui fe à viaddmo fiéeclen.li, . dua feffos(imulabant, coena fümpta necant (ecubitum alioitütos , 6.iracu] fed iraportruné admodum, & inftanter tandem à Caupone impettát ; e«p.10. vt liceatad ignemin culina fomnum capere: interea Ancilla domus, cui non faris peregtiniitti placebant, clarculamper foramen quoda peruigil confpicit quid finta&uri. No&te intempefta vider? marfu-pio manum abífcifam mortui depromere, & digitosinungere,ttim ad motos igni incendere , omnes lumen recepere vno exepro;, id veró Magi mirabantur infolitum y(epiusetgotentant; & flaimmeadmos uent, frutrafemper , tum eorum vnus;quid tum, ait;fi vndis dumta-xatin domofit vigil? & affixa ad caminum manu;quatuor digitis ve-lutcandelis obfcura flamma collucentibus,domoesreffi noto fibilo nocant focios ad predam, Ancilla fubfequitur egredientes douso , & reuoluta ianua excluditeosindeirrumpitin heriletalamum,inuenit : omnesaltum adeo fteitere ; vt nulla vi(namin medium:cubiculi ex« tra le&tumillos troxerat ) potuerint euigilati, [nterea fures petfenez ftiá quandá fe ditigebantin domit;occurritifta, 8 (calis detutbar,in-ftant tf, & alió moliunturingreffum.Hzc luminis memor, & füfpicio mt háceffefoporiscaufam domefticorü,oés digitos extinguit; & lace

| j: 6 3 einors

102 Compendi eAMaleficarum .

e mortua , dormientes experrecti ad clamorem accurrunt , & domo protellant manifeftarios: poft diesaliquot cap'i,facinus cófetfi funt.

* Quid mirum igitur fiSagz nocteirrepantad cunasinfantulorum, &
aliorum quos eunt perditum ?

Petrus Binsfeldius (ic fcribit. Cum Anna materIoannis Cuno de iod: Rouer, &aliz duz Sagz conueniffent , vt de nocte virum quendam malef. e» Zelofum perfequutorem maleficorum maleficio conficerent, Magi-sab, 4,4 teruluspraecedens feneftras, & ianuasaperuit;ipfe autem Ioannes lib 4.in fr, Cuno proconciteà matre, & alijsadductus fuit , vt candelam arden-

tem,quz non naturalis;fed arte diabolica confecta erat, ceneret. Ve-nijentibusautem eisin cameram maleficiandiin Ciuitatem Treuiren fem; cum Maleficiendus pro more bonorum Chriftianotum fe figno crucis,& pijs exercitijs,antequam fe quieti traderet , muniuiffet , ni-hil efficere potuerunt, fed re infecta,reclaufisianuisreuolare debue-runt. Virautem bonus,;cui nocere voluerunt adhuc viuit Dei gratia, & tandiu viuet quamdiu Deo placuerit. «Hzcnarrauit ipfe [oannes Cuno,& mater eius,cum examinaretur fuper articulis propofitis,eo-dem modoconfeffaeft. Necromantici , qui funt fuperioris ordinis maleficiati), non habent neceffe hanc candelam fibi przlucere,fed ac cenfam defigunt in aliquo reinotiori loco, vt eft viderein fequenti. Libj.pr. Auitisfide dignisaccepta funt,quz,& nuncfcribam, & Martinus q.5-difqui Delrio refert;ideoexaranda cenfeo,vt etiam videamusin Sortilegis fit. Magi- & Necromanticis Diuinam vltionem: prztermittam perfonam,locü; ««/?. G& ordinem;quia ficexpedireiudico. In Hifpania , in vrbe quadam; magni nominis vir quidam familiaris erat cuidám Nobili;cui formo fa vxor,fed cafta matrona erat: Hanc cepitadamare, nec diujgnem fouet occultum;aperitanimum , & mulieriflagitium nititur perfua-dere. Illa certa tuenda caftitatis,fedulo conatur ad faniorem menté reuocare à dementia,fed erat oleum caminoaddere, vt naphtam ac-cenfain vehementius aqua iniecta exafperat, vtglifcat incendium , fic monitiones hunc vltro inflàmabant nec defijt vrgere; donec perte fa moleftiz,ftatuit vlcifcinebulonem: remtotam marito aperit, qué non minus;quam Atridas dolor vrgebar ; eiusiuffü vxor tempus ade dicit; venit noxoptata malé amanti: Marituscum aliquot famulis egregie armatus erat in propinquoconclaui , familiarem hunc haud familiariter,excepturus. Tandem,entibiaccin&tum gladio, & pu-gioneamatorem : deducentem illam audacter fübfequitur, & poft-quam cófediffet, veterem cantilenamiterat;mulier refutat,& negat , vt folita;fecerantaudatiorem no&turnz tenebre Mechum , &€ vim. parat: vis vi repellitur,tandem verita mulier exclamat, & conditum matito fignum cótenta tali voce;(urdo (quod aiunt)fabulám,nec Ma ritus,nec quifquà accurrit;quid ageret? fugeret ? tenebatur brachijs fortioribus :confentiret? mors probro , & peccato potior honeftati | ; gua yn;

Liber Secundus . 103

vngues etgo & dentes arma (tringit muliebria , & faciem deformat; fed prz facore hzcille vix fentiebat Gladium depofuerar,dorfo pu-giunculusherebar,vt aduertit Matrona inter lactandum,manu eum eripità rergo , & (tricto mucrone perforatadueifarium, & vita pri-uar: collabitur cadauer, V ictrix vix fui compos,currit in conclaui, vbi Marirum abdiderat,inuenitiliü,& famulcs omnes mortuis magis, d viuis fimiliotes: clamat, vellicat,trahit, nihil non agit , vtexperge fa-ciat, at illi confopiti manebant .. Sufpicata ( quód erat) maleficio id fieri, & videns fibiia feipfam fpemomnem locatam , cadauer domo

effert, & in plateam abijcit,cum gladio, & cruento pugione . Interea

dum ibi iacet;circuitores nccturniin cadauer incidunt:ferunt in car-cerem,facie lota,etfi non facile,tamen agnofcitur vir. Hic prudentia P:ztor pollebat,(ilentioimperato przfenribus,fümmo maneadit do mum viri,aitfe de remaxima cum dominocoram tota familia agere optare, iubeat omnes ad vnum fimul conuenire. facit dominus con-uenere viuosomnes,nam mortuusille folus deerat. Prztor ait, vide-ri fibialiquem dee(fe, re animaduerfa dominus, veré, ait, o6s adfunt excepto tali, qui fortaffe nuncíe ad quoddam negotium parat, ipfe; quoque fubditillee vocetur. Mora haud longa futura, currunt non-nulli,vt vocent: cubiculoclaufo,pulfant oftium , nemo rfpondet. It ergocum domino ipfe Pretor,et ianuam vireferant,nemo erat in cu-biculo,duntaxat fax ardens, & obícurum lucens defixa erat in cami-

no ,mirari omnes , & ftupere coeperunt. Tum Praetor Domino do-

musnartat,vbi,& qualeinuentum cadauer, & dum illud auferunt é carcere, vt prophanz fepulcarz merito tradatur, eccetibi Nobilis illecum vxore, & tem omnem narrant: conferuntur momenta tem«

poris.reperiuntur vigilaffe, quo fax extincta,fic & perfidia hipocrite .

omnium deteftatione,& mulieris caftitas, atque fortitudo totius vici niz celebrata.

Cafarius Ciftercienfis refert, qud homo quidam fimplex Engil. bertusnomine de Prouincia Tulpeti natus , ante paucos annos mor-tuuseft. ite cum effet Cecus natus , propter varia dona,quibus ho-minem interiorem eius illuminauetat Diuina gratia , in diuerfis Pro-uincijs nofcebatur,&à multis magnifq; perfonis vtriufque fexus ve-nerabatur., Incappa fimplici,& tuaica lanea , nudi(Que pedibus «m zítate,quam hyeme incedebat, & puero fe regente ficlimina fancto-rum faus remota fzepius vifitauit,caroibus nunquam vefcebatur,non le&ifternijs,fed modico tantum (traminis , vel feni noctibus vteba-tur, & multostam verbo, quam exemplo zdificauir. Hic tempore; adolefcentie, cum nocte quadam in domo Materterz fux: Matronze diuitis , inter alios eius feruosfe cubitum collocaffet , inipfo contici-nio duo fures parietem effodientes ingreffi funt , qui igne difcooper-to,accenfo lumine; ciftis apertis, intrepide colloquebantur , ques vt ; : G 4 pradi-

Lib.6. mi»

YAcul.C. 100

164 (vnpendij Maleficarum.

przdi&us Engilbertus audiuit;fures eos effe non dubitaüit , cum fers
uosex vtroque latere dorinientes excitare non poffet, fubíelio cultel«-
- lofao perforatocollo iniecit, & claua manum armauit , & quia illos,
vt Czcus videre non potuit, duce auditu, adillostendens, & clauam
vtrag; manu vibrans , ex omni parte quidquid tangere potuit , quafi
furicfus feriens,de domoillos eiecit, quos vfq; ad foramen fequutus;
dum aditum fcala obftrueret, & illi tantes extta domum , neminenx
prateripfum folum vigilare fenfifent,de taliexpulfione confufi,ha-
bito confilio denuo nixi funtintrare;quód vtille ex motu fcalefenfit,
vnam partem fcalz arce magna,in qua continebantur grana,vt erat
foramini continua füppofuit , alteramque vtraque manu feruauit ,
Allosintrantes vfquead vmbilicum Engilbertus dorfa eorum , quias
proni iacebant per fcelam fortiter preffit, vt non folàm eis progref-
fum, imó etiam regreffum prorffasadimeret, qui quafi füb turcula-
ti pofiti, dum mane capi timerent, veniam poftulauerunt , datis ve-
zóterribillibusiura mentis,quód nunquam perfonam eius lederent ,
vel domum illam intrarent , dimiffi funt: Mane, cum prodente Ea-
| gilberto à vicinis nulla arte dormientes poffent excitari , & quz-
rerentur circa domum maleficia , quorum virtute hzc nouerat fie-
1i, fupre foramen detecto pendentem , quafi fpinam humani cada-
ueris repererunt, qua amota mox omnes excitati funt. Poft multis
anniselapfis ijdem fures , fama , & virtutibus iam di&i Engilberti
excitati, eiuíque vt opinor precibus compunóti , eum adierunt

& quia ipfi effent confeffi deinceps duxerunt vitam religiofam.
Ye Re Scribit Remigius, quód Margarita Loudman in Iudicio agnouit
4. per Witet (celera hoc quoque : fe nocte quadam xdes quafdam fuiffe;

E

' gauille x, ingreffam , eoanimo vt fomno fopiti , faucibus venenum infunde-

«al. Febr, tet idque inceptum quin perficeretur parum abfuiffe , ita in procliui a$89. — videbantur effe omnia, fed contra quem putsbant, exciratum il-]um à fomno fuiffe compererunt, adeo vt re infecta cum facinoris

focijs ipfa fe in fügam dare coacta eft . confe&tanteinterim illo ma-

nu armata ac tandem cum affequi non poffet , minas ferociüs in-tentabat, ea igitur dere ad ampliorem cognitionem interrogatus

ipfe teftis , omnem vtilla fagaprenarrauerat, certis, difertisque ver-

bis tecenfuit, videlicet apecitum effe , ficuti dictum eft veneno , hoc.

Que vnum illis ne przberent fuiffeimpedimento, quod forte expet-

rectus (nundum enim illarum vnguine delibutus faerat) fe crucis fi-

gno , atqueoratione dominica contratantum difcrimen , atque pe-riculum muniuiffet , veriimque illud omnino*ffe, quod illas cum,

—hafta multum vizeffet profequutus , nec tamen affequutus; poftea.

f«i$ omnes criminis rei deprehenfi, in Germania, quz eft ditionis Lotharingicz , affeuerant concorditer , eam fibià Dzmonibus pene-srandarum zdium facultatem effet tributam , vtfupra dixi;illinien-

| TOU MEUM. . de

Liber Sécandus...7^. 10f

do primum per artus omnes, cui moliuntur interitum , ne euigilet ; tum firmiter ac validé osei deducendo, ne potionem agitatione ex-cludat,tandem venenum faucibus ingerendo , admota lucerna , qua

fulfüream flammam euomat. —

Sage "tuntur Cadaueribus Humanis ad necem Ho-E minum " Cap. I i a ."

: es

Doctrina.

v OsrnAE atatis maleficis hominibus moris eft exhu-^» mare humana cadauera ,. ad humanam perniciem , & d eM, ca maximé quz fuut füpplicio affecta , &in malam cru-EARN! cem fuüblata: nam non folàm inde fortilegijs fuis mate-

culis, palo, fertementis . Siquidem ijs vulgietiam opi-
nione ineft ad incantationes magicas vis
quzdam, ac poteftas,

Alij

tiam mutuantar , fed & ab ipfiscarnificinz inftrumentis , refte, vin»

T

4er

Alijtotum corpus decoquuntintegrum,dum in cinerem etiam ari ditate abeat, vel in ma(fam, adhibiris,ac commixtis quibafdam alijs 2H a coalefcat,quod & Baptifta Porta 4 Neapolitanus obferuauit fua zta-magie na U* fa&um, & de hoc agit etiam Plinius. b His temporibus frequentes euc,6, habet, qua fub lotharingica ditione eft Alemania , vt refert Remig. b Lib.28. C fefzpe deprehendiffe, ex eorum quz(tionibus capitalibus. eap 7.

€ Libr. 2. | Exempla.
cap 3.
pu cal. Noa Ruffi fatetur operam fuam commodaffe fe Lollze cuidam
P.2UY.

Veneficz in ecuendo eiufmodi cadauere , quod recenti funere; obrutum faerat,arque ex eius exutti cineribus medicaffe potionem, qua deinde ad certam eorum,quos vellent peremptos vterentur per-nitiem, ,

Briceij Mag conueniens eft huic teftimonium de refoffo fcilicet in-

ntis cadauere, quod parer eius nomine VuolfFaber pridie extule-

fexco el. caen hoc; tantum diuer(us eft à fuperiore, quód non affatum in,

SUM cineres fed elixum in maffam confecerit , quo commodius inde va-

'!' &ionempararetr;offa autemin cinerem redegiffe afpergeidis nemo-rum arboribus , vt elande (ua deficerent. *

Guermi — Antonius Vuelch idem quoq; fibi narratü retulit ab Nichel Grofs, g& 14 cal. & D:fchefs exonbus, vteaq; ex forrileoij focietate notiffima fibi fae-14"?. wqwina non adeo pridem refodiffe fe & cimiterio Guermingenfi duo 3597 — eiufmodicadauera,quz parentes Bernardus, & Antonius Lerchen re . cens humo coadiderant, eaque igne confuimpta in magicos fuos vfus

/ Cone

15 56.

Forpachj £i

—^ Liber Secundus: 107

conuertiffe , refecto prius vnà cum humero coftisque continentibus dextro brachio in vfam luminis diabolici antedicti, ficui de nocte» venenatam potionem forte vellent infundere; extremi enim eius mé bri digiti flamma fulfurea;ac violacea tantisper ardebant , dum per-fectum,abfolutumd; effet quod aggtediebantur negotium , ead; de-mum extincta,tam integri illibatid; reftabant , quam fi lumini fomi-tem vllumante prebuiffent, idq; quoties opus fuerat cum eadem di-gitorum incolumitate repetitum fuiffe. Ioanni Molitorià Vuelferdingen anniculuseratinfans , precipue Hf. Diez . E. : : ; ; N : : $ Pf. eius delicie. Hunc Agatinaà Pittelingen;& Maietta à Hochit cunis 75,7. clam detractum in ardentem togumimponunt , quemipfe ea caufa ,,. calem, in perarduo monte nominato(la Grife) extruxerant,eiufq; exufti ci- Q&ob, ..' neresftudiosécolligunt , tumroteexfegetumariftis graminumque — ^ .— fummis herbisexcuffo perfundunr, atque inaffam vtrique friabilem concinnanrt,afpergendis fcilicet vitibus , fatis, atque atboribus, quo ftatim Icfo flore perirent,fructibufque fuis deficerentur, j

De maleficio venenario. — Cap. IIl.

m c 2

ESSI

2/ T5

Lu
1—7
L[—
LZ
Lx
/,

NAMENS «ANS

P
[ -—
SS

Doctrina. LT Grilland,

Enena maleficialia fiunt per compofitiones , & mixturas mul-tiformium venenorum,vt puta ex herbarum folijs, feftucis,ra qe y ; dicibus,animalibus,pifcibus,reptilibus venenofis, lapidibus, ,, c & metallis,aliquandoin pulueres, aliquando in vpguenta reducun- ? ; : —tür,

* gni 1.6.7.

COP NM TO. PINTOR EU

-rof (ompendij Maleficarum.

tur. Scienduminfuüper,quód Sagz in&ciunt , vel intrcfumptiong s; velapplicatione exterioit per contactum .. Primo modo per cibum,

aut poium,quando vt plurimum venena in puluerem trita ijsimmi-

Ícent. Secundo fit per inunctionem , maleficiando , Que mafculus

fit; Gue fcemina , dormiente fuis liqaoribusaquis, oleis, aut pingue-dine;ficucalijs imilibus vnctionibus,plura, & diuerfa venena conti-nenubus;inrungunt; aliquando femora; aut ventrer,aur caput,eut-

tur, peus, coítas,feu aliam partem corporis per(onae maleficiandz;

qua fic dormiéns nil fentit;fed eft tanta vis, & potentiaillins vnctio-nis,quód p»ülatim dütantecaloreipGus dormientis, ingreditur cat-

| nes,& peruadensad penetralia vifcerum cotdismaleficiati , caufan-mu tur ingentes doloresin.corpore eius,pro vt refert Spineus. Inficiunt bo. PM tertio modo etiam per inhalationem, & hoc omnium peffimi et ve-^^ 1^. neficium,quia ipfum tenuitate fua, ore attractü;cito ad cor penetrat;

-

pony jp Exempla. ; : yi5i H

Db.rni Efert Villamontius fcelerum omnium fceleftiimum quendam
nerary. c. Venetijs Maleficum fui(fe,qui damnatorum in Triremibusaoi
3j; . masemebat, promittensliberationem à tetrenailla feruitute penc,
& numerans decem auteos pro illorum anima , quam chirographo
* proprio fanguine notato vendebant,addicebantq; dmoni& Male
fico, mox neretractare poffent, certo contactos veneno fubitó neca-
bat;additfe interfuiffe füpplicio , quod de ito fümebatur. Qnis vn-
quamtaliavelfandoaudiuit? ——— | :
NarratSprengerus duasia Epifcopatibus Bafilienfi, videlicet ,.8&

fn malleo EIE ES : : E. pa. Argentiüenfi,concrematas obftetrices,quia vna earum quadraginta, alteraianumerabiles pueros recens in lucem editos necauiffet , indi-. 5» tisclamineorumcapita grandibusacicuiis.

Wars — Domitiani tempore ceperunt multos ; quiacubus veneno oblitis ex D'on* quoscollibitumeffet pangebant,& lzforum multi fine doloris fenfu Xiphilin, inoriebantur,quod & Commodo Imperatori factum. Formia. — |o Tetritorio Bernenfi Refert loannes Niderius quofdam Malefi-eioljs,g. COS vtriufque fexus fuos propriosInfantes occifos deuoraffe : idem; factumab alijsin ditione Laufanenfi. IuiisConfultus quidam Francofurtenfis annis fuperioribgs ait', q» Golelm. ("ones quidam fuperioris Germanie , octo Veneficas , que centum WMib.1.dela quadraginta Infantes interfecerant Valcano traddidit. Anno 1553. capte funt Betlinz fcemine due Venefice, quz glaciem ad perdeudas fruges perficeteconate fünts eed; mulieres rapuerunt furto alterias viciog mulierisinfantulum;&pfum difectum coxernnt: factum eft D uinitus,vt mater querens infantem interueniret,ibid; ollam,& im pofitaa miti infantis membrà videret, captisitag; mulieribus, & ina tortura

Liber Secundus; —— 5 x09

c tortura examinatis, dixerunt,(i proceffiffet cc&io , tuncfutura fuiffet ingens glacies,ita vt omnes fruges perderentur. *

Circa Annum Dfii 1 536. Salaffiz circiter quadraginta viriconiura &, runt, totidem foemingz,inter quos carnifex erat , vt , cum peftisantea jj ,.. 4, fcuiffet,tunc veró iam mitefcetet , vnguentum conficerent, quo tan* y;,jr, ve gentes portarum coronidasinficerentur, puluerem quoq; confeciffe, v4; c. ge quem faper veftesclam fpargerent, Latuit aliquandiu hac res; fubla- afe uque multi; fed cum Ciuiscuiufdam nomine,Neri, fratrem,atque» vnicum filium fuftuliffent, vixque alij, quam domini domuum, aut f lij petitent, fimuldueanimaduertiffent Androginam fe in domosin-finuantem, etque eos maximé perire, quorum domosingrederetur , deprehenfaQue coniuratione,omnesexquifitiffimis tormentisnecati funt. Copfeffi funt etiam , decreuiffe in pompa celebri Diui cuiufda, fubfellijs perunctis vniuerfos Ciues'occidere,paratasq; ad hüc vfum fupra viginti ollas:tentarunt & idem alij Geneuz, & luerunt paznas.

De maleficio ligaminis. — Cap. III. |

M
e
js:

j)2 1*

/

v ^W

Doctrina.

p Viris do&tioribus feptem traditasinuenio caufesproximas hu- — ius impotentiz,quibus caufis demon abutitur. Prima eft,quan do Coniugé alterum alteri reddit odiofum, vel inuicem odiofos facit

A

Um " * 414 - A wm IT RS

110 (ompendij Male rarum.

per calumniam,fufpicionemve , aut morbialicuius immiffionem, fi-cut, vt aiunt, Medea iniecto pharmaco,fecit,vt omnes fasiminz lemni grauiter ore olerenr,& ficillas mariti (aat afpernati.

Secunda caufa eft,quando corpora impedit, ne queantad fe mu-

tuoappropinquare; & fic ea diuidit,vel derinens eain locis diuerfis, velcum conantur iungi phantafina , aut quid aliud inijcitinter me-|» — A dium,vt probabitexemplum.

Tertia eft,fi fpiritus vitales prohibeantur tranfire ad membra ge-
i5 4f. pitalia, & fic feminis decifio impediatur , vt re&té differuit Ioannes
3443. 1màlot. |

Quarta eft,fi femen prolificum exüccetur, & fuübtrahatut.

Quinta,fi virga viriflacida fiat, & (altem,quando quis vult actum

Matrimoni] exercere... | Sexta,fi que naturalia alia pharmaca applicentur,quibus vis patri di quouis modorollatur,he caufzefunt apud. Doctores vulgatiores. 3 vr. Septima eft rarior,nempé muliebrium locorum obferratio,vel ni-mia coaré&tatio,aut viri genitalium retractio,sbícóGo, vel vera adem SM ptio , de virili huiufmodi calamitate narrationes varias proponunt uu dit. Sprengetrius, z & Remigius. b Hzcgenera maleficiorum füncin du-

"

exp.7. — plici differentia, vnum temporaneum , alterutn perpetuum . Perpe- -

$ b Jj,, tuum vocánt, quod víquead mortem duratu!ü eft;nullo naturali re-

| ep, y. medio, necaliaslicité auferri poteft. Temporaneam veró , quod ei i ad certum tempus duraturum.

PLN N

^ ne: Exempla.

zd Incentius Beluacenfiscnarrat fequentia . Romz temporibus

| € iba a6. Henrici Terti) Imperatoris fuiffe lunenem quendam locupleté

5 s & nobilem,qui recens vxorem duferat,& (ocales fuos opiparo Con-

hs «fum, 5j tiuio nuptialiexceperat , exiuere in campum à prandio lufuti pila i

B o o. Sponfus ludi dux pilam pofcit , & ne excideret annulus fponfalitius

AGE Y6.cop.7. infetit eum digitoStatuz Veneris cres,qua 1n prox'tno erat, omnes

RUNS $4- ynum perebanrt,ficcito defatigatus ipfe à ludo feceffit, &ad (tatuam

Er usa. rediensannulum recepturus,ecce videt digitum ftituz vfquead vo-

là manus recuruatum, & quaotumuisconatus fuiffet annulum recu-

AES Ma perarenec digirumicfle&tere;nec annulum valuit extrahere: Redit

ENIM ad fodales, necillisea de re quidquamindicauit. INc&teinrempefta

M » cum famulo ad (tatusm reuertitur, & extenfum, vt initio digitum re-

i : perit, fed (ne annulo: iactura diffimulata domum fe confert ad noua

p. nuptam,cumque Thorum genialem ingreffus fponfa fe iungere vel-

: E let,feozit impediri f-(e,& quidquam nebulofum,ac défum intet fuü;

A coniuzisquecorpus volutarkfentiebatid tactu,videre tamen non po

"een tetat;hocobftaculo ab amplexa prohibsbatur, audiebatetiam vocé b ONES dicentem;

*

I

|
|
|

L

E

LilerSecundus. ^ 22.

dicentem ; mecum concumbe , quia hodie me defponfzfti , Ego fum

, Venus,cui digito annulum inferuifti nec reddam . Territusilletan-:

to prodigio (1nquit Antoninusfcribensbanc hiftoriam ex Vincétio) :

nihil refecre aufus e(t, vel potuit; infomnem duxit noCtemillam,nmul tum fecum deliberans, fic fa&tum eft per multam tempus, vt quacun que hora cum fponfa coire vellet,illud idem fentiret, & audiret Erat fanéaliàs valens, & domi aptus, & militiz, randem vxoris quereliscó monitus,rem parentibus detulit : illibabito concilio Palumbo cuida

Presbytero füburbanorem pandunt, isautem erat Necromanticus , & in maleficijs potens. Iilectusergo promiffis multis, compofitam. Epittolam dedit Iuuevi dicens, vade in tali hora noctisad compitum.

vbi quatuor viz conueniunt,& ftanstacité confidera; Tranfibunt ibi

B . » su. " E) a Wiss P figure hominum vtriufq; fexus,omnisque etatis, & conditionis equi tes, & pedites , quidamleti,& quidam triftes,quidquid audierisnon

loquadis,fequeturillam turbam quidam ftatura procerior,forma cor:

pulentiorcurru fedens, huictacitus epiftolam tradeslegendam , fta-tim; fiet;quod poftulas.Illejuuenistotum impleuit, prout edoctus fuerat, viditque inter ceterosibi mulierem in habitu meretricio mu-lam inequitantem crine foluto, per humercsiactato, vitta aurea fu-perius conftricbo,auream virgamgerentem in manibus, qua mulam regebat, prz cenuitare veftium pené nuda apparebat, geftusfaciens impudicos.VlItimus Dominus turbe terribilesininuenem oculos exa cuens,ab axe fuperbo finatagdis,& vnionibus compofito, caufas viae ab eo exquirebat;nihilille contra, fed protenta manu epiftolá ei por-rigir, Demon notum (Gigillum non audenscontemuere, legit fcripti, moxque brachijsin caelum eleuatis, Deus. ait, omnipotens quandiu patieris nequitias Palumbi presbyteri? nec mora farellites fuos la-tere mittit qui annulum estorquerenrà Venere. illa multütergiuer-fata vix tandem reddidir,ita Inueflis voti compos fine cbftaculo po-.tituseft diu fufpiratisamoribus. Palumbus autem,vb:Dzmoniscla-morem ad Deum audiuit de fe,intellexit (ib: przfignari finem dierü,

quocircaiomnibus membris vltro truncatis , miferabili poena defun-

&us eft, confefascoram populo Romanoinaudita flagitia. Godefcalcus Hclleius Auguftiniapus ficfcribic. Noui mulierem, quz voluitfacere diuortium inter duosfe mutuo amantes, propter quod deberetfalariari. Scripfit in cartulis duoscaracteresignotcs, cum alijstamen deuoctis verbis , & deditcartulasvt porrarent , &ta-men nulla fequebaturdiuífio. Secundo fcripfit hecéademin cafto, & dedit illisad comedendum, & accepit poftea pallum nigróm, GC -diuific per medium, obtulit vnam partem diablo , certo facrifici) u-

Precepte j
ri f: 20,
liit;.4,

tu , &aliam dedirad comedendum illis duobus , & rancfequebatur

maximum odium Interecs,itavt vnusaliom videre non poffet : & vnde hoc?nifi quod dzimon habuit tunc offertorium fuum ? ficilie, n loannes

'

t

Ta NUTS TPFRTRUA gs

MAR SS GS

112 Compendij Male CAPUMH .

) Lib:3.de — [oannes Baptifta Codroncus refert, quód ia Oppido Sepino ditios morb.ma- nis NNeapolicanz, erat quidam Iacobus nomine , cuius vxor tantuma'

blef-e8. odiumcum eoexercebat , vcà primo die , quo inter ipfos rnatrimo-nium contractum fuit , tantum abfnerit,vt fe feinuicem copularent,

- 8t etiam fimul habitare non poffent, & fi quando Iacobus ad vxo-

rem accedere voluiffet, tanto farore , ac rabie percita vxor effet, vt íe

fe pet feneftram potius precipitem darét,quim illum perpeti poffet.

Qaod cum cuidam Religiofo viroab ipfis hofpitio recepto narratü e(lec,dehacre dubius, & ad fidem prz(tandam difficulter (e habens, experiundi gratia illico mulierem acceifiriiubet , eiufque maritus in interiorem zdium partemfefe abdidit, ne eius przfentia vxoringre-

di renueret. Venit mulier, que deodij fui cau(a contra Coniugem in-terrogata, fuam vicem prius miferumd; facüm cum deploraffet , fs;

nullam inquit eius rei rationem reddere poffe , quit ab(entis mariti

tanto defiderio, & amore fe flagrare dicebat, vt id verbisexprimere nequiret,cum autem adillum alloquendum,& videndum accedere; vellet, illico imaginationifuz,tot deformitatibus & turpitüdinibus,

totque horribilibus monftris maritum depictum apparere , vt morté

prius fubire vellet,quàm illum ferre, afferens quàd eius anima tota , omüesq; vires, & fpirituum partesin maritum,tamquàm in oblatum malum, & fui pernitiem ferebantur. Rurfus eo abfente eiufdem defi -

derio z(tuare fe aiebat, de cuius mulieris verbis, cum bonusille Sa-

cerdos periculum facete vellet , dixit mulieribuseam Comitantibus,

vtillam circum pedes , & brachia circa le&tum valido fuae in crucis modum vincirent , quo maritus omni repugnantia remota , expedi-

tum acceffum ad illam haberet ; verebatur enim ille Sacerdos,ne ob deformitatem aliquam celandam mulier fe ita affectam elTe di(fimu -

"laret. Vxordenique fe ob mariti defiderium ligandam tradidit, ro-gans,vtad fe maritum admitterent,quo ingrediente, nullz vnquam furiz tam immanes vifz funt , nulla fera tam efferata , nulla belua tá. rabie, & fürore concitata ei (imilisinuenra fuit, fpumam ex ore emit-tebat, dentibus fremebat,oculoscontorquebat,totumque corpus ve lut farijs agitatum;ac demonibus plenum videbatur , mulietesq; ibi a(fidentes retulerunt , eius ventrem, ac ftomacum funibus cótortum ipfis tangentibus refertum vifum effe,totamque cutim, vt flagris cx-fisredactam , necfurendi finisfactuseft donec matitus concertatio-

nis labore defeffus , &illius mifericordia motusillincexijt. — lbk:4. Idemauthor.In Oppido Hetruriz Sancti Geminiani;Iuuenis qui-Cefalpin. damadeo petdité veneficam mulierem adamauit,vt formofam , &, . «ap.10.de honeftam vxorem (uam vnà cum filiis reliquerit, & cum pellice;fuo-demon. vim immemor , vitam eo víque traduxerit , donec vxor de maleficio . iiS. monitaeóconceffit, & clam maleficijin&rumento perquifito , inue-niffet fub l«&o buffonem oliz inclufum confutis oculis, eo igitur ab» rtepto;

Eo. qc e AS vn REC RIE pu 7r dead NE I H

| |

Liler Secundus. 113

repto, & folutis oculis, poftea ctemato; confeftim vir fuorum recor3 datus,tamquàm e fomno fürgens , ad vxorem ; & filios eft reuerfus.

"De maleficio incendiarto . (4? Ks

Doctrina.

423 ENIMINA inpfernalium ViperarumSagz,nonfolum * :
- operibus diabolicisanimos inflammant, fed &corpora,,
r3K9& & domos; integra Oppida, vtfacilé appareat zterni
ignis effe alimenta.

Exempla,.

R Efert Remigius , quàd Leherij, quedam Saga , cui nomen Iana Jibz.613 V. Nigra Armacutiana , obnixé quidam à Francifca Huyna con-tenderat, quod cum impetrare nequiret , in defideriü vindicta exar«

fit, nam accepto à Dzmone linteolo , quo erant inuoluce minutia quadam inftar fceni diffecti , admonita e(t clamillud deponere in.,

Huynz zxdes, ac propere faceffere , foreenim, vt non multo poft fla-

mam corriperet fubito , vnde ille cü omni fappellectili confumerent, linteolum igitur glomo obuoluit;ac Huyne;tum rd aliquid in fur-

' naria

Eo

irá (ompendij Maleficarum ..

naria ageati, venale offert;in tele,q ille adornare audierat licium,fed

cum negaret eó fibiopus effe;quod ex domefticisoperis fperaret plus fatis (ibifatarum;nihilominus bona illa in piftorium Locum, qui pro:

|, peeracabiecit,addens fe,fi tum id vfui effe noncontingerer,cum vel-

let reftituturum, ac vix pedem extulerat , cum deflagrarecoepit cella

illa farinaria,que depofitum glomum cótinebat,; deinde vniuetfa do mus. adeo pracipiti ardore, arque incendio, vt nullum ei remedium:

fatis mature adferr) poffet, res vtriufque differta,atque feparata affer tione , fimul & ipfo euentu fidem fibiapud omnesindubitatam vine

dicauit .. i

Minus latensincendium, fed perniciofius fuit, quod Lycofthenes:

In prodi. teftatur. Ille ficin Epiftolis, Oppidumeftin Heluetia nomine Schil-gi C ch,quod totum fübito conflagtauit, eiufque incendi) caufam,quan. 4 I2 tamilliusloci.municipes apud Friburgi: Magiftratum renunciarant HH. clem füiffe rumor eft. Demon fibilo fignum dedité quadam edium 2?:1533* parte, Caupo fufpicanseffe furem,afcendit,neminem reperit,fedid& fignum rurfus ex alto ceenaculo redditum eft, & hucconfcendit Cau po;furem peifequens,cum nec illic quidquam appareret , fibilusau-

ditus efte faftigio fumari):illico tetigit Cauponis animum effe De-moniacum quiddam; iubet fuos effe prefenti animo,accerfiti fünt Sa. -

cerdotes duo: adhibitus Exorcifmus. Refpondit fe effe Dzmonem.. Rogatus quid illic ageret;aitfe velle eruere oppidum : minitantibus: facrificis ;refp.fe pronihilo ducereillorum minas, Aliquanto poft, mulierculam,cum qua habuerat cófuetudinem annis quatuordecim,

f ka cum interim illa quotannis confiteretur , & acciperet Euchariftiam ,. drew JEU 2;o£* LS Ax (t r " * . . E * Ls ELroM . fuftulitinaerem,;impofuitque fumarijfaftigio, tradiditollam, iuffit,. E vt inuerteret;inuertit, & intra horam totumoppidum combuftum.. & EIE : b Paucisabhincannis, cum per Rhenanumtractum Incédiarij q ai--

, dam graffabantur,quiin aliorum domíbusgladidim; haftam,(cipio-nem, velquidaliud caloris, aut ignis expers deponebant ; atq; mox, poft aliquot horas,inde prorumpens flamma quafi ex maleolis edes; confumebat.. )

| Damon:

Liber Secundus... G1j

2Damon "vult hereditariam profapiam in Sagis .

Capit. V I.

PM

[nr WD AERMU EN eL MNA É

nu

] M Lcd u- * 2 * T H

Dod&rina.

2 Orrilegij lues, fzpe in liberos ipfa parentum labefacta-tione,ac veluti contagione demanart ; dum fcilicet Ca-codemonum fuorum gratiam eo facto inire illi ftudét; Infinita enim , atque inexplebilis femperfuit Sathanz auiditas : fic, vt in quam familiam femel pedem intule-rit;inde nunquam , nifi egre retuliffe auditus fit.Et hoc quoque inter aliaindubitatum ,certumque inditium femper habitum eft contra; eos,qui fortilegij poftulati, ac delati funt: quod reperirenturijs edi-

ti parentibus,qui illius criminis antefuiffent damnati .Et hzreditatij criminis exempla quotidiana apparentin liberis , fi quidem Damon

rxcipue fatagit fuosindies numero cumulatiores,vt hábeat:que tes illi in procliui magis effe nequit, quàm fi eos, quos iai in poteftatez ;habet, ad liberorumtalem corruptelam adigat, & impellat . |

H z., Exmpla.

* -

A

* er TU IET RN n3 chi lad VNEWNO TU OTSWENEY TIE REMNESI T S VCI NIME MKMC
1 ^ disti or eo 3 di bM L LEM Rar i

qdI1É | Compendij eMaleficarum .

t

Exempla.

; Jung N Icolea Morelia , nondum puberem fe ad nocturnos demonum Serre 14. conuentusà patre fuiffe deductam faffa eft. Alia fuit, quz ;qua-Cal. Febr. uis nondum eius zxtatis effet, quz muliebris patienti legem poffet 1 |. 3587. accipere dicit tamen fe proculà matre ductam fuiffe in denfam fyl-uam, vbi lepidum adolefcentem nancifceretur , quem illico facilé re-periret, quod & ita vti predixerat , euenit,fed vr illum in amplexus admifit, fenfit illicofe illufam: viía eft enim fibié marmore fta-tuam aliquam compledi , adeo rigidus , & grauisincumbebar. : Vergauil Enricus, & Catharina parentes , Hennezelio filio fuccubam de-le mesfe derunt in vxorem. Eiquantum illi primo acceffu aduertere licuit, 1u1.1568 crinale, & veftes erantatri coloris, pedes equinis vngulis defor-mes:neceam tamen obid minus deperijt,fed ftatim concubitus vo- — * luptatem factorum omnium abiuratione auidiffim? depactus eft;ve-rum quafiin frigida oppletam fpecumimmififfet re impedita , atque imperfecta, pudens,ac dolens abijt. SCENE Dominicus Petronius, cum nondum annum duodecimum ztatis vie menfe fuz attigiffet , itidem ad nefarios illos coetus à matre, vt vxorem du-Od, Cereteft perductus: nam & illi matrimonia frequentariaiunt.Coleta 1586, pifcatrix,acaliz multz: imó Bertrandaton(trix, & Synchen May re-tulerunt fe interfuiffeeiufimodi nuptijs, cum forré de nocteibifie-^ rent;ac pro folito munuf(culo fatis fuiffe vocatis nuptijsin anum proe noore fufflare. | — mupe f. Dominica Falluzea, cumiuncosreligandz viti vnà cum matre di . cundii mo üellerét,ac humiiacentesfe,vt fit àlabore recrearent , ccepit poftali-seriwn | quos fermonesillam mater monere;nead vllius reiafpectum formni-grid. 1d... daret, i qua fe forté iufolentioroftendiffet,nihilenim ab ea futurum 180.2587 periculi, accum hzc dixiffet, momentoaftiriffebumana forma ali-quid, quod afpiciétibus appareret calceario homini fimile,eratenim accinctus ventralifparfim picecontaminato,à quo tendem cum effet .jneius verba iureiurando adacta, ac in nonz militie fignuminiecto jn frontem vngue nota:a tandem eftcompreffa,ipía vidente matre, quas & viciffim fe illi taprandam prebuit przfente fe filia, inde iun-éti manibusin orbem aliquandiu tripudiauete, tandem accepta, vt videbatur pecunia ( nam pauló po(tretracta puluis effe cozpit) dila-» Pfoinaurasincuboadínadifceffere. — | | vileai FrancifcaHacquatt, vix annorum feptemfliamloannamnnomi- — : lonam a» 0€» üt fe a Dzemonis moleftialiberaret , demoni addixerat ; idque n 15 81. intet alia: admiffa quzfitor forté. indicauerat. A Cum & eirei copfentens effet filia teftimonium , fidemque pra. TON teiea

Liber Secundus 117

mam facerentea , que ipfa de noCturnis , quibus fe intet-
fuiffe dicebat Sagarum conuentibuscerta;'ac propria afferebat, cepit
& omnium opinione eiufdemcriminis cum matre manifefta teneri .
Sed quia indigua etas videbatur, in quam legeageretut ( nam nec vl
lum malum adhuc venenum feciffe inueniebatur) loci domina rece-
pitcreaturam apud fe, vt ab infandailla confuetudine,quàm fanctif-
fimis fieri poffet inftitutis abdüceretur .Ergo füpplicio affecta matre,
fic apud Matronam quandam feruatam, ac monitam per aliquod té-
pus habuit, vt refipuiffe , ac priftinam libertatem , excufo Dzmonis
iugo recuperaffe omnibus videretur. Sed malum,cumnodte quadam
inter ancillas media fuo more decumberet , füblimem illam demon
rapuit,quaf(i fecum ablaturus,fecillerQue, vt creditum eft, nifi ab an-
cillisallatum effecimpedimentum,inuocato fzpius nomine Iefu . Sic
diftu:batus predam inter tabulati tigna predictam, ac pendentem,
reliquit; &abijt,necid commentum fuit Ancillarum vanum in vul-
gus rumorem fpargere geftientium,fed ipfa totius viciniz,quz ad il-
larum clamorem accurtit,oculis rescognita;ac perfpecta. Tum in fi-
lia ftupor,acconferuatio miferabilis , inedia , filentium, vigiliz que
octo dietum;ac noctium perpetuus fatis indicio fuere , nihil horü pet
fraudem, & malitiam affitum,excogitatumque fuiffe, nam vltrafe- —
primum diem incolumi vita non poffe perferri famem auctoreft Pli. Hif. natá
nius,quód (iad vndecimum trahi aliquando contigit, quema dmodá "^ ^5.
& is annotauit, id, vti quomodo narratum eft, prater naturam euenif eap. vis.
fe fatendum eft. 4BrtooLtk
Meminit Remigiuslegiffe fein itiufmodi reorum quzftionibus, Lib.2.c.2;
qui faterenturfe in extrémis vaguibus venenum habuiffe abfcondi- T
tum,quod à parentibusaccepiffent , eiufque affricatione inter collu-
dendum zquales fzpe infecifTe;ac neca(fe. » a
Vnum nunc fuppetit , quodille lococitato defcribit , de nondum $ee, 2;
feptenni infante Laurentio Arfelaienfi,quem non modo conftitit,ex cal. Ius.
áp(ius etiam differtis verbis , ad nefarios demonum conuentus à pa. 4mv.15 9i
rentibus fuiffe deductum, vbi vertendoveru , affandifQue
carnibus minifter adhibitus fuerat , fed & ab in-
- gerente Magiftellofe,quifibi Verdlos ; —
li nomen fecerat , venenum
, non: femel acce-
i. 600 im apifítas
quo eorum;qui vel leuiffimam exhibuiffent mo-
leftiam, iumenta deinde necaffet , vti
'«uentusipfe comprobauetat.

H 3 Baga-

mua eu [ca

118 C mpendii AMaleficarum.

Sagarum diuer[i in genus bumanum modi vitditla. Capit. LL T

RUOTE T

MSS PN Zu.

ei

a MARS 3808 CYBER V EN D Ast NC RC NE RLV m

Doctrina...

(et D. renon eft;quód paffim formidabiles funt;qui fortile-a gi) (uüfpecti habentur:quamuisenim non eft illis infini ; ta,quibus volubpt,nocendi poteftas , vtiin Sarrz mari» torum percuffore Afmodeo innotuit : quoniam tamen em * noftranos;(ic volente Deo, peccataillorum iniurijsfc-pe obnoxios reddunt ; & nemo eft adéó integer vitz,fcelerisque pue rus,qué admi alicuiusconfcientia non ftimulet acterreat: nemo in. colenda religione tam attentus,& diliges eft,cui przcipitantibus for-té ne2otijs non accidat, eas preces, votad; omittere , quibusfe in Dei przfidium,actutelam quotidie commendare folet , nóiniuria metus ille fecuritfimum quemq, tentat , atque afficit. Tut quotidiana eius rei experientia fatis eft documento, quam non leue ab ea te périculü pleranque nobis impendeat. Siquidem ;non folum inopinantes, ac fzpe dormientes de noGte venenis fuis aggrediuntur; fed etiam vigi-; —..., lantibus fic tcuuntinfidias,vt humano Confilio, ac prouidentia vix vitari poffe videantur. Extant quidem variz de his in alijs huius li-b'i partibus narrationes,que lectori in hoc abundé fatisfacere queat, verum quoniam fe denuo hic ingetunt , & non omninoeinitcunda ,,

ingra-

**

CENNNEAQEU UI MINES

Liler Secundus. II»

ingrataque futura eft eorum commemoratio;non pigebit, & fequen tia paulo copiofius illis afcribere.

Exempla.

'"- X orem admodum adolefcentem duxerat virfenex ,ianus Ca« ftri Baffumpetrani tum fortécuftos, & alterius, cum qua ante; nuptias ftapri confuetudinem habuerar,etiamnum vxorem attrecta-bat: dolensigitur illam Mecam fibi przferri,necztatis flore,nec for-mz.liberalitate vlla ex parte conferrendam: vicinz mulieri ( vt fit) zgritudinem füam aperit,confiliumque;fi quod haber,fibi fuper ea;

re dari poftulat. Iubet vicina,;Laire vocata,eam bono effe animo, ha-

bereenim fein promptu,quodilli maloadhibeat remedium , herbu-lamque ex hortolectam illi porrigit, ex qua fi ius marito condiat , il-lico miffutn facturus fit peregrinum illum amorem. Conditin proxi-mam cenam,atque apponit,eum exillo primum capitis grauedo, de-inde f(omnusarctior complectitur, quo poftridie randem folutus,adé piam fibivirilitatem omnem, non fine pudorereperit , narrat tamen vxoriinfortunium;, quod alioquiillà diutius celare non poterat, quae fe (aaimprudentia, acleuitate deceptam videns ; quód cum partem alteri inuidet, totoipfa excidiffet:tem omnem marito, vt incepta,per fectaque fuerat , aperit , erratique veniam petit ,huiusin eum amo« rem, quoillum fummo profequebatur caufam reijciens,ignofcit fa-cile maritus, qui fciret feadid malum, perlafciniam, ac libidinem, occafionem primum obtuliffe;locique Dinaftz ( huic Francifco à Baf fumpetra nomen fuit ) eius patri ordine omnia exponit: Is igitur óffi-cij (ui effe ducens,G& homini, quem habebat in famulatu Sattam , te-

&amque valetudinem curare, & fcelus adeó indignum,dignis in mu.

liere venefica peenisanimaduertere: accerfitam,ac ministerritam a-deo adegit, vt quibus fic perfortilegium fraudaffe videbatur homi-nem,ea illico illi reftituturam fe reciperet,quod & fecit alia qnadam herba, quam deguftaret , illi data . Sicque ipfa fiio indicio comper-ta,ac deprehenía, flammis non multo poft meritum dedit fuppliciü. Ex quoconftat liquidó nihil quidquam veri ineffeibi,fed vbique fal-li,ac decipi infpicientiutm oculos,fic refett Remig.lib.2. cap. 5. Idem. Batbellina Rayel;Ioannem Ludouicum maximo profeque-. batur odio, & ideo huic primum traijcienti rium quendam , ac ad molendinumproperanti , adnitente Dzmone , tritici faccum vehicu loexcuffit grandem,tum eius equis füperipniecitnonnihil pulueris, à magiftello fuo medicati,quo fa&tum eft,vtex illis duo é veftigio mo-rerentur, reliqui morbo copfliQtati, languorem ip multos diestralie-

rent. deinde non multo poft felem mentita,atque hochabitueius do

mum no&u ingre(fa, eodem paluere bimum d uerum lethali-| | 4 ter

MER n gom

120 (ompendij Maleficarum. ter infecit, tandem & medicatum pyrum in via , quamis Gerbeuil-leum contendensiniturus erat, depofuit; quafi id? viatoris pera forté excidiffet,quo isimprudenter fublato, & guftaro , (tatim graui mor-bo correptus,vix prz dolore domum pedes fe referre potuit ; hzcás fingula Dzmonem vtieuenerunt,non folum pradixiffe,(ed etiam il-lud deponendoin viam pyroconfiliumeius proprium fuiffe.

Due | Catharine Merenfis inimicitias, & odium in fe concitauerat Lolla prid. non, Gelea; hanc obidilla impendio vlcifci capiebat, fed qua rationeid. Septemb, faciens noxzfüfpicionemeffügeret,non videbat , q» fuas infidias (ci-

15 87. tet ab ea diligenter ob(eruari,reperit igitur viam Deemon,quaidtu-

to exequeretur;ac monuir,vt poftridie cum à fornacibus Salinz, que Dufz omnium quashabet lotharingia celeberrima eft vnà candentes carbones fitellis fuis promere domüreferrent,przfto ade(let,cü Lol le fua ceu tutbine deijceretur, ac in eiusos propere halitum faum efflaret,fic enim futurum, vr partum füuumante tempus;atque in ma-ximis doloribus eijceret ; quod vti verbis praeceperat, ita re ipfa eft confequutum;namdq; ad fignum deturbatz fitellz à Demone perfla-ta Lolla imputo Catharinz fpiritu, veftigio in vehementiffimos pat tus dolores incidit,vixq; domum fatis mature peruenire potuit ..

Menfa : Condei;lIana Granfanctua ferajiam nocte nens ad lucernam fola, 141.1582, &nimo voluebat,quomodo de Baibara gratiofa, à qua paffa eratiniu.

riam, poenas exigeret: przfto fuit demon felisfpecie confpicuus , au-thorq; fuit, vt limacisteftamin puluerem cóminueret, eoq; illius ve-ftem confpergeret: amplexata hocconfilium obferuauit ficuti cómo-dé id explicare peffet,neclongiusillam remorata eftoccafio, nam re pertam Batbaram obícuro ftabuloin pecudum przfepia paleas come portantem , vnacum pecudibus, quz ibi erant illo puluere füffudit ,. fuitd; is protinusomnibusad vnum lethalis.

Eopoftea minus noxié vfa etin plectenda filia Antonij Gibofi; na cum itidemillo eam abundé afperfiffert membra eius, leuitantü mor-bo debilitauit,ac cum aliquot poft dies fanandi animoillam eodem. refper(iffet, à morbo recreauit.

'e | dnquo,bocaduertendi eft; pharmacis,quibus fic vtütur,nG effe in-

NS ; fitamaliquá vim certá.vel necádi, vel fanandi , neq; eadem res ad tà 9czr)

repognantiz fimul efficax effe poteft, fed ea 01a Dzemoné jp fua pote-125,

ftate latentet moliri;atq; efficere, fatis; illi effe, (8 Sage operi manus
trn admoueant;quo fe noxe,maleficijá; confcias reddát ac participes.
Ph | AlxieBelhoriz frequenteserantrixe cum marito, vt fieti folet ,
de ad a, Vbi quotidiana e& Domi inopia;atq; ege(tas, resq; in tantum odium.
quas. 17. peruenerat,vtia non voluntate.fed difficultate vlcifcendi tantü tene
.£al. Febr, tetur. Hocad fe demon recipitfacere,fi fe dignü iudicaret, qué de ea
1587. reobfecraret: adhibentur preces , q dimiffis verbis voluit : prouinciá.
fu(cipit: forte eo die; qui dies erat pridie Natalis Chrifti Hun i no-
; ti;

Za Sa C EO

UTENEIME UM Yo. 9 RTT

Liber Secundus. 12Y

ftri, mifer maritus in viciná vrb£ erat profe&tus, vt ibi emeret, q vfui effe folent familia illis diebus folemnibus; ac fera iá nocte domü redi bat. Huncin itinere violenter correptü,ac verberibus acceptü demo femiuiuü deiecirin criptá Donalibariz (fic enim appellabatur) ac ad boná eius vxoréaduolàs,ei,q àfegefta:erant nunciauit: quibus audi-tis;in viam fe dat confeftim,ui vt officiofam,fe de hoceius reditu ftu-dio,accurze demóftraret,tü maxime, vtipfa oculis fuis videret, quam adeó pridé «1o fuo concupiueratilliüs miferià , ac calamitate: ac tan dé iacente, & lamétabiliter infortuniü fuum conquerenté nacta; Heu mi vir,ait,conabar tibi obuia , quz te fciré ruri adeó multa|nocte re-dire.fed quid hoc fibi vult? g te fichumi proftratü,ac dolente video? edocta igitur, qp iam ipfa fciebat,illàfubleuauit , ac qp potuit humero adminiculata domüreduxit , vbi ex plagarü intolerabili doloreilla ipfa nocte interijt. Poftridie inclamata vicinia eius cadauer, vt erat czcis,ac liuentibusictibus fauci , nudüexponit, narratq; vti pridie ficariorum manibuselapfus,eo habitu domum fe inuehensanhelans retuliffet,quod apud omnesfacilé fidem obtinuit, nam neque ea «ta-te,acforma erat,vt mzchosintroduxiffe putaretur. ;

Odilla Boncuriana dixit,moris effe Sortilegis, quiin facinore de- Haraew-prehenditiment,venenatum pulueté ibi diffeminare , qua viá factu- 7/4:18.ea. ros patant,quibus calamitatis aliquid ftruunt,ac moliuntur,cui con- l4". uenitillud Rofz Gerardinz. 1 ;,88.quz Stephanum Obertum popu- 13e larem fuum in morbum lethalem conieciffe faffa eft, cum eius limen tali puluere antelucanis horis confperfiffer.

Iacobus quoque Agathius eam tollendz vxoris Hilari; à Banno Zaberj.9. longé commodiffimam viam fe à Dzmone edo&um fuiffe memo. cal Appii. rauit . 1588. —

I(abella Pardea: Martha Mergelatia nunquàm fe fruftra eam, — SPinals contra quemquàm tentaffe, przfertim fihocà Demonefuo iuffz ef- !Máorapid fent facere . | being:

Francifca Perina,pyra aliquot,qua ex arbore vicini ( Riberianoei he. po nomen erat) deciderant,tranfieps fuftulerat, propter quod ea durius ,,; rog , vapulauit,id ergo ipfa dolens, acaliqua retione vlcifci cupiens, non 1558. longé abijt,quin demon explendi defiderij occafionem aliquam ape ritet , ea verófuititer , quo Riberianus fummo maneadoperasfuas contendere folebat, herbula, quam tumilli tradidit , vt infterneret, quod cum feciffet;ac illeinfidiaram ignatus locum eum effet fuper-greffus;illico in eum morbum incidit , qui vitam illi non multo poft cruciabiliterabrumperet.

Barbelina Rayel fe contra Francifcum Tibicinem (cuius vicini non pridem commigrauerat) id adhibuiffe,ac cum pofticü per quod pecus adaquabat puluere virulento contaminaffet , poftridie ex eius equabus tres effe ad pracfepe repertas exanimes, atque fupinas.

Baer s uos ; Dc p RE Claudius

1586.

1586. Dufe pri di.non, Se ptemb,

Sexe
quint. id?
Octobr.

1587.

Cofture
al caftvit
falinit m2
fe Aprili
1582.

Buxerif
ad querci
3. Calend.
Marti .
1589.

i22 (ompendij Maleficarum . : "Claudius Morelius , cum pro foribus Vuolfangi Hadouuillei afft^. nis fuiid feciffet, ac eo loci forte iter haberet eiusfilia,confeftim con-tracto morbo ex eo non multo poft miferrime interijtiillac etiam iter habens ctus ftegic..

Catharina Metenfis, acerbe ferens Pi(toris cuiufdam repul(am , à quo mutuum panem rogauerat , & vthancrependeret gratiam , dz-monis fui imploratauxiliü : aftat is motnento pro fuo more diligens, atq; officiofus ad quamcunq; vindicte occafionem, atq; ea gratia illi hetbas fuegerit conuolutas papiro, monens vt eo loco illas difperge* ret, vbi frequentior is,eiufq; familia effet , nec mora acceptas effudit in porticum , perquam neceffarius in vicum eratregteffus , cui. dum infiftit Piftor,poftq; eum vxor, & liberi, omnes eodem morbo corre-ptinon priusconualefcüt, quam Saga mifericordia ducta à demone impetraffet,ex ea valetudine vt emergerent, atq; in id herbas denuo accepit , quasclam eorum fuübmiffit cubili , ficuti facere edocta fue-rat,ficque confirinata à morbo valetudine , ad priftinam fanitatem, omnes rediere. eprelas

Drigeus,& Odilla,cumin eius pagi, vbi domicilium habebanr,col latione ,indi&tioned; ab exactoribus przter modum ( vt ipfi reputa-bant) effent cenfiti,atq; eam iniuriam infigni aliquo damno coerce-re,ac vindicare cuperent,non defuit,qui pro ea offenfione gratü, con ueniensque confilium afferret; demon: Tale autem id fuit, vt ibi quá latiffime venenum fpargerent, vbi eius pagi pecus frequentius pabu-larifolebat,quod vt magis efferilliin promptu,indicauit pofie confi-ciex primis quibufque;quife offerrent vermiculis , vbi effent fatis ad difpergendumattriti,& comminuti , hocigitur cum feciffent , intra dies paucos periere in eo pago pecudescentum quinquaginte(vt Dri geus dixit) vel centum & fexaginta( vt Odilla) diuerfi enim interro-gati,in ceteris preterquàm in numero conuenerunt.

Ioanna Foirelia,cum à fe medicatam offam vniuerfa vicini familia deguftaffet, ei tamen foli interitum attulit quemipfaanimo ad cz-dem deftinauerat. :

Hubertula Buxeriana , huiciniqué iniurius fuerat é municipibus quidam,eumque abunde vltura iam fibi videbatur, fi vaccas quinq; quarum prouentu fe,familiamq; fuam fu(tentabat , veneno tolleret : periculum tamen erat, nein facinore deprehenderetur , fi fua manu illudipfa patratet fingulas medicata virga contingens,quem morem in alijs fuis veneficijs tenere folebat. I(toigitur metu, vt eam libera-ret eius Magiftellus,monet,vt antelucanis horis pafcua , ad que fre-quentior pecoriserat appulfus , venenato , quem à fe anteacceperat puluere,confpergeret,reftare quidem primum illam,ac vereti , ne ea lues ad vniuer(üm pecus petueniret, cui tamen volebat parcere,prae-terquam illius vaccis, quem vnum tali infortunio mulctatum E pie-

at;

P AN

os Labés Setundeses: 123

bat; recepit Dzmon intraeum quinq; vaccatum numerum futurafn omnem noxam,idqQue euentustandem comprobauit;nam fole ille ex omnibus perietunt,autin morbum inciderunt. D — -"[ana Armacuriana ; ea fpicarum fafciculos tres?ex agto vicini fub- Labor traxerat;atq; in Alexiz Cabufie proximum hortuin;quód isoccultá- c; p^

do furto maximéeffer opportunus,depofüerat.fed nonita clam;quin 4:85,"

& Cabufia fortétum in femotaaliquahorti parteopus facientead- ^ —

uerteret , que cum ; vceft mulierum ingenium, vicinis , quód vide-«

rat palam feciffer , atqueex eoIananon modo maléaudiret , fed e.

tiam in difcrimemaliquod veniret (nam furti posna; etiam olerisex

hortoalieno fubduc&ti eft fuftium in Lotharingia) dici néquit quan-

taira;atq; indigaationein illam exarferit, vt quz poft hzc non ceffa-

uerit omnes vias,rationesá; exquirere , quó tam infignem iniuriam.

prolibidine tandemexequeretur. Ergoardentiushociníolutionez meditátem,dzmonille;cuifefe addixerateam aggreditur, increpate

Queignauiam , quz hancin animo fuo zgritudinem paffa effet tàdiu

refidere,eum paratum fe, atque obfequentem ad quamcunque vindi

Cz occáfionem,toties effet experta;affentiretur modo,aur prouincia / demandaret,fic enim ;'nonlongiusinultumiri eam linguz petulan-tam; nec mora , vtfeid dixic lana cupere, aduolatfedulusille mini-

fterad Alexiam ( iumenta tumforréea cuftodiebat in pafcuis, atque

ex eis vnum,quod in proximas fegetes euaferat, ad armentum tepta-

batrreducere ) rütbinecorrepram impingitin humum tanta vi , vt illi

crus frangeret,de cetero d; relinqueret adeó ex eocafu attonitam ; v domurn (emiuiuam referre oporteret. : : |

Sequituraliud exemplum de Bernardo quodamBloquatio; quem — Masez

cum [ana à Bànno opus in quodam rure faciens cum bigis prete 3. nonas.

euntem, ac forte argenroratum, vbi mercesaliquot compararet; pro: 14/1585. m perantem animaduertiffet, memor pridem acceptarum,& adhuc ta-

men inultarum iniuriarum,deuotione,acexecratione fua infortuniü illipeperit. Nam vixadhuc imprecari casperat , cum illeé curru in

quo fedebat przcepstanta vi deiectusett, vtillicoexanimatusfit, in-

tegro nihilominustóto corpore,nec vel vulnere vllo faucio;vel lino-

re decolorato,vel tümore inequali;vel denique laxato;intorto;aut vl

lafui parte lafo,vtilli interclufam animá, interceptosd; omnes vno momento fpiritusfuiffeà Demonecredibile fit, cui rei idem, ne quis

putet à fola Sagzillius confeffione,e(fe medicatam,fciat;& ei in om- E nibusconfentientem fuiffe loannis Aurigz ;:quiinilla profectione, Bloquatio operam fuam locauerat;affirmatione, vel mulcisante die-bus,quamà Sagá cognofceretur;in vulgusfpatíam , acq; indicatam , praterquam quód necisilliusnoua, atque in audita ratio argumen-tum deditallatz ab infolentiorealiqua vi, ac potefgate infortum].

Nanceij, quedam Malefica , cui Afinariz nomen vulgusfecerat , 1 t oftiatim

26 MN : 5 : M
NM or à ls M Xm. ME
WE NETTO OB TET Wee t 3S C TURNS Pasce OUR OI e

14 Compendij Male«ficarum .

oftiatim ftipem expoftulare folebat,eiusd; ztas, ac incommoda vales tudo , (iciam mifericordiam potentiorum erga illam concitauerat,vt ab íjsceu in demenfum aliquid quotidie acciperet, qd fatis vitz haud egi tolerandz effe poffet. Cum igiturfuo moreftansad proprz-fidisforeseam fibi dari importuaius peteret , acti inaufpicato egre-

; diés maior natu eius filius iuffiffet ia aliam horam, vt facefferet,quód

tancforté domefticis non effet erogandi otium , hocilla indigne fe-rens,quod promptum habentin ore Sagz omnes; illi eft imprecata: nec mora, quafi pedemiin (ilicem is impegiffet,cafu adeó violéco pro-cubuit,vt prz dolore domurn fe &tatim referrecogeretut,vbi omneurt rem dome£ticis,quo pacto accidiffet ordine enarrans, hoc adiecit, ab imprudentia fua , aut inconfulto greffu non e(fe partum fibiillud in-fottunium,fed à maiore vi aliqua,quz fe à tergo perculiffet, nihilque iam dubitare quin ex eo membrum fractutus fuerit , nifi cadéti Deus opemtulif(fetjnam & ei aiebat,me fignocrucis muniens primo mane fuppliciter commendaueram ; nihilo magistamen pofthzc quieuit Malefica nam cum indignabundus Demon quód fic fruftra tentaue rat ei renuaciaffet, multo vehementius illum rogare,ac obreftari cce» pit'Adolefcentem ; vt pergeret quouis modo perdere , quod quidem Wlifacilé erat facere,;(i imparatum ab eo matutinarum precationum, crucisd; munimine aliquando adoriretur: hoc fiquidem impedimen tum fuperioribusconatibus ip(e demon caufatus fuerat .Euenitigi-tur non multis poft diebus, vtisadolefcens € Ceenaculi feneftra bra-

chium ptoferens,pendentes? proximo muro pafferculos nido detra-.

&uzus fablimisà tergo tolleretur. perque eam fene(tram preceps ta toimpetudeijceretut,vt pro mortuó demü referetut, vbi taiien poft aliquothoras factus vtcunque fui compos; patrem etiam lachrymis,

lamentisd; deditum iuxta fe intuens: noli,inquit. Pater mi quidqu&.

mihi ob iftud faccenfere infortunium , namcerté procul hicculpa à me eft omnis,fed extrufit me foras etiam renitétem nefcio qiud à tet-goimminens,fuper inducta etiam re grauiori aliqua, quo vehemen-tius deprimerer,;ac deijcerer; & cefte iuxra illumiacenté, ac proftra. tum repertum fueratlignum ex (true, que in fuperiorechorreo ad v-fum familiz congefta fuerat; atque hzcconftantiffime perftans dice-re aliquot poft dies vita functus eft: Acciditetiam inrra paucos alios, vt Afinariailla tum ex Aliarum Maleficarum indicijs,tum ex diutur-na,qualaborauerat fortilegi) füfpicione;ac diligéti (aper ea reinqui-fitionein vincula conijceretur quam ex elogijs.teftium interrogauit Remigius;quirefert hanchiftoriam, tan demd; rationibus;ac fine v1-latotmentorum vieo adegit, vt fua fecusadmiffa omnia ingenue fa-teretarjinrer quz, & hoc fait , quód totidem , quibus puerille verbis magna confidentia recitauit. Nam ftatim,ac patratum fueératà d:emo nefacinus;isad eam in macelli vicinia tam commorátem aduolaue-f&t,

fied Dem. Lo cue Y PU RN NR A4 qe kr ME

VR ZR

dir cmd RR t Cam ai Merc Dei

Liber Secundus ..... - 12 f

fat,ac rem omne , vti gefta erar, enarrauerat;perrexitd; hzc illaeffe-uerare,dum mors;fubijciente flammas carnifice,ipfam occupauit.

Ruftici quidam , quorum vous luxuriantes ex arboreramos am-putans,alius tundeudas fruges ex horreo in aream deijciens; in fun-mo aliuscurru foenum concinnens , ac adaptans , nihil etiam temere periclitantes, detrufi tamen,ac compacti funt in terram adeó viclen-ter, vt feminecesinde efferri oporteret,nullo qui rmpuliffet;ac detur-baffet vllibi apparente. ;

Pyrus eratin deuio nemore , é quoIoannes Rotarius fibi fru&tus pridem deftinauerat legere, nec putabattatn abdiroloco atq; obfcu-roà quoquá animaduerti poffe,qui bolum hunc illi é faucibus eripe-ret;notata nihilominus eft & ea arbor à Defidetio Saleto eiustribuli; qui prior occupans pyra decerpere,atq; in ipfo facto deprehenfus,nó longéabijt quin Rotario prereptz preda poenas daret; fiquidem fa-cile fit, quódiftiufinodi hominü monftris doleat, quodq; ad vindicta accendat. Ergo,vtilli confueto ia alijs more diras eft imprecatus, tur bine fübitoinuolutus,acin terram deiectus, crure altero fic eft debi-litatus, vtfeloco prius mouere non poffet, quam accurrentes ad eius clamorem,quiin nemore porcorü greges cuítodiebant,fubnixi, atq; -adminiculati,domum eum reducerent, nec adhuc vulnus coaluerat, cum Rotariusifta primum fpontanea fua confeffione patefecit .

Huiusgeneris eft & hoc de Apra Hofelotia:ea filium habebat in f» fubus: famulatu Ioannis Halecuriani , in hunc herus fzuitiam adhibuerat £s. D. ob furtum , cuius illum prz ceteris, qui erant in familia affimulabat: £p. «d id dolensmater accupiens vlcifci , occafionem fedulo captabat, quo Tulium, id faceret, accum aliquandois iumenta e pafcuis domum reduceret, vada etque horum vni otiofus infideret,accedensilla vnà cum fuo Dacmo- nis ne,fuübducta tamen omnium oculis, collumequo tumcommodé de- ' '' preffit,vt perid dilapfus fefor,atq;in humum depulfus,crus perfrin: geret,quod & adhuc ex eo lapfu claudum,diftortumque appaiebat, cum is Venefica teftis committebatur. ;

Claudiz Fellez Maielaienficum vicina muliere rixz frequentes r555cn fuerant , vti fepe vicinitas inter xquales parere (oletiutgandi occa- sie 7. fionem , ac procliuitatem , pridemque fecum illa cogitauerat , idw: Maff. quemadmodum vicinam latenti aliquo vlcifceretur infortunio , id 1588. enimclam erat faciendum quod populares omnes, fi quid fibi dete-riusaccidiffet ,id fadum in Felleamillicoreijcerent. Initur de hoc cum Dazimone confilium , placet eam (uo moreopus ruri facere , in-terea,dum isin vrbe partes fuasexequitur, ne qua eius quod accipie- -

- batur facti,fi domi fuiffet fufpicio eam attiageret.Ecce veró vicinarü
zdiü occlufis , obferati(q; foribusauditurintus miferabiliter eiulás
puer,qué mater abiensfolum domireliquerat. Accurrere,qui audies
bant omnes;acfores propere effitiagere, vi(uri quidnà illi cótigiffet ,
quo

126 (ompendij Maleficarum.
«quo clamores tantos ederet : repetiere illum prunis candentibus vn?
dequaque coopertum,;atque obrutum: excuflere citiffim?, tum cunis
detraxere , vt quantum poffent feruarent incolumem, fed iam ani-
gmem agébat;acinter ipfas illorum manus moriebatur. Peruagatur
igitur rumor Fellez haud dubié hoc effe incasptum , quz fimili dam-
no plures aliosante mulctaffet , dicebatur . Ia illam idcirco!de hoc ,
alijsd; facinoribus,quorum pridem infimulabatur difquifiti ones fie-
xi coeperunt, actandem eó res redire vifa eft,vt inzenué id crimen vti
fuum agnofceret,G& ampleGteretur , fingula quemadmodum effent à
Dzmone fuo rogatu patrata, enarrans; maximéq; illud de candenti-
;bus catbonibus , quosisin proximo foco fub cinere repertos bacillo
extraxerat,ac mifelli infantis cunisfuperiniecerat. -
Pang. Ruftico cuidam nomen fuit Mauleticeo ; huic caftrum ad Mofel-
/ 3584. 13. lam fumma luce properanti, vcéladtis prouentu pecuniz aliquid
«al. Ian, exhauriret,in fumptus rei familiaris: violenter turbo , reliquo aere;
alioqui placidiffimo,omnem fpiritum fic intercepit, vt diu vitz du-
;bius, acincertusiaceret . 'Hancilli perniciem perDemonem faum
paraueratFrancifcusFelleus,quo animumfüum multis iniurijs exul
«ceratum expleret , vti ipfe fponte , acfola admiffi penitentia ductus
poft agnouit. un
4, ColetaPifcattix abfens ClaudiumTaquiminum Municipem fuum
isi alterius oculi clade mulctauit,cum de ea re mandatü demoni fuo de-
"s Sant diffet , vti ipfa apud quzftorem de fortilegio refpondens fincere eft
355; —Confeffa.. Cuius reifidem etiam adauxit quod idem laquiminus poft
| rétulit, vulnus illud oculi fibi inflictum , quafi áb impingente, ac de-
amiffo per vim ramo,cum tamen hinc inded; arbores nulle vel multis
paffibus ftatent,obidque iam tum fuiffe fufpicionem arte aliqua ma-
]a id damni illi datum fuiffe. ; |
Iacobeta Vueher, cum,ait;multis de caufis perofus mihi effet Ru-
fticusquidam vnàiin ijf(dem edibus mecum habitans, nec viderem
qua rationecitra deprehenfionis periculum vlcifci poffem (erat enim
- jsacer,ac diligens mei óbferuator) tandem viam reperi , qua id face-
rem ; nam efflagitante me, Damonin eiusgenu, dum inter dumeta
opus aliquod faciens verfaretur , (pinam vehementius incuffit,
vnde integrum trimeftre faucius , non prius conualuit y
quàm ego miferta tam diuturnum dolorem , rurfus
illià Dzmone curationem impetro , qui eam
obiter , dum aliquot poft diesin! inte-
riore filua lignaturinfufo in vule
nus vnguine ftatim, :
.conualuit . |

De

à

. ZXiler Secundus, | dli

De thorlis varijs a Demone illatis. — Cap. V III i

Docdrina. -

Lom

pun»,

» Cet VriceuN A, &Galenus;cum Hipvocrate negát vllos po^ | (INS. , morbos per Dzmones mortalibus inferri poffe , & hos c4. 6nfgs

ain 4.& Mattb.

b: Hor,
$4.in cap,
17.tnatt ej,
€ I. P. d.
1I $. «v. $2
d lib. 19.
decret. cas.
de re ne

'"g Mar. 9. q.i 7. Lut,

, 17 verfie,s

I4.
. hin Reg,
16.uerfic,
I4.15.0*
23. 4

1 Jib.z.de:
0CCIM. afe
miracal e,.
1. €? fa-

ere bpbhbi-

hu

a Lib. de
demonis
gnuefts-

£^. *16.

"Sprenger.
pr. mall.
g.1. 6. I2.

T^v

128 ('ompendi] Maleficarum.

extrinfecus aduenit corpus inhabitaturus,& morbosilli illatutus ; ff

morbi ex materia pendeant,monet internas caufas , fic melancolicos

morbosexcitat , quia principio mouet atram bilem , quz corporijn-

erat , & fuliginesin cerebrum , & internorum fenfuum cellulas pro-

pelli: adaugetatram bilem , admotis caufis exurentibus, vel deten-

co humore neexpurgetur. Epilepfiam , Paralyfim , & (imilesnoxas

affert, per fucci craffioris delationem,obturato vétriculo cerebri,vel obftrudis radicibus neruorum. Czcitatis Caufa eft vel furditatis ,

noxa excrementa ad aures, vel oculoscoacerüando. Scpe etiam ad odium amorem , ad aliasanimi perturbationes inducendas mouet imagines, vt inimaginationefirmiusiahereant. Adcorpoteas vetó affectiones excitandas,fpirituofam ex ipfo fanguine fubftantiam de-ligit, eam feparans , & expurgans à craffiriz materiz , deinde fpiriti-busiftis vtitur quafi proximo animz inftrumento,ad efficaci(fime, & velociffimé agendum, dico ex rebus venenofiffimis eum educere quandam quafi quintam effentiam , & ea inficere ipfos fpiritus vita-les, & fic eum malefico morbo imbuere , quod aduertit prudenter Cafalpinus,quód cum facit,zgré ars humana fatis celebria,& effica-cia remedia poteft , vel folet adhibere , quo enim hxc materia fübti-lior,& tenuior,hocquoqde ad lethum acrior, & efficacior, foletom-nem przuenire medellam. Qui veró morbi dependent ab externis tantum impedimentis nocumento, vel noxioafflatu , vt plurimum per fe operatur,vt quando inftrumenta imaleficij, vnc&iones, figna , defoffa, vel (imliaapudipfüm veneficium nullam vim naturalem ha-bent,fed funt pro fignis cantum, ad quz ex pacto Doemonoperetut ; quód docuit idem Andreas Czalpinus dicti operis cap. 17.

Exempla.

H Onefta quedam perfona, & vni ex fámiliaribus Archiducisma-ttimonio copulata in przfentia Notarij fecundum formam iu-ris depofuit. Cum tempore virginitatis fuz , cuidam ex Ciuibus fa-mularetur, accidit, vt vxorillius graui dolore capitis langueret , pro cuius cüra,cum quzdam mulier acceffiffet,vt (uis carminibus, & cer-tis praxis mitigare dolorem haberert,ego,inquit, eius practicam dili-geuter obferuabam , perfpexid; quód contra naturam aquz fufz in fcutellam quandam,ipfa aqua in ollam aliam defcendiffet;, cum alijs ceremonijs , confideranfq; quód ex illis dolorcapitisin Domina non mitigaretur , aliquantulum iudignata , hec verba in Maleficam pro-tuli,vos non facitis nifi fuperftitiofa,'& hoc propter commodum ve-ftrum. Tunc Malefica ftatim fubiunxit , an fim (uperftitiofa , vel ne, tertia die tu fcies,quod rei probauiceuentus. Nam tertia die mané, me fc dente ad füfüm apprehendit fubito cátus dolor corpus idee ac | ! inuafit

Liber Secundus. — 129 inuafit primointetiota , vt noti effet pats Corporis, in qua non pua-€&iones horribiles fentiretn , Secundo non aliter mihi videbatur, nifi quód continué igniti carbones capiti meo füperfunderentur.

Teértioin cute corporis à vertice, víque ad plantam pedis, non; füiffet fpatium acüs, vbinon fuiffet pu(tula fanie repleta, ficque in his doloribus eiulando, actantummodo mortem optando vfque; ad diem quartum téftiti. Tandem maritüs doming mez , vt ftabu-]um quoddam inttarem iniunxit , at ego paulatim incedendo, eo precedente , dumante oftium ftabuli eramus, ecce, inquit, pec-cia pannialbi fuper oftium ftabuli; & ego, video, tunciile ,quan-tum potes remoue , quiaforté imeliashabebis, tuncego qüantum; potuivnobrachio me adoftium tenente, cum altero pecciam ap-prehendi , aperiasinquit Dominus, &confidera diligenter ibi re-pofita , tunc vbipecciam folui plura ibi inclufa repeti , precipue au-tem grana quedam alba ad modum quo puftula* inerant corpori meo , femina quoque, & legumina , quorum fimilia, necedere pote-ram ,autintueri , cumoffibus ferpentum , & aliorum animalium; füm.intuita, & fic ftupefacta , dum inquirerem à Domino, quid nam agendum foret, iniunxit, vt inignem cuncta proijcerem; pro-ieci, & eccefubito non poft horz fpatium , aut quartale, fed in t0-mento,vt res ille in ignem fuerant proiectz, omnem fanitatem pri-ftinam reparaui.

Subditidem. Mulierquedam nupta & honefta acceffit , & iux« 1a iutisformam , vtfupra depofuit. Retro domum , inquit, habeo viridarium ,eft & illicontiguus hortus vicine mex , vndecum qua-dam dietranfitümfieriex hortovicinz ad viridarium meum ,non., abfque damrio perfpexiffem , ftans in oftio viridarij, & apud me ip-fam conquerendo tam de tranfitu , quàm de damno vicina fubito fuperuenit , & an füfpectam haberem inquifiuit , & egoterrita pro-pier malam eius famam , nihil aliud, nifi hec verba protuli ; gre(fus in graminibus damna demonftrant, tuncilla indignata, quía ad eius forté beneplacitum , me litigiofis verbiscum ea implicare nolebam , diíceffit cum murmure,& verba, quz protulit , licet audirem, intel-ligere non potui, poft paucos veró diesingensinfirmiras mihi fuper-uenit,cum doloribus ventris , & acutiffimis torfionibus à latere fini-ftro verfus dextrum , & vice verfa,qusfi duo gladij effent pectori in-fixi, & fic diu, no&uque clamoribus vicinos omnes alios inqnietaui j & confluentibus hincinde proconfolatione , accidit, vt Lurifigulus, prafatam vicinam,& Maleficam adulterino flagitio habens in Ama-fiam , fimili modo vifitationis gratia accedens , & infirmitati mezge compatiens, poft verba confolatoria abfceffit, fequenti tamen die feftiné redijc, &inter alia confolatoria fübiunxic, experimentum, : | TV E capiam,

fef cal-
£t libr. PTI
€efmogr.

Lf. (ormpendi j Maleficarum.

capiam, an ex maleficio uobis haec infirmitas contigerit ;. quàd fi fic repertum fuerit, fanitatem vobis recuperabo : accepto er--go plimbo liquefacto, & me in luto recumbente, plumbum, in fcutellam aqua plenam fuper corpus meum appodiando infu-dit, & vbi quedam imago, & figurz diuerfarum rerum ex plum-bo congelato apparuiffent, ecce ait , ex maleficio vobis heccontigit infirmitas , & fuper limen oftij domus, una pars malefici) con-tinetur , accedamus ergo , & illisamotismelius fentietis, ficque ma-ritus meuscum eo pariter ad tollendum maleficium accedunt, & Cementarius limen oftij eleuans marito dixit, vt manum in foueam, qua apparuerat,mitteret, & quacunque inueniiret, extraherer, quod & fecit, nam primo imaginem quandam ceream in longitudine | vnius palmi vndique perforatam, habenremque duas acus. exad-uerfo per lateraadmodum quo ipía pun&iones à finiftto latere, vf-que ad dextrum, & e conuerfo períenferat : extraxit demum pec-cias panniculorum diuerfas, & plurima tamgrana, quam femina, & offa continentes, ficque illis in ignem coniectis ego conualui , fed non extoto , nam licettorturz, & punctiones ceffaffent, appe-titufque comedendi redijffet ex integro , priftinz. tamen fanitati ufque in przfens minime fumre(tituta , vndehoc quzerebam , quod prittina fanitas non redibat , Refpon.funt, & alia in(trumenta alibi abícondita, quz inuenirenon valeo: & qualiter prima inftrumen-ta repofita cognouitfet, dum inquirerem , Refp.ex amore, quo ami-

cus amico reuelate folet, hec cognoui. Omnem füperat admirationem , quod narrat Cornelius Gemma; de quadam puella Louanienfi, quz vocabatu: Catharina Gualteti ; annorum quindecim , cuiuscurz ipfe praefuit anno 1 571. quz cum obtrufum à gentili, & coetanea libamenti fruftulum.comediffet in; morbi fimptomara incidit prorfus prodigiofa, quorum ipfe fpecta-tor quotidianus vidit illam eijcientem , tot, talia , & canta, vt ipfe» creditures non fuerit oculisalienis. Octauo morbi menfe, magno. niffu per pofticum eiecit Anguillam viuam , & perfe&am, magnitu-dine pollicis dieiti , longitudine fefquipedali , cui & fíquammz, & . oculi , & cauda vniuerfa , vt anguillis folet; triduo antequam foras erupit, auditum narrat bis tetvein vtero fonum, nón ipfi puelle mo-.do, fed & aftantibus quoque velutargutum , & tenuem ab angues productum,& cum egereret, manifefté puella retulit fe (enfife,quod primum exerto capite retraheret per pofticum;indecum impetu exis liret. Poftanguilla, quam mortuam exenteratamqQue fufpenderant loco fublimi ab animailibustuto, repente euanuit. Puella interim. ccepit euomereingentem humoris aquofi copiam humanolotio non abfimilem., fapotis abfurdi , durauit ea uomitio plufquam T

ban tA ecim

Liler Secundus. 4 Tu RO 1s

decim dies, (ineulis profecto diebus exonerans füpra libras viginti-«quatuor. Preterea vrinam interea reddebat quotidie bis , teruó co-piofam. Nullusin ventre tumor nulla in toto corpore inflatio exte-rius apparebat, & ipía puella potus, & cibi parciffimi erat,vixunum vini, autceruifiz , velalterius materiz (ciphum potitabat,eó venit hzc aquz exctete abundantia, vt fpatio duarum hebdomadarum fa ciléamas duas implere potuerit. Poft hancaquz copiam, ceperunt & pili confeftim exire per vomitum alui, copiofi(fimi numeto, digi-ti longitudine, fed longioresalij,alij breuiores, eiufmodi fané qua-lesannofiscanibus euelluntur, auCtaque eftindies ea pilorum qu&-titas, vt facilé pilas quamplures iuftz: magnitudinis implere potue-titzeiecithos omnes magno faftidio , & vomitus difficultate. Inte-riectis deindenonnullis diebus, fucceffere aliqui vomitus ; qui flo-cosingentes pilorumeijcerent cum materia purulenta inftar faniei, interdum fimili ftercori colüttibino, aut anferino, in qua colluuie , & fruftra lignorum , & inembranarum tenauia rudimenta, fedli-gnorum partesadeó viue , vtex caudicibus abfoletis defractisinz-qualiter comminutz portiones viderentur, vtiguis amplitudine alie, eliz craffitie, intus fungofz , forisobductz , vetu(tiore corticeni-gre. Paulópoft coepit alius vomitus niger, vt carbo, dixiffes attra-mentum verum , vel fepiz fuccum , immó carbonesminutiffime tri-tos , atque permixtos, fingulis diebus prodentes ad quantitatemli-brarum duarum , auttrium, fzpiffimé cum pilis tam copiofis , vt nuci iuglandi includi non poffent , omnibus albis, prolixis , & du-tioribus, quzcum per triduum ita duraffent , eiecit femel, & puri fanguinis tamquam é vena diffe&a libras duas , nulliusreialterius generis permixtas. À vomitu fanguinis turfüm fequutus eft ater, . &c fi antimonio trito tinctus fuiffet humor , omnino liquidus in-dies feré ad libras quinque , aut fex , atque hoc portentum feptitna-nam integram conftanti horarum lege , acfpacio perdurauit. Ce(fa-uit aliquandiu diuinis, humanifque remedijs adhibitis , interea pil-losadhuc, fed pauciores,gradatimque atriores cernebat, imó & bre uiores indies, vtcum prius ex flauo rubefcerent paulatim liuidi, ni-gri , tandem aterrimi, ac velut diffedti in fru(ta minutiffima per vo-mitum redderentur, quandocunque his, & virulentus humor , &, ! craffus , quandoque fimillimus limo. Circa Septembris medium, membranz frufta maiora, tamquam ventriculi partes euomuit, ha-bebonthzc fpeciem tunicz craffioris, carnofee, lentze, fractuque con-tumacis , quibus profecto, vt feetus Charoeidi , etiam venarum du-&tus inarati ramofa propagine fpectabantur , interdum medij palmi longitudine , hasaliz funt e veftigio fübfequutz tenuiores multo, fed penitus nigrz , venarum dumtaxat veftigia Mess metne i a rana

e LÀ

7132 (ongendij Maleficarum.

"branzalantoeidi on diffimiles. Poftremo venerunt & tertij 2e-neris tunicz , vaforum. prorfus expertes aliarum omnium tenuiffi-mz, vtlocum amni) retinerent, fed erat hisalia multz fubftan-tiz, atque figurz ratio, quam inagninis foetuum inuolucris, nata huic trenuitati aderat mira foliditas; figurarum ratio quouis miracu-Jo maior ; fragimenta illius varia , fed tria prz cxteris rara duorum; palmorum amplitudinem fuperabant ,intertexta Strijs profundis fi-ne epigraphis, qüz fefeà verticead bafim fectantes , mutuojcancel-losin rhombi fpeciem efformabant.. Non habeo, cui melíus confe-ram, quàm cumfenecta viperz, quàmquam nihil hactenusà me con fpectum fuit;cui poffet meritocomparari, (ed hocin eo przcipué ad-mirandum , quód fecundum longitudinis ductum, velut canalis qui-.dam profundiorappareret inculptus fibristranfuerfis , & raris ptor-fus; vtinafpera pulmonis arteria; Erat hzc regio penituscaua , &, ' circularis in vpiusmembranz fafiigio paulatim anguftior anguinica pitis ve&tigium reprefentans cum apophifi maftoeidi , feu proceffus mammillari, in alterius fine fenfim latefcens , nefcio quid ventrico-fum , & inzquale etiam bifutcato verticinon diffimile prafeferret. Vniuerfz partesinuicem coaptatz totius anguillz longirudinem,at-que craffitiem fatis luculenter exptefferant,illud autem tabernacu-lurg papillare viam fuiffe refpirationis exiftimo; perquam forté & Áolidis , & humidis ad fui nutricationem oeceffarijs vefcebatur.

^, Poftquam hafce membranas eiecit , fequuti (unt lapides fere in-

. numeri , quos vefperi (emper, ac (tata horarum periodo magnis cura

tempeftatibus , animique deliquijs eructabat : fortna fuit eiufmodi, .qua paffim in vetuftis edificiorum ruinis folet occurrere, lapides folidi, angulofi, inzquales, tum fpecie, tum magnitudine qua fubinde ad nucis iuglandis quantitatem acceffit, non abfque fuf-focationis manifefto difcrimine ; videbantur quandoque obredti calce, & coagmentati varié, vtabillis, qui parietibus detrahun-tur diftingui non poffent.

Semel me przfente quendam eiecit lapidem angulofum vix cum duplicis caftanez mole librandum , faxum illud magna fpirituscon tentione proiecit, vt & vomentem viderim manifefté, & in Iebe-tem fonirum cadétisaudierim,magno horrore, cum animi mei, tum turbz vndique circumfufz. E veftigio magnam quoque ligni por-tionem pollicis longitudine pariter , & craffitudine, fed minori dif-ficultatefecreuit ; erat hoc fatis porrofum ftaminibus re&is in-figne , cui $e commifsura quedam infighior velut per medium totius longitudinis excurrebat, interea tamen, , &j pili pet vi-ces, fed minores ordine pauciores, acnigriores , acceffit aliud, quod omnem excederet fidem , os enim triangularefolidum foris

ings

Liler Secundus... 133

intus cauutn ; ac fpongiofum reddidit , tale, vt planéconftaret effe fragmentumcruris bubuli , & puelle parens diceret fe tale vidiffe» pridiein fuis carnibus iufculentis, nec mora, fequenti diearticuli of-fei , tali, digitorum acies , rotulz variz fpeciei, & magnitudinis pro-dierunt, interdum tamen , & pili, & lapidesintermixti,atg; omnium poftremo vitri, atque zris portiuncula.Gemma meritocenfet horum mirabilium Dei permiffione demonem fuiffe miniftrum,qui caufis ta men naturalibus, ordine etiam feruato;quoad potuit , vfuseft..

Narrat Sprengerus de muliere Zabernenfi, quód Obftetrix quedá I» Mall. eo quód non faiífet vocata ad puerperium à puerpera, grauiter irata P?- 4.1.6

noc&tucum duabus alijs maleficis ad puerperam acceffit , & dixit ad

13.

vindictam fe aliquain eiusinteftina velleimmittere, quorum dolo- :

rem poft femeftre dumtaxat fentire inciperet, dixit , & ventrem eius manu tetigit, ad quem cótactum puerpere videbatur fibi extrahi in-teftina, & jsimmitti quedam, qua tum ocülis dignofcere nequibat , poftea fexto vix menfe finito,internorum vifcerum tortura ipfam fu-bitotam dira inuafit, vt nec( verba funt Sprengerij) diebus,nec no-Ctibusàclamoribus omnesinauietando abftinere poffet, & quia de-uotiffima Virginis, & Reginz mifericordiz extitit, in pane, & aqua fingulis fabbatinis diebusierunando , ideo & per ipfius fuffragia cre-didit feliberari, vnde , & quadam die vbi opus natura perficere vo-lebat,tuncomnis illa Àimmunditiaà corpore prorupit, & aduocas ma ritum cum filio dixit, funt ne resifte fantaftice ? nonne dixi, poft di-midium anni fpatium resiíta cognofcetur ? aut quis vidit vnquama Spinas; offa,fimul etiam ligna me comediffe? erant enim Spínz rofa-rum longitudine vnius palmicum alijs varijs rebus innumeris im-miffz. | Caftellum eft Sancti Symphotiani Lugdunenfis Ecclefie paucis ab stbe millibus diftans, vbi vir fidelis, & Religioforum fedulus fufce-ptor magnz conuerfationis pariter, & opinionis , Abbatem ad hofpi-tium fuum aliquando;,quafi vim faciendo pertraxit: huic Iuuencüla erat filia miferabili incommoditate laborans; egeratenim quedám mulier Venefica pernequitiam inuidig Socrus inducta, vt langore ta-befceret defperato;nec virifui prefentiam , nec afpectum vllatenus toleraret: Affectione muliebri genitrix perfuafa, vt Sathanas Satha-nam eijceret, famofum quendam maleficum accerfiuit:adfuit,explo-rauit,agnouit, & mulierculam afferens inferratam terit arborum. cortices, pocula verbis, G herbis infecta propinat , mordet etiam

Remis. lj,
3. et. d*,
babetur

in yita S.
Petvi Ta«
ventarij d
Gaufvide
cripta, —

Tom 3. Maij 8.

dentibus proprijs brachium miferz mulieris, res mira, resnona, C4. 23.

res hactenus inaudita, ab illo quidemlanguore conualuit, fed in-

terdum ex corde procedere fenuüens velut acus,cruciabatur atrociter

donec per morfuram brachij , quam nulla cicatrix obduxeraracus

educeret vis occulta: crudele remedium , fed huiufmodi congruebat: | I 3 authori,

KW PTT MEM A^

134 (ormpendi Maleficarum . ! authori,pluresin hunc modum, quam triginta per temporum ínter-

i ualla prodierant, quedam vt vulgo dicitur excapfetz quaedam ad-mittendisfilisidonea foramina premittrentes.Praterea predictus Ab

* . bas, ad domum vbi hzc fiebant aduenit , celebriseft perfona, cuius

' hocopus,& alia non indigna admiratione natrantur,fed parcen dum , adhucfuperftiti, & nomen credidi reticendum,huicpeter anxiusmi-| ferabilem exhibet filiam , nec fine lachrymislugubrem explicat tca-| £ediam , eadem hora fit fides dictis, & fentiens acum mulier geme-: bundadeplorat,iam peruenerat ad foramen , folitus iam przcefferat | Cruor,iamcoeperatapparere,iam particule eiusexierant,& accedens ' vnusex fratribus laiciseidem Abbati deferuiens cruentam extraxit | annispluribusad Teftimonium conferuandam. Erat Abbas, & locü vulneris tangens n virtute fidei pollicetur,necferrum vltra, nec cha libem inde proceffürum:factum eft , fed mutata materia eft , malitia nec dum prorfus extincta.Cocperun: lignei (udes parnuli, quales vul £o brochas appellant , ex quercino robore , vel fraxinei pro ferreis : acubusegredicraffiores fpinis, & modice longiores,nec vniustamea omnes, ficuti nec acus fuerant longitudinis , vel craffitudinis eránt. Sexdecim in hunc modum intra annum, & paucos menfes ex mulie-religna prodierunt. Adfuit demum Reuer. Petrus Antiftes , cui di-uinitasferuabatur tanti miraculi plenitudo , offertur mulier miffarü folemniacelebranti,ficut preceperat vefpere precedenti; eadem ho-ra feptimum decimum lignum ex muliebri corpore egreditur , quod füb oculisomnium Sacellanusextraxit , confitentem itaq; mulierem Przful abfoluit; & (acram ei tradens Euchariftiam ab omni deinceps

x cuiufcumque materiei progreffu iubet effe fecutam , icab omnibus

iam przftigijs liberata adhef(it viro.filiofq; procreauit , & vt dicitur, hodieq; fuperftes predicat virtutem,quam in fe ipfa fceliciter metuit experiri. Petrus de Fraxineto dicitur Pater,notus, & honoratus inter vicinos fuos , vt fi quem dubium nouitas tanta reddiderit prcbare forfitan liceat,quod credere detrectant.

His verbisfequentia fcribit Czfalpinus. Contigit hoc anno Pifis gei. Dues hac vidiffe multis fpectantibus; quedam à Daemonibus obíeffa , (a-monum, piusmodointeradiurandum , modo poftea eiecit corpora, & ma-cg.i;. gnitudine, & forma perfeineptiffima, vt deuorarentur : clauos fer-

i reos prz longos, offa, lapides, globoslaneos,catbones, aliaque mul-ta , inculcitra autem ea regione , qua thorax incumbebat , precipue qua cor globuli multi reperti funt ex plamis affabre efformati diuer-

fis figuris , fed plurimi inftar rofarum perpetuis plumatum renuiffi- -

marum ordinibus, nunc filo implicari , nunc folo glutine compacti , alia genera reperta funt , in ceruicali ; qua caput refidebat.

QvY A-

Liler Secundus. 13f

-^

Quare Deu: permittat Demonem fic graftari per — maleficia. Cap.. 1X.

DodGrina .

2 VLLIdubiüeffe poteft,quin hocfiat multis decaufis. y;3» Tvi-» — Primo, hocfit, quiagloria hinc augetur ia nobis, enis. », cum quzdam gloriofa Dzi attributa mauifeftanturin 4 5 Jv. 8. nobis. queft io. Secundó,quia oftenditarconftantiain decretis,quia """». vthominem liberum creauit, italiberé finitpeccare. 7^ $47»

"Tertiocernitur fuauitas in gubernando, quia cum etiam Dzmoni diris i liberum arbitrium dederit, ideo fiait aliquando illumid perficere. SM Kc

Quartó elucet hincclementia in genus humanum , quia fi quan- o, fu. tum vult,& poteft Diabolus nocere permitteretur, nemo illzfusef- 4555, fet,quinimo omnes occiderethomines ; ideo Deus frequenter illifa- | «cultatem nocendi denegat.

Quintofapientia élucet quia cum Deus finat Diabolum vti fuis naturalibus viribus, efficit tamen, vt pateriftefuperborum ab imbe-cillibushomulis fuperetur.

Sexto potentia elucet,quia quando permittit Dzmoni maiora , vt puta ;aquam in fanguinem vertere ,non finit tamen eum perficere minora,vreft Culices gignere. 5

Septitmno,Tuftitia deniq; probatur,quia delicta hominum ,etiam án hac vita fic punit Deus . ;

E xempla :

D Amon ex oreEnergumenz Laodunenfis Caluinianos irridens, nihil fibi ab illistimendum clamabat cunctis audientibusanno 1 $66. quoniam amici effent, & federati; res e(t toti Piccatdiz notior, quam vt negari poffit;hzc fcribic Lindanus.« (a ALib.t.de Sane fuit animadueríum ,quotempore Martinus. Lutherus obijt fzsiesg, in Geila Brabantiz, ab obfeffis demones ad lutheri funus aduolaffe , Zdo/gs, .. vtícribitBredembachius.? . .. : Edo. 14.. Ioannes Archipresbyter fcribit in vita B.ZenobijFlotétini,e quód 5155.7.c, cum mulier quzdam pagana , & Illuftris, & dines valde in hac Ci- 37.959. uitate mortuo vito, duos fuperftites haberet filios, quos delíca- € ^P» tiffim? nutriebar, cum ad perfe&am iam perueni(fent zetarem,quo- 3^7» dam diein iram verfi. Matrem propriam multis verbéribus,& enor- pon a aniter flagellauerunt,quod fcelus ipfaimpatiéter abhorrens, corpora gn 1 4 *orum

y;b, 235.
de Ciuit
Dei, ca. 8.

1346€ Compendy Maleficarum. eorum hortendis imprecationibus deieftata fuit.genibusque procá-bens, & tetram manibus pulfans, Erynpem , ceteras; infernales pe-ftesin rabiem filiorum magnocum gemitu inuocat . Exaudiunt Dz-monesabimistenebris: Inuenes aggrediuntur, illcs in furias agi-tant, qui ftacim, vt rabidi canes mordaciterad inuicem fua membra corrodunt, concurrunt famuli, fit clamor ingens;alij funes, alijcate-nasferunt, ligantur Iuuenes, nec rabie contineri yalent.

D. Auguftinus, ex quodam Pauli libello, bzec fequentia Pauli ver-ba refert. Cum adhuc in patrianoftra Capadocie Cafarea morare-mui fratet nofter natu maior grauibus, atque intolerandiscommu-nem Matrem affecit iniurijs,in tantum,vreietiam manus non dubi-taret inferre , quod nosomnes filij pariter congregati patientertuli-mus, vt neverbum quidem fratrinoftro, promatre noftra, cur hoc facerer, dixerimus: illa autem feeminei doloris timulis incitata iniu-riofum filium maledicendo punireconftituit , cumq; ad facri baptif-matis fontem poft gallorum cantus memorato filio fuo iram Dei im-precatura' properaret , tuncei neício quisin patruinoftri (imilitudi-ne, vtintelligitur,Dzmon occurrit; & ab ea prior quo pergeret requi fiuit, cui illa , ad maledicendum filio meo, ob intolerabilem contu« meliam fe ire refpondit. Tuncilleinimicus,quoniam in mulieris in-fanientiscordelocum facile inuenire potuit, vt omnibus maledice-ret perfuafit : illaautem vipereis inflammata cófilijs, facrum fontem prouoluta corripuit, & fpatfiscrinibus , nudatisque vberibus , hocà

Deo potiffimum poftuleuit,vt extorres pattia , & circumeuntes alie-nasterras,omne hominum genus noftro terreremus exeroplo, mox maternas preces efficax vindicta profequitur eundemduecontinuo

. ftatrem noftrum atate, & culpa maiorem, tremor membrorum tan-tus inuafit, quantum in me vfqne ante hoc triduum veftra fanctitas vidit,feruatoautem ordine, quo natieramus, ante vnum annum,ea-dem nospaena omnescoriipuit ; vidensautem Mater maledictiones fuas ad tantam efficaciam perueniffe , impietatisfuz confcientiam , & opprobrium hominum diutiüs ferre non potuit,fed laqueo guttur aftringens, luctnofam vitam termíno füneftiore conclufit, egreffi er-gonos omnesopprobrium noftrum non ferentes, & communem pa-triam relinquentes, paffim famus per diuerfa difperfi. Sequitur po-ftea liberatio poft diuturnam diuagationem.

«T In Flandriz Comitatu ( audite & pertimefcite) Prioratus eft ( cu-

ius & loci ;& Monafterij & ordinis nomen fubticere zquum eft ) tres ibi nominetenus Monachi degebant, reGaneones, & Concubinarij fua cuiq; erat,nec pudor vllus aderat ,fimul heluari , &. libidinari; quadam die ia feram noctem compotatione protracta; vnus,qui mi-

. nusfcelerofus, fatait Bacco,ventrid; datum eft , Deogratiasfaltem,

agamus, Ego vero fübinfert alius procatior Cacodemoni gratias | MONS V Robucn 2595

NUMEN NOMEA NEN SN

1 v jd m Poder Liber Secundus: 137 "ago , &agendascenfeo , cuioperamur, & cumrifu telida menfa, ruitur in cubilia , finguli cum Scorto: Vix decubuerant, ecce tibi in Triclinium , viianua referata Damon , magni, atti , & trucis viri fpecie, habitu venatorio, & cum eo Coci duo paruuli, obambulst, & lectos circumfpicit toruo vultu, deinde horrenda voce, ait, vbi, qui mihigratiasegit ? adíum , referam ? lecto abftrahit pauitantem, & quafi prz metu animam efflantem , traditum Cocis, iubetinfigi veru, & luculento igne probéaffari, parent prompte ; affatur in-fcclix , emoritut planiffime , ceteriferé erant prz formidine mortui; sfficorporis nidore cubiculum impletur. Demum Venator ad fü-perftitesfub ftragulis trepidantes, vix vinos, ait, digni vos etiam pa-ri fupplicio eftis, nec deeft voluntas , vetortatnen vimaiore, inuitus abeo, & moneo, refcipiícite, fin minusmanent terribiliora vo-bis. Difparent laruz,nectamen his alijs animus redijt vel vox,nificla-ra iam luce. Vbi furrexere, collegam inueniunt mortuum , ( & ne vi-fum inane putes)plene a(fum . Haud fcio, an ab aliquot feculis quid- | quam ad exemplum vtilius acciderit. ; Geila VxorDucis Franconie Sanctos Chilianum , Colimanum., & Tornanum iufferat occidi : res latebat;fed Deus authorem hoc pa-Co prodidit. ! Vnus eorum , qui San&um Chilianum gladio peremerant fu-bito à Damone correptus , ingenti voce clamare ccepit. Chilia-ne acriter me perfequeris ,igne enim confumor , quod feci,celare.) non poffum, videoimminere mihigladium tuo fanguine refperfim, talia diu vociferans, & proprijs dentibus fe dilanians , à prz(enti mi-grauitad poenas xternas: de talibus quippe fcriptism eft. (Duplici có-tritione contere eos Domine.) Alter veró cedis confociusin rabiem verfus feipfum interemit gladio effufis vifceribus, pet tormenta pre-fentistemporisad terna peruenir. Aet Quis nam Geila talia cernenti tibi fenfus tunc erat? infaelix cru-ciatibusaucta furebat , non multo poft & ipfa belua de qua loqui-mut,cruciatibus arrepta quantis poterat vocibusclamabat. Iufte tor queor,quz Sanctis Viristortoresadhibui, recte crucict , quz crucia-tusillisparaui. Acriterinftas Chiliane, ignem accendis Chilianeo , Jfpud $a fomenta miniftras Tornane, fufficiat vobis viciffe,nimis veftras vlci- vis in fciminiiniurias. A calice dictuses Chiliane , fed nimisamaram mihi €u vita potionem infundis; his dictis miferabiliter torquebatur,ita vtà mul. To 7. ris teneri vix poffet; tandem cum magno cruciatu , ad cruciatus Dia. 77/ 8. bolo paratos migrauit. : e ri Anno r 384. oculetusteftisrefert bec pracifa verba. Hiftoriam, jh "f refero , quam ego pra'fens vidi oculis carnis mez in Ecclefia Cathe. JA d . drali Sancti Pauli Londini , vbi Venerandus Captist V uiseph, É QUE LU ilu IBBMEN

i
à
É

",

334 (ompendi Maleficarum.

fcelicis recordationis Thomss Arundelius filius, & frater Comitum pro locoiudicij (affitentibus fibi Noruicenfis Ecclefiz tunc Prafule Alexandro,& alijs) re(idens Epifcopali Sede,verba quedam, & inter-rogationes proponebat de fide Euchariftiz ad quendam Sattorem, de partibus Vuigorniz deprehenfum in hzre(i,cumqQuefle&i animo non poffet, nec aliud quàm benedictum panem facratiffimam hoftiá velletappellare , vel credere , tandem iuffusfacere reuerentiamho-ftiz Refp.blafphemus. Veré inquit, dignioreft Aranea reuerentia: at illico de alto calminetecti defcendens ingens, & horrida vifu Ara-nea, ad osBlafphemi dire&tofilo peruenit,& dum Sattor loqueretur, follicité laborabat Aranea, vt per labia polluta intraret. A&ititillu-ftris Princeps Thomas OxenienfisDux, tunc Regni Cancellarius ,.&e vidit prodigium, at przdictus Archiepifcopus ftatim furgens cum a-lijsexponitillic omnicollecto populoquid vltrix manus Domini fa-ceret in blafphemum. Damon ín aranea forma blafphemum poffe-dit, & vltus eft Deicalumniam.

In Trao, SOfronius his fequentibus verbisrecenfet vltionem B.Virgin.Ma-
- fpivituali tic. In Heliopoli Phosnicie Mimus quidam erat , Gaianus nomine,

€4p.47.

quiin Teatrofanétam Dei Matrem blafphemans, populo fpectacu-lumblafphemiz przebebar , apparuit eiSancta Dei parens, dicens , noli qua'fo;noli ita lzdere animam tuam, ille veró rurfus deteriasil-lam blafphetmabat, vnde ipfa tertio ei apparens eadem repetebat;cü autem ille non fe corrigeret, fed plus quoque blafphemijsadijceret , meridie dormienti fibi apparuit,nihilque dicens,digito fignauit eius manum, & pedes, euigilansinuenit fe truncatum manibus , & pedi-bus;atque itainfaelix , vt truncus inutilisiacens ,confitebatur omnie bus,cuius re1gtatia,& quomodo hoc paffus effet , atque propter bla-f D rehes clementer cruciatus fuit , fic beati perfe dulciter puniunt ipfi. j

Tempore , quoin Vniuerfitate Colonienfi Sacre Theologiz ftu-

Toan.'Ni- dioadfcriptusfui, quaedam virgo quindecim,vel fexdecim annorum der.lib.s. moribus fecundüm feculum fatis compofita , in domo cuiufdam fuz Formicar. Confanguinez nutriebaturextra domum parentum: cumq; Cogna-

tz fuz fciphum fatis vilem terreum cafu fregiffet, Cognata ira reple-batur in lapfus negligentiam, & in ream virginem , quz Virgo tanto hoc moleftius tulit,quanto vafculum vilius extitit ; in iram ergocom mota Virgo, hora fumendi cibum , nec comedere , nec ad menfam. przirafe prafentare voluit,cuius Cognata ait, oportet, vt comedas, atvirgo apud fe füb murmurando huiufmodi verba dicebat , fi me oportet edere,in nomine Diabolifiat,(ic ad menfam acceffit, benedi-ctionem menfz,quam fciebat neglexit, & in prima buccella panis,vt putabat, mu(cam oriillatam fenfit , quam cum nullaarteeijcere va-leret, deglutiuit, & immediate obfeffa fuit , fempertamen vfum ra« tionis

VUPCDNUSRRANT HS MEINT IV NP VSPEPCNQRRE MN. ob a T UP. TNNPENEISTTNATIE WT * Án MUCH VRAC SU ARSEMLAG

Liler Secundus. 139

tionisbonum habuit,licet (zpe fatis vexaretur à Dzrnone ; cum au-tem in domum parentum cum magna meftitia reduceretur, & diutií-fimé nullus reperiretur, qui eam liberare poffet;tandem quidam fra-ter calamitati parentum puelle compatiens , fein eiusexorcizatione intromifit, pactotali przuio, vt fi liberaretur,nihiltetreni Exorcifte daretur, fed puella in caftitate folita, fi vellet libere, & nonin matri-monio,de cztero militaret . Legitigitur prefatus frater miffam, ob-tulit obfeffa oblationem confuetam , in eadem adfuit per totam , & innullo vexari videbatur , finitoque officio; poft fatis diutinum Exor cifmi atum, membris omnibus Virginei corporiscótufis pené , exi) Dzmon,&ite virgo deinceps Dominoin caftitate feruiuit.

Idem author fequitur,dicens. Poftquam Petrus Maleficaruminfi-gnis Iudex, officium refignauit , & Ciuitatem Bernenfem reintrauit, ibique domicilium tenebat , die quadam rediens ad caftrum Blan-chemburgh,vbi cognatus eiusin ipfiusofficium fubftitutus fuerat,in eodem Caftro Petrus quedam negotia apud fibi notos expedite vo-lebat. Tunc vna Malefica, & quatüor confortes eiufdem malitiz viri deferoin loco vno machinamenta fuz artis voluentes , pro viribus vt Petrum grauiter Veneficijs lederent,vel occiderent, cogitabant , quem hzc latebant fraudis commercia. Adueniente igitur nocte Pe-trusfe benedicendo crucis figno cubitum iuit,fed nocte omnino fuür-gere propofuerat , ad fcribendas quafdam neceffarias Epiftolas, vt mane recedere à loco poffet. Euigilans igitur intempefta nocte fibi videbatur ex inopinato, quod dies adeffer, luce deceptus fictitia, de quo infe iratus,quia vt putabat noctem neglexerat non fe, vt debuit muniendo,more folito veftimencisinduit;per eradusaltos verfusio-cum vbi pugillarem habuit,defcendit , & locum claufum reperit , de quo maiore ira exardeícens, cum murmure per gradus, quos defcen-derat, verfus lectum iterato fcandebat emittendo vnicamex indigna tione maledictionem, per verbum fatisbreue,ac fi diceret in nomine Diaboli, & ecce ftatim in tenebris denfiffimis Petrus proiectus eftin Preceps per graduum predictorum paffus adeó grauiter,vt famulus, qui defuper fcalam in commodo dormiebat , excitaretur , & exiens, quid hoc effet confpicere volens , Dominum fuum Petrum accenfo lumine folum in terra priuatum rationis vfu , jacentem, &collifum per omnia membra, fanguinem plurimum € corpore emittenrem re» perit. Subdit poft aliquod tempus cófeffione Rei vniuscompertum , quatuor Maleficos cum vna Malefica fic Petrum gradibus deieciffe, Nota hiclector quàm noxa Crucis confignatio neelecta fuerit Petre,

Mirabile eft , quod refert Remigius. Janz Blafiz Termopolitana Gener erat nomine Raynerius vnaqdue ambo inijfdem adibus ipfi habitabant. Huic Raynerio Claudius Gerardus eius popularis fe-moralia concinnanda pridem locauerat nec inítando ni adhuc

efhücere

Vinditfa Sagarutti.

lib. 2. cap, |

F. alfrdcu-

Tie anno

15859.

CTARENR EE xu.

Jllia vin «ifa ,

Lib.1.de
lamijs.ca.
de mali--
$ija |Dia-
boli.

es

140 | (ompendij Maleficarum.

efficere potuerat, vt ea fibialiquando vt&da redderet. Pertzfusigitut tantam ceffationem, ad Raynerium tandem ire pergit, vtfcirec quan do fiaem tergiuerfandi e(fecfactucus,is tum forté domo aberar, fola-que Soctus Blafiaad focum cum familia fedebat : ab ea igitur pannü fuum fibi reddi poftulat,quando fe tam fxpe bonusille eius genet ef-fec ludificatus, reperturum effe fe,quiindaftriS e qué , atque illeeam operam nauaret: quá rem illa indigniffimé ferens,verbistamentunc fibiab&inendumrata,dum re hominem poft modum vlcifcitur , to-gat vti velitin pauculos dies;intra quos fine fru(tratione id,quod po-fcebatetfe allaturus, eam moram ferre: Interim etiam vnà fecam ad focum pauxillulum federe non dedignaretur, atq; ex pomis, quz re-cens ibi cocta videbat , fibi que vellet haberet , iamque Gerardusid facere non femel recufauerat , caufans fibi non effe diutius illic mo-randi otium, & omnino nullum quem eius cibi offerebat,effe defide rium: ex pomisillis vnum eius vola manus cum tanto ardoreadhaz-fic, vt alteram ei excutiendo ftatim admonere cogeretur, verum dum id facit vtreque fic conglutinantur, vtin vnum coaluiffe viderentur, medij pomi ardore interim increbefcente, vt res illi parum abeffetab infania. Inclamatigitur quofque obuios,obteftans, vt (ui miferefce-rent; attulerant quifque remedium pro fe,quod poterant, hicaquam ad reftringendum ardorem, ille inftrumenta dirimendis feparandif-que manibus;fed cum nihilhorum quidquam prodeffet , & iam palá €üetiliiid malaaliqua arteconfe&um eife negotium , ex vicinis ac-currens confideratior vnus monuit,vt eo reduceretur,vbi illü id ma-lum primum inuafiffet,quod cum factam effet,cepit bona illa Blafia, ceu ridiculum quid contigi(fet hominem ludibrio habere, nihilomi-nusque à fuperiore brachioad manum víq; quód intererat tantifper demulcere, dum id pomum illa excideret,quo facto, confeftim feda-tus eft dolor, ceperunt; ei manus libere, vtante facere officium. Iurifconfültus quidam Germanus hzc fequentia verba fcribit.Ioa-chimo primo Electori Brandeburgico nupta fuit Ioannis Daniz,Sue-tiz,& Noruegiz Regis filia Elifabeth,cui, vt alimenta fe mortuo Re-gina habere oppidum Spandero ad Sueui , & Haueli flumen con-

fluentem maritus attribuit, in quo oppido ipfa adhuc viuente, Miles

quidam per Marchiana iter faciens, cum morbo impeditus detinere-tut decumbens,tradiditcrumenam pecunia refertam hofpitz affer-uandam. Poft aliquot diescum conualuiffet, repetit crumenam:Mu-lier auara,cum zgrétantam pecuniam amitteret,deliberat cum viro, vtrum reddere debeat, ineunt confilium,vt mulier neget depofitam: quare cum miles repeteret, illa confidenter negat fe quidquam acce-piffe, fimul fe mirati impudentiam militis, qui aufit flagitare ; quod non dedit (ecuandum . Miles indignitate rei motus, obijcit viciffim hofpite perfidiam, quare maritus tamquam defenfurus fuam coniu-| gem

Liber Setundas, 7. 141

gem extrudit militem domo, is ante fores itritatus fcelere hofpitz ; ftringitenfem,veluti impetum facturus in virum, & ferit ianua .Ho-fpesimplorat auxilium vicinorum; & queritur fuas oppugnari edes; accurrunt lictores, & militem , g vim publicam feciffetdeducuntin carcerem . Poft aliquot diesSenatus oppidi alió mittit narrationem

facti, & fententiam praícribi petit,conftabat des publicé oppugnae .

tas effe,quare fertur fententia, vt miles vltimo füpplicio afficiatur ; cumque iam inftaret dies iudici) , venit Diabolusin carcerem ad ca-ptiuum indicans ei quam fententiam Iudices fint laturi, & pollicetur fe hoc periculo eum liberaturum effe,hac conditione, vt fe fe Diabos lo dedat. Miles conftanter refpondet;fe potius moriturum effe , quá-uis ficinnocens. Cum veró Diabolus veibis multis exageraffet peri-culum,nectamen inflexiffet militisanimum, tandem pollicetur ei li-berationem fine vlla conditione. Cum veneris, inquit, in Iudicium dicte imperitum effe forenfium negotiorum, & patrono indigere,ibi

a2ftibo ceruleo pileo tectus; & ornato pennis, peteigitur, vt mejiu-

beantcaufam dicere. Miles, qui hoc fine impietate facturus videba-tur;ait,fe hocconfilio vfurum : poftridiéin Iudicium ducitur , adeft etiamorator tectus ceruleo pileo;ibicum actor peteret,militem pro-pter vim publicam capitali fupplicio affici: miles Refp.fe imperitum effe forenfium negotiorum , petere , vtliceatifti fuo aduocato pro fe diceré,concedunt Iudices; ibi Diabolus de Iure erudité difputat,non effe capitalifüpplicioeum afficiendum,à quo non fitortum rixz,&. tumultus initium,aitab hofpite milité viextrufum,& fpoliatum effe,

jubetquzri faccum, & locum monftrat , ibicum hofpes vehementer

negaret,addensetiam dirasimprecationes,iniuoxit Diabolus; fi hoc non fecifti, iura vt te Diabolusabreptum perdat,hancitmprecationé cum ;nuocatione Diaboli cum aliquoties reperiuiffet , ibi Caufidicus omiffa iam difputatione forenfi adoritur hofpitem, & comprehé(um perfeneftras,& per medium forum omnibus perhorrefcentibus cum fragore abducit,nec poftea vnquam corpus hofpitisinuentum eft...

Cum tres Combibones in Taberna meroincaluiffent, orto de ani. mzimmortalitate,& paenis infernifermone,vnus procacior , id totü pro nugis habere, & commentis facrificorum , ceteriiocanti applau: debant: Interea aduenit vnus magna ftatura vir. & vefco corpore,is affidens,qui (unr,ait, hi fermones? quz rifus caufa? refert procax ille; & addit;fe quidem licitanti haud magno pretioanimam vendirurü ; quin & pecuniam in f(ymbolum collaturum. Tu veró infert adué&tor, quanti illam mihiindicas? nec mora conueniunt de pretio: hic anis má addicit emptori, emptor foluit: potatur ftrenué de przíente pecu nia,deniq; (ub noctem: Tempus,ait,Emptor vt ad propria quiíq; re-deat: fed vos ius dicite; fi quisequücapi(tro lizatü emerit,non ne ius

ai eft cücapiftro equum abducédi ? & cum dicto venditore trementé in

Cantipras

tenfis lih,

2 cap. $$. pr 3.

VERO NNME

Y 4 Cormpendij M aleficarme. — in omnium oculis abripit, & furfum in aer leuat , fecumd; ad Inferz num trahit, vifurum,quodcredere noluerat: Animarum quippe mete cator erat ifte, cuiusfigura fuit Rex ille fodomorum dicens ; da mihi animas, cetera tolle tibi. Idem Iatifconfultus. In Silefía, inquit , quidam Nobilis cum inui-

: taffetconuiuas, & hora conuiuij iam inftante, & apparatu facto fpe

fruftratus effet,excufantibus fe conuiuis,cum non comparerent,pro-rupitin hec verba iratus. Veniantigitur omnes Daemones, fi nullus hominum mecum effe poteft , his dictis domo egreditur , & in tem-

plum, vbi Paftor Ecclefie Concionem habebat , ingreditur , & vt irá ' concoquat;aufcultat aliquandiu,dum autem in templo motatur,ve-miuntequitesin aream domus,magni, & nigri, & iubent domus fere

uum , vt dominum fuum aduocet , eique fignificet adeffe hofpites, feruus confternatus abijcintemplum , & indicat hzc Domino fuo, qui nefcius confilij Pattorem confulit, Pattorabrumpens cócionem , hoc confilium dat, vt tota familia domo exeat, quod cum fieret ; & famuli, & ancillz properarent,fortéobliti funtinfantemin cunis ia-centem,& dormientem fecum non auferunt. Daemonesincipiunt co-meffari, & vociferari,profpicered; per feneftras,formis V rforüm,lu-porum, felium,& hominum, & monftrare pocula vino repleta , affa-turas, & pifces. Hzc vicini, nobilis Paftor, & alij cum viderent. Ah, inquit pater,vbi infans meus? vix cum hoc dixiffet , vnusex Dzmo-nibus vlnis fuis infantem ad feneftram portat, quafi monftraturus pa rentibus; Nobilisprorfus confternatus , & follicitus de incolumitate infantis,fidum habens feruum,illum interrogat,quzfo dic quid agi? Seruus , Domine,ait,commendabo & committam vitam meam Deo meo , € in nomine Domini ingrediar, & vt infantem auferam auxi-lio, & beneficio Dei, videbo; bene;,ait, Nobilis,Deustecum fit, & iu-uet te,animumquetibi confirmet.Seruus accepta benedictione à Pa-ftore, & reliquisingreditur, & anteconclaue, in quo erant Demones congregati, prociditingenua, & feDeo cnmmendat , & hocanimo &peritianuam, & videcDxmones horribili fpecie fedentes , ftantes , ambulantes, ferpentes, & vnoimpetucurrentesad fe , & vociferan-tes, hui, hui tu;quid tibi hic? Illefudans, & tamen Diuinitus confit-mátus alloquitur Dzzmonem, qui infantem geftabat: tu inquit mihi infantem redde: nequaquam refp. ifte, iam meuseft hicinfans , dic Domino tuo, vt veniat, & accipiatinfantem : cui feruus , ego fungor jam officio mez vocationis, in quà me Deuscollocauit, & fcio quid-quid in hocofficio facio,id Deo gratü effe, quare ratione officij mei , & auxilio,nomine, & virtute Iefu Chrifti aufero abs re infantem , &e patri eius reftituo ,atque ita ipfe apprehendit infantem, &btachijs fuis amplexuseft,Damones nihil aliud refpondetunr,nifi vociferan-tes hui nebulo, hui nebulo, relinque infantem , relinque ; ks te iícer-

c LileSeundus 143

difcerpemus, ille nihil curans minas diabolicasabijtincolumis , &. incolumem infantem patri Nobili reddídit.Dzemones poftea aliquot. diebus elapfis, euanuerunt, vt inzedes denuo migrare cum tota fami-lia Nobilís potuerit. Biden od Bon $n ders:

Idem fequitur. In Saxonia Virgo opulenta formofo Iuueni, acte-, nuiotis fortunz matrimonium promifit,hic preuidens quid faturum e(ferzillam przdiuitem,& fexus ratione mutabilem, fidem vix ferua-turam effe puellz refpondit; llla contra diris feexecrari bis verbis caepit; fi alteri quam tibi nupfero , tunc me Diabolus in-nuptijs illis abripiat.quid fit? Poft interuallum aliquod mutat animumy,alreri nu» bit,priore Sponfo fpreto,qui eam femel, atque iterum promiffi, dire-que imprecationis admonuit , fed illa pofthabitis his omnibus nu* ptias cum altero fponfo, relicto priore , celebrat. Ipfío die nuptiali , Cognatis, Amicis, & conuiuis hilaribus, Sponfa, vigilante confcien-tia redditur triftiorfolito. Tandem Diaboli duo fub fpecie duorum equitum in edes nuptialesadueniunt, excipiuntur,adducuntur men

fz,hisQ; remotischorez fübfequuntur, vniq; ex his, fponfa honoris |

caufa tamquam peregrino adiungitur,cum qua bisfaltauit , & tandé eam € confpe&u parentum, & amicorum fummo cum gemitu, & la-mentatione per oftium in altum fuftulit: Altero die parentes, & : amici mefti fponfam quzrunt, vt delapfam forte fepelirent , (ed ecce ijdem focij occurrunt, veftes , & aurüm referentes , ad dictis his ver-bis: non in has res , fed in fponfam à Deo nobis fuit poteftasconcef-fa: Sicilla corpore, & anima tradita Diabolo, quz promiffionem nu-ptiarum violauit, & imprecationem addictam contempfit. |

Petrus Bizarus hec fequentia refert.In Sueuia Dauaris,& Franco-

nibusfinitima, fuit quidam Nobilis valde diues, & opulentusnomi- .

ne Richbergerus , cuiusannui redditus fupra triginta millia aureo-rum extendebantur: hic tametfi in reliquis vitz actionibus non vul-garilaude dignuscenferetur , ineffabili tamen cupiditate laborabat, ead; fa&dum eft, vt quotidie opes , per fas, & nefasaccumulare , om-niad; ad fe rapere ftuderet. Cuin itaque profpiceret annonz carita-tem, quz proximo anno in ea Regione fübfequura eft, (ua horrea tri-: tico, & frugibusimpleuit,magnoq; pretio ea diuendere capit, adeó vtindigenz compulfiab eo vi&tum emere,ob iaexhauftam eius aua-ritiam, velfame pror(us perirent, velfiali , c. fuftentari vellent, ad magnam egeftatem, atqueinopiam redigerentur , tam care illis gra-

num, & reliqua eius generisdiuendebat. Ad hunc prater alios in».

numeros, venit quidam pauper, liberis onuftuscum fex taleris,eumes

Querogauit,vt pecuniam acciperet, & quandam rritici menfura fi-

bi daret, feq; reliquam partem pecuniz, quamilli deberer, breui bos

na fide perfoluturum: at ipfe hunc fuperbo vultu, & iracundis oculis

intuitusàfe protinusabireiuffit, & quod reliquum erat pecuniz fe-ete cuim

r 9 SN , . ' To
t4 ——— Compehdz ePMaleficarum.
cum adferret, fi frümentum vellet , atqueita mifer, ac meftus diras
qinprecacisillinctéce(fit. Paucis poft diebus,cum is quendam ex fa-
mulis in horreum mififfet; vt illàd de more infpiceret , ab ipfoin re-
ditu accepit,tres nigros boues intus effe,qui eranumrdeuorarenr;qui
à, &utemtoc retulit proxir&o die;lecto decumbens , haud multó pof é
| . virà migráuit.Idem quoquéaccidircuidam generofo,quem iliuc he-
Ec rus miferat , vt videret anita res fehaberet, ficut prior natraueratz
| is enim; & boues, & equosiafpexerat , cum igitur de hac recertior-
[ fieri vellet ;ipfemet in eumlocum proficifci ftatuit , iuitque ad pot«
t&m horrei;& ibi per quafdam rimülas vidittotum horreum plenum
vaátijs,atque innumeris armentis , quz-omnes früges confumebant,'
hócfpéctaculo ita perterritüseft , vt ftatim fariofus , atque infanus:
| euaferit, multadue dementer fecerit , donectandem catenis aftrin-
j geretur.Hichorribilis cafus, magaam fané admiratione attulit, cüm
. | inea prouincia, tum przcipuéin Aula Czfariana, qua illum antea;
prudentiffimum cognouerat.
m Greger, — Epachius Presbyter, dum temere , que indignus erat agere prz-
Twronen, fumpfiffet ; Diuino iudicio folo proie&tus occubuit. Hicenim dum
libr. 1. de Dominici Natalis vigiliascelebrare Ecclefiam petiffet , per fingula
p . gemi. horarum momenta,egrediebaturtemplo Dei, & in domo fua pocula
EON | 087. Jafciua ,(pumantibus paterishautiebat,ita vt affirmarent multi,eum
poftealli cantum in ipfa nocte vidiffe bibentem.Sed cum effet ex ge-
nete Senatorio , & nullusin Vicoillo Ricomagenfi iuxta feculi di-
gritatem haberetur nobilior ; celebrare miffarum folemnia expeti-
tur, nec dübirabat mifer vino tnadefactus appetere, quod ieiunus
quifque'non fine metu poteft certente confcientia explicare. Verum
vbi explicátis verbis facris; confracto Dominici corporis facramen-
to,& ipfe (ümpfit,& alijs diftribuit ad edendum , mox equini hinni-
tus ad modum uocem emittens , ad terram ruit, ac fpumascum ipfá
, mifterij facri patticula,quam deatibus comminuere nó valuit,ab ore
proijciens,inter manusfuorum ab Ecclefia deportatur,nec caruit ul--
trà hac Epilepfiz infirmitate , fed per fingulos lunares curfus incre-
Surius 8. mentis, dectementifque hzc femper pertulit , quia ab hauftu nimio:
Wouemb.. $ini minime infoelix abftinuit. i
inwia$. . Paücisábhincannis, poftquam Torpatenfesin Lutheranam do-
Got^free riga concefferant ; feria fexta folemne Pafchz fettü proxime pre-
dilib.3.€. ., (ente, finita Latherani Ecclefia&e Concione , Cinibusé templo B.
i cubi Matti Virgini facro reuertentibus, quidamalium Conciuem , & fa-
du; de iliareminüitat ad prandium, rogat vnà domum comitetur, habere
belloliwo- fe egregium paratum Perafonem Vueftphalicum;álter parütrabhor
nico, pag. rens refpon dit/fibi effe gallum ópipare elixum ; quem cupit in Sym-
37. bolüm aff:rre. Dam ad mentam accumbitur;airer os quoddam gal-
liedere uolens; imprudens pené ipfum deglutit, quod cum neta
tranímit-

rd La Af ^»

CCM TNTNTTAMMNMUWMTEONPIENWTSOTUS Y ETT TES MEL hl ox, k QECUONUN

Liber Secundus. 20 9800

Cranfmittere neque eximere valeret,eo ipfo die fuffocatur. Alter poZ
ficidié Pafcha malo fpiritu corripitur, & non multo poft rabie; ac fü-
rore exagitatus, animam vhà cum demone exhalat. :
Petrus Cluniacenfis hoc commemorat exemplum ad correctioné
hereticorum. Quidam Comes Matifconenfis , cum folemni die Ma-
tiícone in palatio proprio re(ediffet. eumd; multitudo tam militum,
. quàm diuerfi ordinis circumtaret , repente ignotus homo equo infi.
xens, per palatij oftium ingre(fus,omnibus confpicientibus,& admi.
rantibus víquead ipfum equitando peruenit, cumque eiaftarer,fe eü
alloqui velle dixit,& ideo vt furgetet,ac fe (squecetur, non tám mo-
nuit;quàm imperauit; Illeinuiübili potentia con(trictus, nec iam re-
fiere valens (urrexit, atque vfque ad oftium domus proceffit , vbi
equum paratum inueniens, eumque ab eo confcendere iu(fus , con«
fÍcendit, cuius ftantis habenas ille arripiens, ftatim cum velociffimo
curfu peraera fecti cuactisconfpicienribus caepit. Cumqueimmen-
fo eiusclamore ac miferabili eiulata tota Ciuiras commota ad tam.
inuifum fpectaculum concutriffertandiu eum per aeracurrentem at
toniti confpexerunt , quandiu naturali oculorum acie eum fubfequi
potuerunt: qui cam eum diu,fuccurrite Ciues, fuccurrite,vociferans
tem audirent,neciuuare valerent, fubtractus tandem vifibus homi-
num,zternusquemadmodum meruerat eft factus Dzmoniorum fo-
cius. Sicifte Ecclefiarum direptiones, & facrilegia fua luit in hac, &
in fequenti vita. - zie 35 £i ger
Scribiturin antiquiffima Santi Carilephi vitayquód mulier quxdi
Gunda nomine , quam clandeftinus fupplantator illexerat fpititui
fancto volensilludere, virili fumpta vefte B.Carilephi Monafterinm
ingredi conataeft, vt probaret , verum ne effet illius vaticiniü, quod
prz dixerat fexui femineo,nunquam datum iri copiamin illud intrá-
di,fediufto Dei iudicio,priufquam velafpiceret Cocnobij claufos adi
tus , arrepta à Diaboloretroríum ruit , ideoque faedé ab illo vexataz
(o eft vt dicere me pudeat:caputenimilli adegit inter femo- ..
ra, ficque fatum eft, vt quz facratis luminibus... ^
- falfaofculaimprimere tentaueratjiim- — —
mundas fui corporis partes...
ofculari cogere-
jute en M THE. isi!
fexumqueip(a fuum, quem virili abitutegere voluerat;
cunctis cernere volentibus palam proderet , ea.
, teseffecit , vt deincepseó fe conferre,
, mulieres aufz non,
fiat US H

Lib.2.mi-
vaciloris
cap. 1.

Eb

Surius te,
3. men(fe
Inl. m

146. ((mpendij Maleficarum.

Quas nam leges babeant Malefici in infcrendis, cüran-disque morbis . (4 X.

Dod&trina, .

2 Icutiad malum quodcunque femper patet uia inter Ma "B leficos,fic ad beneficium , acfalutem plurimas habet difficultates , & impedimenta : Idcirco Sagis ad infe-rendum morbum, & mortem omnia funt prona adid, d omnia opportuna, venenum multiplex, imprecatio, incantamenta , fafcinationes , hisomnibus przfto eft Diabolus , qui confentientibus maleficis femper prouinciam fumit nocendi , & hoc facit, vt apud eos gratiam aliquam promereatur , dum eius , quam. tantopere concupiuerunt vltionis,compotes facir, & ipfe ea pizftat , quz oimnesomnium hominum vires vincere, ac füperare videntur, à fortilegis denique omnem noxz füfpicionem auertat, atq; amoueat , düm ea infert illis abfentibus, ac ne digito quidem adiuuantibus:vbi autetü agitur, vt aut reftituatur valetudo,aut vita conferuetur, tunc nunquam defunt;quaz contra capiantur caufz.

ger Exempla.

Inagro fi "y Ofa Girardina pro comperto recenfuit, non poffe morbum tol-
sen, non. liab alio,quàm ab eo;qui illius caufam dedi(fet , nec cuiquama
Nouemb, licere, vtin meffem alterius falcem fuam immitteret,vt vtantur regu
565. — |a illa,Quz docet, quód eius eft (oluere; cuius eft ligare, & ita ab eade
manü & metuendainiuriaeft,& expectandum beneficium. —
Charme. | Dominica Eurea, dicebat,non poffe reftitui fanitarem et;cut femel
fij.6 Cal. etadempta,quin idem morbusfzpe etiam grauior in alium transfe-
Decembr, ratur,atque ab ipfa veluti permutatione femper maiusnafcatur com
1584. pendium.Item medendi viresà Dzmone acceptas ftatim euanefce-
Haratu- | ve, us bi Sacerdos, aut medicus egro fanitatis caufa manusadmouetüt.
rit4l1d. —AlexiaDtigeà dicebat , nunquam effeintegrum atque abfolutum
vig fanationis beneficium,fed morbi femper'aliquid herete;ac fupereffe.
Mrdemü. Catharina Balandrea confueuit dicere,fruftra aut fedationem,aut
jj 3. non, leuationem xgritudinis expectari ab ijs,qui funt in fortilegi) reatu,
Decemb, defijffe enim effe in Demonis mapu, per quem hzc poffunt omnia.
1584. Huiccófentieps eft,quód dixit Nicolaus Morelius,is cum 1am vin-
Serre. Cus rogaretur,vt medicinam facerer puero Ioannis Chematij,quem
1587- non negabatà fein eum;quo tunc laborabat, morbum effe inie&um;
"Qd NS : refpon-

Liler Secundus. 147

refpondit , eiusrei nullam ampliusei effe fibi relictam facultatem; quando ea, quz fe ipfe induerat criminis confeffione Dzmonem pe-nitusàfe ablegauerat , & omnino carceris locum , quominus id fiat fua fanctitate aduerfari;ynequeenim cum ipfe fcelerum fit vindex,for tilegijs,que ad eam fanationemadhibeti oportebat,conuenire poffe,

Cattina Gilotia,rogata quid caufz effet,quód Canaffia Godefreda non cóualuiffet ex eo morbo , quoillam ipfa per veneficium ante de-bilitauerat,cum tamen ei poma, pruna, aliaqueid generis efculenta, quz recuperandz valetudini alijs adminiftrare (olebat , n6 femel fua manu przbuiffer.Refp.id factum , quód nullz ante à Godefreda illa; ad id adhibitz effent pieces.

Balial Befolus, & Coleta pifcatrix nouum aliud impedimenti ge-nus commemorant, fcilicet,quàd fe infcijs atq; inconfultis, qui eiuf-modi valetudine tentabatur, vota Diuorum alicui nuncupaffet , ac perfolui(fet,hoc enim cótemptu przuentos nihil amplius afferre pof. fe,quod conferat ad laborantium falutem,verüm id ab(que fufpitio-ne,non e(t affectati queftus, aut gratiz , quarum maximé rerum funt cupidi, &amantes,cum fint vt plurimum mendici,vitamque elemo-finis tollerent. T

Nicolez Moreliz,patet, fortilegi) reuscaufam in vinculis dicebat, ex illiusforté verbisin eiuscriminis fufpicionem adducta eft,& filia, quam ob id apparitor, qui tum prafens erat, iudici fuadebar, vt có-prehendi iuberet. De hoc demon Moreliam tum adhuc liberam mo-net,atque vtid damnoaliquoin apparitorem vindicaret , hortatur , fe eiusrei prouinciam fufcepturumlibenter effe,fi mandarer.Nec mo ra , vt affenfa eft,aduolat is adapparitoris zdes,acibi na&us eius v-xorem, infanti ante focum mammas prebentem , eas puluere adeó virulento ceu tranfiens fuffudit, vt inde exucca , exper(íque lactis prorfus fieret: cuius rei caufam facilé fufpicatus apparitor, More-liam iam tum cuftodiz traditam adit, ac placatam libo, rogat, vt fi quid ad hanc rem opis afferre poffet, id non grauaté faceret, vici(fim curaturum fe , ne quid illi ad tolerandam vitam deeffet tantifper dum maneret in vinculis , ac deinde foras fe eiecit , expectans , quid nam illa fupereare confilij caperet.Succedit confeftim Demon, mul taq; cumillaiurgatus propter colatos cum apparitore fertmones, tane dem exorari fe finit, eiu(que vxori denuo vbera lacte,vel fi vellet e-tiam ad tedium diftraherentur , quod & non multo poft clam illato in ea, puluere albo prattitit.

«. Catharina Ocreariaaliquando fua fide ampliata, ac denuotum ex nouis fufpicionibus, tum ex Sereniffimi Principis Lotharingia, qui detoto negotio commonitus fuerat, difertiffimoque mandato ad vincula reuocata , cum uni ex te&ibus , quibus committebatur bra-chium, quod illijantequam incarcerem reuocaretur , mala fua arte

2 peru.

INiwecivie
6. nonac

Mai 1591

Dombafo-
li ad Sáni
colaum
prid. non,
Martij.
1587.

Serre. 14.
Cal. Febr,
1587.

Nancei, 1584.

/

H

TN NM TPCOS V PT

14$ (i mpendij Malcficarum. perculiffe;ac debilitaffe ferebatur, manu violentiusceuirata compre hendiffer,euenit,magna omnium , qui tam aderanr,admiratione, vt id momento fanitati reftitueretut, quodque captum,ac fine vllo offi-cio pluresante menfes fuerat,id ftatim vegetum,acad priftinas, foli-tasque omnes functiones promptum;atque habile efficeretur.

Hale in curandis infirmitatibus admifcemt aliquid Religionis. Cap. XI.

Do&rina.

Allidiffimé peruerforum dogmatum Megifter Satha-
nas vires Religionisad fortilegium in fpecie adhibet,
& hocfacit , tum vt homines , quorum mentes fcitad
NT. Av. eiuscultum effe procliuiores in fuperftitioniserrorem
1) (y | facilius inducat, tum vt prodigiofarumfanationum. ,
quz eius opera fiunt, fufpicionem alió à fuis ttansferat , nefi eorum
beneficio morbus leuatus videretur ,idem & veneficio ante illatus
exiftimaretur, vt patebit inferius. Silentiaigitur, dimenfiones, vigi-
lias, murmura, figuras,ignesin expiandis fcilicet religionibusinter-
ponunt, & quod peius eft , in fan&tos aliquoseam noxamreijciunt ,
qui forte, aiunt, violatum fuum numen ira vendicandum cenfent.'
Quód veró intoletabiliuseft;admixtas fzpe precibus habent fordes;
illuuies , excrementa , aliaque multa , quibus nihil fingi poteft ab ea
putitate alienius, quàm in Diuino cultu, acceremonijs adhiberi par
eft, cuius generis eruntfequentia.. he :

Exempla. |

Vit Nanceijintra annos quindecim , velcitca Venefica mulier; "Thenora nomine; Eacum aliquando rogaretur laboranti mor-bo vicine cuidam medicinam facere ( nam ea cauía vulgo adiri fo-lebar)à Diuo Fiacro morbum illum effe dixit,cui ob id vouenda effec cum donarijs profzctio, quam ipfa, fiita iuberent, libenter

" fufciperet." Conducta eff mercede, vt hanc nauaret operam..

JEsram tranfuerfo decuffatim lino cerato primum dimenía eft,

tum linum in certum numerum complicauit , atque in finum;

quafi fouzndum impcfuit. Deinde, & noctem, qua proximé

eft infequuta , totam ad zdium , in quibus deganbebur, Tram : | ; ores

n is ^ |a DL E -— -— a:
pui. dr qat se coetu
NAH oe QR CR

N E

ERR ITE NORONN ANE URP DNE NU Pes ME Ta Ry o TRILDAET OREIS ANLE CSI DNNNII ONU SRHQPNUR HR

Liler Secundus . | ra 5 :

fore excubauit, ac primo diluculofe in viam dedit cum perpetuo fi-lentio: cumquead Diui Eiacrifanum perueniflet , id ingreffa, linum 1 fuccendit,eiusqQue fcintillantibus ceris figurasad are maioris gradus

in crucem duxit,ac tandem fe foras eijciens, ipfum fapum ter circun-

dedit, linoillo interim flammas edente crepitantes, &ceruleas. Ijs omuibus fic peractis fein vrbem recepit.

Rufticus quidam Vogefius, cui fuit nomen Defiderius Financius. $24704ati

Is Valentinum Valerium municipem fuum, cum quo inimicitias pti- prid.id. In elem gerebat , impenfius vlciíci cupiebat, necadhuc tamen explendi /j 1581. animi vlla tuta fatis, ac opportuna fefe obtulerat occafio . Commodü | igitur illi viam per folaloca habenti occurrit obícuro loco vmbreins ftar,acapprehenfum de equo tanta vi derurbat , vt alterocrure pror-

fus debilitaretur. Sed aliquanto poft mifertus hominem, vt quem fa-

tis diuturno milétatum infortunio videret , ad eum ceu aliud agens accedit. Rogat vnde id illi accidiffet mali , caufam prolixe edocetur,

quam ipfe multo melius fciebat, tandem remedium pollicetur, & cer tum, & piafens, fi dicto audiens efe vellet. Nihilin ea caufa fe fa- EN &urum recipit ruftícus , auidéq; expectat quid fe illi pra(ftare velit: precipit igitur, vté nouem ftabulis diuerfis fiium equinum preca-tio conquireret, quantum fatis effet ad implendum faccum, quotum

crus cum labefactaretur erat indutum , eumq; fic confertum pro do-

natio appenderet D. Benedicto, cuius celebre effet fanum in Ber-quel oppido Gerimaniz, fic enim futurum, vt eius anathematis arca-

na vi, ac poteftate illi membrum recrearetur , ac conualefceret. Ec-

ce quomodo Sortilegis moseftcurationibus fuisiftiufmodi Religio-numexpiationes pretexere,cum nullatamen religione tangantur,ac ; potiuseam omnem defpectui, ludibrioq; habeant. :

Metus inculfus Maleficis , im e? verbera , funt opti-
mum remedium ad auferendas in /firmitates, quas
intulerunt . Cap. XLI.

Doctrina.

£^) N confeffo feréeft omnibus , quz dehocinterrogantur Sagis: quo plus metuuntur,eó audentius nocere,ac mi nis,& iniecto decarcere metu apud fe multü profici,vt jp fuasfafcinationes repercutiant. Quare multa citu di-. ZUM gnanotádafunt.Primum,tépora ipía;fua fanctitateac ione nocendi, vel voluntaté,vel facultaté Sortilegis nóadimere; , b nif

a lib.o. c.

4. b. lib.z.c. I.

€ Hiftor. Erancorit.

lib.6.c. 3 $

d Reg.4.-

c, 4. verf.

e AG. 20
e. verfio.
f. Reg. 3-
$.17. ver,
2I.

rfo Compendij «ZMaleficarum.

nifi Deus hoc fua fingulari bonitate prohibeat, & auertat,vtexemplo illius , quz afpergilio luftrali eam inter facra lethaliter confpertit, quam iniuriz noxiam alibi opportuniusreperire non potuerat , &, . fz pius videntur difiecta, ac proftrata in delubris Diuorum (igna ful-mine,q Damon aliquis vibraffe,ac contorfitfe crederetur . Nam nul-libi amant magis Dai mones fua flagitia facere , 4 vbi fuco aliquo be-neuola ominatione folent prztexere. Nec minus nouum eft, vt aiunt Gelius a & Plipius;b reperiri, qui bene ominando , atque impentfius laudando, arbores, fata,ipfcsd; adeo homineseffafcinent,ac perdát,

Secundum,nunqua effe folidam gratiam, aut plenum,integrumq; beneficium,quod conferunt Dzmones, (6i beneficiü recté dici poteft) fed ttatim,velzquata,vel etiam grauiore aliqua iniuria,atq; incómo-do luendum eft ei,qui imperauit.Vix enim morbum vllum à quoquá depellunt,quem in alium nonillico transferant, & vnius falutem al-terius interitu feré femper pacifcuntur, prout refert Greg. Turon. c fa &um aliquando à quibufdam Venéficis parifienfibus, ques Mummo-lum Prafectum , quem in morbum lethalem m2la fua arteconiece-rant,ad valetudinem reducere aliter non potuerunt, quam prius eius confeníu interfecto vix bimo infante , quem Chilperius pater vni-cum in fpem Regni alebat: quam verfüram fzpe etiam iniquo fenore feciffe prifcosillos mortales Dzemonü erroribus imbutos paffim eius temporisloquuntur aunales:Nam cum terra medio foro ingenti hia-tu Roma deífcediffet, ref(pon(um eft non aliter eiuslabem coituram, quàm fiprimz fpei adolefcens aliquis fefe in eum hiatum deieciffet, In quo eft faciie videre,quantum inter paternam Dei benignitatem , & tyrannicam Diaboli crudelitatém, & fzuitiam intetrfit ; quia Deus peraduería hominem ad Ceclum vocat ; Diabolus veró per profpera (f veré vnquam quemquam profperare poteft) ad aternuminteri-tum conuertit, & trahit. Tertium,quód per fümmam indignitatem , accontumeliam , mo-dum, quem Elifzus, d & D. Paulus, e & Elias, f fan&id; patres mul-tiin reuocandisad vitam hominibustenuerunt , ipfz Saga in fanan-dis a(fimulant , & imitantur, dum fic deductis, paffisque artubusin nouiffima valetudine conflictatostoto corpore incumbunt.

Quartum , nihiiad curationem conferre , quz Sortilegi exterius adhibent morbis à fe incuffis remedia,vt cum herbas, vnguenta,bal-nea, & huiufmodi adhibent, fed ea prztexi quafiin tegumenta for-

tileeijs, quz veriti legum feueritatem palam effe metuunt.

Quintum, fic effe damoni tenaces manus , vt non facilé fibi finat , quod femelcomprehenderit ; ergo fi quaudo fuorum rogatu mor-bum immifit , is vel cum alio etiam grauiore commutandus venit, vt dictum eft , vel in illud tempus curationem , fedationemve eius Iei)jci oportet, quod fruftra quifquam ante capere fuis apud eum,

Nue

Liber Secundus. 1fI

precibus ftüdeat, fic femper reliqui effe oportetaliquid , quod is lu-cro deputare poffit. 3 x

Exempla.

Laudius Moreliusaiebat, fenulla re magisadactum , vt leuaret quas femel intuleratiniutias,quàm cum de cóprehenfione;ver-beribus,ac vi aliqua terror offerrebatur, & ad hoc refert Remigius fe quentia his verbis. Vir quidam Sereniffimi Ducis Lotharingiz Con-filiarius, cum de ea re forte vnàfermonem haberemus, narrauit mi« hi,& ferio quidem , cum aliquando renunciatum illi effet filiolü fuü in fübitumincidi(fe morbum , atq; vt isab Anu quadam per venefi-cium allatus exiftimaretur , de tota re primum nutricem effe percun-€&tatum , nam tum forte ab ea geftabarurfiliolus , cum illam morbus inuaferat, tum accurate perpendiffe , atq; eftimaffe qualisis morbus

Serre. $.
non. Dece
br. 1586.
Lib.3.c. 3.

effet,ex eorumne genere , necne; quibus via peruulgata nature con- —

fueuiteaztaseffe obnoxia:ac cumhaud dubie comperiffet , non nifi mala arte, ac per faf(cinumilli confici potuiffe , fecum tandem fingu-la reputanseó coniectura peruenit , vt nihil iam putaret fibi effe reli-qui,quominus hancfiliolo ortam à bonailla Anu iniuriam crederert. Iubet igitur illam accerfiti, atque admiffam folam in zdes interiores primum blandéappellauit,vt fi quid opis huic malo conferre poffet , libenterfaceret;,neque ingrato locaturam beneficium. Accum illam multacaufari vidiffet, quo fuüf(picionem veneficij à fe remoueret,tum de facienda medicina precesobftinatiüs reijcere,arreptofute,quem ad id parauerat , fic illi humeros, latusQue perfricuit, vt paratam fe-diceret , quz imperaret facere. Poftulat modo paululum temporis apponi fibi dum curat, quz ad eamrem effent neceffaria. Necmo-ra , dato illi quod poftulabatfpatio , & factacopia quz vellet , zegro impartiendi, non multo poft admotis quibufdam,in fpeciem fcilicet, acadtegendam attem potius, quam quódijs ita opus effet,illum pri-ftinz valetudini reftituit. | Simile e(t fequens , eiufdem authorishis verbis. Neceffarius meus AntoniusBlyeftem in Dommattinenfi ditione quzftor erarius idem filiolo cuidam fuoeueniffeolim mihi narrauit. Cum is, ait, vr pueris imos eft, in edefacra à matre ludenslongius euagaretur, prateriens vetula quzdam illi manu quafi bládienscaput demulfit, ac bené pre-cata, ceu alió properans, foras exiuit. :

' Tüm puer illicocaput demittens,aciam zgré fe fuftinens, vocela-mentabili morbum facile indicauit. Eo igitardomum relato,ac more boin horasingrauefcente , haud dubie eiuscaufam reiecereomnes , qui rem vti gefta erat ; audiebant, in vetulam illam multorum vene-

4 ficiorum

Domarti-
ni menfe
Decebri r]
1587.

1 f? (ornpeadij Malficarum .

ficiorum iam fufpe&tam , ergo per vim à vicinis quibufdamea dedu- -éta, vt illatum morbum tolleret , ftatim , vtfaitcoram coepit ij(deim modis,quibusi!le confli&ati,ac primutn toto ore effe liuida, tum fpd mas agere,cumtantoafpicientium horrore, vt in rabiem ià iam itü-ra videretur , fucceffit nox , qaam in eodem le&to cam puero ducere voluit,nonnanquamilli paffisincumbens brachijs , acos ori compo-nensquafi quz fouendo, atque afpirando labentem eius vitam re-creare conaretür. Matronarum eriam qua aduigilabant, fermoni-bus diuulgatum eft bomnbum qualis Oeftri feruente zítate effe folet, tantifper citca puerumauditum , dum defijt videri euangelici rextus, fiagmentum , quod amuletiinftareiusforté pileo infutum hzrebet , dubium reuellerit $aga,an eius Dzzmon;certé,qui pridieconceptam pracordijs mortem continere putabatur puer, primo diluculo va-lens, faluusQueeuafit ; fed necid bonz illi nihil fait , nam ipfa fibi beneficium , vt aliquatenusfoeneraret , nonlongéabijt , quin maxi-mam pecoris partem , quód in illis edibus ftabulabat male per-deret . |

Nicolea Stephana Sanpauliana mercede accerfita, vt Domarti-nenfe caftrum pe(tilentia, quatum affectum credebatur repurgaret (nam ei rei operasfuas locare confueuerat) id quidem officium non indiligenter exequuta eft, fed cum iufti dies exceffiffent, poft quos contagionis metusceffarefolet, acei numerata mercede facta effec abeundi copia,dolens quód opinionecitius murandam (bi videret , non alioqui tenuis, acilliberalis vitusconfüetudinem, putauit ali-qua ratione eius abitionis tempus fibi effetrahendum , fimul & Ca-ftellani vxorem maloaliquoimpertiendam, quód in fe ablegáda pre-cepseffet , ac diligens. Ergoabiecta omnicunctatione placuitillam morboaliquo diftinere,in quo fübleuando denuo rogareturoperam, ftudium; (uii impendere. Nec moraei aftás ad fores cubiculi; en in-quit;hera Strophij tui plicaturz difturbate funt; fine illas,vt paulu!ü reconcinnem, adductaque per fpeciem officij ad collom manu foler-tiffime excuf(sitin eius dorfum pulueris venenati , quem digitistege-bat, micasaliquot, quo facto , tantofuitillico nembrorum omnium. horrore correpta, quanto folent maximo , quos febris primum occu-pauit: Nec adeó multo poft tantispraterea pedum doloribus differ-ri coepit, vt ijs foede auerfis,ad talos digitiftatim diftorquerentur;qua re omnià domefticis perfpec&ta , & intellecta , comprehenfam , affer-uatam, acdenique verberum iniecto metu exterritam , non prius di-miffurosfe funt minati, quam fafcinatione füblatam heramin prifti-num valetudinis &atum reftituiffet, nà & hoc venefici] fufpitionem augebat, quódb ea aliquando audierant, fe quidquid huius fciret , quo ficad prohibendam,auertendamque peftem vteretur, acceptum

referre cuidam Matthgo Amantio, non pridem ob fortilegi) crimen EIS capitis

Liler S ectindas. h If3
^
capitis damnato, 3 quo etiam intirocinij pretium ftuprum paffa , at-
que ex eo grauida facta fuerat. :

Primum igitur magnis clamoribusteftari infignem fibi fieri iniu-riam , cui pro beneficio tantacalumnia reponeretur , ac de fufpendio minas etiam iactare: fed cum nihilominus illos in fententia obftina« té manere viderer, ac nihiliam à feea via profici , confilium oratio-nemquemutans,coepit rogare , vt quando ea fibi medendi neceffitas imponebatur füftinerent dum ad memoriam reuocaret, fi quod oliin fimili morbo remediumaudiffet predicari .

.Acnon multo poft reuerfa dixit, reperiffe fe, in quo iam explorat falutis (pem ponere, ac defigere poffent: nofceenim fe herbas qua in balneiszffrictz eis dolori medicamentum praftantiffimum effent allaturz, orare modo , nezgréilliseffet, fiqua mora valetudini in-tercederer, neque enim eiufmodi morbum effe , qui ita fit ad fanan-dum facilis.

Interhecis, quem tumfecum habebatfilius , cum videret matrem ita accipi, fibiidem timens , qui fciret fe confcium , nocte intempe-fta éinürorum pinnisper funem fe demiffit, fed poftridié & fuga re-tractus, vinctus, accur fic clam fe foras eieci(fetiuffus fateri, rem ome nem, vtihic narratur, explicuit. Hocaddensfe totiei fuiffe caput , qui matrem ad illam impaliffet, dum caufam quazrit, qua parat abitioni moram aliquam produceret,praterea nihil ad falutem con-ferre illaomnia fomenta, quz ea fic accuraté egre adhibebat, fed ijs ita fucum fieri oportere, vt videatur per conuenientia naturz reme-dia proceffiffe curatio. p 1

Nam iam tum ab intentatis illi verberibus latenter antidotum eam admouiffe,fedillo vinci,accontrahinon poffe, qui ab initio fue-rat morbo impofitus temporis modus: expectarent igitur dum is, hebdomada dies, eaque hora bisrecurriffet, qua przbitum effet ve-nenuimn, certo enim tum zgram conualituram , faltem ab omni do-loris fenfu iriliberatum, fola membrorum reliqua laffitudine , in.,

quo datam expectationem neuriquam fefellit,namiin illo ipfo,quem

pieftituerat temporisarticulo morbuseft fedarus. í

Verum fequentinocte recruduit etiam acerbior, nam Veneficam, vt poftea eft compertum , adhibiti remedij penituerat, quód vide-ret paratam inderationem adfemaleficij coarguendam , ac etiam. indubitato teftimonio obruendam , nam nifi ab ea venefica , qua morbum fecit, tolli , autfedari vix poffe certumeft, vtfupra docui in eorumlegibus , obidque ab illa repetitum iteratumque fuerat vee nenum..

. Cüigitur poftridié filio predi&ionis mendaciü obiectaretur, mul-ta malitiose muffitans,hoc tantum dicere voluit, matrem, vt vetberi-bus, quàm poffent indigniffuné acciperent , hoc enim vtiaduertebat

ynicum

Caftinei
menfe Iw
Zjo.158 6.

E

(4 —— (ompendij Maleficarum.

vnicum fupereffe contra eius tragiuerfationem remedium. Arrepiz igitur, denuo duo Validitfimi Ru(tici,non prius ceffarunt vitium mal leolis contundere;pedibus obterere, pulfare, agitare, ac denique in, obiectum ignem detrudere , quàm fidem fuam aftrixiffet, fe xerà eo ipfo dieimó hora perfanaturam,quod & prz (titi, poftquam pomum illi comedendum przebuiffet,quod ante candidulo puluere videnti-bus nonnullis medicauerat fic tandem facta abeüdi copia , vti de hoc illi ante data fides fuerat, iu lictores, eam ad caftri portam praítolan-tes incidit; à quibus ex Iudicis,qui in eius vitam, moresd; inquifiue-rat,decreto comprehenía,ac in uincula coniecta,de tota re, ficuti hic habetur haud cunctanter confeffa eft , actandem igni vnà cum filio eft donata .

Stephanum Noachum Madrtenfem perpetui triennij morbus víq; adeó exercuerat , vt resilli parum abefferab infania. Ergo defpera-tus ab omnibus periclitatisq; in caffum, quz folers medicorum cura fuggerere folet, remedijs tandem ad ariolos animum conuertit. Erat tuncremporis Cranuillei quidam prz cateris eius artis fama clarus, ad illum prafentem prafens rem omnem defert, edocetur hoc ipf malum ab ea muliereconfectum fuiffe , quam domum reuerfus vnà cum vxore colloquentem effet reperturus.Compararet igitur à lento aliquo farmento vinculum,quod eius collo ftatim,ac coram effet;inij ceret,minaretutd; ferocius , (eillianimam mox effe interclufuürum , ni labefactatam valetudinem iamiam reftitueret .Ingreffus domum, vetulam offendit vxori ad focum a(fidentem , huicnomen erat Pari-fete Nouauillanz,eam vti monitus erat, re, verbis; quantum poteft perterre facit. Illico eiusgenibusilla aduoluitur, veniam petit , ac factam tectam ab omni morbo valetudinem certo promittitmodo in ijs,quz praefcriberet obfequi vellet , ea veró effe, quam primum ne» erauaretur pirum,quod eratilli datura comedere , quod enim filicis inftar durum primo conta&u videri poffir,id nonita effeemanu enim attrectatum, proinde emolitum iri,acfi bene coctum conditumq; ef-fet,tum,vt feftatim lecto componeret,futurum enim, vtillico mor-bus ingrauefceret pené ad Interitum,accerferet ob id é vicinialectas Matronas duas,quz illi ea nocte vigiliam fuam traderent,harum pef fima przfentia fe defendere parabac,fi quid obijceretur mala atte fa-&umyquo adeó grauis, diuturnusd; morbus tam facile,ac cibo abfcif fiffet,neque enim huius,quod ad id otnabat quidquam palam facere decteuerat. conditionem nullam reiecturü fe declarat Noachus,mo-doextam incommoda valetudine euaderet. Acceptum tamen pi-rum, primum negat morfu diuidi poffe,vt quod plan? effet ferreum , fed dum hzcloquitur,ac paululum interim illud contrectat, fenfit , non fine admiratione inlanz molitiem propé abijffe. Eoigitur de-uorato (aam eracguftu infuauiffimum ) ftatim illi tomacus tanto ar-

dore

Liber Secundus, -.— fj

dore copflagrare coepit, quanto vix maiorem candentes carbones ex-citare potuiffent; ergo in lecto properé collocatur , agenti animati haud ita diffimilis, adhibet trepida vxor , que fecum ea nocte illum obferuarent , Matronas duas , quibus fe tertiam bona illa vltro adij-cit,vultu adeóad meftitiam compofito, vt prz illa ficté videri potuif fent vxorisilliuslachrymz. Iam non indiligens vigiliaad medism, vfq; noctem procefferar, cum Venefica clam efpertas comites letheo fuo puluere, ceu Mercuriusaliquis, ar&tiffimo fomno complectitur, acinterea füblatum zgrum humeris transfert in proximatn aream, ibique oblato immani vrfo imponit. Turri repetitis fpati)s fzpius ve-hit, ac reuehit ipfa quafionereiniquiore opprimeretur non ceffante ingemifcere belua,ea veró vox erat dolentis Dzmonis , quód prater ingenium tali valetudinis beneficio operam fuam accommodare co-geretur,fed eius tarditatemilla increpans magis, magisque, vt viam pergeret iftis vrgebat verbis. Agedur ignaua, atque odiofa belua. , nunc factis digna recipistuis , quz me primum ad hunc mulétandü , velinuitam impulifti ; hzc à fe audita trepidus feffor poft magna fi-ducia teftatus eft. Inter hec,experrectz, quz ad cubile perncctabant mulieres, id vacuum nadtz, totam feftinanter inueitigant;ac perfcru

tantur domum ficubi defideratum hominem reperiant , ac tandem,

folum cum fola Venefica in area offendunt , rogant ecque feinícijs , ita nudo, ac incomitatoe fecedendi caufa fuerit. an non aduertitishuc ceagratiaàme pertractum, vt oletam faceret? fed nullis cum ea com inutatis verbis hocfíolum fatagerüt, vt hominemtollerent, ac quàm citiffimé in le&um reponerent, Verum dum id moliuntur vix omnes fimul magno nixu reportando praftant, quodi illa fola nulla difficul-tate afportando perfecerat . Porró cum ea lex pacti precipua fuiffet , vt Noachus füpradictis omnibus defunctus morbo penitus fubleua-retur, & adhuc tamen doloris nonnihil fupereffet, caufata eft Vene-ficaimportunum mulierum aduentum , quo impedita fuerat , vt be-né incoepta ad exitum perduceret , fed ad fummum ferenda effe octo dierum moram , poft quos fine vlla fruftratione integra futura effet il li valetudo,quod & euenit. In hisatquealijs multis mani-fefto deprehenía, tandem eftin carcerem inclu-fa, cuius tamen ruptis vinculis cufto-diz in curia euafit , & abijt. XoRR

(DEDE EAST

Ifó (ompendij AMale rAPuMM.

Pofl multas impietates à Maleficis patratas , Demon,
tandem conatur eos ad interitum per ipforum-
met manus inducere. Cap. XLI.

Do&rina..

38 6$ Mnes quotquo: fuerant De moni addiá&i , & in eius paz

4( teftateillaqueati, fatentur adeó fibieffeapud eum in, 5 clementem, ataue iniuftam feruitutem , vcfepe in ani-4 mum inducat, eos fibi manibus proprijs vitam exhau-v rire, fiue per vulnus, fiue per füfpendium,fiue per pte-cipititim, fiue per fübmerfionem , vt tam infuaue Dzmonisiugü ex-cutiant, Et tam fübita , ac repentina mors eius facinoris molitionem

confequitur,vt nullum fatis promptum ab occurtentibusimpedim£&-

tum Contra afferri poffit, adeó Dzmon rem vrget, & properat omné, quem in hoc adniti certum eft, vt poftquam ztatem fer? omnem per

totimpletates;acfcelera traduxerunt Sortilegi , quantulum illiusfu-

pere, id pervim fibi fua manu pracidant , ac (celeratiffimam vitam

tandem interitu fempiterno abrumpant, fic , vt quos vinos flagitijs ,

eos defunctos (upplicijs Demon indefinentet exerceat. Verum mife-

risillisnon ef tamen idem perpetuo,qui modo di&us eft vite exitus,

calainitatumd; finis. Sed vt eft Diuini Paftoris ineffabilis poss k * C Q-

—

mw TP br Ls » eu MOCUNEMM NEU TERLUÁOEEYNAEMUWY C WR 1 T 2d ; . — WE TENETUR NR SNC à;

Liler Secundus 5^7w A7

& clementia ebdudtas à lupo cues, fepe ad ouilereuocat , denuoque ccleftigramine pafcit, ac recreat: Erideo vt plürimum , cum funt in vincula coniecti admifforum confeffiones,non eo vfque diffz runt, dü torientisab eisexprimantur , fed fponte, & cum magnaanimi ala-critate exponunt lett , vt aiunt fibioblatam effe occafionem , qua poffint leui miferrimz vitz difperidiotantamà fe calamitatem ztere num depellere. Neque enim feritfemper quodcunq; minatursrcus , nec femper eft in manu Sathanz, vt homines violentia fua , quo vult impellat. Vt tentet,hoc permittitur, vt precipitet non ita. Hinc eft gj nonipfe defperabundos , vel in flumina conijcit inuitos , vellaqueis trabiannectit,vel cultris trucidat; fed tantum hortatur, vt id male ía-niexequantür. His autem omnibus fzpe intercedit , qui imbecillita-tem hominum miferetur Deusymodo hoc,modoillud prafidium pro fua fapientia opponens, vc exemplis patebit.

Exempla. |

R Efett Remigius vidiffe fa Sontiscuiufdam Sedenarij nomine ca Lib.3.. dauer,cuicollum tantumreligatum effet ad osin parietem,non adeó tenaciter defixum tenui ex indufio fafciola putrido ftamine in-tertexta, genibusin terram penéirflexis,ac deuolutis,ad id pofitum, tam commodé fua anima fuerat defun&um , quàm fi é trabe fublimi canabea, valide; refteinnixum pepediffet, ac carnifex aliquishaud infegniteroperi manusadmouiffet , & plerique omnes, qu; fic vitam deferunt fimili celeritate, ac facilitate pereunt. ^ -HambachiinGermaniainferioriin confinibus Flandriz, in Duca-tü Sereniffimi Ioannis Guiielmi Ducis Cliuenfis , & Iuliacenfis : cum ibidem ego effem ratione curz eiufdem Ducis , qui eft maleficiatus ; vocatus fuit Presbyter quidam Magus, Ioannes nomine, nonagena-rius, qui preerat cure animarum in oppido Archiepifcopatus Co« lonienfis Dicecefis,nomine Lanch: hic reddiderat dictum Principem per maleficia füriofum,pauidum, & formidolofum , pro vt ipfe con-feffus e. Huic,triduo,antequàm fuiffet vocatusà Principe, apparuit Dzmonin eiuszdibus Lanchi,& monuit,vt nullo pa&to iretad Prin-cipem , quibreui erat imiffurusad illum , quia timebat fibi. Cui Ma-gus, quid ad te? volo ire quocunque mihi libuerit:Dzemon nibil fub» didit hisauditis , fed demiffisfemoralibus, vt retulitipfe Magus (in-duerat enim formam Nobilis viri cum feruo fibiadhzrente) oftendit illi anüm, &emifit crepitum fetorisadeó intolerabilis , vt per triduü- . non potuerit Magus , adhibito thure , ac alijs odoriferis fuffumi-gijs, faetorem tam grandem fedare. Venit ad Principem nonage-narius ifte Magus, &,, examinatusde maleficio ; fatetur fe; TN l Ma iale-

" ;

P4 A3

Lor ard o o e Pi Md AU " T ! A wc. M Y £e "d ,

NECNON ^O ETERNOROM MTS TUER TIMENS

1j4 Compendij AMaleficarum -

maleficio infeciffe , iauocaffeQue tunc temporis Lucifetnm Dzmóz
niorum Principem in ijs caracteribus, in quibus erat maleficium, có-
fcribendis. Apparuit illiDzmon in Turri fecundo , in qua ipfe dor-
miebar,ac in defperationem illum,eó quód effet igni tradendus,pro-
pter delictum confe(fum, inducens ; proprijs manibus, gladioloque
fuo,die Dominico mane , qui fuit 2 5. Septembris anni 1605. proxi-
mé prateriti ipfe fe iugulauit : Ec quamuis vulous gutturi inhereris ,
tantz virtatis non effet, quo ftatim moreretur, nihilominus tamen
Demon in ipfo actu defperationisanimam. eius (tatim per vim arti-
puit, ad infernad; deduxit, cum maxima omnium admiratione. Ego
illum fic mortuum, & adhuccalidum vidi fuper fonum iacenrem;vt
qui inttat beftie vitam duxerat;etiam in beftiarum pabulo occideret;
fic difponente Diuina Iuflitia , quz tribuit vnicuid; iuxta opera fua ;
voluit; Deus , vt qui nonsgenarius vixerat Sathanicus , Sathanicis
quoque manibus vitam clauderet.
Smdom;. loannetta Galea amplum dehoc teftimonium reliquit , cum fup-
nici $. id. plex à queftore efflagitauit,ne meritas fe poenas longius traheret, fe
Qouemb, €nim eas zquiffimo animo paratam luere, vc eam im pietatem,quam
1586. fummamin Deum admifferat citius poffet expiare.
Nicolea Morelia;ab eotempore, quo crimen füum iudici aperuit ,
Serre.14. nonceffauit fe beatam pradicare , quz ficfe vtantea. poffet Deo affe-
£4. Fr. vere ab omni Daenonis feruitute liberam ; Iamá; triennium perpe-
557. tuumhocfibiinanimo fuiffe facere, fed non potuiffe , néattentate
quidem, adeó tenax eft fux preda hoftisille.

Hareu- — Catharina Latomia Marchenfis non negabat, quin effet pro tantis
vie 3.non, (uis flagitijsextremas peenas merita , tam iudicis etiam fummam in-
Forum. dignationem ; fi quis tamen gratiz locus fupereffet , hoc folum fibi
1597. adijcipoftulabat,ne mots vlterius differretur, quo fe quàm citiffime

fitere poffet pro eius iudicis tribunali,in quo fpem fuam omnem po-fitam habebat, fibi enim vel grauiffimo operiiam effe animam.

/Trenéj — Idatia Miremontana obnixe iudicem rogabat,vt fe quàm citiffime

prid. C&.. mortiaddiceret,neque enimetiam fi vinculis abfolueretur , liberum

Jus" vnquam futurum, vt Eee feetes ; acad meliorem frugem fe reci-

3586. peret, quód Dzmoni fidem fuam ob(trinxiffet,quam vti importunif- fimo creditori, quin exolueret, defugere non poffet , quandiuin vita maneret.

Frefenij Apolonia à Ereifen,morte fibi gratius nihil contingere aiebat pof-
g. idu; fe, quotandem fceleratiffimz fuz vitz finem aliquem inueniret :ne-
"ngenfi* que enim ab iniuria, & maleficio, quoad viueret temperare poffe , q»
1596. adea Dzmonem sffiduum hortatorem haberet, cuius etiam manda-

tis, atque imperio nifi morte f? exoluere non poffet : craftinusigitue li diespriufquamalins eas emnes miferias clauderet , viamque ad Cocle&tem patrem aperiret, ac patefaceret. ^

D«

dint Doescasis icto aid c Ao Lo mia. V MEL E LR adr i.

Liber Secundus . 1f9

Antonia Mercatrix, nihilfe iam equécupére,quam vtcitiffiime vi- —— uainignem ponatur,quód id fciat fe etiam iudice pridem merit. — Eme? 3. Defiderium Financium Mandrenfemob cumulatum patricidi] fcr cn Deg tilegium forficibuscandentibus puniendum, ac deinde etiam viuum EX igni tradendum , Duumuirum Nanceianorum collegium grauiore ti prid.id, fententia damnauerar. |digitur, fiue per Demonemfoumfciuetat , [,/ 1 8;, quod alijs multis eueniffe, & monftratum eft , & demonftrabitur, fi-ue ipíetam horribilis fcelerisconfcientia prafagiebat ; ftatuit fpon-tanea;ac voluntaria morte effugere: Ergo arreptumcultellum.quem forté cuftodia incautius in Cifta cum pane condiderat, in fauces quan tum potuit adegit,atque itainterijt & eodem anno in Lotharingia; vItra quindecim fuerunt;qui fic vitz fuz confuluerunt,vt fe exemplo publico (übducerent,verumne horrore legentium animi perfundan tur,dehuiu(modifatis.vertam igitur fermonem ad ea qua exitus me liores habuerunt. Ioannaà Banno fpontanea confeffione teftatumreliquit nuila in re adeó importunum fuaforem habuiffe Demoném;, quàm vt fe , aut in puteum deijceret,autin profluentem mergeret , aur refte implicaret, aut omninó quauis alíà ratione perderet,dicique non poffe, quàm in eo frequenseffe coeperit, vbi prefenfitillamiam iam comprehenfio-ne effe deninciendam , vt qui videret bolum fibi éfaucibuseripi ; ac ne poft quidem ab incepto deftitiffe, fed acrius , & maiori etiam ftu-dio, ac impottunitate poftiam comprehenfionem vrfiffe, vt id perfi-| ceret quoqüé factum minus defenderet difficultatisexcufatione,oft& diffe in carcerisangulo obfcuro neglectam catenam , quam fi vellet poffet collo aptare;atque illa fauces fibifrangere; eoqueiamres pro-ceíserat,vt placeret confilium,fed hocad confummationem defuiffe, quod nihilfefe offerret vnde catena religaretur.

Annz Drigez idem etiam perfuadereconatuserat,namcum flam- — zracuz marum,quarum erat cruciatibusinterficienda, horrorem fimul & — rie4.idur exempli , quod editura erat, dedecus, atque infamiam coram oculis Nowemb, pofuiíset, tut facile obtinebat,vt hzc morte voluntaria peruerteret, 1535. fed contra prafentis malifuga, atque auerfio quz omnibus naturali-ter ineft;tüm forte falutisanimzcertiffimaamiffio , quz à perditiffi-mis quibufcunq; etiam metuitur, animum in contrariam fententiam difttahebant; ergoillud confilium conftanter reiecit , tale iderat , vt in füperiorem catceris feneftram fefe extolleret, vnde paratá often-debat przcipitium., j

Defiderium Guerardum cum nullisad huiufmodi facinus rationi- Venexaly busadducere poíset, hoc etiam ad fuafionis comulum adiecit futn- , s. Cds rum.fi fic vim fibi inferret, vt euaderet in fibi fimilem Dzmonem, in Nosemb, cuids poteftate futurum efset, qua vellet agere , fed nehoc quidem 1531. — labefactare, acà fententia dimouere potuit , fi quidem tot eins antea.

zo p ; elu-

RE Dee (RE ua ados iir Rd

TOW LN

160 (ompendij Maleficarum.— elafus dolis,cófilia eius omnia fu(pecta habebat , in nullad; amplius Mait.c 4. Dorem ei gererecertum erat , Cum dzmonis Git tantum perfuadere,

fr

fed non impellere , iuxta illud Matthzi , (i filius Deies , mitte te» deoríum.

Quos femel Corrtpuit Demon, Los obnixé rettnet etiam im tormentis con[litutos ante Indices , in interioribus

Jacrarijs, ac ubilibet. Cap. XIV.

Do&rina.

e NI Vam femelpoteftatem aquifiuit in homines demon , tá & obitinaté tuetur,ac retinet, vt neconftitutos quidem in

vinculis manu fua mittat, opeque deftituat; fic veluti ftrenuus pugil non conquiefcit,neque defarigatur,dum Ww» fupereftcertandi copie; atque occafio: nec prius vnquá dettituit, quos (emel habuit obfequentes , quamilliip(i ceu agai lu-po,faerinterepti: quod etiam cum przí(entit , ac coniectat futucum; fzpe vel prauis confilijs, vt cum ad fufpendium,fpontaneamd; mor-tem impellit; vel re;ac facto, vtcum collum ipfe obtorquet,verberi-busd; necat, velaliqua alia via,quz exitium gfferat ( i Deus noauer-tit) anteuertit, quod exemplisalibi et demoaftratum; aut fi ne hoc quidem licet, ingratum,iniucundumd; aliquid,(i potet,facit,ne om ninàinnocuusabeat,quod etfiita palam fic omnibus, vt otiofus vide-

NA

ti poffit, fi quis de hoc iat (ermo,non pigebit tamen ad cognofcendas.

magis hoftis noftri artes, nonnulla quzdam defcribere .- Nullus pre-terea eft adeó fanctus locus, nullus adeó religiofus, quém hoftisan-

tiquus audax, & remerarius,viclare,tentare,& perrumpere nonten-

tet,dum predam faam fectatur. Templa, Conciones, Anachoritarum cellas pecluftrat, in ijs frequenset , & afiduus , nec mirum hoccui-

quam effe debet,quando aufuseft fe etiaminferre conuentui , quem.

Iob cap.1* olim fuorum Deus celebrabat, vt patet Iob; & vbicunque fit, quibus

vultfe offzrt confpiciendum , ceteris autem ibidem (tantibus , nihil

cernentibus prorfus, vt patebit perexempla.

Exempla.

Blainuil-le 5.Cal. ies PE. ; : : : Mari Virinam Xalleá ftatim , ac in carcerem condita fuit Demon im 1587: mifit, monuitd; non euafuram illinc,nifi queftionum tormen-

tis

METRUM A» A | .Liber Secundus) 7 1 6i

tis durifsimé exagitatatn,atq; examinatam , feret modo tacita exigui temporis dolores,certam poftadeffe libertatem,fe interim vbi res po ftularet,nou defuturum,atq; vt is przdixerat , ita illinon multo poft euenit,nam dü in cormentis eratac valdeijs premebatur, ille fe eius reticulo crinali fubmiffit, nonceffans,addere animü , ac fpódere iam iám adeffe cruciatuum finem ; ac fi forté eos paululum , vt intermit-teret tortori quzficor innuebat,id ille przuertens ceu à fe factum,mi ferz illi prenunciabat ; fed cum iam nullus effet dolorum modus , & amplius tolerari neà fortiffimo quidem poffent, erüpensilla. Amo-uete me hinc, ait , fatis verborum hic mihi meus dedit perfidus , en parata fum verum fateri , & ficà demone, quem difettis verbis prius abiurare iuffa e£ libera,ordine rem omnem ab eo, quo feilli addixe-rat die receníuit.

Eodem loco, & Anno; Ánna Xelleanon abfimile huic factum to-tidemq; fere verbis recitauit , nifi quód non crinibus, fed imisfauci-bus Dzmoneim fuum cum torqueretur ;, occlufum habuiffe fe dixit, nimirum quo faciliusloquuture uocem inhiberet,fi forte per doloris impatientiam admiffum fateri vrgeretur ; nec ea resfuo iudicioillos fefellerat, qui tum przfentes affuerant : aduerterant enim forté fau-ces ineum tumorem excedere,vt mentum ipfum fua elatione prope-modum adzquare viderentur, tum adeóliuore decolorari , vt facile jntusangorem ineffe maxitmum conijcerent. ;

Claudia Simoneta,quz obijt per ignem fortilegij damnata,preter CaZelleri plerasq; alias quarum nomina, nuncnon memini, vnacum Antonio 3-C«len. filio obferuauit,inquientesfibi circatempora obferuatum fuiffe mu. Obr. fca fpecie damonem cum in catcerem ducerentur, ac diligenter mo. 1588» nuiffe,ne fe ip(iintentati criminis manifeftos fua confe(Tione facerét, quamuis exquifitis tormentis ad id vrgerentur; confeffos enim,certif fima, acfzuiifima fupplicia manere , contra filinguam continerent , futurum vt propediem falui;incolumesque euaderent.

Eandem filentij neceffitate Franciíca Fellza fibià Dzemone allatá Tan mermoraüit , ac pterea ita occlufas ad uocé iudicis aures habuiffe , cá. id is primumillà interregaret;ut nihilo plusaudiret, q fiisnihiloinolo ,,,5, ' queretur,fed tandé fuperata incantatione, ac veritateà fe tormentis 1584, expreffa,non ceffaffe ab eo tpe demoné de nece illi minas intendere: / ob id rogabatilla,ne fe incomitatam relinquerent , praefertim de no-éte,cuius folitudo maximé effet opportuna illius iniurijs.

Eodem loco, Anno 1 587.Francifcus Felleus,cum é capitis iudicio, bis celata veritate,ac fuperatis tormentis emerfiffet:tertio delatus,ac ia noxa deprehenfus , feras quidem,fed graues fceleris poenas confef fus candem exoluit.Imó non defuerunt alij , qui vim quzftionis per-ferrent inconfeffi,accum iam é reis effent eximendi, celatum eo víq; crimen fuum detegerent.

LR, E Huius

162 (ompendij Maleficavum .

Huiusrei fidem fecit Margarita Valtrina , quz cumhorz fpatium integrum in catbificum acerrimistormentis manfiffet, necobid du» riusin fe quidquam effet loquuta , tandem iam dimittenda accerfiri voluit Iudicem , apud.quem primum obftinationis fuz precata ve-niam, capite vtieam dzmon inefcaffet, ac deinde peromnia flagi-tiorum genera exercuiffet, enarrauit.

Bhinl. | Noneftmemoratu indigoum,quod eodem anno Alexiz Belhoriz le 17 Ca- idem facerecupienti contigit, ftupentibus prz admiratione,quitum len. Febr. aderant omnibus, cum enim ad eiufmodi fpontaneam confeffionem

.. 87 feaccingeret ,acà dominicaoratione; vti mos eft Chri(tianis aufpi-Y catetur, in murum, quem poft fehabebat, auerfa ruit tantoimpetu , vtpro mortuaiam multistollenda videretur. Sed paulatim ad fe re-diens, ac deliquij caufam rogata . Non videtis, inquit, füblecto pro» ftiratumcarnpificem,qui me modo faucibus comprehenfam pene prz-focauit? En etiam,vt terrorem vultu minaciter obijcit, atque quantü poteft, inhibet, ne de fe verbum vllum dicam; Nec me nuncquidem primum à veró dehortari tentat,nam iam cum torquerer, in auté fini ftram fe pollicisinftarintulit;monensfedulo;vt linguam temperare , nec vincime finerem exigui temporis non admodum vehementi do-

lote;.5 Lib.s.«. | Sequentia refert Remigiushis verbis , que ipfe przfens vidit. Ve-M. neficam quandam (cui vulgus Afinariz nomen ab afinario marito fe-

cerat )fic premebam di&tisteftium, vt iam tergiuerfationi locusnul-

lusei relinqueretur. Itaque ob id fe comparauerat, vtadmiffa omnia

fua velle patefacere videretur,cumilliin vultucolor fubitoimmuta-

ri, oculiin aduerfum carceris angulum cum ftupore defigi , oratio,

mens deniq; ipfa coepitexcidere. Peto , quifnam ipfam morbusadeó

repente inuaferit, refpondit,ex illiusanguli fuperiore parte videre fe

Magiftellum fuum manus fibiferociter oftentantem quales habent

cancti bifurcas,ac dentatas, iam; in volaturo fimilem apparere ; eó

.... €culosconuerto; pergit illaobnixé, intento etiam digito demonftra-

--. .. fe: nihiladuerto: iubeo tamen prafenti effe animo , multa, & fecure,

- ...., &confidenter in Magiftelliillius contemptum prafatus ; ex eoigitur

.;. timore iam fecollegerat;ac pergebat de fe narrare , quz anteincepe-

- gat, cum denuo ex alio angulo prominentem illum enormiteraduer-

tit, mutata iam perfona , vti quifcenz alicui feruiunt , ac certiscore

nibusinftructa fronte, quafi eam illico effet impetiturus , fed rurfum

E s deri(üs ,acetiam conuitijs profciffus abijt , necab ea deinceps vifus

eft,vti ipfaiam iam ad rogum profe&uta declarauit:alia exempla fa«

crarum zdium , & clauftrorum alibi funt demonftrata, & demon-ftrabuntur adhuc. 1 ILE.

dumis

S AP j 2 C CPP PEHEN ELS TNRISRUNNESS EIN RN IER INE RISCHIO NIU VN TTRNES

EMEN ME CUORE iua kn C LevERNL Dirsum sU acere aub

Liler Secundus. v.c 3

Summarium omnium fcelerum Maleficorum paucis contentum. ..Cap. XV.

Ebaftianus Michael in pneumalogia refert hoc exemplar fenten-tiz latz Auinionianno r82. vt paucis concludat enormiffima

Sagarum,& Maleficorum;ac horrendi(fima eorü flagitia. Sententia.

Vifis proceffibus coram N.N. contra nobis conftituros reos accu-fatos,& delatos,quibustam per veftram, & quorumlibet vefttü rela-tionem,ac propria confeffioné£,iudicialiter coram nobis factam , atq; fxpiusrepetita;iuramento veftro medio, quá per te(tium depofitio-nes,eorumq; accufationes , & alias legitimas probationes , ex dictis, actis, & proceffu refultantes nobis legitime conftitit, & coaftat,quàd vos,& veftrum quiliber,Deum noftrum omnium creatorem, Gcopifi- Jtpoflaffa cem,vnum,& trinum abnezaftis,& immitem Diabolum, hoftemque cof umma antiquum humani generis coluiftis,vcsd; illi perpetuo deuouiftis, & 4 Sacratiffimo Baptifmati,& his, quiin eofuerant fufceptores leuates , & proparentes: veftrzq; parti paradifi;& eterne hzreditatis,quá pro vobis, &, toto genere humano DRsnofter Iefus Chriftus füa morte acquifiuit, corá prefato Cacodzmone in humana fpecie exi(tente ab renunciaftis;infandente ipfo rugiente Diabolo denuo aqua;quá acce pi&is veftro vero mutato nominein facro Baptifmatis foate vobis im pófito; (icq; aliud commenticium nomen vobis imponi fi&itio baptif [ mate paffi eftis, & accepiítis; atq; in pignus fidei Dzmoni datz vefti- i mentorum veftrorü fragmentum,& particulamilli dediftis,8z vc à lj- Tree bro vitz vos deleri, & obliterari pater mendaci) curaret: figna veftra S^. propria manu, ipfo mandante,& iubente,in reproborum, damnato-rum,mortisd; perpetuz libronigerrimo ad hoc parato appo(ui(tis, & vt ad tantá perfidiam, & impietatem vos maiori vinculo deuinciret , d notam, vel fligma cuilibet veftrum, veluti rei fuz proprig,inuffit,&c i] — S4eiles lius mandatis, & iuffis iureiurando füper circulo ( quod Diuinitatis $^" Symbolum eft)in terram fculpto (quz fcabellü pedü Dei eft) per vos; & quelibet veftrum preftito,vosobítrinxiftis,figno Dominico,&ccru ce cóculcato;& illi parendo,adminiculo baculi , quodam nefandiffi- L/ezis fub mo vnguento ab ipfo Diabolo vobis przfcripto illiti , & cruribus po- "ribus | fiti, per aera ad locum cóftitutüintépefta nocte , hora malefactoribus Pfftsm, | cómoda,ftatutisd; diebus ab ipfo tentatore portati, & rráslati fuiftis, | ibid; in cómuniSinagoga plurimorü Maleficorü,Sortilegorü, Harre-ticorü,Fafcinariorü,cultorumq; Dzmonumy;accenfo igne tetro , po(t ; multas jubilationes,faltationes,comeffationes,compotationes, &lu- . | dos in honoré ipfius prz'fidentis Beelzebub Principis deamoniotü , ia formam, & fpecie fcediffimi,& nigerrimi hirci immutati,vt Deü 2

zd od 1 verbis

164 (ompendij Maleficarum.

,. verbisadoraftis , & adiliam complicatis genibus fupplices acceffi-Tdoliria. fis, & candelas piceas accenías obtuliftis: & illius fediffimuto,actur perfetia. . piffimum anum ( proh pudor) fümmacum reuerentia ore facrilego deofculati eftis: illumq; fub veri Dei nomineinuoca(tis, ac illiusau-xiliü:Et pro vindicta in omnes vobis, velinfenfos, vel petita denegá-; Q4 tesexercendo efflagitaftis:atq; abipfo edo&ti,vindictas, Maleficia,.fa ; V'indiffa fcinationes,tum in humanascreaturas , tum etiam in animalia exer-m cuiftis:atq; homicidia infantium quamplurima commififtis , impre: simanija, Cationes,ablactationes, tabes, & aliosgrauiffimos morbos ope iá di-Gi Sathanz immififtis : infantesd; per uos, nonnullisetiam fciétibus tantum,& annuentibusarte iam dicta malefica oppreffos, confoffos , & interfectos fuiffe,ac demumin cimiterio fepultos noGu,& clà ex-Sepulcro- humaftis,& in finagogam przedicti,fafcinariorü collegium portaftis. vam vjola Deniq: daemoniorum Principi in folio fedenti obtuliftis, detracta, & eio. vobis cóferuata pinguedine,capite,manibus, & pedibusabfciffis,trü-cumq; decoqui,& elixari, & interdum affari curatis, iubenteQue, ac mandante prafato patre veftro comedifiis , & damn:zbilitér deuora-ftis.Mala deniq; malisaddendo,vos viri cii füccubis;vosmulieres cü Tornica- incubis fornicati eftis: fodomiam veram, & nefandiffimum crimé mi eio. feré cumiillista&u frigidi(fimo exercuiftis, & quod etiá deteftabiliffi-Sedomia mum eft, auguftifimum Euchariftiz facramentum peruos in Eccle-»4 —— fia fan&aDei;aliquando fümptum,iam dicti Serpétisà Paradifo eie Sacrilee &ki precepto in ore retinuiftis; illud; in terram nefarie expuiftis , vt $"". ^| cummaiorromniscontameliz, impietatis, & contemptusfpe,Deum noftrum verum , & fan&tum dehoneftaretis,ipfum veró Diabolum , eiufQ; gloriam,honorem,triumphum,& regnum promoueretis, atq; omnihonore,laudibus,dignitate,authoritate , & adoratione honora retis,decoraretis,& honeftaretis.Q uz oia grauiffima;borrendiffima, & nefandi(fima, funt directe in omniporentis Dei omnium creatoris

contumeliam,& iniuriam:quam ob caufam:Nos Frater Florus.

Demon decipit, ego feducit per Jfalfas reuelationes, fiue apparitiones. Cap. XV I.

Doctrina.

PIncA reuelationes, feu vifiones plurima funt confide-, randa quo ad perfonam videntis, vt detegatur error à | veritate. Primó confideranda eft fidesillius, an fit fince-&siwWLAS récatholica; quia non eft credendum reuclationibus Dz monicolarum, vel hereticorum , ficuti fuit Anno 1601. in. Oppido Gietij; duo, Maritus, & vxor;qui penes fe folos ecclefiam femen fiffe incolu-

EPUVTUVTTEEUTVTEERTUOSASM Y YEPITQS UNT TNPRTTN SERT,

Liber Secundus. 16 v

incolumem pertinaciffimé iactabant , ideo communes liberos pater baptizabat,mater patrini more fpondebat.Hi mundumillo anno pe-riturum przdicebant; fed eorum morte fufpenfi interitum mundi preuenere.

Secundo, videndum eft,an fint perfonz arreptitiz, quia harum re-uelationibus, vel prophetijsnihil credendum; delufos à quadam, multos tradidit Firmilianus,ad B. Cyprianum. Kwret ind

Tertió, num fidei (inceritatem; vitz, ac morum integritas , virtu- zer Cypr. tesd; comendent , an veró vitia, & imperfectiones notabiles eam de- Epift. uv. honeftent : ideo non credendum fuperbis,ambitiofis, impatientibus, 75-carnalibus ;ebriofis, iram fouentibus,odia exercentibus,diffidia femi nantibus, vel alios diffamantibus: nec etiam hypocritis, qui fingu-laria quzdam affectate deuctionis, & penitentia figna, per fuperios-res ecclefiafticos non approbata, oftentánt.

Quartó, confideranda corporisconftitutio , nam fi valetuda pará ^ firma; fi prefetat redundantiam bilis atra; fi habitus cotporis inedia, -velinfomnia pluszquo deformatus : fi fit cerebro lefo , vel nimis ap-prehenfiuus,aut imaginationis turbida, & zquo vehementioris;quia tales, vt dicifolet, etiam vigilantes putantfe videre, audire guftare, quz necguftu,necauditu, nec oculis percipiunt , talibus Dzmon fa-ciléimponit, quia falfarum rerum imaginibus obueríantibus tenaci-ter adharent, & affentiuntur.

Quintó, nec ztatis,necfexus differétianecligenda eft;ná fi caduca fit ztas,delirij periculum efti puerilis, leuitatis, & morbi imaginofi, quia humidiore, q par eft funt pueri cerebro, & pleni vaporibus, qui paruo negotio cómouentur:quare per eos,vt aptiores fuis conatibus, clim dztmones amabátoracula fündere.De femineo fexu cóftat hunc effe fufpectior&, vt notat Io.Niderius.in 1.precep. c. rr. q.de diuinat.

Sextó,confiderare oportet , vtrü fitin fpirituali exercitatione per-fona veterana, an veró nouitia tantüm; an aliàs Diabolus eam fic de-cipere conatus fuerit,aut deceperit;an quzilli alis reuelata vera fue rint: item quz vera; quz falfa fuerint , Si fuerit tyro,dubitandum de fraude,quia iuxta Gerfonem nouitius feruor citó fallitur , fi caruerit regente,pra'fertim in adolefcentibus,& feminis, quarum eft ardor ni mius auidus, varius, effreüis , ideoque fü(pe&tus. Hoc indicio Fran- Lib, 9. d; cifcus Picus detexit falfitatem cuiufdam reuelationis , vifionisq; poft Prenor, c, & alia indicia accefferunt,vt quód vana quadam bonis mixta, Diabo 3* lusin forma Chrifti Domini coepit fuadere.

Dixi fuperius, qp fexus ratio eft hab&da,quia (i cetera fint paria,plus fidei virorü reuelationes merétur, quia cü fexus femineus fit imbecil-lior,naturales vel demoniacas fuggeftiones plurimii habet pto Diui-nis. Süc eti faetninz naturz humidioris,& vifcofioris;humidum ve-

1o facilé commouetur;& varias figuras perci pir.egriüs wes. ferius, j4 j motu

166. — ((ompendij Malefcarum. à motuceffat ,ideo mulieres citiusimaginantur, fed viri minus pete

tinaciter imaginationes fouent, & cumilla minus ratione polleant, minus etiam prudentia habeant , procliuius eft demoni eas fimilitue

dine falía , & apparente decipere. Infuper,confideranda feminz in earum moribus przcipué prater lafciuiam,luxum, auaritiam (vt notat Apolonius)vtrum gattule fint; vagz,criminatrices,laudis cupidz,autcerebrofz,&xqua fein docen-di,vel pradicandiin Ecclefias , aut facramentorumadminiítrationes contra dcéttinam Apoftoli;ingerant.Nam quz funt huiufinodi,non

- feipfas duntaxat fallunt, fed & vitoseruditos tandem, fi nimis illis

fofephur
& Cofía de
now [fim.
seporibus
lib. 2.c.11

credant , in praeceps trahere confueuerunt, vt patebit per exempla.

Exempla.

E Vitin Peruenfi Regno vir magni proillo tempore ingenij ftiz matus,doctus Theologus;ac Theologie profefforjidemd; catho licus,ac pius diu habitus , & pené tunchuiusorbis miraculum.Isfa-miliaritate mulierculz cuiufdam, quz fe edoceriab Angelo magnas quzdam myfteriaiactabat., quz; extra feinterdum rapiebatur, aut rapi fimulabat, velutaltera olim Philumene , aut Maximilla monta-ni ,ita deuin&tuseft, vrillam de fummis Theologie quaftionibus fzpe confuleret, in omnibus prooraculo haberet, magnis reuelatio-nibus plenam,& Deo valde charam przdicaret , fatis alioquifordie dam,& perexiguo fenfu preditam, nifiadinftruenda mendacia. Igi-

tur, fiue à Diabolocorriperetur ( quod eftfaciliuscredere) cum eiuf-modieftafim pateretur, fiue callidé eam fabulam fimularet ( quod nonnulli viti prudentesexiftimarunt)ille Theologus,quod à mulier-cula magna, & mira de fe audiret , ac multo grandiora futura conct-

peret,libenterei fe di(cipulum addixit,cuius patremfpiritualem age bat. Quid plura? eó abductuseft homo , vt miracula facere tentaret , & fieri fibi perfuaderet, cum miraculi vetigium , ne tenue quide ex-taret;ob hzc,& quód propofitiones aliquot abilla prophetiffa acce-piffet, à fenfu catholice Ecclefie alienas , à San&tiffimz Inquifitionis Tudicibus toto Regno ftupentecomprehenfus eft , ibi per quinquen-nium fere auditus , toleratus, examinatus , actandem patefactus eft homo omnium fuperbiffimus, acinfaniffimus ; Cum enim Angelum fibi Diuinitus datum,à quo omnia quz vellet difceret, ac deinde fum ma Dei ipfiusfamiliaritate , acimmediatocolloquio fe pofitum per-tinaci(fimé differeret in easnugas delatuseft, quas nifi ab homine prorfus mentisemotz dici nullo modo fibi quifquam perfuadeat. Erat veró ille tam integro fenfu, quoadcerebrum attinet, vt mihi in-

xegrior non fit, Itaque, & ferio affirmabat, fe, & Regem futurum, &

Pon-

Liber Secundus ^ *67 Pontificem fnmmum Sede Apoftolica ad hzc regna tranflata: concef fam quoque fibi fan&titatem fuper omnes Angelos , & celeftes cho-ros,atque omnes Apoftolos,quin etiam oblatam fibià Deo vnionem hipoftaticam,fed ab ipfo non effeadmiffam;datum quoque fe Rede-torem orbis quoad efficaciam,vt ipfe loquebatur, quód Chriftus fo-us quoad füfficientiam fuiffet, Omnem ftatum Ecclefiafticum abro-gandum,leges veró alias , fe editurum faciles, & apertas , fecundum quas ceelibatus clericorum tolleretur , multitudo vxorum concede-retur, confeffionis neceffitas excluderetur : hecatque alia tanta con-tentione affirmabat , vt nosteneret attonitos , quód homo talia fen-tiens, non infaniret. Denique diu euolutisillius geftis, & plufquam centum & decem propofitionibus hzreticis , aut à fana doctrina Ec-Clefiz alienis, condemnatis, iuffi fummus , vt habet de more facrumil-lud Tribunal, cum homine difputare, fi fortead veritatem , & fidem hominem reuocare poffemus ; conuenimuscum ipfis Iudicibus , & '! Epifcopo Quitenfi tresalij. Eó introductus homo, ealibertate, & facundia perditiffimam fuam caufam defendit, vtegoin hodiernum diem etíam admirer,eó adigi poffe mentis humana füperbiam .Pro-feffus e(t doctrinam fuam non poffe monftrari , nifi Diuina Scriptu-ra, & miraculis, quód effet fuperior omni humana ratione: Scriptu-rz autem teftimonijs longe fe apertius, & efficacius explicaffe,& pro-baffe, quatn probauerit Paulus Iefum Chriftum fuiffe verum Meffia. Miracula autem fe perpetraffe plurima, ead; tanta, vt Chrifti Refur-rectio non fuerit maior , nam &fe veriffimé effe mortuum , &refür» rexiffe, atque id euidentiffimé (aiebat ille) effe oftenfum . Scripturas veró proferebat memoriter ,cumnullum librum haberet (atqueipfo etiam Breuiario effet fpoliatus ) ex Prophetis, ex Apocalip(fi , ex Pfal-mis,& alijs locis, tot, & tam longas , vt vel memoria effet admitatio-ni;eas veróitaad fua commenta adaptabat, ita allegorizabat, vc quifquis vel rideret , velfleret. Poftremó fi miraculis tem agere no-bis placeret, fe libenter ea ftatim exhibiturum. Hzc ita dicebat ho-mo,vt vel nos infanos putare videretur , velipfeinfanire , nam & per reuelationem fibi innotuiffe iaCtabat Sereniffimum Ioannem Auftrie bello naualià Turciseffe fuperatum,& Regnum Hifpaniz à Philip-poinui&iffimo iam pené amiffum, & Concilium Romz habitum, vt de Gregorio XIII. deponendo , & alio fubrogando ageretur, quz ideó nobis fignificaret , vt quoniam erant nobis certis nunci)s nota, fciremus ei,nonnifi Diuinitusinnotuiffe, & cume(fent omnia adeó fal(a, vt ampliuseffe non poffent , abillotamen afferebantur vt no-tiffima nobis. Denique , cum nihil profeciffemus per duos dies diffe-rendo , & ad publicum fpectaculum effet cum ceteris , vt in hifpania fieti folet delatus, intuebatut femper in coelum , ignem in Inquifito-tes, & omnes graffaturü coclitus expectans , vt illi erat pollicitus dia-L.4 . bolus,

Jat Compenda DMaleficarum -

bolus ;atqueignis quidem nos nullus ex alto corripuit , illuni veró ;

& Regem, & Pontificem, & Redemptorem,& Legiflatorem , ex imó

flamma rapuit, atque redegirincineres. Hactenuslofephus. ^.

Suri y, | Legitur quód B. Simeon Monachus Treuirenfisin verticem mon-Iu. .tisSynaiiuffu fuperiorum miffusfuitibi habitaturus : nocturnis ho-risilli Demon in Angelica fpecieapparuit, & vt miffam celebrethot

tatur. Ipfenecplané dormiens, nec perfecte vigilans contradicit,

non debere fine presbyteri) ordinealiquem hoc minifterium imple-

re ; contra inimicus inftat, feDeilegatum effe, Chriftum hoc velle,

nec decere fanctum locum minifterio tali diutius priuari. Renitenté

ergo, & contradicentem , adiuncto fibi confortio alterius Demonis ,

de lectulo educunt;ante altare iam vigilantem ftatuunr;alba induüt,

de ftola vtrinque altercantur : hoftis more presbyteri, Simeon more

diaconi contendebat fibi imponi debere. Tandem Dei famulusad fe reuerfus , virtuteorationis , & fignocrucisinimicum repellit , feQue

delufum ingemifcit. :

Sw; e loterReligiofos Premonftratenfesfallax ille fpiritus confiderans
Iun, cap. quofdam idiotas, & fuaillos quondam recognofcens fuiffe vaícula ,
37. in quibus fuz quieti, & voluptariindulgereconfueuiffet,ita illos fal-
fa faz illufionis fapientia repleuit;yt qui priusin libris vixlegere no-

. uerát,iam ex libris magna quedá dicerent, & de futuris prophetando maiora, & (tupenda predicerent.Danielis deniq; vnus ex eis prophe tiam fe fcire a(ferebat, & deea quedam duce mendacio loquebatur , vbi de quatuor, & feptem , & decem cornibus , & Regibus propheta fcribendo inducit, & de Antichrifto, in quibusià fimpliciores quof-que atteptos reddiderat, & fifieri poffet etiam ipfum Dei hominem, & Venerabilem Abbatem Simonem San&i Nicolaiia errorem indu-xiffet, iam enim eo vfque progreffa erat eius arrogantia, vt ipfisaffi-dentibus , etiam in capitulo fermonem facere auderet , & qui vidit , & audiuit prebet huius tei teftimonium: & hoc fignum eius, quia de fermone profertinitium:; Eratenim hicfermo. Eftotefortesin bel-lo, & pugnatecum antiquo ferpente. Hzcfpiritus ille mendax pet organum illud fuum proferebat, fed ad veritatem , qua fequitur, vi» delicet, & accipietis reenum ateraum,; haud quaquam procedere ne-quam valebat ; Porró cum ab auditoribus veritatis, & dulcedinis fal-lax illefpiritus fe ex parte deprehédi cerneret, vt eft mirc artifex, ma-iori arte ad alia fallendi genera fe conuertit, vt quia manifefté operas

à tioni intentosnon poterat fübuertere , faltem contemplatores quof-libecauerteret à contemplatione: nam idem ille Clericus laboris hu-jus minifter, fübita quadam , & etauiffima infirmitate corripitur , e qui prius de vifibilibus refponfa dabat,iam in coelum os fuum ad in-

uifibilia, & ineffabilia promenda ponere non verebatur, concurrunt

frattes, vt confüuetum eft ad inungendum eum, orat unies Peu

icebat

000 Liber Sedtdus:- e165

dicebat a dienda, de fe quidem magna , fed de pluribuscircumftan-tibus afferebat maiora : defe; quód eodem vefpere , aut futuruseffet cum Angelisin celo , aut ftaret fanuscum ceteris fratribus in choro: de alijs veró, fingulorum confiderans habilitatem , quafi prophetan-do, &augurando dicebat; Hunc cum nuperin Ecclefia ad füperiora zapeter, vidiadaternitatem vocatum, & fic de «lijs varia. . i2

Attende hic lector gradus fupetbiz,quando Idiotas fibi eligit Dae-mon , & facit videri doctos; deinde facitillos fcripturam interpre-tari, & etiam coram maiotibus differereinlocis, vbitacendum. — .

In Belgio paucisiam anniselapfis,cum in vna Vrbium Hannoniz gj; Religiofa quzedamcredita Energumena, &c | adducta ad Superio- 4 jj) zem eiufdem ordinis, vt exotcizaretur, dum resinlongumabit, & | 10. in sra illa vocibus diuerfis fuccetfiuéloquiincipit, quarum vna tenuior fe &a.de B, Deum Chriftumque Dominum noftrum fingebat , alia Demonem., Ignatio. craffior imitabatur : hac multa palam impia effutiebat illa , quedan. ad pietatem ( vt videbantur) pertinentia , itacreditum à quibus mis nimé decuit, in illa modo Iefum, modo diabolum loqui. Sic pericu-li plena, & fallacie reseó progreffa e(t , vt mulietcula folemni ritu, quafi per eam Chrifto loquente;hoftiam incruentam, prolatis verbis canonicis confecrare auderet ( & proh dolor ) pij, fed vel indodti, vel incauti confecratas ( execratas- potius dicendas ) ab hac facerdoriffa. ( non tamen fecundum ordinem Melchifedech ) azimas panis eulo-giasacciperent, & tanquam verum Domini corpus, allatis, & prala-tis cereisin altari collocarent, & venerarentur. Duo tamen hie erant impofturz indicia ; tum quód erat Energumena , tum quód auderet Sacerdotale, ac virile officium vfurpare: Sed Domine libera nos à fimilibus.

Ex fuperioribus exemplis duobus conuerfationis muliercularum ficte fanctarum,en quales fru&usfunr pullulatizaddamhoclocoter- — ' tium fuccincte,de quo teftis ipfemet Tertull.Sui téporis doctiffimus, qui dum vifionibus muliercularum( vt ille qui de animz quantitate , Lib.de «n ac colore) confidit, immemor eorum,quz doctiffime;& veriffimà có- ^ ^6-tra hacipfasfcripferat, in abfurdiffimos errores dilapfus eft.

Exemplum fubdit Francifcus Bencius fic. In Oppido quodam. r;annu;; faburbano prope Aronam, ad triginta mulieres Demoneagitantur ; liter. pro omnes fere virgines , infimzque conditionis,ex prafertim,qua funt sinc. Me-voto vIrgiDitatisaftrictz, mirum has quibus dolis circumueniat,qui- dio. anni bus artibus oppugner,varias inducit formas, vt alliciatad nefanda;vt 1590. deterreat ab honeftis;affimulat modo perfonam,& pieraté Monachi, , & quod audire aures horrent,ipfiufiet Chrifti crucifixi hortantís ad Impia; quin & Vrfum,Leonem, Serpentem impetü facturus in virgi-nes hianti ore; & deuoraturus vnohauftu : minacé etiam militem cü fclopo parato , & inftructoiam iam; extrufo pernicialem glandem

«um

DUC Ne CREE NL

70 (ompendi Maleficarum. cum flamma, tonitruque , nifi extorqueat afcenfum , fed fimplicitas virginum vincit omnem aftutiam Deo nixa. Magna omninoearum fides, eoq; clipeoignea nequiffimi telaextinxere; à plurimisnarra-tiones duz teponentur. Ex earum numero , quedam nobilibus orta parencibus, & molliter educata, cum haberet aliquando noctem in-feítam à Diabolo infidiante, ftratum deferit, & hyeme licet media,ac tempeftate perfrigida in nudo pauimento nuda dormit, cum crefce-ret nihilominus flamma ( vt magnum incendium aqua ingeíta) clam cubiculo egreffa in hortum fecedit , ibid; magni emulatione Francis Íci, quem eadem fa&titaffe acceperat , corpus proiecit in aggerem ni-uium,tandiud; peruolutauit,obftrepente licet Dzzmone(qui ab ea vi-debatur) & dentibus frendente , vtinternum ignem externofrigote reftrinxerit. Alteriitem Demon no&u fe oftenditimagine B. Vrfu-Iz crucis vexillum praferens cum multarum virginum comitatu, at-que ita loquutus eft. Videt Deusamatquetuum iftud (tudium tuen-dz pudicitiz, fed quoniam difficilé admodum eft , in paterna domo in tanto ftrepitu occurfantium , & periculorum obiectu , non conta-minari mentem aliqua ex parte,nos allegauit,vt te duceremusin Ce nobium facrarum virginum,omiffis curis omnibus ipfius nutuiniftu-diose famulantium. Hzc Vitgo Deoafpitante, cam verens diaboli infidias, dexteram duxiffet manum à capitein pe&tus;moxque à fini-ftra produxiffetin dexteram , vt efformaret crucem , fe talibus vifis, tantoq; honore indignifsimam effe profitetur: neque veró vobisha-beo magnam fidem,timeo, & in fpeciofis confilijsfictos dolos , quód fi Deilegatione fungimini,has Sanctorum Reliquias ( habebat enim illas ad collum alligatas) humiliter veneramini. Mirum di&tu,procu-bueruntin genua Laruz venerabundz,& tanto magis vrgent,vt ma-turet profectionem: Atilla; mihi non licet quidquam grauius ftatue-re patris mei fpiritualisiniuffu , neque ad eumiire decet nocteintem-pefta,conuenite vosillum, & exponite mandatum Dei , vbi diluxerit egoaccedam, & vtarconfilioillius: hoc refponfo D:xmones abiecta omni fimulatione, in fuas fe tenebrasabdiderunt,cum fremituin ir-ridentem puellam;quód lingua folum bellarent;,gratiasque Deo füp-pliciter agentem , contumelias & probra certatim ingerentes. Quid

E hac Virgine fapientius ? fed decebat illam nimirüm vera fapientia,

cui fe pudicitie zona colligarat. , Addam fingularis cautelz exemplum , quo docemur, nihil tutius effe, quam timere fuum fequi iudicium , aut ab obedientia tnaiorum "pud Sn vllius reuelationisetiam certz fiducia recedere . Genebaldus Laudu-rian. 13. nenfisEpifcopus perincautam cum vxore, quam deferuerat familia-lamer! « ritatem ex bono principio ortam, tandem quz humana fragilitas eft, cum ea corpus mifcuerat , fed poftea ad correuerfus, & B. Remigio Remenficonfeffus ; in angüftiffimum locum inftar fepulchri 3 b | us

- Liler Secundus... - 171

fus fuerat ; vbi cum feptem annis pocnitentiam afperrimamegiffet ; feptimoannoin vigilia Cone Domini,cum idem Genebaldusin ora-tione Domini perno&taret, & feipfum defleret; circa mediam noctem AngelusDominicum magna venitad eum luce in oratoriü vbi pro-nus iacebat, & aitad eum . Genebalde exaudita funt proteorationes patris cui Remigij: fufcepit quoque Dominus poenitentiam tuam, & dimiffum.eft peccatum tuum . Surge, & hinc egredere, facq; Epifco-paleofficium, & reconcilia Domino penitentes criminibus fuis. Ge-nebaldusautem nimioterrore perculfus refpondere nihil potuit; tüc Angelus Dominiconfortanseü netimeret,hortatus eft,fed vtgaude-retin mifericordia Dominifibi collata , quianimatus dixit ad Ange-lum, non poffüm hincegredi, quia Dominus , & pater meus Remi-giusclauemhuiusoftijfecum habet , quod & figillo fuo fignauit : &£ Angelusad eum, ne dubitesinquit,ego (um à Domino miffüs , ficuti

patettibi Coelum , fic & oftium iftud patebit , & ftatim faluo figillo , .

&ccera, oftiumilludapertum eft. Ecce verz vifionis indicia, prius pertutbatur, poftea confolatur, verum, acapertum miraculum figil-li, & cerz integritas. Mz

Vsh, quam contraria fuitilla Gadenfis Virgo noftris temporibus: tnifella diu vacauerat orationi ; & facramenta frequentarat , fed vel non fatisexercitata,nacta fuerat confeffarium , vel fi nacta , ei fua fe-creta fpiritualia non pandebat, velbene monentinócredebar, quid-quid horum fuerit, paulatim varijsreuelationibus eam Diabolus fu-perbiz fpirituinflauit, tandem perfuafit , meritisreliquis parem effe Virgini Matiz, deeffe fccunditatem iunctam virginitati illibata , fi pergatid quoque confequuturam. O' Vafrumcommentum,& mu-liebriingenio accommodatum , iamilla fe confeffionis indignam nó e(fe rebatur , itaque perannos aliquot eamintermittens, nonabfti-nébattamen à facra communione. Quid plura ?» femel dumin tem-plo verfatur, & communionem expectat, ardentiusd; beneficium il-lud reliquum poftulat, audit, bono fis animo dilecta , exoraffe te fci-to, conceffa ribi feecunditatis cum caftimonia prerogatiua,quam pe« Us, de coelo confide te grauidatam ( commifcuerat enim fe cum Dz« mone, qui Angelum mentiebatur)domum reuería, fentit vrerum tu-mefícere ,iufto poft partustempore adueniente , pium quendam, &

prudentem adit Ciuem, bene notum, narrat rem totam, peritd; vt in.

domus penetralibus fibiliceat parere, & ftipulaturarcanum fore: il-le neccredulus dictis dereuelatione , nectamen fuftinens Virginem domo excludere , veritus negraífariiam incipientibus fectarijs mae teriam res vulgata przberet blafphemis hzreticorum dicterijs , atq; lzdorijs, eam fufcipit, G adhibita fida obftetrice partum expectat. Mifera doloribus vehementer torquebatur, tandem magná pro pro-lehumana;horridorum;& villoforum, fediffimorumd; vermium co-piam

LL

Simeon
Metapbr,
ex ephre-
mo. apud
Suriis 16,
Mari.

|

7i (onpindi Maleficarum. piam effudit vtéto,quorum tam dirus erat afpectus, vt omnes exhorz

reícerent, tam teter odor, vt feetore pen&exanimarentur. Sic demum mifella (e delufam intellexit, & fuperbiz fuz fructum à faperborum

, Principe retutife, quem oportebat , fic fuit mulier decepta.

Greg. T
vonen, de
yita pa-
£fum cap.
Io. C $5
rise pri-
?n0 JAngu

fh

dn vita B.
Xordanis
cap.2.1. 0

22.

- Sanctas Friardus, cum Secundello Diacono eius focio in infula fte
titimmobilis, liabebat tamen vterque eorum propriam cellulam,fed
procul inter fe pofitam, cumque (trenué in oratione perfifterent, no-
&e Secundello Diacono apparuit Tentatorin fpecie Domini dicens;
Ego fum Chriftus, quem continuo deprecatis , iam enim Sanctus es,
& nomen tuum in libro vitecam reliqüis (an&tis meis ad(cripfi,ezre-
dere nunc ab hac infula, & vadens fac fanitates in populis; his & ille
illectus deceptionibus difceffit ab infula, nec focio nuntiauit , tamen
cum infirmisin Chriftinomine manusimponeret fanabantur,reuer-
fus autem poft inultum tempus ad Infulam,venit ad Socium cum ma
gnagloria dicens ; abij extra infulam , & virtutes multas in populis
feci: cumq; conterritus ille interrogaret quid hoc fibi vellet, cun-
Ga,quz fecerat fimpliciter manifeftauit;at fenex obftupefcens, fufpi-
ransQ;, aclachtymansait; Veh nobis in quantum audio àtentatore
delu(us es, vade age paenitentiam, ne vltratibi preualeant eius doli .
Secundellus intelligens fe periffe , timens cum fletu ad pedes eius
profternitur,togans,vt pro fe Dominum deprecetur, cui,veni inquit,
& pariter eiusomnipotentiam pro falute animz tuz pofcamus , noi
e(tenim difficilis Dominus fe confitentibus mifereri, cum ipfe per
prophetam dicat: nolo mortem peccatoris, fed vcconuertatur, & vi-
uat. Orantibusautem illis, aduenit iterum tentator in fimili fpecie
ad Secundellum Diaconum,dicens; Nonne przceperam tibi eó quód
oues mez morbidz effent, & pa(tore indigerent, vt egrederetis, &
vifitates,atque opem fanitatiseistribueres? & ille,in veritate compe-
ri, quód feductor fis)neque te Deum credo, cuius te fpeciem mentiris
habere , tamen fi Chriftuses , crucem tuam , quam reliquifti ipfam
oftende, & credam tibi , cumq; non oftenderec, Diacono crucem in
os eius faciente confufus euanuit.

Narrat Albertus Leander, quód cum B.Iordanes predicatorum ot dinis Magifter Generalis febribus acutiffimis laboraret , forté cá Ve-ner. Patre erat quidam Coeaobij cuiufdam pre(üidens,quem Priorem appellant eiu(dem ordinis,vir difcretus, folers,prouidus, litteris cal-lens , & moribus compof(itus , quialiquando medicinz operam de-derat. Is igitur Iordanis Patris animum non ignorans , &ícienseum in eorotatione fibi ipfi rigidi(fimum dixit. Pater,oportet zgrotum in omnibus medico fe fübijcere , fi priftinam cupit nancifci fanitatem . Quapropter licet fis noftre Religionis prefectus , & caput, egrotus prafecturz authoritatem dimittas , mihiq; tefubdas , & obedias ne-ceffe eft , quod fi feceris , haud vereorquin breui incolumis hinc ex-

eas.

Liler Secundus 173

eas, Annuit Venet.l'ater humiliter, przter ergo ordinisconfüetudi-: nem füper plumas zgroto quiefcenti ( fic enim prudés Prior iufferat]-nocte Diabolus formam praeferens Angelicam appatuit,dicens; ve luti admitabundus. Eft ne hicIordanes fama , & opinioneapud ot-nestatn przclarus? Prefectus,& pater tam infignis Predicatorum or dinis? effem anceps,nifi ceante hac diu nouiffem. O quàm vilis,& im rudens factus es,qui veluti unus de Dominis tert in ftrato plumis; , fericis ornato quiefcis.O infeelix quale ordini tno, & fratribus exe plum przbes? fed non eft tui Deusin finem oblitus , qui ad te corri-gendum me mifit. Surge igitur € grabato, terrzque protinus fupplex inhzreas: ftatimQue Diabolo euanefcente perterritus Iordanesin; terram corruit,& ficiacens poftquam illuxit,à Priore, & fratribus in-uenitur,quem Prior feueré corripiens , coegit ex merito obedientiae in ftrato preparato decumbere. Sequenti nocte iterum Diabolüs pri ftina forma affumpta aftitit,&z durius,quàm antea redarguit velut fi-bi inobedientem, moxque in folum ipfum defilire praecepit, quem cá mane eius diei Prior iterato fuper folum iacere uidiffet, apprime indi gnatus dixit. Mirortuam fimplicitatem,ne dicam infcitiam , quinon folum in corporis,fed & animz praeiudicium contra obediétiam hoc facere przfümpferis.Ego enim Deum Celi terrzd; teftor Dominum, -" quód noluiffem pro toto terrarum orbe , fic grauiter contra Deum , & ordinem deliquiffe , & hzc dicensin fletum maximum prorupit ; quod cernens Ven. Pater , & ipfe lachrimans procidit ad pedes eius ' narrans vifiones, fed magis illufiones, & qualiter, vt conijcere pote-rat; Diabolumillum faiffe, quiin Angelum lucis fuerat ttansfigura-tus. Pzior veró admiratione captus , acquadam córmiferatione illius aliquantulum lepitus,iuffit ipfum ftratum afcédere, ex hocenim tan tam membrorum debilitatem contraxerat, ficque humores indurati fuerant, vt vix fpiritum ad quiefcendum haberet. Tertia nocte Dia-bolus, vt prioribus adfüit,quem vt confpexit vir fanctus,ait, ó impu dice canis , ó nequiffime humani generis hoftis, ó immundabbelua , quomodo meam aufus es fimplicitatem deludere , ceu zelum qualé-cunque erga ordinem preterferrens? Etego quidem nifi hoc omni-potentis Dei difpenfatio permiffiffet , fapientius aduertiffem , quód multó melior eft obedientia , quàm ftultorum victimz , & in faciem eius expuens fuügauit. B.Meinulfus Diaconus, & Confeffor , non longé ab obitu fuo cui 454g. S, dam cubiculariofuo per vifumin fomnis apparuit hortans eum , VE rium 5. mundo, & pornpis eius ociüs renunciet , & in Regisaterni fe copfe- 9obr in rat militiam; at ille vifionem illam,non alio, ' illufionis loco habés , vi/a San-nihil de uita emendatione curauit.Sanctusaüt vireiusinfirmitaticó 9 Mei-P cü,vt prius admonuit, fed cum neq; fic quid de uira re nifi, eius infticuenda cogitaret, Tetio ei apparuit;aitq; ad eü nefcis m n€icis

Iacobus
V'itriacus
lib.1.c.9.
B. Marie
Qigniacee
$9.

174 (ompendij Maleficarum.

nefcis quammimmanis predo mentem fibi vendicet tuam,qui tibi au-thor, & (uafor e(t; vt neque mittenti Domino, néque mihi ab eo mif-fo obtemperes;certé.cum tu malé viuendo plané defipias , neque ab hac fultitia (ponte recedere velis, diuinate admonuit teuelatio, vt vel (icad frugem meliorem te reciperes. Tu autem ftulté tibi pateris miferé, & pernicigsé illudi, qui veram reuelationem pro phantaftica habes illufione , néqueenim quifquam fidelium ambigit illam vifio-nem eífe illufionis expertem, quz ad Chriftianam pietatem, & Reli-gioneminuitet,quod fi quilibet facerettibi vigilanti, nequaquam ne gligere deberes,fed quando te verba non corrigunt , ad facta venien» dum eft;itaque plane efficiam,vt vifionem, quam tu intelligere diffi-mulas, re ipía veriffimam effe certo experiaris; His dictis ille exper-gifcitur, fentità mento totam barbam auulfam, fugit procul ab ocu-lis omnis fomnus. :

Quidam ex amicis eius (B. Marie Oigniacenz) przcipuisà Dzmo-nio imetidiano perambuláte ín tenebris ,aliquado tantopericulofius quanto fubtilius infeftabatur., Callidus enim hoftis transfiguratus fe in Angelum lucis fub fpecie pietatis ei familiariter in fomnis appare-bat,nonnunquam eius quedam vitia reprehendens, ad quzdam etiá facienda bona eum frauduléter adhortans , vt prius táquam antidoti cuiufdam falfa fpecie oblata,poftea occultius venenum in(tillatet , && mellita lingua blandiebatur exerta , vt poftmodum détem infigeret, &c ad extremum caudam fuam quafi cedrum ftringeret. Cum enim iamilli fides tanquam veraci haberetur, tuminftar fophyftz , & im-poftoris veris quibufdam proditor illefalfa permifcebat bonorü in-termixtione falfis quandam vmbram infidiosé pratexens , tandé fuis machinis eó perduxitfratremillum, vt reseius peffimum exitum fue tint habiturz, fi non ancilla Chrifti reuelante Spiritufancto callidi veteratoris fraudes didiciffet , cum autem diceret homini reuelatlo-nesillas non effe à Deo, fed maligni Dzmonisillufiones effe, &illeà diuerío,non fancto, fedfuo fpiritu obijceret , cum tot beneficia prz-ftitetit mihi fpiritusille, tot vera , & futura predixerit , nullo pa&to

mihi vult imponere. Illa ad folitaorationis arma confugiens ( enbo-

num remedium, & fcutum) pedes Domini rigat lachrymis,ccclü pre-cibus in&tanter pulfat;nec facit finem , donecimpiusilleimpoftor, cá -multo gemitu,& pudore ipfi nocte incellula fua orantiaftaret,quem illa commentitio fplendore przdicum intuens,qui(nam estu,inquit? aut qui vocatis? ille faperbo, vterat vultu, iam toruis oculis viciffim afpiciens : Egofum, ait, quem tu maledicta precibus tuis compulifti veniread te, quz meum mihi amicum per vim auferre conaris fom-nium autem ego vocor: multisenim,prefertim Religiofisin (omnis inftar Luciferi appareo,mihid; obediuotilli, & ex mets confolationi-busanimis efferuntur, digaosq; (e putant , qui Diuinis, & noue ruan.

*

c LilerSéundus. 7^7 1zy

fruantur colloquijs: amicum illum meum , quempto tua voluntete mihiabftuliftiiiam eram à bono propofito retracturus,& id fané eué-tus rei docüit, fed oua afpidum rupta funt , & maligniillius fraudu-lenta confiliainlucem prolata. ^'^ | Bd ur Haretici inquietum, & turbulentuni genushominum ad commo-

uendum Londinenfem populum , & feditioni , & herefi valde dedi Sanderus tum , inauditum adinueneruntftratagema. Induxerünt quippe quan Jib. 2. de dam puellam. 18. annos natam hztefi fimul, & pretiocorruptam in fcifiaie eam improbam fimulationem ;vt fepermitteret in abdito intet duos J"dnglita muros cuiufdam domus angulo ad tempus includi, & per fiftulam ad "^

idaptatameas voces zdere , quasiftius trophz artifices fibi fugge-rerent, Nomen puelle Elifabeta Crofta erat;Doli author Dracus qui-

dam : itailla virgo inftructa, & in loco ad fraudem accommodatolo-

catajmirabilesemittit continuo exantro fuo voces,easque tátm fono-

ras, vt peromnes vicinasaudiretur. Accurrunt vndid; Ciues,quid fit inquirunt, mirantur vocesnon mortalishominis, fed Angeli effecla- .

mabant. Vtrbiac Reipublicz fpiritusifte minatur miferiam , erumes nas, malaomnia,fi nuptias cum Hifpano, aut communionem cü Pa« pa Romano admittant: multa item contra fanctum facrificium,& re-liquam fidem catholicam quafi oracula fundebat, erant ex confpira-toribus,qui data opera feturbisaftantibus femper íngefferat,quihu-ius fpiritus propheticas, & obfcuriores fententias ad Religioniseuer fionem, & feditionem mouendam interpretabantur.Magiftratus au-tem,ad multitudinem compefceridam , & quid rei fit luftrandum ac-cedit, fraus difficillime apparuit. Sed tandem initocorifilio de defo-diendo muro, & vicinis patietibus, vnde vocesreddi conijciebant; mifera puella prodijt, acexaminata,quorum fuafu,& confilio fecerit hoc, confeffa eft ftatím, feà quibufdam feditiofis fectarijs, & ab eo in primis, quem nominauimus Draco , adiftam nequitiam inductam

fuiffez. n |
2De prouocatione ad iudicium. | Cap. XVI.
s. Do&rinas.

fj Ericulofum eft hominibus non compette fan&itatis has citationes facere , imó lethaliter peccant, qui fcientet iniufté alioscitant , quia nocentiniufté & grauiter , & calumniantur Iudices tamquam opprefforesinnocen-2M) tie. Sitamen hocfiat citraodium,;aut vindice cupidi-tatem, vel impatientiam, iram, defperationem,vanitatem,ant aliam

vitiofam affectionem, per iniuftitiam oppreffus quis hoc faciat bono fine,

Nicolaus

az —— CompendjeAMalcfcarum ;

fine,vt videlicet innocentia eius appareat , nec infamia grauetut faz milia,aut vtliberetur mundus rali Tyranno, aut vt te(ipifcat , & ter-rore percul(us peniteat, definatque ab oppre(fione, & concu(fione mi ferorum; licita eft talis cítatio, nectalem citationem audet damnare 3 Extre- Feuardenus, 2quia cum finis fit bonus,puro actum effe meritorium. 1i c4p13 Non defunt exempla fan&torum hominum. Sic dixit Sarra ; b Iadicec p, Dominus inter me,& te; Sic dixit Dauid c ad Saulem: Iudicet Domi-

S. ausinter me,& ce, &€ vlcifcatut me Dominus exte. Sic Zachariasfi-CT s, lius Toiade . 4. Videat Domiuugs;& requirat, &c.

24. Usbufiaaq a5

d r.Pera - : enm

lip.ia. MD D 1^ PB

verf. 23. x : un

* jpesene dignitfimum e(t, quod legiturapud Thomam Canti-
EA. Mr. . pratenfem, vbi habet hzc verba; Monafterium B. Iacobi apud
Ps renf. 2, Leodium notum ipqiiis eft, & acceptum iftud ; quidam Adoleícens
lib.7. confobrinus maioris I repofiti, deuotionis caufa,& Religionis,intra-

uit,quod vt audiuit Przpo(fitus indigne tulit, mox fortimanu- colle-&ka fatellitum,intrat violenter Coenobium , rapit Iuuenem, & nuda-tum fancto habitu,íeculari induit. Abbas ergo Monafterij, colle&is Primatibus Ciuitatis Epifcopo conqueritur; & totum Clerum pro tantis iniurijsinterpellat ; hocautem cum indignanter vix vellet au-dire Epifcopus, & Abbatem potius duris verbis impetetet: flexis Ab-basgenibus,cum moderamine vetborum dixit . Iudicem contra te ó Prapofiteiu terra habere non poffam , & ideo contrate Deum fum-qumludicem interpello, vt intra. 40. dies vterque noftrum compa-reat coram illofententiam pro:meritisaccepturus .. Ad hoc Praful cachiunans cum fuis itrifit hominem;atque fpreuit,& repulit expro-bratum . Qaid plura ? quadrage(imo die circa Nonam mortuus

ef dictus Abbas, & cum pro eo folemniter pul(aretur , fedens in bal-neo Prepofitus quz(iuità circumftantibus quid hoceffet ? moxque quidam ingrediens , refpondit Abbatem D. Iacobi modo effe defun-&tum, & pto eo pul(ationem fieri tam folemnem .Ideo ergo recor-datus Prepofitus,quadragefimum diem e(fe,quo fe citatum audierat

ab Abbate, coníternatus animo dixit fuis , citó videte , quid faciam?. mortuus ego fum, comparere me hodie (ammi Iudicis afpectibus o-pottebit . Nec mora,;poft verba hec,cum balneum egredi feftinaret,

in aftátium manibus,cum diro eiulatu,& vocibus ex pirauit , ibi pro-culdubio tefpondere compulfus , vbi caufarum ftrepitus ceffant , iu-rifpecitorum aduocatio conticeffit,vbi nec preces, nec pretiü liberat.

: Armonicis Francifcus Dux praefuit. Is fümma crudelitate fratrem FulgÀi-t« e Anglia redeuntem de medio faftulit , fed viciffim fratris citatione ^$ intra annum demedio fublatus, Principatum cum vita amifit .

De

4,5 A RR.

YEN Liber Secundus, o 27

"De pursatione eZMonomachie Cap. XVIH.

Dod&rina,.

47? VLLA purgatioiftaolim fuit frequentior,quádocun-. que criminis cognitio, vel probatio erat obfcura ;tunc 4. r.i. j enim temporis, vel ador reum prouocabat, vel teusip 4, $5, ;fe offerebat fe, aut fuoloco alium . Conftathancfuiffe cerrar, PEU JN. inuentionem antiquiffimam , & Palzftinis ipfisin vfu cap.z. fuiffej4 ex Goliz prouocatione quem Dauid fuperauit . Poft Darba- bzegers rorum in Italigm eruptionem füit maxime in vfu apud Longobar- 29bar. tir] dos,& apud Germanos,& Francos, & etiam Hifpanos.b Verüm hu- 2lter iufmodi confii&tus non probantur , quia repugnant omni iuri , iuxta E quts communem Doctorum fententiam . Repugnant iuri naturali, vt do- ed eb. cer opté Sufius; c & Petrus Meffias; 4 Repugnantiuri ciuili; & hoc iris ce probant communiter Doct. e etfi ealexnon fufficienter conuincat , 7, 5; nullatamenlege apud Romanos fuitapprobata hecpugna. Quód dij. /],,; iute Diuino prohibitum fit duellum,probatur ex ómnibus locis,qui- bominis. bus prohibemurDeü tentare,& quibus prohibemur occidere. Aper- c Jibr. de tior eft probatio iuris Ecclefiaftici;feu Diuini pofitiui, f vt in Cócilio ?ninftiia Trident.cuius hec funt verba; Deteftabilis duellorum vfus; fabrican duelli. te Diabolointroductum,vt cruéta corporum morte , animarü etiam d P-4.»4 pernitiem lucretur, ex Chriftiano orbe penitus exterminetur , &c. & ** letf.ca, deinde paulà poft (ubditidem Concil. Qui veró pugnam commife- ^, : rint, & qui eorum patrini vocantur,excommunicationis, ac omnium e

Bie: eid . ; | C. de gia* bonorum fuorum profcriptionis;ac perpetuz infamiz poenam incur g;, j;^rr; rant,& vt homicidz,&c. perpetuó careant ecclefiafticafepultura.. £per Mar Extat Bulla illa laudatiffima felicis Recordatio. Gregorij X HLI. quz tbeus in

fuit producta Anno r 582. nono Decemb.quz incipit his verbis.Cre- Cris .ad

fcente hominum malitia, facinorofi non defunt. Bull£ Gre gor. XILI.

'snox lau

Exempla , Mar ME

Vilélmo Tertio Comite Annoniz; Verpa quidam fefinxerat fin gon, cero animo Chriftianis facris baptifmo initiari, fufcepitex fon 1526, te Comes, & Guilielmifiliolum nominauit,& apparitorem curiz Mó tenfis effeiuffit. Non diu poft, homoimpiusingreffus zdem Mona-fterij Cambronenfis actus furijs , blasphemiasin Deiparz imaginem

multas effudit, & (horrendum ) venabulo quatuor plagasinflixit,vn

de fanguinis ftatim riui manarunt .- Viderunt Faber lignariusqui-

dà,& Monachuslaicus Matthzus Lobbius . Faber afcia caput ludeo

fidere parabat, fed à Monacho prohibitus : rem detulerunt igitur dh ad

* TS Tw -— 3 v2 UM. D. E- C one ger RT E EM E RM
-— *

156 (impendi Maleficarum .

ad Abbatem Ioannem de Montibus;isad Comitem;Iudzus pertinaz citer tormenta elufit , fic dimiffus quadriennio poftea ab Angeloap-parente,quidam fenex nomine IcannesFlander Ectinnen(is, & fepré-nio,iam ex paralificlinicusiubetutindzum accufare, & duello pro-uocare. Bis monitus, parochi iuffa fenex adhuc rem differebat , tertio illiipfa Virgo quinqueillis plagis fauciata fe videadam praebuit, &c . imperat Monomachiam. Plenus fpe;& fide fenex adit Cambronem, cerbitinimaginevulmera, quo vifo,acceditad Comitée,accufatmen-titü,diespugnz dicitur,arma, rudesfuftes, & (cutà ligneá, fupér(unt : hodiezIudaus vefco corpore; fétox vitibus, tibialesfa(ciastintinna-buliscifhixerar;& ficfenem ridebat;fed iunitathletam (uumDeus , tà imparcommiffus,zger fanum,debilis fortem,fenex iuuenem pro(tra e uit; & horrendéblafphemantem conuictum , fed non peenitentem , y c Comssiuffitcaudeequinz alligatum trahi ad patibulum; & capite deorfum duobus ad latera moloffis eum rabidéTaniantibus:appen-fum fübiteignis fumointerijc ; Narrar hoc fuse Robertus Haupots tius,duobusea de re libriscarmineconfctiptis. i 155'588d514 RadislausGurimenfis Princeps Miftibogij filius , periniuriam in-uaferat Bohemia fines , coactusàfuistandem optimus Rex Vence(-; lausmilitem collegit; Cum iam dimicaturz effent acies , fi aliter in-". quit Venceslaus;nifi prelio rescomponi nequit , cur non potius fine ""»* infontiam fanguineipfiinter nos fingulari certamine decernimus? ^ iNulla fit mora, loricam fupercilicinamveftem indutus, patucd; en-ficulo füccinétus Venceslausiti'campum prodit ,;at Radislaus Cata-phra&usheactatusque cum ingenti imachera fe infert. Venceslaus fi-gno Crucisfrontem pingens,fubito Angelos videt, atq; hanc vocem velutab homine promptam audit. Ne feri : & repente Radislaushu-2155: miprocumbens,veniamaudacie popofcit;fed; poreftati victoris per-«Yide Vui- miffit.Allenansproftratum Venceslaus,monuir,data venia, & digni-iichimdi tate eireftituta,vt contumaciam in obfequium debitum verteret ,ne "libr.1. &* poft grauiusab irato Numine ple&eretur. Hic Deus miraculo iufti-Vincentii jam caufze declarauit. 14 $p Quandomiraculo Deus noh fauet;fieri folet, vt res vel maneat du eli c: 79. bia, veliuftam fouenscaufam iufto Dei iudicio fuccumbat. Priusin € lib. pugnaduorum hifpanorum nobilium accidit tempore Alphonfi Re-VUHif: P? ois qui Petri Regis Caftelle paterfuit;hi fuerunt Ruy Paez de Vied-' . ma, &€ Pay Rodriguez de Auila , ille hunc proditionis accufauit , hic illum fceleris grauioris viciffim recriminatione pulfauit; Cum ven-tum effet ad duellum tribus continuis diebusabortu folis ad occa-fum pugnarunt, multisd; (é vulnetibusaffecerunt,& dubia prorfus , Silue uar, ^ €c in vnum; altetumvé inclinante victoria, vtrunque Rexinnocen-£p... tem pronuncianit,& equali virtute przditos,amicos effe voluit.Nar-«pio. tatfusé Petrus Meffias. ! ordo E | €

*

COIMUS I ERAS NISI emo COAST EO CRRA TRRD P392 1715)

os Diber Seoindus.--. 379

De purgatione oulgari per ignem. — Cap. XIX.

Lf € 45 acd

30b EP S 11242 boirpsssii tr oTtE SRTEHEFODII TOT. AS
a AIDE S. ccdaibnsiii rsen
rtc ——R ov EIOS S12 » * 3 ^ A4 M

w "

DOSE; 31T4$ UIDES uU UH me rt filia od) ti vtri toc Vicaliquandohazc purgatio tribus modis; perrogum ; A 9 per prunas: & pet fertü candens, & ficiagncentia pro-4X: babatur; fiillefas quisabiret. De ferto candente extar 42 nunc moseapud Japohnicos, vt docentlitterz qmilfe an-

OQ ^w

52 no159y; à P LuyüoFroes Iefuita,-que poftea fuerunt

tacens riot

vum Fri-bebant per nouem vomeresignitos; homicidi) accufatum fé exput- ior ke nas gagiy., a j LG ICD ALAS d tibardi 3n Goncilio Tribnrenfi docemure.hác probationem in, Germania lib. its, non fuiffe nobilium, quibusiuratoria duodecimingenuorum contes r r.4e pa. ftatio fufficiebat: fed ignobilium.Verum hiftorizteftantur etiam no- vici. Frz bileseaui fzpefübiuiffe, aliquando pet laminam, aliquando perchi- 6 /ex Jj, rotecam;aliquando aliter, Anno 1215. velcirciter f Contadus Mar- 4: c4 56. purgiusInquifitor À poftolicus, fi accufati deharrefi negabant, iudi- 7/4» No Cio ferri candentis experiebatur,& fi comburebantur;eos porrócom- "". 2-4. mittebat rogo, quod fi factum fuit, contra Canones ab illo perperam PUN factum. Iam enim id Stephanus quintus prohibuetat. |... in: bx : €ap. 22.

Exempla..

2 Veratin Ciuitate Omurz Chriftianus quidam degens inter eth- Per Fro nicos,accufatus furti, & quia hoccrimen feueriffime caftigatur Te

in Iaponia; fic vt deeo quantumuis minimo conuictus morte cü Quis la fpe venie mul&etur , nectamen. poffent. hunc Chriftianutn veré connuincere; ecce mox gentiles eum obfident, & dum aliud.pon pof-funtimportuné compellunt, vt ritu ipfis confuetoedat iuramentum,

quod erat, vt in folio carta fubfcripto fcriberer quod erat iutandum,

deinde folio in palmam manus depofito imponeret ferrum candens ; manumque conftringendo, in füum caput vici &iram Cha-

M /2 mis

(ygo — ^ CompendijeAMalefiéarum.

mis imprecaretur, fi obiecti criminis reus foret , quód fi manus fortà

comburatur , aiunt experientia probatumeum mox e(fereum,fi ve- -

zóàlazfione cum folio maneatiminunis, effeinnoxium. Cüm igitur hic Chriftianusin hasanguftiasadductus effet , quippe , vel iurandü illierat, vel repudiato iuramento ; quo fe reum faciebat , vite difcri-men adeunduim, innocentiz fuz confifus dixit; fas fibi non effe tam-quata Chriftiano, per fal(üm Chámis iutace, fed tantüm' pét verum Deum: corfentiunt Gentiles,vt per fuum Deum iuret. Illeergo figno €rucisin fole expretfo ferroq; candenti impofito , quia id facere co-gebatur,;rbágná' animi confidentia ferrum manu conftrinxit, (ingula-re mitacalum ,néc manus,nec folium comburitür,itáquenon folum folutus eft pena;quam genrilesilliminabantur, verum etiam culpa;

r»

quam falfoilliimpingebant. s «0 o7

- Otho TertiusImperator vxorem habuit Mariam riomine , lnbrica
fide, & confcientia nulla: Hzc vt noua Phedra Comitem Mutinen-
fem inamplexustrahere conata, repulfam vertit in farorem , & odio
eius, quem impotenteramarat; inflammata , crimen fuüm in innoe

. centém reflet: neclatuit dolus Comitemzhiác emorimImperato-zem; inde vrgebat honor proprius: ceffit honot amori ; quia Czr(a-

ris honorem vitz fux pra-ponebat 5. coniugi tarnen fü mulieti pra-dentiffimz ,&& quod rarum forti ; conatus Auguftz , refpon(um. fuum : calumniasillius, periculum fuum aperuit , decretumque fibi dixit,mille mortes óppetere poriusacerbiffimas, quatn tantum Im-peratoris fui, deincontinentia, & perfidia Augufta natum , dedecus

in lucem proferat, proinde illam;fe,fi quid de ipfa bene vnquam me- |

suerit, obteftari , viriliconftantiafexus, & — coniugij oblita, 'fen-tentiam , quz imperidebat; mortis ignominiofz , vt perfetret , fe» necato Coóniugis animum , & . memóriam refumeret , & animoim-perterrito, nomen Mariti abignominialiberaret. Non diu poft Co-mesculpam Augü(tz fuo capite luit;creduli Proeti iudicio condéna-tus.Conuentu.deinde Imperiali apad Roncaliasinftitutoyquo die Vi duisius dicebatur, mulier prodit, & coramconfeffu ex lege Impera-

torem ad alionispcenam vocauit, eó quod maritum fuum iniufté de , mediofuftulifet. Othoadinirabundus , attu , quonam pacto , ait,

viritui, quamoftentas innocentiam comptobabis? Candenti lami-na, refpondit. Adfertur Imperatorisiuffu ferrum bene ignitum;ad-latam vidua fine noxa cunctis intuentibus apprehenditmann, &. tenuit .' Externauit miraculum Imperatorem , adeo vt , fe quidem fupplicijs dignum profiteretur , fed moram pofceret fübeundi ..

Triplex vadimonium differo ( refpond. illa ) Reginz fuppli-eium foliim:poftco, cuius nefaria calamnia, me Marito , te fidif-

fimo milite; ; Rempublicam Ciuem ftrenuo fpolianit. Cun&is.

zquiffi-

»

NUT» P

fit; pelle tota detracta.

MWLiler S ecundus .. -UISI

zquiffimü vifa petere Augüftus eam collaudat,& pro dilatis fibi va-dimonijs, quatuor in Etruria caftris donat. Aügüftum yeró,quz Ve-

netis igne male arfetat ; catnificis anu in rogum coniectam ; iuftis 2£590*85s931X; 2951909 " ,

flammis abfümi iffit. ;

In Saxoniz oppido Vuitemburgo,excitati incendij publici crime, impactum fuit cuidam; ille, & iureiurando, & iudicio incendi fein-nocentem probauit: Cum enitrr longo itinere fertum candens manu :cüliffetilludq; illefusin terram déieciffet,ecce ferrüm éx ortitrocu lis fagit,fed eo fermé éxactoannó;cum quidámalius;quiincendij có

fciüs erat,filicibus viam publicam in oppido pauiret , ferrum in are-

nam abditum prodit;manutid; valide comburit,tnirantur omnes; & ferrum illud'tecognofcunt ; & reum ad iudicem adducunt; qui que-ftione admota , verum confeffüseft , & cruribus fractis noxius rotz impofitus eft. Cranciüslib.8.Vandalcap.30/ 7^ ^ ^". ^" : Aliud eque mirandum apud Czfarium , his vérbis defctiptum .' Referre folet Dominus Bernardus de Lippia'quandoque Abbas ,'no-uiffe fe pifcatorem in Epifcopatu Traiectenfi; qüi cum quadát femi-na multotempore fuerat fornicatüs, & quia eiüs peccatum nimis erat notorium , tempore quodam'in fyniódo imminenti: accufaritimens;,

ftatimad (acerdotem veniens, magis, vt poft patüit, timore poene;

quam àmotre iuftitiz, peccatiim confeffus eft , confiliutri'qaafiuit;& inuenit;'fi habes ait Sacerdós;fitmurim propofitum nunquáii peccati-di cum illa, cádens ferrum fecuré poteris portare,ipfumq; peccatam negate,fperoautem quód virtusconfeffionisliberabit tejqnod itàfa-&um eft cunátis ttupentibus;quibus fadum innotuerat, la fus tamen

abigne non füiit,fed cum poftea peccati iterandi in recidiuara volun--tatem incidiffer, & gloriaretürfe non fragisadüftüntfuiffeXfertoil-locandenti', quam ab aqua flaminisit quo tum nàuigabataquüá qua

manu haütirer,candétis ferri vicem egit aquaalgida,& manum add-ji | 26/4/10 295 Gf, HIC TOIOTq 225

"Idemnarratinhoccapite de quodam peffimo hypocrita;qui pere-gtinationis pallio fcelera cótegebat, is abalio quodá nefario homine

numis conductus ; hofpitisà quo benigne habitus'eft ; zedés incendio

confümpferat;bis exceptus,bis pro graria incendii 'immiffit.Tertitüs

Dominus multos detulit; de quibus füfpicabatur,qui'omnesex pertes

culpz candenti ferro ille(i feexpurgatunt: Domo tértio a dificata, ferrumin quodam domus angulo abiectum iacebat: venit poft ali-

quod tempus pfeudo viator, illetertio humane 'excipitur , videt fer-rüt, rogat, cui vfui ? audit ab hofpite, quidillo actum, quin; inquit, ^

L2]

Gotbifr.
Viterb. in
Cbro. Cr&
ciui lib.4-
Saxon. ca.
26.

Lib.io. Co 35.

illo deinceps ad alios vfus vteris, ne iaceatotiofum? fimulinaduap- ^

prehendit , fedillud repenteincaluit, & manum validé aduffit : il-

le cám eiulatuabijcit; hofpesadmiratione perculfus, meritofufpica-

tur hunc bisexuftarum edium rei, Ergo comprehenfum fiftit iudici. 3" ludex

FEL

E 182 (ormpend: j Maleficarum.

Judex zquuleo iubet torqueri , ipfe confeffus omniain rotam conij-citur. Tam admiranda funt Dei iudicia.

libi. No. | Aliud adfccibamex vrna faecunda Caffarij. Rollo Normanorum

weg. 27, Dux,qui Robertus poftea vocatus eft;nouerat fuosip latrocinia, fur-

jn ta, rapinasd; propendere , idcirco feueras de hisleges tulit quarum

metu pollicens fibi omnium fecuritate, iuffit Rufticos intrepidé Ru-

|» flicani operisinttrumenta in agris relinquere. Quidam. ex agricolis $^ domumreueríus,abimportuna vxore rogatus, cur inftrumenta non apportaret, Ducis preceptum obiecit , at illafurtim exagroinfttu-menta fubduxit,& abícondit vt maritum redderet cautiorem:reuer-

fus virin agrum , vbi non reperit qua: reliquerat, rem.ad loci prafe-

éum defert, illead Ducem : vocatus à Duce rufticus pretium accipit amifforum,iubetur Prafectusignis purgatione adhibita furem explo rare,primusconatusirritus fuit; nam ignisfurem non prodidit, licet

,; omnesRaticifuübijffent (crutinium . Tum Dux verfusad Epifcopü .

. Deus,inquit, Chriftianorum; fieftconfcius fecrecorum , curfurem non prodit *-Epifcopusadhucnon bene firmatum in. religione non corripuit,fed caufam praetendit, quia ignis nondum furem attigiffet, iubetur diligentius inquirere, Praefectus eríam apud Vicinasillas Vil las,necquifquam repertuseft. Vocatus à Duce Rufticus, an cui indi-carit,rem in agro effe, rogatur;ille,)nemini preterquam vxori dixiffe

-&efp. Vxor quationibus admota, furtum fatetur ; tum Dux marito, €lam vocato,fciebas, inquit, vxorem furacem effe,annon?ille,fcieba, .ait;cui Dux,cur ergo;aut non puniuifti;aut non indicafti ? Ergo iuffit

ambos fufpendi, & hac feuetitate legem fanxit.

^. Greg.lb. | Memorie etiam occurrit fadum Catholici Hifpani . stágsida. . de glriá | Arianum Gorcum tempore Leouigildi ad probationem ignis proz €onfeffor. yocantis; cutmenim verbis & rationibus nihil proficeret;eft;ait,digi« : *P1* tomeoannulusaureus,egoeuminignem iaceo, tu. candentem col-! lige: proiectumi; inter prunasannulum, ita igniri permiflit, vt ei fi-je miliscernererur,conuerfusque ad hereticum , ait; fi vera eft profe-quütio tua fumeeum ab igne, illo autem refiftente,ait. Immenfa, -Ttinitas Deus, fi quid indignum te credo , oftende , cette fi recta eft fides mea , nihil mihi przualebunt hzc fzua incendia , & ablatum sbigneannulum;diutiffimé palma fuftinuit, & nihil accuit.Hzc non fuiriudiciaria inquifitio, fed conteítatio verz, ac fincerz fidei.

Toidr. — Legimusde Roberto Cantuarienfi Epifcopo ; cum Regi Eduardo

Virgil.U. perfuafiffet,vLEmmam matrem adigeret,ob fufpicionem ftupricum $.5fr. Aduino Vintonienfi Epifcopo, commiffi , ad huncfe modum expur-vdnglicar. garet , & ea igne maneretilleía , timorecorreptam , incontinentem

^. exAngliafugiffe;ibiquebreuianimimerorecontabuiffe. — . In vita B.Ioannis Elemofinarij menfe [unij legitur, Leuntium cum grotarét,& przfentiret mortem appropinquante coram plurimis iuffiffe Md ud D Ll JM Mac A [AR E amor NES

*

iafife ad ferri turribulum plenum c&dentibuscatbonibus,& eos acZ cepiffe carbones,& infudiffe in finum, & omnibusaudientibus dixif-fe. Benedictus Deus,qui olim Ruübü conferuauit incombu(tum, is mi hi fit teftis fidelis;cp quemadmodü meas veítes nóattigit , hec que eft in igne vrendi vis, ita necegosttigi mulieré coto tempore vitz mez. Idem iudicium in Gallia fübiuit B. Briccius, 8.Martini ia fede Tu-ronenfi fucceffor: huncenim populus reum agébát ftupri cum mulie : re Religiofe profe(fionis cómitfi, que linteamina Epifcopi lauarefoz lita erat, & ex aliquoimprobo pepererat. Briccius iu(fit ipfum infan-tem nondum men(truü in medium adduci, & coram populo intetro-gauit,num ipfe pater eius foret? Refp.infans, eü non effe, fedalium, qué non nominaüit. Fiebant hac virtute Diuina,fed plebs Dxzmonis operz adícribebat, prunis itaq; ardentibus biretum implet Briccius , & tota defert vtbe illzfüs , feficà libidiniscarnalis flazitio alienum profe(fus,quemadmodum flammis veftimentum intactum. s Petrus Mafilienfis Presbyter fufpectas de hxréfi Aatiochic ipfo die parafceues , facrofanétam Chrifti Domini Lanceam ge(tans ma-nu,nuduscorpore , percongeriem latam lignorum ardeatem, me-diosqQueignes illefuseuafit. ^: IBosuolm | Poppo Daaus Presbyter in fidei Chriftianz probationem veftem prius cera copiofailleuit ; eamá; indutüsin medio populi circulo fic i feinflammam intulit, & perftititfine vllo doloris fenfu (quod fan- ; &? affirmabat) donec veftis tota corpori círcumfufa, intacta flammis | Pavia: . Cutein fzuillas redigeretur,eo permoto miraculo Dani, duelli purga- Emil.bift, tione füblata,ignis pargationem introduxerunt, : franc.lib, A Teodoro Le&tore hiftoria refertur huiufinodi. Tempore Mar- f... 5 tiani duosEpifcopos, vnum catholicum , Arianumalcerum,ptinci- Tiber í pio vetbis difputaffe de fidei dogmate controuerfo; deinde cátholi- ;,,j, eap. cum conditionem concertatori propofui(fe , vt vanis difceptatio- Ai nibus prztermiffis,rogum ignisfecumingrederetur, &fideifur ve- ' ritàtem vterque hocindicio Deo comprobaret tefte , denique Aria- xU E num detreCtaffe ingredi, Orthodoxum nihil moratum , ingcefumd; ex ipfo togo multis differuiffe , & nec minimum vítulatum egrefum fui(fe,vera narratio,fed res non fub Martiano, vt aiunt aliqui,fed fub Anaftafio accidit,vt melius à Cedreno ; & Nicephoro proditum eft. lib.1 5.cap.25. | s Petrus AtchiepifcopusFlorentinus , accufatus fymmoniz, quàd pe-cunia dignitate potituseffet , conftituto publico die purgationis per ignem.In publico dux lignorum ftrues,longitudinis decem pedum, latitudinis quinque;altitudinisquatuor cum dimidio factz funr zin- | ter vtrafque femita eratlatitudinis vnius brachijardentibus prunis Í fttata . Factoipfo die facro , &inuocato Dei auxilio ad eius inno- p centiam demonftrandam ingreditur per "e ignium vci ; ME |j 4 am. Md

dii che) aiat mac NV

4223 (ormpendij Maleficarum.

flamma in altum afcendente;calcatá; ardentes prunas ; quz erantia via, inter lignorum ftruesaccenfas ; & cum vellet per eafdem flam-mas reuerti, neque corpoti ; neque veftimentis vlloaduftionis figno Guicciar, inherente , à populo retinetur ; illefüsque egreditur, & fic populus lib. 3. &* edoctus fuit rei veritatem . Vide quam mirabilis Deus in fanctis

Volater. fuis . BUM aquam iib diss
in antrop. .. Caefarius Ciftercienfis hec refert. In Cameraco Ciuitate E pifco-
ciis Q^? pali infra quinquennium hoc,plures heretici comprehentifünt , qui
v cti omnes timore mortis fuam perfidiam negauerunt. Miffus eft ab Epi-
3. hifor. (copo Clericus,qui negantes per candens ferrum examinaret , adu-
t. 19. qui ftos hereticos effe (ententiaret, examinati funt omnes, & omnescom
sempore i] Dü(tifunt, quicum traherenturad poenam , vbus ex eis nobilis fan-
lo vixit. guinereferuatur à Clerico ad vitam, fi forté illum quoquo modo re-
Lib.3.mi- ducere poffet ad poenitentiam,;cui fic dixit. Homo nobilites, mife-
vacul.cap. reor tui, & Compatioranimaetuz,rogo, & moneo vt adhuc de tanta
16.&* 17 perfidia re(cipifcas, & deerroread veritatemredeas , neper mortem
tempotalem,aternar incurras mortem;ad hzc ille refp. Experimen
to didici ne erraffe., fi fera poenitentia mihi prodeffe poffet, non re-
nuerem confiteri: cuicum ille diceret , poenitentiam veram nun-
quam effeferam, vocauit Sacerdotem;, confeffus eft homo errorem
fuum ex totocorde , Deo promittens, fi vita concederetur facisfa-
étionem.Vrautem piusDominus vim oftederet confe(fionis,mox, vt
penitens cepit peccata fua confiteri,cepit & ipfa combufturain manu
" penitentis paulatim minui,quaz in rantum , & afpiciente decreuit, in
quantum confeffio profecit: Medietate confeifionis peracta, media
parsplagz eftfanata,vt autem confe(fionem totam coimpleuit; &
| virtusipfa confeffionis combufturam,tam in colore, quàm in dolore
deleuit,& manus priftinam fanitatem recepit. Vocatus eft uirà iudi-
ceadignem,ad quem Clericus,quare eum vocatis? vt ardeat,inquit,
eó quód in examinatione combudftus fit, tunc clericus oftendens ma-
num eiusfaniffimam liberauiteumà poenis, ceteris igne confum-

tis. ; fnis : lods j Magifter Conradus Abbati recenfuit fequens exemplum , quod ante paucos annosapud Argentinam recordabatur accidiffe.

. Decem haretici in eadem. Ciuitate Argentinz ; que & Straní-burgh comprehenfi (unt , qui cum negarenr, per iudicium canden-tis ferriconuicbi fententia incendi) (unt damnati. Die ftatuto,cum ducerenturadigaüem , quidam ex comitantibus vni illorum dicebat, mifer damnatuses; age vel nunc paenitentiam peccata tua confiten-

- do, ne poft incendia corporis, qua momentanea funt , animam,
tuam ignis gehennalis eternaliter comburat , cui cum ille diceret
confidero quidem me errafe , fed timeo peenitentiam tantz neceffi-
tatis minus acceptam effe Deo, Refpon,ex corde tantum confitere,

Deus

—Lilér Secundus. "16f

Deuseftmifeticors., & poenitentiam fufcipiet ; mira res: mox enim, ythomo confeffuseft perfidiam , manuseius plenam accepit fanita-tem; tardante eo in confeffione,cum à Iudice. vocaretur ad poe-nam Confeffor eius Iudici refpond. Non eftiuftum , vthomoinno-cens dámnetur iniufté, in cuius manu dum nullum combuftionis veftigiutn reperiretur, dimiffüseft. Habebat idem homo uxorem non longé à Ciuitate manentem , horum quz dicta funt ptorfus ignaram, ad quam cum veniffet gaudens, dixiffetque Benedictus Deus ,quiliberauit mehodieab interitu corporis, & anima , caus famei exponens, Refpon.illa ; quidfecifti ó miferrime ? quid egi-fti? vt quid propter momentaneum dolorem receffifti à fide tua fa» na , & fancta ? magis debueras fifieri poffet centiescorpus tuum in-

cendijs fübijcere, quàm à tam probata fide femel recedere: fed.

quem non feducat vox ferpentina. ? Immemor ille. benefici) fibi Diuinitus collati , immemor tat. euidentis miraculi confilio vxo-ris acquieuit, & errorem priftinum refumpfit: Deus veró non im-memor vindictz protanta ingratitudine, manum plagauit vtriuf-que ,renouatum eft incendium in manu hzretici , & quia coniux

auctrix extitit refumptierroris, confors facta eft recidiuiui dolo-ris. Tam vehemens eratincendium , vtoffa manuum penettaret , . & cum vti non auderent clamoribus in villa ,. quos. vis extorfit. doloris, fugerunt in nemus vicinum, illic vt lupi vlulantes , quid. verbis immorer? proditi funt , in Ciuitatem reducti funt, fi-.

mulQue in ignem nondum plane extin&um miffi, &c incine-rem redacti. Quid quafo rei? an hatefi flamma, quód umbra corpori ?: NE ETE EY Altero quoque ftupendo plane euentu Deus comprobauit, & at-reptitio vfuscarnifice in heretico puniendo ,ftetin ore duorum te-, ftium veritas, Bernardi,a videlicet Luxemburgi, & illius vetuftioris Thomz b Brabantini,cuiusad(ícribam verba.Erat circa Cameracum quidam hzreticusaftutus valde , qui metuens inquiri , & comburi à fratribus predicatorum ordinis;qui in dicta Ciuitate eo tempore plu zimos comburebanr,finxit fearreptum à Dzmone, & ob hoc ad San &um Aicardum in Afpera, obfeffos curare potentem, ligatus ab ami cis dedu&us eft, vt ineo non hzrefim propalatam , fed furiam puta-rent .Etvt audiuit quidam Clericusà Demone obfeffus , &ligatus ; uód EligiusBoogris (.6 c enim vocabatür hareticus ille )poneretur in loco,fubfequente nocte idem Clericus obfefsus Diuino nutu folu tas eft,& aggregans mattas,& ftramina,atque Ecclefie (camna fuper ligatum hareticum Eligium, cumulauit. Ludumautem , &, | furias credens ille diffimulat quà ad vfque Clericus ignem de lampade fumens, comburere hzreticum caepit, &c tunc hereticus excla-« mauit, ad cuius vocem expergefadi cuftodes , cum ignem ex. tinguete

a In Ca-
tbal.bera
ticorislite -
feva, e.

" b Bon;

yniner(a« lis lib. 2,

eap. vis,

286. (ompendij Malefcarum.

tinguere niterentur, clericus arrepto gladio, quem cafu iuxta leues inuenit , omnes violenter abegit, & hereticum in igneconfumpfit , Nec mora , Diuino exactoiudicio clericus à Dzemone liberatus eft, & plane fofpes apparuit. |

libv.r.de ^^ Gregorius Turonenfis narret hiftoriam de Diacono catholico , ciá gloriamar presbytero Ariano difputante,G ad fidei veritatem comptobandanx eyrí.e.31 fic prouocante factis rei veritasapprobetur.Succendatur igniseneus | & inferuenti aqua annulus álícuius proijciatur , qui veró eum füftu-leritex vnda feraenti,ille iuftitiam confequi comprobetur. con ditio nem hateticus accipit, interea Diaconus diffidentia quadam renta-tüs,vaguentis quibufdam brachium, manumq] illinit, hzreticus ne-gat periculum fübire ; cum Catholicus brachium liniret ; hereticus vidit vnguentis delibutum , exclámátaduerfarium magicisattibus ; & praffidijs confidere, non fidei,oritur altercatio. His itaque litigan-tibus,fuperuenit Diaconus alius ab Vrbe Rauenna,Hiacintus nomi-ne,(ci(citansq; quz nam effet illa altercatio , vt veritatem cognouit; necmoratus,extractoà veftimentis brachio in eneum dextram met-git, annulusautem;qui iniéctus fuerat erat valde leuis , ac paruulus, nec minusferebaturab unda ferüenti, quàm vento fieri poffe palea, quem diu;multumd; quzfitum infra vnius horz fpatium reperit, ac-cendebarurinterea vehementer ignisfub dolio, quo validius ferués, rion facile poffet affequi annulus à manu quzrentis, extractusq; tan-dem;nihil Diaconus fenfit in carne fua , fed potius proteftaturin imo effe frigidum eneum, in (ümmitate veró caloremteporis modici con tinentem. Quodcernens haereticus valdeconfa(usinijcit manum au dax in eneo dicens, prz(tabit mihi hecfides mea , iniecta manu pro-tinus vfque ad offium internodia omniscaro liquefacta defluxit , &

fic altercatio finem accepit. Ur
- * San&usGingulfus Martyr periculum facit decorrupta fide impu-
dicz eius vxoris,& ad quendam fontem veniünr;ipfe, & vxor, & his
vocibus vxorem compellat. Mu!ta quidem dete coniux paffim foeda,
& indigna natalibus tuis audio, & adhuc mihi quidem cetto non có-
| ftat,veréne, an fal(oilla dicantar.Tum illa,etiaim intrepide iurando
-. falfos de fe rumores vulgatos, ait, nec vnquam alieno concubitu pol-
lutam. At Gingulfus; Diuina,inquit, prouidentia, quàm nihil fagit;
vt feres habeatiam certis declarabit inditijs . En fons hic pofituseft,
nec frigidus valde,necimmodicé calidus,in hunc igitur mitte mani,
& éfündolepillum extrahe, & fi quidem à culpa es aliena nihil mali
patieris,fi autem polluta es,non finet Deus latete fcelustuum.Illa Sà-
&i Viri,ficutalios omnes,ica hos quoq; (ermones vecordizafcribés,
incunctanter manum iniecit in fontem. Ecce autem fimul atq; lapil-
lum fecum retrahere conata eft , membris ferd omvibusobrigefcit, 8z
in digitis, & brachio ; quouíque aqua pertigit , abítracta cute ; nuda

| Caro

Liber Secundus... 187
carocernitut, nihilá;aliud mifera,ni( repentinuto interitum expe- — ^
nihild; 1 mifera ni(i rep interit p did s

&at. Conuictam adulteri] vxorem deferuit ; nec diu poft vxoris hor- 7 tatu ab Adulterooccifüsfuit. — | | Msi ps

2De fuperfüitiofis. — Cap. X X.

Doctrina.

2 Vi parui faciunt difcere ritus fuperftitiofos , & eos exer-

2 cere,fciancomnium fuperftitionum, & vanarum obfer-

; uationum inuentorem effe Diabolum ; qui principio

(9X mundiftatimin Idolatriam feré totum genus humanü

UAx$w:5 pellexit. Quiergo fuperftitiofas obferuationescolunt,

& amant,docent fe,non Chrifti,fed Diaboli difcipuloseffe, & eius magifterium amare;in eíus ludo doctoseffe,& alienos à doctrina Ec-

clefiz Catholice . Sed mirum eftaliquem poffehis praítigijs fe da-

re,qui norit exituminfelicem Magorum , & przftigiatorum . Inuens

tor Magiz,clam,feu Zoreafter,fuit tandem abipfo Dzmone, quem

importeniusfollicitabat,igne (uccenfus,& concrematus, tefte Clem,

in lib.recognit. De Simone Mago notiffima reseft, quód in aerem à

Dazmonibus füblatus, precipitatusque fractis cruribus cumignomi-

nia, & dolore interierit; Henricus Cornelius Agrippa , iam moritt-

rus,Àfe canem fuum Paredrium abegit , cum hoc dicto; Abi mala

beftia, tu me perdidifti . Ioannis Portantij obitusin Antuerpienfi

carcere qualis fuerit,norunt Ciues,apud Guillelmum Titium, 4 duo a lr»

Magi volentes Machinas Chriftianorum incantare , primiillis inter- bel facri

fecti. eap. 15.

Zitonobilisillepreftigiatorb ad extremum à diabolo viuens,cum b ps4

corpore , & anima de medio hominum fait fublatus. IoannesFau- Dsbrewió

ftus famofüs Magus his temporibus in Germania,tandemà Cacodz- libro 33.

mone lecto extractus noctu, & ftrangulatus, inuerfa in tergum facie, Infobetit. domoque tota concuffa , & pene euerfa , vt fctibunt Camerarius & , jj, alij: Francifcus Picus, cauthor eft ex relatione fociorum , qui adfue- 4, prego.

.zant, Magam quendamàDazmone viuumablatum, nufquam vn- sa, — ' quam comparuiffe, Et Scotus Parmenfisin Germania , noftris tem-

poribus, obtorto à Dzmonecolloin diueríorio,miferrimé interijt. 214 EL abr 24

te Spache menft ifa»

Ip Georgio Pictorius, fubulcum qu&dam fuiffe;qui in fcipio- cin

ne fuo paítorali fchedulam nomini Sandi Blafij infctiptamha- (jj; bebat , cuius baculi vi , & potentia porcosfuos, abomniluporumyvi, p4, — — "m &M.

Exempla,.

ENT CHER NER NEATIS

143 Compend/j Maleficarum ;

& raptu tutos ctedebat , ac tantum fchedulz numinis tribuebat, vt etiam porcos in agrisfolos pafcendos abigerer. Tamen contingente

« quodam tempore, cum gregi paftor abeffet, & quidam pratetiens

Dzmonem cuftodite vidiffet , ac illi dixiffet, quid ipfe hic cuftodiret, qui hominum falutis perfequutor effet peffiinus ? Refpondit, porcos cuítodio : retulit alter, cuiusiuffu ? ait Dzmon , ftultz paftoris confi-dentiz, nam fchedulam quandam fuo bacillo inclufit, cui Diuinam afcribit virtutem, vel inde; quód Sancti Blafij nomine eft infcripta , & eam porcos (nos à luporuminiuria defendere , contra legem fuam credit, mihi falfa fuperftitioneinhzrens: vbicum per me fuiffet vo-catus, & denuo vocatus, & non compatuiffet , me Sancti Blafij vicez huccuftodiéndum contuli, vt enim femper libensDei , & fanctorum vicesgero, ita & nunclibentiffime profuo Sancto Blafio illi porcos cuftodio, vt ftultum hominemiin faa vana confidentia extollam,ac roborem, & eó perducam, vt ralem fchedalam plurisquá Deü faciat.

Scribit Lucianus in Philopfeude,de quodam Encrate quód cum vi diffet Pancratem quendam Magum Aegyptium multa facientem, mi ra fe paulatim in eiusamicitiam infinuaffe , adeó vt omnia ei prope-modum arcana communicaret. Tandem autem Magum hunc perfua fiffe ei,vt omnibus famulisin Memphi derelictis,fe folas confequere tur,neque enim defuturos minifttos, atque exeo tempore, inquit,fic vitam duximus. Cum in diuerforiuin quodpiam veniffemus, homo accepto piftillo fcopinavé , aut pefulo veftibus implicans, cum in id carmen quoddam dixiffet,effecit, vt ambularet , atque alijs omnibus homo videretur. Illud ergo abiens, & aquam hauriebat,& coenam pa

rabat, inftruebatque , atque in omnibus comimodé fübferuiebat mi-

ni(trabatq; nobis, deinde vbiiam fatis huius minifterijfuit., fcobina rurfus ícobinam, ac peffulum , peffulum , aliud recitans carmen red-debat. Hocego vehementer conatus , norinueniebam ; quo pacto ex illoexpifcarer,nam id mihi inuidebat, quamuis effer in alijs facii-limus, & quadam diein angulo quodam füb obfcuro delitefcens, cla ab illo fübaufcultaui propius incantationem illam. erat autem trifil-laba,tum ille cum piftillo mandaffet, qua curanda erant , abijt in fo-Ium, at ego poftridie illo apud forum occupato; acceptum piftillum, cum ornaffem fyllabasillas fimili modo pronuncians, aquam,iuffi vt hautiret,tum impletam amphoram cum tuliffet, defifte inquam , nec empliusaquam haurito , fed rurfus efto pitillum , atillud mihiain-plius obtemperare nolebat , fed aquam hauriebat continuo , quoad hauriendototam domum nobisimpletet. At egocum refiftere huic non valerem (timebam autem ne Pácrates reuerfus,quód etiam eue-nitira(ceretur) correpta fecuri piftillum in duas partes differo , & -

, vtraque pars amphoram fuümenshauriebat aquam , iamd; vnius loco

duo miniftri mihieffe ceperant. Interea Pancrates füperuenit , ac re intel-

/

Liler Secundas . BIZ

intellecta, hüiufmodi miniftris in ligna rurfüs , quemadmodum ante carmen erant, mutauit, & ipfe me relicto clamculum, nefcio quó fe» | fabdücens, abijt. Vides hiccuriofitatem fere caufam fuiffe , vt aquis | fibnierperetur. 0 E (

. Accipe alterum de ijs,quibus periculum przfentaneum fuit, ne fe Lib opere ipfos denafárent. Philippus Camerarius fic cribit. Cum aliquando /««f5- | Ioannes Fauftus apud netos quofdam effet,qui de ipfius przftigiauri- "4 * 79» | cibus multa audiuerant, iJ petierunt ab eo , vt aliquod fpecimen fuz Magiz exhiberet. Hoc cum dia recufáffet, tandem importunitate fo-dalitij neutiquam fobrij victus promifit , fe illisexhibiturum quod-cunque expeterent. Vnanimiitaqueconfenfu petierunt, vt exhibe- | retillis vitem plenam vuis raturis,putabant autem propter alienum | enni tempus ('erat enim circa brumam) hocillum praftare nullo mo-do poffe. A(fenfit Fauftus,iam iam in menfz confpectum iri quod ex-. peterent fed hacconditione, vt omnes magno filentioimmotipre--ftolarentur, donecillos iuberet vuas decerpere, fi (ecus facerent , in-ftare illis periculum capitis; hoc cumfe facturos promififfent, mox ludibrijs fuis huicebriz turba ita oculos, & fenfüs przftrinxit, vc il-listot vuz mirz magnitudinis, & fucci plenz in vite pulcherrima ap-

parerent, quot ipforum adeffent. Rei itaque nouitatecupidi,Gz
ex crapula fitibundi, fumptis fuis cultellisexpectabant, ve. ^
illosiuberetrefcindere vuas. Tandem , cum iftosle-
uiculosaliquandiu fufpenfos,in ipforum vani(ffia '
mo errore tenuiffet, fubito in fumum ab-
eunte vitecum fuis vuis,confpecti func
finguli tenentes loco vuz , quam
vnufquifque apprehendiffe
videbatur ; fuum na-
fum , appofito
| fuper-
né cultello; ita vt fi quisimmemor praecepti
dati vuas fecare voluiffet ,. (e
ipfum nafo muti-
laffet..

Finis Secundi Libri.

COM.

b Quodli. 5:4: 33*

(eda; 0963) HER UHED Zed$3

XOT CAE ERO RU ER te PRSE DARE

COMPENDII

, MAUBFICA RVM- -LIBER TERTIVS.

Inquo agitür de Remedijs Diuinis coritra ved. tos & de nonnullis quibufdam PAM ionis,

en mu tollere Qut aleck ratione curandi male-fiiatum . i CAD. ss

Doctrina, à

DRERDD PEE QE-cho-es M agat CR SRIEEEIAMD — —

| Aleficium eft Magiz fpecies,qua quis ope ui. 7| monisalteri damnum parat. 4 Signa aute ^|; maleficij voco, ollas, ligamina, clauftra, plu-mas,leberides,& cztera fimilia,quz ex pacto cum Dzimone initó , Magus adhibuit , vtali-quis tnaleficio laedatur .- Pactum veró effe fo-let,vt quandiuligula fic nodatafuerit,vel ta-le quid (ablimine defoffum , vel (era claufa , manferint , tandiu talis perfona fit maleficia-ta,aut moriatur,qui in rali loco erit;aut intrabit, velexibit, & huiuf-modi. Q1arequzritur , vtrumliceat aperiendoclauftrum, combu-rendocapillorun glomum, foluendoligule nodum , vel effodiendo ollam , & exurendo , quz inilla habentur ,aut fi REI remouendo , perdendod; Bacum deftruere, & DEEIN maleficiatum; ad quod determinandum, vt paucis rem abíoluam, dico quód Henricus Gan-denfis. b habét hzc verba. Catholicum eft deftruere opus füperftitio-fum Diaboli, &in hoc eicontrariari,& fic dico, quód pe. eft ma-eficium

| pediatur virtus Dzmonis, bene fit: fi tamen Deusillas non exaudiat, tinc fifciretur maleficium, & de(trueretur, Dzmmonnon fatigaret eü

Liber Tertius... -q9I

leficium deponere fimpliciter, quemadmodum eft licitum Idolum in

cloacam proijcere. Scotus , aetiamraitfiperorationesfan&torum ime | ,, á Lj]

eit,d. 34»

amplius, quia ex pacto non affiftit , nifi dum durat aliquod fignum : ideo non folum licet tollere, fed e(t meritorium deftruere opera Dia-boli , necin hoceft aliqua infidelitas, quia deftruens non aquiefcit operibus malignis, & deftructiotalis figniimponit finem tali vexa-tioni. ror ' Exempla.

Enuz Adolefcens quidam piusex imprudenti afpectu ita effü- — ,t;no

sé inamorem mulierisexarfic, vt Diuinum excluferit. Mitte- — 1589.

bantur. vltro;cittod; littere furtiuz,& munera ,idd; trimeftri fpatio, poft quod isgraui morbo afflictus decubuit. Mirum certé quàm im-mundas fordes, & variasante ora aftantium euomuerit , muliebres crines, ouium villos, linum,bombicen;crinales acus, & futorias, vn-guiumfegmina, offium fragmina, & ferramentorum non paruo nu-

mero, vnà cum fanguine. Quidam hortatureum , neampliusilliga-ri fe patiatur amore peftifero. Quazrit deinde , numque effent ab ea

4nunera ; aut litterz ? litterasacceptasaiebat, fed deinde laceratas,

non credensille; qui quzrebat,admonet familiares, vt eius arcá fcru-

tentur, & (i quid fitamatorium tollant; ea rescum zgro occulta voce

quadaminnotuiffet, arce clanem borrendis clamoribus poftular, &

acceptam eadem voce admonente,iniecitin os voraturus, nifi prohi-

bitusfuiffet,eam puluino fupponit,oculorum vfum amittit,admonet

mater, vt doctus malo reddat clauem,eam cum quarensnon inueni- -

ret,furto ablatam credidir , tuncincipit magisvociferari , nec tamen

reperta in toto lecto diligenterexcuffo , vi tandem cum arca effet re-

ferrata;duz littetz amatoriz funt inuentz , &ignitradite (unt, quo

facto re(titutus eftei fenfus videndi, & clauisnon fineadmiratione

apparuitante oculos quzrentis expofita. Meliusinterea habere cce-

pit, & corpore, & animo , & paulo poft fanusomnino fasctuseft. Fa-

cilé videt hic vnufquifque litteras maleficij Ggnum fuiffe , quod ne2

tollerétur;Dezmonem conatumfuiffe; eoque fublato , & combufto ; p^

defijde nocere . j i em Comes quidam przclarus genere, Vaeftrafienfis Territori) in COD- Sprengey,

finibus Argentinenfis Diccefis,Iuuenculam fimili genere prcclaram p. 2. mai.

duxit vxorem, quam tamen poftcelebrataspuptias, vfq;ad tertium /& q.1.6. annum carnalitet cognofcere non potuit maleficiali impedimento;vt I. rei probauit euentus. Anxius, & quid ageret ignorans, & fanctos Dei iugiter interpellans ; accidit, vtad Ciuitatem Metenfem ob negotio-rum Ium ,

T T Wm KP SENSUM TER

7r92 (ompendij Maleficarum.

tum quorundam expeditionem applicaret, in qua dut per: vicos;

, & plateasferuis, & familia vallatus incederet , quandam mulierem ,

Lib.6.di[-

quifit. ma gic. cap. 2.

fec t. queft.3.

quz auteillos annos Concubina fua fuerat, obuiam habuit, qua vifa dum fuper maleficia fibi illata minim? cogitaret, improuis? eam blá-dé ex amicitia contracta antiquitus alloquitur, & qualiter fe haberet, vt valeret, inueftigat ; at illa cernens comitis pietatem , vice verfa de valetudine fui corporis, & (tatus diligenter inueftigauit,quo reípon-dente , quód bene, & profperé cuncta fibi fuccederent , illa attonita., paululum filuit , & Comes cernens illam attonitam , amplius verbis blandis eam aggreditur, ad collationem inuitando, at illa de ftatu vxoris interrogando,(imile refponfum accipit, quód bene in omni-bus fehaberet; tum illa an pueros generaffer iam, inquifiuit. Et Co-mes, tres mihiait, funt pueri mafculi ; quolibet annovnum genuit: Tum magisilla ftapefacta paululum filuit : & Comes,togo tecetiffi-ma, curtam diligenter inquiris? indica, necenim dubito; quin mex fcelicitati congratuleris. Tum illa, veré congratulor ; fed maledica-tur vetula illa, qua promifit fe velle corpus veftrum maleficiare ; vt carnalem actum cum vkoce veftra minim? haberetis , in cuius ei fi-gnum, puteus, qui eft in medio cutiz veftrz, continet in fundo olla, certas res maleficialescontinentem,qua eadem de caufa ibi fuit repo fita, vt quandiu ibidem contineretur,tandiu coeundi impotentia vo-bis adeffet, fed ecce omnia vana funt , de quibusgaudeo. Comes diu non diftulit, domum regreffus puteum exhauriri fecit;ollam reperit, & cuncta concremando, potentiamillam perdità fubito recuperauit. Martinus DelriolIefuita , ex Bellarmini) publicis le&tionibus i per wultos annos Louanij habitis contra fententiam Hefelij , refellendo illam,natratfequentia his verbis. Conciopator quidam Pradicato-rum,quód me puerum vidi(fe memini in Móte Polliciano in quadra-zefima, cum vellet concionari, loquinon potuit; accidit id fecundó, & tertià: vidensnon effe rem naturalem in concione tantum fibi vo-cem przcludi, votum vouit San&z Agneti,qua eratloci pattona,in-nenitd; figna in függeftu, capillos intér fe ligatos, & fimilia, combu-ritergoilla,& voxilli reftituitur , & concionem poftea habuit ad po-pulum,vt prius; Hoc fi peccatum fuiffet, Deus à Concionatore inuo-carus,eum non fanaffet,neque figna oftendiffet . rat Narrat quidam author de presbytero quodam, qui cum peffimé maleficio effet affectus, plurimis menfibus lecto decubuit , nec innu-mera remedia à Medicis adhibita quidquam ei profuerunr: inuentis autem in le&o plurimis fignis veneficis , & combuftis quouis menfe, Lune reuoluta, alia , & alia diuerfa inftrumenta reperiebantur , qui-busfemperigneconfümptis Deieuxilio, & Ecclefia(ticorum reme-

diorum, tandem priftinam fanitatem adeptus eft, & hoc fuit paucis
ab hinc annis. ;
Co-

mro

Liber Tertius. 1923

Codtonchus de filia (aa habet hzc verba. Francifcafilia mea de-. . cem menfes nata apud nutricem infignimacie eft affz&a , fepe , ac Libr.t. de fzpius magna edebat fufpiria , & quando defafciabatur femper plo- 7^ p rabat, xgreque fe ferebat defafciari preter puerorum morem , qui nef. cape quamuis fint malé affecti, vel dolore aliquo detenti , cum fa(ciz fol-uuntur, quiefcere, ac delectationem tunc capere confueuerunt.Nul-lainuenta caufa przternaturaliseffectus, nutriceQue mutata , cum in deterius laberetur , fubijt fufpicio matri, quód cum effet puella ve-nuftaadmodum inuidentiz caufa , vel odiocuiufdam vetulz venefi-cio effeaffe&am. Ouapropterculcitram inquirens nonnulla venefi-

Cij (igna reperit, ciceres namque , grana coriandorum , fru(trum car-bonis,& offis defuncti,rem quandam compactam incognitam,quam fieri ab imprcbisfoeminisex quibufdam cum fanguine men(truo mix tis, retulit quidam peritus Exorcifta. Praterea quafdam plumas, ita quibufdam filisartificiose infertas, vt pileo, vt morise(t applicari fa-cilé poffent , quibusomnibusigne benedicto combuftis, &&, adhi- — ' bitis per triduum exorcifmis , alijsque nonnullis temedijs facris, ceepit meliusfe habere & catnemaffumere , ita vt curatam fore exi-ftimaremus, nihilominustranfactis quibufdam diebus, cum effet valde morofa , & multum ploraret , eodem lectulo denuo explora-to , inuenta funt nonnulla aliainftrumenta , quibus combuftis fani-tati reftitui vifa eft, attamen in plenilunio menfis, cum plorabunda noctem totam infomnem duxiffet, tane colore cinericto fuit affe-Ca, && ita mutata facieasb ea, quz vefpetierat , vteffet ceslachry-mismagis , quam admiratione digna: Explorato denuo lectulo in-uenta funt fruftula duo nucis ficce , & albi offis, nouem , vel decem offa pifcium, quz erant fabricata inftar pe&inum , quibus capita pe-&antur,cum quibufdam corollis , mira arte , & vatijsrebus paratis , quibusigni traditis, mutata domo , & pluribusalijs, & validioribus per Exorciftam peritum adhibitisauxilijs ; Dei beneficio abíque vllo remedio naturali conualuit.

Nobilis quidam in fuburbanum profectus , ceruifiariam quan- Balduin, dam tabernam prateruectas equo infidens , vidit nonnullos fuos de- vofew; me bitores: ftatuit eofdem admonere debiti , atqueni perfolutum, in. dice ve. jus vocaturum minatur , excufant alij moras; alij quibus inge- ?45/o»is nium hominis mité prorfus perfpectum effet , rogabant, aliquan- FP/f- go. tulum cemporis concederet , atque inter hos prorupit quzdam tor-uo vultu vetula fixis in terram oculis , quz calcitrantem, cui in-fidebat equum admirata , ficuti videbatur , rogat, quo nam per-gat , atque interim monet , ne quid nimis equo fuo confidetet : faübridensille, ea quid , ait, putas mihi incogaitam huius equiin, defeffam virtutem , quieo ad decem, & eó amplius milliaria cie —. tza vllam defatigationem vti confueuerim ? refpond. illa , vereri

N tamen

Tere. RS. E. AT IEERIMT 5-49 9-9- -.2u854 734 «Q4. 740

124. (ompendij Maleficarum. |

tamen fene ferendofit; Vir aniler effe fabulam fufpicatus , fuüb-dit equo calcaria, qui preter confuetudinem iam primum ad mo-tum pigrior progreditur quidem , fed labafcentibus quodammodo , actitubantibus pedibus. Admiratus igitur hanc fuübitam equi de-bilitaremm, domum redit , equum manu pedetentim ducens , accirid; iubet ex tempore Veterinarium; is cum füdore madentem videret equum,rogar, nunquid defarigatus faerit,vtrum poft diuturná quie-tem fubito extimulacusad curfum, & num à concitatione curfu con-feftim biberit, & alia huiufmodi , qux iumentis morborum origo ef-fe folent, & cum nullam euidentem caufam ad morbi huiusgenera-tionem facere animaduerreret,petit, vt fuz fidei committatur equus, pollicetur interim, fefuo non defüturum officio , atque omnem mo-turum lapidem, vt cognito tandem morbo, eidem auxiliares adferat manus. Conceditur Veterinarij fidei equus , atque ab eodem in. ftabulum deducitur, vbi equus doloris vehementia exagitatus, pedi-bushumum fcalpens, protinusin terram deuoluitur , crebra trahens fufpiria. Veterinariusconfilij pené inops animo voluens, quot quan-tisque cafibus morbofis impetanturequi, venitilli in mentem eof-dem, aut propter empraxim , vt vocant , aut quoties fuo temporelo-tium non reddiderunt, grauiffimis fubiacere periculis,experiundum igiturcenfuit, num quód vitium in ano, aut vefica effet: manum er-go anoingerit, perícrutaturus, num qua materiain eo contineretur, qua huiufcemodi accidentia parere poffet , confueuerunt namque equi, quibus durior eft aluus, & quorum anusfybalis, quibufdà pre-cluditur, ex qualibet caufa volutari, ac fudore perfündi, & cum nihil tale reperiffet,equi membrum genitale attrectare caepit,quem manu eductum, viditar&tiffime,atqueintricatiffime colligatum effe ; tentat igitur primum vnguibus nodum diffoluete , fed fruftra , nexuü enim capita , cum occulta effent , obliquisq; inuolucris variéinter fe abdi-ta,ferrotantum diffolui poterant , erat autem nodushic malefica ar-te, vt füfpicantur omnes,contextus,ex canabis radicibus; in hoc got-dium fuperans nodum, quod hicex corni papiro plicabili ,&in om-nem partem flexili connexus effet, ille etiam exipfa radice dura, &z adcomplicationem rebelli. Nodo igitur diffoluto, profilijt proui-/ pusequus, atque perlotium , maxima copia concreti fanguinis reie-&a, conualuit quidem, veràüm ita vt ad pri(tinum illum vigorem. fuum nunquam redierit. :

Deforil — RefeztGrillandus , fuiffe Iurifconfültum quendam in Sabinen

16.

q.8. num. agro coniugatum, fed maleficio impotentem fa&tum,cui nullius Me-

diciars poteratopitulari. Is magum confulit , à quo iuffus, vt ea no-&e cum Coniuge dormiret , (ampta quadam potione priufquam de-cumberet ; fedulotantum caueret,ne no&teilla, vel vxor , velipfe fi-gno fe cruciscommunirent : neve metuerent fi quid auribus, oculi(-v6

TET HMUNESEUR Wm iS MES AUS CD Nemm HV TITRES

Liber Tertius. - Ike 7e . véinfoliti obferuaretur. ParuitIarifconfultus, 8 ad vnguem cun-&tisobferuatis quinta circiter hora noctis , ecceilli pluuiz ; procella, tonitrua, fuülguraque maxima, moxque adeó pauendi rerremotus, vt concuffa domus ab imó nutaret, non fecus, ac atbor à ventis pené euulía; (ucceffere hominum clamores magni, & eiulatus, cumque in eam partem maritus oculos conieciffet , vidit in camera plu(quam mille, vtapparebat , ad inuicem certantes, & vnguibus, pugnis , ac calcibus crudeliter pugnantes , & lacerantes alterius facies , ac vefti-menta tota , inter quos vidit mulierem quandam , quz erat alterius oppidi vicini, & dicebatur , quód erat Malefica , de qua ipfe Spon-fus multum fufpicabaturneab ea maleficiatus fuiffet , qua vltra om-nes maioribusgemitibus, & vlulatibuscruciabatur, &q crines fa-ciemque fuam totam vnguibus lacerauerat , propter quz ipfe Male-ficiatus dixit, quód aliquantulum timuit à principio , verens ne quid fibi mali eueniret, deinde recordatus monitionum Magiftri,reaffum-pfit vires, vxorem veró femper tenuit fub pannis abfconditam , ne 1fta videret, poftquam veró itacertauerant per mediam horam , vel circa, ingre(fus eft Magifter cameram predictam , & erat tunccirca mediam noctem , ad cuiusingreffum omnes illi pugnantes vnà cum muliere ftatim difparuerunt , & abierunt protinus, Magifter autem . acceffit ad Maleficiatum , & illius humeros tetigit manu perfricando aliquantulum, dicens, quód non dubitaret amplius, quia iam libera-tus erat, poftcuius difceffum maritusconualuit, & deinceps liberis operam dare potuit. In hacnarratione Maleficus ille coegit mulie-rem illam tollere , quod intulerat maleficium , immiffis dzmoni-bus , qui fic eam fpecie pugnantium acerbiffimé cruciarent .. Sed hoc medo non licettollere maleficium propter peccatum mortale, quod cominittitur, & przter peccatum ,imminert fatis periculi,quan-

. doinnocantur Dzmones , vt patet perfequens. MOL Quidam per Magum iufferat inuocari Dzmones, vt in qua- Sifridw dam fpelunca fubterranea , afferrent fibi iuuenem, o presbyter

quandam Amafiam fuam. Adfuit Demon — im Chron,
in figura pulcherrime illius Ama- i pE- a"no,
fiz , & cum ftetifferin . piov
: Mifnia .
eius confpe-
&u,

manibus ipfum Amatorem ftrangulauit , fortitercontra
parietem comprimendo , & accepto poftea illo ca-
dauere proiecit contra Magum tam forti-
ter, vt penéexanimisfit —'
factus .

'

/ /

196 . (ompendi j Maleficarum.

De fignis cognofcendi Demoniacos , Qr fimpliciter Ma-| leficiatos. Cap. II.

Eculatia poffeffionis Dzmonum maleficioinducta figna funt co-gnitu difficilia, quando demon maleficio immiffus immifcet (e, 1ubítantiz alicui immundz aliunde in corpuszgti intromiffz,velex proprijsegrihumoribusgenitz : nam quandiu hzc fübftantia in ali-qua corparis parte latitat, fepe , preter illius particulae affectum na-turalem fun&iones lzdentem, nihil aliud fe manife&tat. Plerisque tamen horüm prauz funt imaginationes, precipue in fomnis, quz damonem produnt , quod tamén indicium folura non fufficit , quia hzceadem Melancolicis accidere confueuerunt. Spiritu auté locum mutante quem priusinfedit, resclariusdeprehenditur, vt.— Si tamquam animatum quid corpus res illa perambulet, ita vt ob-feffi fentiant fibi veluti formicas fub cute reptantes. Si partes, quas petit quadam palpitatione commouet. Si puncturis quibufdam moleftiam grauem infert. Si velut flatus à capite ad pedes defcendit , & iterum à pedibusad caputafcendens refilit. -* Si vefficulain lingua excitetur , quz confeftim euanefcat , vel plu-res appareapt minutis granulis fimiles, ex quibus etiam multitudo inhabitantium fpirituum arguitur.

-'"Siad gulam dumtaxat afcendens, eam tumefaciat , & ficcamtuffi-culam excitet.

7. Silinguam petens,aut contorquens, inflat, vel impellit ad loquen-

$ et

dum, non obfeffi, (ed Dzmonisipfius conceptus: vel fi ingenti oris. hiatulinguam exerat. Siin dorfo fenfum praebeat aqua frigidifimz quafi confertim per dorfum defufz, & (ar(üm, ac deorfam percurrentis. 2 NE Certiora záhuc funt igna quando alienis egro incognitis linguis

' loquuntur , velaliostalia loquentesintelligunt , vel cum rudes fint ,.

, dearduis,& füblimibus quaftionibus differunt,vel renunciant occul ta, aut iam pridem oblita, futura, vel arcana conícientiz,vt peccata,

lI

imaginationesvé a(fiftentium,veleosconuitijs fine caufa prouocant,.

autitafurijs agitantur , vt à multis validis hominibus nequeantliga-

ti, vel coerceri . i Qaidam narrant, fe vocemcuiufdam intra ipfos loquentis fentire,

fed fententiam verborum percipere non poffe. Wo

- Alijfiintetrogentur quid egerint , vel dixerint, fatentur fe nihil

eorum poftea meminiffe. E e Qaidam cen(ent fignum effe indubitatum , & infeparabile cü gri

| arcentur

Liber Tertius... 197 arcenturà Diuino cultu, ita vt nullatenus aqua benedicta fe ipfos afpergere,nqueaudire,neque proferre Diuina verba queant: fi veró vi adigantur ceremoniasEcclefiz peragere, vel Diuinis officijs ac po tiffimum fanciffimo altaris facrificio intereffe,tunc vehemétius lon-gà vexantur,& ijdem cum mente conftát, teftantur optare fe quidem hzc omnia facere, & intere(fe, & facrarum rerum auxilium defidera-re; fed effe quiddam in ipfis, quod magnopere impediat.

AliquiDzmoniaci habent oculos terribiles , & dzinones membra 15 eorum, & corpus defttuunt miferabiliter, & interficiunt , nifi eiscito fubueniarur. ]

Aliqui finguntfe effe fatuos , & femperaugentut, fed cognofcun- r4 tut fi nolint recirere Pfal. Miferere mei Deus, &c. vel. Qui habitat ia adiutorio altiffimi &c. vel initium Euangelij Sancti loannis. In prin-cipio erat verbum &c. vel fimilia.

Signum obfeffi eft, quando loquitur quis alienum fermonem à pa- 15 tria (ua, finon fueritille extra patriam. L ieuittlig

Signum euidenseft, quando perfona Idiota loquitur litteraliter, 16 & congruenter latíné , aut cantat muficaliter. fine fcientia, aut dicit quzdatmn, quz ipfe nunquam dicere fciuiffet.

Abftinenti2à cibo, & potu per feptem, vel plures dies, fignum po- 17 ted.

Quando fentitur interna perfuafio inducens poffeffum ad przcipi- 18 tium, vel fufpendium, vel iugulationem , vel quid fimile.

Aliquando fimiles fiunt &upidi,ceci,claudi,furdi,muti,lunatici,& 19 pené immobiles, cum prius fuerint veloces , loquerentur , audirent, viderent, & alia prudenteragerent.

Signum etiam eft, cum füperueniunt terrores, & ftatim recedunt. 20

Cognofcitur potiffimum quis Dzmoniacus , fi quando leguntur 21 exorcifini, conturbarur. phi i

Qu iando manus Sacerdotis pofita fuper caput ,fentitur valdegra- 2»

^uis, & ponderofa. - :

Quando fub illa manu fentit patiens rem frigidiffimam tamquam 23 glaciem. ' Ne

Quando defcendit ventus per humeros , & per renes , qui eft frigi- 24 diffimus.

Quando caput in immenfüm aggrauatur. 2M

Quando videtur (ibicerebrum conftringi, & perforari;ac fi gladio 26 efíccpercuffum. i :

.. Quandoque irflatur caput,& facies,& aliquando tota perfona, ac 27 fiellecignis vapor. |

Aliquibus euenit febrisimmenfa,cum dolore capitis, & totum cor fot dide

;pus extenuatur, & angitur; fed omniaifta accidentia parum durant ,
quia coniuratio tollit Dzmonis vigorem . i ; jd
j N 3 Ali«

«192. (ompendij Malkficarum. i

20 Aliquibusitaconftringiturguttur , vt videantur ftrangulari

30 Aliquibus ad orificium ftomachi mouetur quedam resad modum pilz, ac fi effent vermes, formicz, aut ranz .

31 Quibufdamin ftomacho mouetur magnus vomitus.

32 Nonnulli fentiunt maximamtorturam in vifceribus.

33 Quibufdam venter vehementerinflatur.

34 Quibufdam conftringiturcor ,ac fi intolerabiliter feriretur .

35 Quandoque patefacit fe Dzmon inaliqua corporis partepalpitando tamquam pifcis,aut ad inftar formicarum fe mouentium.

36 Quandoque maleficiatus habetin faciecolorem cedrinum.

37 Aliquioculos con(trictos,& omnia eorum membra videntur ligata, & habent humeros deficcos .

39 Duo potiffimum figna funt, cordis conftrictio, & oris ftomachalis,& quando eis videtur,quód habent bolum fuper ftomachum .

39 gs habent puncturas in corde, tamquam fi acubus effet pun-um..

40 Nonnullis videtur fibi cor corrodi.

41 Aliquihabentmagnum dolorem in corde, & renibus, & videtur eis, quód talia membra dilacerenturà canibus.

42 Nonnulli fentiuntin gutture bolum afcendentem, & , defcenden-tem..:

43 Aliquihabentligatam venamgenerationis. n

44 Aliqui habent ftomachum , ita indifpofitum, ut euomant quidquid comedunt, & bibunt,fed hoc fignum leuiffimum eft;nifi accedant alia accidentia. ise

45 Quibu(dam per ventrem di(curtit ventus frigidiffimus, aut calidiffi-mus, ficut ignis. ERA ;

46 In aliquibusfignum et indigeftio cibi , & potiffimum quando medi-cinz applicatz nihil profuntinfirmo.

47 Quibufdam eftcircacollum pulfatio continua, qua videtur tremo» iem inferre. |

Signa cognofcendi fimplicem Maleficiatum.

S Vpetius ennarata long? exactiuscolle&ta, & experientia compet-vade 4e , 6 ta fuüerintà Codroncho. Docet figna hzc vel communia effe cun nef ** Gismaleficijs, vel peculiaria quibufdam. Communia ducit à caufa TUER TS morbi, &à concomitantibus morbum. Signaà caufa tradit, vt fi De ique. I orbus ceperitex intenfiffimo alicuius amore , vel irrationali , feu füigat-de. iniquoinaliquem odio : fi ex maledictis, vel minis alicuius malefici : monum, c; (i inftrumenta maleficij funt inuenta, qualia nos multa fupra comme a2. . motrauimus,&refert Andraas Ca(slpinus, A concomitantibus) mote

; m

Liler Tertius. 199

bum fünt parocifrni, & remedia iuuantia,vel ledentia: &£ communis figna funt. Primó, quód morbi maleficio illatizegerrimé cognofcuntur ,itavt r Mediciin ijshzfitent, & ambigui;hucilluc animoagitentur,nec cer-ti quidquam de illisaudeant proferre. uód remedijs ex ante adhibitis morbus fe non remittat , fed po-tius exafperetur, & augeatur. . Quód morenaturalium morborum non crefcat paulatim, fed fre-. quenter ftatim ab initio, nullis peccantibushumoribus in ceufaexi-ften Pia cum grauiffimis fymptomatibus , & doloribus fe morbus rodat . E Quód valde inconftans fit morbus, & licet periodicorum naturam 4 referat, raro tamen periodosferuet, & licet fimilis videatur naturali» bus morbis,in multistamen difcrepet. Multoties licet zgrotans grauiffimé doleat,in qua tamen parte do-. $ leat, nequeatteferre. Interdum zgri fufpitia ( quz lu&uofa vocant) abfque manifefta 6 caufa emittunt. : Aliquibus appetitus reijcitur, aliqui cibosreuomunt,& ventricu- 7? Ium ita malé effectum habent, vt & fzpius aftrictione laborent , vel etiam pondusin ipfo quodam, quín & rem aliquam modo defcende-te, modo a(cendere per ftomachum, & guttur percipiant: & fiin fu- p periorem partem delatum deglutire conentur, omneri operam lu- es dant, re ipfa mox fponte defiliente. ERN Inregionecordis punctorium dolorem percipiunt, adeó vt ipfum 8

aliquando lacerati afferant . In quibufdam circa collum arteriz manifefté pulfare, & quafi tre- 9

mere deprehenduntur. : Alijfzuo colli, feu renum dolorecruciantut,vel citca ventrem in-. ! 9 feriorem torfiones acerbiffimas , & fzepeflatum quendam frigidiffi-mum per ventrem permeantem , &, citoredeuntem, vel vaporem. vtiflammam ignis calidiffimam fimili modo illos infeftantem per-cipiunt. Quidam ad Venerem impotentesredduntur. II Confueuere quidam leuibus fudoribus precipue circa noctem cor. ; tipi, quamuis tempore, & aura frigidiore. Alij videntur habere particulas corporis veluti nexibusligatas. — y; Morbi quibus laborant veneficio lzfi, funt vt plurimum totitiscor 14 poris quedam extenuatio,& macies, & viriumimbecillitas,cum fum. mo langore, mentisftupiditas quzdam ; varia melancolica deliria, , . diuerfa febrium genera,medicis multum negotij exhibentia: motus quidam conuulfiui,vnde epileptici videantur:membrorum quzdam: sigiditas fpeciem conuulfionis prafeferens': id omnts capitis: 4 par-

e

200 Compendi DHaleficarum.

' partestumefiunt , aut talem circatotum corpus laffitudinem perci-piunt, vt vix vllo pacto mouere fe poffint.

1$ ; Pleranóne tota cutis, fed vc plutimum faciei , flauo , feu cinericio colore fnffunditar.

16 Aliquihabenroculorum palpebras, itaadftrictas, vt eas vix aperi-re poffint, hi cognofcuntur experimentis quibufdam.

17 Veneficioaffe&i faciem Sacerdotis vix afpicere valent , nec oculis intentis vllo modo: album oculorum varijs modis mutatur,

18 JAegrotantes , cuminftrumenta comburuntur , folent in deterius mutati, vel noxam quandamrecipere maiorem , vel minorem, pro ratione leuioris , vel fxuiorisvenefici), ita vt quandoque formidabi-lesclamores,& mugituscogantur emittere: quód (i nullam mutatio-nem, vellzfonem percipiant, erit de falute egribene fperandum , paruo negotio bonz valetudinire&ituendum. | |

19 Sifotrté Veneficusad vifendumzgrotum accedat, ftatim infirmus ingenti molef(tia afficitur, aliquo terrore,feu tremore corripitur: fi fit puer &arim plorat : oculiad fufcum colorem mutantur : & alia nota-tu digna in zgrotis mutatio obferuatur.

20 Denique,quando procuratione morbi quzdam linimenta facras ad oculos, aures, frontem, & quafdam alias partes facerdos adhibet; fi in partibusillis fudor; velaliqua alia mutatio appareat , fignui eft veneficij. ::5-

Ad cognofcendum autem vtrum eger fitenereumenus, folent fa-cere fequentia.Schedulam aliquam facra Dei verba continentem: res. liquias San&orum, vel agnum cereum benedictum, vel quid aliud fa cratum latenter zgro applicant . Sacerdos capiti Energumeni ma« num, & ftolam imponit, facra profert verba :ad eaeger tremere , & horrere incipit, & prz dolore multos motus inconditos edere , mul-tadue inufitata & dicere, & facere; Si Demon caput petierit, grauan-tur, & pangunrur acrius incapite , vel caput vnà cum facie rubore , & calore quodam igneo perfunditur: Si oculos petijr, eos diftorquet:

. fidorfam,conculfiones membrorum;antrorfüum, & retrorfam addu-cit,aliquando toto corpore rigentes, & inflexibiles adeó reddit, vt nulla vi allata flecti poffint.

—^ Aliquando velut mortui corruunt , acfi laborarent tertia epile-pfiz fpecie;aura quadam in caput irruente, & ad imperium Sacerdo-tiseleuantur aura remeante vnde diíceffit . Si fauces petat, adeó con-ftriagantur, vt ftrangulari videantur . Si in partes nobiliores fe-ratur, vt prope cor ,aut pulmonem , anhelationes, palpitationes, ac fincopas excitat. Ad ventricu:um fi tendat , mouet (ingultus , ac vo-mitus,vtaliquandocibum fümere nequeant , vel affumptum cótine-re:motum eiufdem rei ad inftar paruz pile circa os ventriculi, nec n& rugitus, &alias voces abfonasexcitat, & circa pracordia toríiones

vel

Liler Terti uf. .20I

vel flatus. Cognofcuntut etiam aliquando quibufdam fiffitibus ex

fulphure,aut alijs rebus forus odoris .

"Diuine benignitatis , € Demoniace T yrannidis argu-

mentum vecens . Cap. 11l.

C84923706 082206052206 59220 6592/06 08220& 40270 6442206959206 035.

CES Ed Ago AK: CEXSD OUR Edo t To eio ERE)
&es89)resfi d) Gris mE
(8653700927 P A277 Q8 959276062)

E rewapotedo — EGO EDT IE

S iedeaoc SS 3 Qe» Dhu 3 IDA IIDA

2 eh $5 es999 3e Ce 383256589.

QN ean j SUE C69; C 0027 1 /E«635:€635 — [TS DIM IN QE

d) "eed teda) i35 CG99250 69825

Ot €
RES: COR) : Ceo (6S
Cpru27 p tes) tbuos, «uRde32

C38 326658 32 C699 (G9 3 (696 96963» (6969 (698 2 (€ 955 (60692 , ESO SEN, Qe 3, Qe 3) (ded) Ce si3 Qe ded Cede o7 de 2, CR 03)

) ErrznR T MartinusDelrio fequentem hiftoriam, quam Lib 6.dif-«P» manufcriptam,& ore proprio narratam ab illo,cui hzc quifit. "mec

$ acciderunt affirmat, feque illam cum hac fcriberet pre S70 & —

manibus habuiffe, videlicet,quód. Anno 1600. die Mar LED

blandé rogauit ; quid hoc rei fit ; ne fibigrauetur aperire. Tui | P € : cum |

202 (ompendijMaleficarum.

eum lachrymis, ordine perturbato quidem,fed fequenti die tranquil lius eoipfo quz referam narrare caepit .Senobilibus ortum parenti-bus, & reampla educatum laute, ac delicate, && certis de caufis(quas prudens reticeo ) parentis gratia excidiffe , & lare patrio profugere; coactum,& pecunia, quam difcedens copiofam fecum acceperat,ab« fumpta, in extremam egeftatem decidi(fe,tandem in via demonem,a cum vehementi vento ad fe nocte quadam fub arbore iacentem ac-ce(fife,& recenfitisijs ipfis,que patiebatur, & quz paffurus effet in-commodis,opem,& auxilium, priftinamd; parentis gratiam promi-fife, modo datochyrographofe vellet ad paucula quedam obliga-ze :Seautemea vicefuggeftioni, quam pernitiofiífimam fciret , non obtemperaffe,& Dzxmon eodem vento , & fragore cum quo venerat zece(fife; prz dixit tamen fore, vt eumaliquando non accepte condi tionis poeniteret. Quz cum non proculab Vratislauia , iuxta quen-dam pagum accidiffent , inde fe Vratislauiam contulit , vbi breui vi-Ctusincommodis, die quodam füb vefperum egreffus,feipfam,quód fidem Demoni non dediffet coarguentem, defleui(fe animo conditio nem,qua exciderat, & in quam inciderat, nulla fibi reliqua confilij, auxilij vé fpe affulgente. Nox eratintempefta, cum illi fe Demon Gi-antea mole fe offert confpicuum,& infultans ait, nonne ego dixera uturum, meam vt opem fupplex expeteres ? iure quidem tibi illam, vtindigno poffem quantumuis fupplici denegare, verum vtintelli-gas,quàm te ex animo diligam, en promitto auxilium : parentis gra-tiam priftinam , veteres delitias , iucunditatisannos folidos numero 12.quibus expletis,plena mihi fit in corpus, animamquetuam pote-ftas: tu viciffim ftipulanti fponde,quz exigo, & nuncin primis Dei, Deique matrem;ccelites omnes, & fidem,'quam docuere veteres eiu-ra.Infüper fidem,mortalium te nemini hoc pa&tum manifeftaturum, in nullum vnquamtemplum ingreffurum , precarium codicem non le&urum , ac demum homines omnes , & eos potiffimum , quite ad pietatemincitare;hortarijue voluerint;odio implacabili perfequutu rum,te vxorem non duc&turü, fed concubinis pecunia conductis vfu-, rum. Cumin tam pernitiofam legem confenfiffet iuuenis, iamd; fola fupereffet fingrapha proprio fanguine defcribenda: Dzmon illi por-rectam vltró finiftram tanta ui compreffit , vt fanguineé trium digi-

torumexttemitatibus expre(fo manum implerit , fübminiftrauit etii

fcriptioni materiam (nefcio quam) pergameno molliorem, fed carta dutiorem, & calamum ,fcribentique conceptis verbis prziuit,quz fi-bi pretari vellet, & quz fe viciifim przeftiturum pollicetur.Confcri-ptcotraditoquechyrographo, miram fe dicebat omnis generis inftru mentorum armoniam audiuiffe,& ad fonum obdormiffe,adeó paca-to,& alto fopore, vt fequenti die , nullo per vias publicas pretereun-tium ftrepitu percepto in multam lucem (terterit.candem Ag rest ; li.

Liler Tertius. 203

& illico patráti facinoris posnituiffe,profe&tumque Vratislauia Olo-imutium,& inde Viennam; Vienna Gretium, ibi diuertiffe ad docto-

rem Venediger,ab eo fead Dominum Stransbergerum directum, & .

commendatum, poftremó veniffe Marpurgum ad Doctorem Home-liumibi exili) pertefum,;fe rurfum indoluiffe,quód pactum cum De-mone initum non cuftodiffet. Adfuiffe fibi nocte denuo in lectoia-centi Demonem ,ac de pacto renouando in hunc modum actum ef-fe,vt nimirum proprio fanguine, nouum Dzmoni chyrographum có fcriberet,acin templo quodam nuper diruto , non procul Marpurgo noctu deponeret. Poft paucos diesiterum fe facinus dánaffe,manus fibi violentas defperationeinferre voluiffe , tandem fuafu cuiufdam venit Gretium , vt quereretremedium. Pridie tamen , quàm Mar-purgo difcederet,no&tu ad fuit Daemon, & certum hic Gretij, prope Carlauu Tuguriolum defcripfit , in quo trigefimo Martij compare-ret,fore,vttum fiat voticompos , & priftino ftatui ex pactis reftituae tur,caueret interim etiam;atq; eriam ne Iefuitas adiret vnd alioquin grauiffimas poenas eum daturum. Hacomnia Iuuenis noftro eoipfo die narrabat,quemilli daemon prafixerat,ad fuum in illo Tugutiolo congreffum,& quamuisillo dieà tali congreffu fuerità noftro deter-ritus,nihilominus poftridie( quz fuit die Veneris fancto ) poft meri-diem,nemineconífulto, affignatü fibià Doemone locuminfelix adijt . Ade(ft Dzmon,exprobrat perfidiam, quód contra fuum preceptum, nebulonibuslIefuitis adfuiffet;petit tertió renouari pactum , hac ra-tione , vt medium digitum in pignusei cfferat , deinde recenfitis ab

'edolefcentia peccatis, oftenditanimz falutem effe defperatam , alle-

gatis é fcripturisteftimonijs , quamobrem ducatin bonis dies , fimul libellum offert Iuueni,quo omnium Daemonum nomina contineban

tur, & modus,quemlibet pro arbitrio euocandi , nihil tamen hocIu-

uenis acceptauit. ;

Sabbato Sancto,vbi refcitum, quód contigerat, maior Iuuenis cue ra habericoepit,non permittendo , ne vnquam folus effet, & ex eo t&-pore ab vno patre, cui peculiariter eiuscura commiffa fuit, in rebus catholicz fideieft inftitutus , Sub finem Aprilisfefe ad confitendum generaliter preparauit, quo dieconfeffurus erat. iuffum,;vt in prefen tia patrum aliquot Diabolo renunciaret , && mal? pacta bene reícin-deret. Dum recitantur Littaniz, ad verba Pater de Caelis Deus , cot» ruit pene exanimis , hominem erigimus artubus contremifcentet , ad gloriofum Dei Matris nomen: denuo corruiffet, nititubantem vtrinque fuftinniffemus. Tandem facta egré renunciatione , & De» monisábiuratione , cibo refocillatus (deftitutusenia:erat viribus ) poft meridiem duc:us eft ad Templum, vt confiteretur , recitatis dez

nomine Iefu, & de Aagelis Littanijs,cum peccata recenfere.coepiffet, |

ei daemon in aurem fufurrat;huic nebuloniconfeffatio ne credas,nifi velis

PEL TTE TES

(e

inr

€

£04. (ompendij Maleficarum.

velis &b eo improbe circumueniti. Totus Maiusimpenfus, tum ; v&£ in fide conficmaretur, tum, vt crebra confe(fione vniuer(os confcien-tíz rece(fusexpurgaret, non fuitdies, quo pater defignatuscum eo non ageret, optima iam fperari poffe videbantur ; patiebatur tamen Denonisin(uitus varios, nam & nocte quadam, tereítad fpatium triam paffauim.de lectulo eiectus , abfque vlla tamen vllius membri leione,& aliasfe illiexhibuit Demon , & magnam pra(cferrens be-neuoleatiam fuefit,vt Marpurgumrediret , quid hic fe fe affligeret ? miror;aitquód cum noriste damnatum effe , non maiorem des ope-fam;vt viram hanc ducashilariorem , reuettarisd; ad priftinas , qui-bus excidi(ti fortunas, pudetme tui, & miferet , quód meuscum fis, vitam hic ducas adeó acerbam, & quoniam eo ipfo tempore quidam ftudiofus obierat in domo pauperum (in qua etiam ipfe degebat ) pro quo nonaulli in valerudinatio,pertotam noctem ad Deui fun-debant preces;fubiunxit,fe nec poffe,nec velle manere diutius viuis canibus inferius,in valetudinario,apud canem mortuum latrátibus ; quamobrem rogat etiam, atque etiam , vt vel femel ad dictum tugu-riolum reuett atur,fore,vtibi ea audiat noua, quz nunquam antea . -

Die 28. Maij Dominico San&z Trinitatis, cumnoftri Deo nego-tium affidué commendaffent,aliaá; nonnulla pietatis exercitia,mor-tificationesd; in huncfinem Deo obtuliffent, difpofitus eftad facram Synaxim;& primum in multorum é noftris , & Congregationis fan-&i Spiritus prefentia in templo San&z Catharinz,ex carta cóceptis verbis Demonem eiurauit, & pacta fereícindere nefarié contracta eft prote(tatus, fed incredibili difficultate , daemone fic fenfusimpe-diente, vt nec legere, & xgré,tardéd; prxeuntem fequi poffet . Fecit deinde profeffionem fidei Catholice iuxtà formam Bullz Pij Quarti telatam,vbi ad hzc verba ventumeft . Ecclefiafticastraditiones . ob-feraationes, & con&ituriones firmiffimé admitto, & amplector : & fe-ptem'e(fe Vera, & propria facramenta nouzlegis. Etin Sanctiffimo Euchariftiz Sacramento effe veré , & realiter , & fubftantialiter cor-

' pus, & fanguinem, &c. & hbz:efes ab Ecclefia damnatos , ego pariter

damno. Omnibus corporis viribus eft deftitutus ; ereptusilli oculos rum,aurium;& lingua vífus,in tantum , vt fibi aliquantulum reftitu-

tus diceret,vereri (e,neeo loco fit moriendum ; cum in illa effet fen-

faum efta(i;fcu£traQue vrgeremus,vt quod corde credebat, exprime-ret ore;ctedere, videlicet , (e Chrifti in Euchariftia przfentiam , pla-cuitilli venerabile Sacramentum propius admouere, ad.cuius przfen tiam ita fibireftirutus eft , vt velut. € graui formno experrectus dice-ret,& crederafe, & experiri copios? Chrifti przfentis virtutem, licet etiam diuerfum euenerit, vt Euchariftia in altari collocata loqui po(-

fet,& audire;accedente veró Sacerdote,tamquam Iuueni Sacramen-tum porrectucus effet, (enfibus omnibus deftitueretur, dentesq; tanta

V1

: | « Liber Tertius. 1o$

vi comprimerentur, vt nulla ope referari poffe viderentur, & recedé-teruríüum cum Euchariftia Sacerdote , videret , loqueretur, &audi-ret: dicebat veró fe infcium eorum omnium, quz illiin aurem incla-maífemus , folum animaduertiffe veluti forcipe fibi osclaudi , atque vt nihil relinqueretur intentatum,idem facerdos relicta in altari Eu-chariftia digitum confecratum ori impofuit, poftmodàü verà vbi Eu-chariftiam ori admouiffet, & velutifumendam obtuliffet , tum de-mum inimicus eum ore patenti exagitare,& multis renitentibuseum in aerem attollere caepit: cumq; adiuraretur , vteum quietum effe fi-neret,& chyrographa reftitueret;eatertio ex ingenti funé dependen-tia in faftigio templi iuuenis folius reprzfentauit obtutibus , cateris nihil omnino tale videntibus. Eo dienihil aliud a&um ; preterquam quód & multz ibiad Deum pro falute eius fü(z preces, & maxima recuperandorum fingrapharum fpes iuueni fuerit relicta .

Die tertia Iunij iuuénistemplumiingrediebatur, cum hoftis inopi-nato vultum eius quafi pallio diuerberauit , & fimul manü finiftram miferum in modum dilacerauit,vt fanguis copiofus difflueret,nemi-netamen, qui hzc inferret vifo , fenfit quoque ibidem collum fibi ab aliquotorqueri,nihil tamen incommodi paffus eft;przterquam quód diebus fequentibus remanferintin manu cicatrices cum minore do-lore,quàm fenferat,dum illi manus laceraretur. Eodem die multa fe-cerunt noftri,vtad Dei gloriam, foelicem restota haberet effectum . Excitatus ea nocte ventusingensabíque omnino pluuia, auditaqueo voxiuueni velutin vento miferabiliter lamentants.

Die 4.Iunij Dominica infra octauam Corporis Chrifti in eodema templo fanctz Catharinz, poft facrum, & littanias , ad fingulas fan-Giffimz Trinitatisperfonashabitas, iuffus ex carta deteftari fua pec-cata, profiteri fidem, & coram Deo, Angelis, & hominibüs prorefta-ri Catholicum fe effe , nunquam fe de Mifericordia Dei difffurum. ; fecit id aiiquandiu adiutusà nemine, cum ei vifus deficeret, prelegit alius , ipfe tarde , zgré , & cunctanter verba efferebat, demone lin-guam impediente: ventum eft, vt diceret. Qoapropter óbonz Iefa &c. tunc nec legereid potuit, nec aliosaudirefuggerentes. Adiura-tur Demon,eiqQue Dei virtute przcipitur , neiuueniin hoc opere fit impedimento ; exagitatur illico inuenis , ac fiforet obfeffus , Gc inter hzc vnico velut momento linguam germanicam dedifcit , quam be-neficio Dzmonis loquebatur fatis elegantér natio retento idioma-te . Hoc animaduerfo , acuta omnibus fiducia in gratiarum actio-nem recitatur. Te Deum Laudamus. Iubetür progredi , nequit di-cere; Confiteor Deo omnipotenti &c. Domine non fum dignus &c. fruftra , accedit Sacerdos cum Euchari(tia, demoniqQue in virtute» Dei precipit, vthominem miffum faciat. Tanta vi iuuenis tolli» tur ingera , vt decem, duodecimvé vix eum retinerent, n

ibGaS dsésckidue e d acum C C

206 (ompendij AMaleficarum :

Ad verba nominis Iefu crebra, & Beatiffimz Virginis Matriz inuo-cationem dazimon fractus abíceffit; exclamat Iuuenis idiomate (uo: aufugità me. Quare illicoflecticgenua letus, & magna alacritate,al-taque voce progreditur : quaproptecó bone Iefu &c. oratione finita,

' his ipfis verbis fubdit , laus Deo,iam (um alius homo, preparar fe ad

communionem, dicit, Confiteor &c. confitetut : Adiuracur Demon,

non folum iuueni pofthac negotium ne faceffat , fed chyrographa vt

rettituat,iterum confitetur. Demum tanta debilitatis fuit, vt pec fe-

dere poffet,liber tamen iam à Dzinonis incuríu, nihilominus genua fle&tit,recitat, Confiteor &c. Domine non fum dignus &c.& alta vo-ce profitetur credere fe totis animi viribus Chritum in Euchariftia e(fe prefentem , & fperare (e ipfum (ibi propitium futurum. Sumit Euchatiítiam magno animi feníu flexisgenibus , aliquandiu gratias agit, & tantasillico vires recuperat,vt cemplo egreffas,nullam fen(if-. fe debilitatem videretur. Iam demum, ait, Dzeemonem noa timeo, & contemno ex animo,quod ha&enusà me ipfo, vt facerem vix im-petrare poteram . Iam paratus fum centies pro fide Catholica fangui nem profundere, & multa fubiunxit in commendationem charitatis noftrorum,qui de hominis nunquam vifi falute adeó effent folliciti ; horum apud Lutheranos effe nihil;aliaque , que verecundia non fi-nit referre.

Decima die Iunij,ipfo Beati Batnabe Apoftoli peruigilio,noftri do mi ferurfum contra inimictim armantiJs modis, quos nouit focietas: Iuuenisquoq; ne fibi deeffet tota die cilicium portat, & fe fub vefpe-rum fponte flagello acriter diuerberat. Ingens rar(am tum eotempo-re vefperi, rut noctis magna parte ventus Collegium impetit. Ante vndecimam noctis horam ade(t inimicus alio, aliavé comitatus, & . per cubiculuim,in quocum alijs tribus iuuenis dormiebat , deambu-lans. Cernis, inquit ad fociam (nam (aga quepiam zftimatur ) vt iacet hic nequam ? & rurfum, ó fi aliter rem meam inftituifem , non effet hunc fortita finem. Ante occiduum pené me abegiffent ; interim tibi hominem commendo, eum quantum licuerit diuexa , & conuer-fusad Iuuenem fremebundus, perfide nebulo ,homoq; leui(fime , & incon(tantiffime nunquam fidem mihi feruafti ,, ó pectusienobile, ac degener. Maiores tui maluiffent centiescorporis , anima que iactu-ram facere , quam velfemel datam fidem violare. En tu habe, quz mihi dedetas, ego vicifim,quod meum eft feruabo , & hoc dicto bis; aut ter,iuuene audiente ftrepitum fecit, velut cuiufpiam aliquid é car ta eradentis, & rurfum fociz, Pergam ad locum mihi conftitutum,tu interim curam huius labe, rurfumqQueiuueni, &j exittimas perdite nequam fore, manus meas vt euadas? coactus nunc tibi rua re(tituo ; tu interim & Iefaite Nebulones , me pofthacà ftultis fi&isque czre-monijs veftris liberum effe finite , quod enim tuum fit ; "e Mine

abeo,

Liber Tertius. | 107

habeo,licet pluralongé poft hac ex te fim accepturus,fides enim,quá

fufcepiftiiniqua eft,& per Papas (quos vos velut San&tiffimos colitis, egoautem in infetno tracto pro merito)conficta:quibus di&tis, & ma-nu frigidiffima iuueniscollo, fineomni lzfione contrectato, euanuit: Adhzcomniaiuuenisnihil refpondit, excepto hoc vnico , videlicet, vtabiret,habere fe Deum propitium.Inter heciuuenis ceteros in cu-biculo altum dormientes fufcitare conabatur, eorum nominaincla-mans, quorum vnuszger vocem audit , profilitin pedes, & ad alte-rius fani le&tum accedens eum excitauit. Hicignem excuffit € filice, fulphur accendit , fed priufquam candelz admouetet , violenter ab aliquo extinguitur, idque fecundó , accendittertió , iamque candela lumen acceperat, cum fimul, &femel materia fulphurata, candelad; extinguuntur. Tandem venit hotnini in mentem , vt cereum benedi-Cum aCcenderet, accendit , nec amplius valuit extingui. Habitolu-mine inimicus euapuit; & quamuis femel , aciterum dixiffet fe Inue-nireftituereomnia, quzipfiuseffent, nihiltamen ab eo iuuenis rece-perat. Componuntigitur fe ad orationem, & qui lumen accenderat, ante imaginem B. Virginis Mariz littaniastecitat , poft mediam cir-citer horam furgens vidit humi iacere cart m fanguinolentam,attol-lit, eique portigir, cuius erat chyrographum : hiccognito fuo chyro-grapho, geftire laetitia ccepit, ofculariillud , & pe&oriadmouere , &€ illico fimul omnes Deo gratias agunt, & quatuor fimul(tot enim erát) recitant. Te Deum laudamus. & neforté Demon illud recuperare; poffet, figno crucis muniunt,afpergunt aqua benedicta, & corona B. Marie Virginiscircumligant. :

Die Dominico mane vocatur Pater , cuius cire iuuenis erat com--

miffus , oftendunt , & tradunt ei recuperatum chyrographum, quod Marpurg! poftremo confcripferat,in ecQue erafum e priori,cuius ma teriam demon fuppeditarat, fanguinem: ne tamen doli mali quidpia fubedfet, & forté non omnia integre reftituta effent, quz iuueniserát in priori chyrographo,iterum de moreà noftrisad Sanctae Catharine templum fufz ad Deum preces, recitata Littanice , prouecta iuueni Euchariftia,adiuratus,& follicitatus Demon , vt fi quidpiam effet re-fiduum, quod ad iuuenem fpectaret, illud Deiomnipoteniis virtute reftitueret.Sed quoniam iuuenis dicebat fatis fibi conftare,quód om-nia integré effent reftituta, füumque animum effe per omnia quietif-fimum, placuit nihil amplius attentare ; Quare actis Diuinz bonitati obtam grande beneficium acceptum, gratijs. Te Dei laudamus &c. regredimur lat vniuerfi, Placuit tandem Sereniffimo Principi Ferdi-nando Arcidaci, & Reuerendiffimo Seconien(i Epifcopo, vt feriesto-ta, & proceffus pro concione populo proponeretur,quod factum 18. Iunijà meridie , & ipfum chyrographum vnà cum fanguine , quo al-terum defcriptum erat in templo noftro per Parochum mee : juliu

208 .. (ompendij Malefcarum. iuffa Epifcopi in maznohominum concurfu , & frequentia combauz ftum fuit. Hchiftoria reigeftz veriffima , in qua.vides 1» Gor om-

nium fermé , & fingularum catholicarum czeremoniarum eflicacita-tem, de quibus alia quam plura fübdemus.

De remedijs diuinis , eo fapernaturalibus. Cap. iV.

Doctrina, H | :

a Lib. 4. de addit

b InCof-
9noCrite "1
c Lib. de *
morbis ve $i

fít.de nat.

psi Cafalpinus , Z & alij.

e Ad g. , Vtimumremedium eftinhocgenere: Vera & viia fides , hocett, phefios 6. charitate Dei, & proximi vallata , hanc tamquam fcutum nobis prz-€ 1. ad bet D. Paulus; ehanc commendat difcipulis fuismagnus ille Anto-. Tbeff&| $ nius, dicens , magna dilectiffimi aduerfus demonem arma funt , Vi-

f Libr s. ta fincera, & intemerata in Deum fides. Idem affirmat Cornelius de origine Chempen6s, finillis verbis. Circa t&pora [inperatoris Lotharij erant € [i^ paffimin Frifia &c.mox fübditidem author. Demandatorum Dei ob Frifi c4. (etuantia, & vite innocentia, quàm fint efficax remedium, docere pof $ Md for fant D. Cyprianus, e & Lactantius, ? & Ambrofius Ansbertus. ? Ec canat de Nidetiusk ex Petricuiuf(dam di&is laudat quinque efficaciffima re-exboras, In8dia: que fant , Habere fidem integram , & Dei precepta feruare : martyri, 9€ igno crucis,& oratione munire: Ricus & ceremonias Ecclefiz co-h Lib, », lere: Publicam iufticiam bene exequi : Chrifti pa(fionem verbo , vel cap.16. mTnemor!aruminare.

i Libsin | Secundum, eftlegitimus in Ecclefia Catholica Sacramentoruma "poc, e&« vfüs; vt pro nondum initiatis, Baptifmus ; namconftat experientia ,

dj. gie. C0 quos fcitur nondum baptizatosà maleficijslibetari,per baptifmü : n p-

abfoluté collatum: eos quos probabiliter putamus nó baptizatos pet regine baptifmum fub conditione, idem cófequi. dixi probabiliter putamus l sees non baptizatos, quia ex leuibus conie&utis id putare non fufficit , ne tum. in 4, Ad conditionalequidemlauacrtum. /.— :

dif.j.ar- , Lettiumremedium, ef recurreread fan&os viros , & auxilium ab

teg. . €ispetere, quoscon(tat Bote donum miraculorum ( quod donum ;

&fi

hj

VONT vr—ÓÉHPUEPEMMVEMMNONMNREEMTMT — Ww g- cCO- BROCUEEYT.uJ245 ^" Aa 54^ NE UMY BM

*

ioEuangelio , 2 dum tamen fidem rectam habeant ) hoc remedium ,

Liber Tertius. | '249 &fi rariusijs etiam poteft competere , qui vitz funt non probare , vt ru

2. Tu : : c abt E rines Marc.9. quia vix vllitales hodie,faltem in Europz regionibus,vix vfui hic fir, ipie

olim frequens fuit: Sunt enim plenz vtiliter ad fanctosconfugientiü p G/uuz, exemplis omnes facre hiftoriz: neque tum quiDzmonia eijciebanr, Rom.li. 8. erant omnes przditi ordine ecclefiaftico Exorciftarum , vt conftat. b conf.c.3z Sané olim Sandi viri demones fugabant,& vincebantfolainterdum — Iufinus prafentia fua, vt legimus de B. Machario Alexandrino apud Palla. Martyr dium. cap.19. & 20. de Aegyptio apud Sozomenum lib.ó.cap. 20. & dial. cétra SanctoGuthberto apud Bedam,in vita San&i Guthber.cap.1 $. & de T?Ph-

Ruftico apud Caffianum collat.14. cap.7. & de alijs multis,vt paffim piti in legitur in (cripturis. É i» bf.

Quartum, eft Exorcifimus Ecclefiafticus . Circa hoc norandü, hunc yj 63$ ordinem Exorci(tarum in Ecclefiaiam anteannos 1300.feruatü füif- 4 jj. 4. fe, patet ex b.Ignatij Epiftol.ad Antioche. Et Epift. Cornelij Pape ad pif. 7. Fabianum,quam Eufebius conferuauit, c & ex Firmilian.ad Cypria. e Clenzc4 d & ex alijs Patribus conftat.e Ep.ad Ia«

. Quintumremediü petitur à mifericordie operibus fatisfa&torijs , «o5. A4na-Ieiunio,Eleemofina,& oratione,Eleemofinas commendat Canonum €^ Epif-z authoritas.cap.fi per fortiarias. De ieiunio, inuenioid precepiffe cui- C4 EP» dam Comiti(fz S:Auxentium Abbatem. vt habet Metaphraft.in eius [ow vita, Februar.14. Ec Sanctus Procopius Monachus per Ieiunium fz- «a fub pius victoriam contra demonem obtinuit, accedente infuper Chri- Silnefivo fti teftimonio Matth. r7. Matci 29. De oratione, extat verfus quidam 7, 3.4n ÁAnnonymi vetetis verfificatoris;(ic dicentis. Dzmones aduerfus ma. cioch. cas, gnaeft oratio virtus. j Io.Carth,

Sextum , eftinuocatio deuota nominis SaluatorisTefu Chrifti, vel 4. can. 4.

Beate Virginis Marie, velpetita opitulatioab Angelocu(tode, De cui inter-

nomine Saluatoris docent vetufti(fimi quiq; Ecclefiaftici fcriptores , fvit » ó* tam conftanter , tam frequenter , vtfaperfluum fit hic eorum verba /^bfcri--

Coaceruare. f De Beata Virgine plura funt exempla, & prz ceteris il. po

lud notum Theophili, de quo prater alios egit. Honorius Augu. f D.Iuf.:

ftodunenfis in figillo Marie . De Angeli cuftodis ope Teftis eft aduerfus Origen. libro fexto contra Cel(um. & | Sanctus Golauduch , cu- Triph. Q« 1$ mentio apud eius cceetaneum Euagtium libro fexto . capit. de- vig lib.x, cimonono, » ct. Celsi,

Septimum , eft fignaculum Sancte Crucis, decuius preconijsli Terzdeco

ber effet folidus contexendusex Sanctorum Patrum (criptis, & rerü rona mil.

geftarum exemplis : Vide D.Cyprian. ferm, de paffione Chrifti. Ori «d fcapue genem lib.tertio.in Iob. La&tan.libro quarto.cap. 24. D. Antonium ^4 » 9 i

apud Athanafium. Ipfum D. Athanafium de Incarnatione Verbi , P^ Cy-

D. Gregor. Nazianz. Oration.r. in Iulian.& ad Nemefium.D.Chry- desit

foftom. homil. octaua in Epift.ad Coloff. 8. pu jo. ia Matth. 5, 1. | D

. y- ine.verbi,

-

da de. 14 * V^ "A ÜowwK"4€.--? TTAUS VU w^ " CY QUT MNT AE NE RR NONUEEDNPN, WRITE e - " Y

210 (ompendi j Maleficarum.

D.Cyrill.Cathechefi.4. de A(cenfion. Niffenum in vita Taumaturei.
Bieronymumin vita S.Hilarionis/Augutt.lib.2.de Symbol.ad Cathe
cumen.& ferm.81. detempore . Theodoretum in vita Macedonij, &
lib.5. hiftor.cap. 3. & lib. 5. cap.21. D.Gregoriumlib.2. dialog.capit.
10. & alios multos. ; ;

o& » prebentSanctorum Reliquiz , de quibus legitur. Ni-mis honoráti funt amici tui Deus , nimis confortatus eft principatus eorum. Cauendum folum, ne quas in hoccultu fanctiffimo fuperfti-tiofas ceremonias mifceamus , vt monet Siluefter , verbo Reliquiz: Sanctis enim odio(a fuperftitio, gratareligio. id teftata fuit B. Glyce-ria Martyr , ex cuius corporeis exuuijs vnguentum füauiffimum , ac faluberrimum morbis omnibus medicamentum fluere folebat , qua-

. dam veró die , cum Epifcopus Perinthi infciéter argéteum quoddam vafculum emiffet, quod Magicisminifterijs impenfüm fuerat, conti-nuo defijt facri flor vnguenti ; quocirca rem diligentius inquirens Autiftes, comperit vasillud nefandis rebus feruidfe, quo füblato , 8z altero repofito, protinus vnguentum, vti prius fluere ccepit, narratur à Nicephoro lib.18. cap.52.

Nonum, in Ecclefia quoque vetuftiffimum,& mire efficacitatis eft, aqua benedictione facra, & folemni ritu ad id inftituta; Vna eft quze dicitur baptifmalis, in vigilia Pafchz , & Pentecoftes confecrari folis ta. Altera luftralisfingulis Dominicisinitio primi facriconfecrata , nominatim ad Demonis impetum reprimendü,& alia pericula auet-tenda , iam in vfu ante Alexandri primi tempora ,; & femper àcato-

licisomnibus, magno cum fru&u retenta , honorataque meminit, in vita Sandi Gregorij Magni , Ioannes Diaconus Monafterij , pereius afperfionem à Dzmonibus liberari, hodie miraculum iftud apud In-

dicarum .

5 ANDE citum, oportet, vt habeat duasconditiones iuxta D. Thom. c Prima
* .

g6.ar.4.

Do.

NTCNNUTSUMEES AES CRIMES

. j Y m. Liber Tertius. 211 fx, velattramenti, Secunda ,vt recta fic gerentisintentio , veluti (i pius verborum fenfus obíeruerur, fpes veró fizaturin Deum. Duodecimum,eft pulfatio campanarum Eccle(iz Catholic (nam. hzretici magisdelectantur toaitruis bombardsrum) quam docet ex-. perientia quotidiana , Dzmonibusadeó infzftam, & inimicam effe , vt ab ijsexcitatz tempeftates,velingruentesimpediantur,veliam or tz fedentur,& alió auertantur, vt recte docuit Concilium Colonien-fe c.24.iam veniamus ad exempla horum omaium,qua docuimus.

| Exempla . DESFIT E

HEN

Ieficus me inuocatet, vt quendam inimicum fuü vita pri- £,ruirs c, | uarem,aurin corpore lederem grauiter fulminis ictu,aut 4,

ignis infuperabilisomneillud edificium communiret, à quo adhuc

remoti vrerentur,arque ita victasartes fuas; quibus contra Sanctum

DeiSacerdotem,& Fpifcopum, fe aliquid efficere poffe arbitrabatur. ie Pas Narrat Caffianus, Duos philofophos Magicis praftigijs , & circ /mwn im

uentione Demonum conatos B. Antonium perturbare ; fed cum irri May i i m fe

to laborenihil penitus przualerent,eó profecerunt tales, tantzq; eo-

rum iafidix tanta Magica arte quzfitze,vt per hec euidentiifimé com

probarent,magnam profeffioni Chriftianorum ineffe virtutem, qui-

busilletam f'euz,tamd; potentes vmbra, quss exi(titnabant, Solem,

Lunamó;, fiad eas directa faiffent obducere potui(fe , hunc non fo-

luin nihii ledere, fed ne ad punctum quidem de e fuo va. 2 uerint

EfettIoannes Niderius fequentia . Cam, ait, quidam Ma- Epitom. |

2121 (ompesdij Maleficarum.

luerint perturbare. Vnde Epiphaniusin hetefi Ebioneoram fcribit; qp non valet incátantis vis, vbieft nomen Chrifti, & figaaculü crucis.

Cornelius; :.. Citca tempora Lotharij Imperatoris erant paffim in Frifia multa

chempon.

Laruarem Infernalium fpectra,quein paruo quodam (uper eminen-

lib. 3. de tiscoHis füpercilio fubterraneü habebant Specü, abfq; hamana ope, erigin. &* attificio praftigiofo extru&um, in quo refidebant quasantiquo voca fiu Friff- bant, AlbasNymphas,qua folebant nocturnos viatotes gregumque,

ci. cap.3 1.

&carmentorüintentos excubijs , & puerperas cá infantibus fxpiffimé in abdita fua, & fübterraneaantra clanculü abducere, in quibus fub-inde fübterranei murmuris fonus,atque etiam vagitus infantium au-diti fünt, & prztereaetiamingens fletus, & gemitushominum, quandoque mufarum concentus, & voces dubia eurecolligebantur. Qua de caufa magna fiebat cuftodia pregnantium mulierum, & par-uulorü infantium , neabiftis Nymphisinfernalibus clam abriperen-tur , quz omnes Dzemonumillufiones , poft fufceptum fiacerum Dei Euangelium (erant enim tunc Frifij Sabeli),& Arij erroribus demen-tati ) euanuerunt, & ad nihilum redacte (unt. :

DREW ATIS O.

(0 0» 8962208903206 637 CGUe37 0€ de37 00935 j C563» Ces 356698 3» CES 2 CER 3o C68 92 ceo 33

piesena S deer :

Qi de39 ^w d"

H CT» »- £ - : y ; Ces o
dem RE d
ON )

& Ves 3

08427

C962 ;

(esi do

"oes
Qg je32 06 06370 d6220 8 9627 08 0637 Q.902 7 6 9e 220 de 92
FL LNTI EDI LNAI LUI TNI EMIIMCT IM

Exempla.

Ocet hiftoria Ecclefiaftica; Tiridaté Armeniz Regem; c Chri-

' fianos Diocletiani tépore varijs cladibus, & damnis affeciffet,

& Gregoriü quidem in lacum , luto , & altitudine moleftiffimü fame

necandum miffiffet. Ripfimen veró Virginem recufantem illi obte-. : qui,

VNTESITERNCIOTE WARTEN MUT arTS FT ETT AY TT RUN

jt Liler Tertius. 31$

qui, & focias eius fancimoniales plurimas crudeliffimé necari iuffif-fet , mox Dei vindictam confequutam effe.Inuafit enim eum infania, qua plane dzmoniace furebat , & mutata corporis figura in porcum , mentis emotz, dentibus fuas deuorabat carnes , ceteri quoque , qui eius facta approbarant,milites, Magiftratus , & alij in furorem reda-&i fimilia defignabant, & ipfiin fües conuerfi ( vt vult Nicephorus ) vel meate tantumabalienati ( vt cenfet Metaphraftes ) tandé bapti(-tni lauacto abluti,corporis formam, & animz mentisd; fanitatem re-ceperunt;ipfo illos baptizante , &hortantead poenitentiam D. Gre-gotio Martyre,non quidem Teumanturgo , vt putancaliqui fcoliaft. Nicephori,fed alio, vt docet Metaphraft.neque hoc malui fuerat il-latum vlla arte Magica ( vt cenfet eruditus vir) fed Deo vindictam, per Angelos malos exequente.

Rex Tartatorum Caffanus , quem vocant alio nomine Magnum, Cham,cum ducentis equitum millibus Syriam cepit, & finitimas Re-giones; omnibus itaque formidandus petijt fibi vxorem filiam Regis Armeniz , quód audiffeteffe pulcherrimam . Rex Chriftianus tanti

- Regis viribus exterritus, dedit. Illa poftaliquod tépusé viro fuo Caf-
fano edidit in lucem partumtantz deformitatis, «t Rex maritus nul
lo modoillum veluti fuum voluerit agnofcere , quód Monftrum vi-
deretur. Vocat ad confilium primarios,de ipforum fententia vxorem
veluti adulteram , partum veluti ex adulterio füfceptum vltimo fup-
plicio adiudicar. Innocens mulier infelicitatem fuam deplorans , ad
precesconfugit,ignara confilij petijt;vt fibi liceret baptizare,qué pe-
petrerat, datailli facultas, ita tamen , vt adeffent baptifino aliqui fpe-
étatz fidei viri vnà cum Rege;ne qua fraus fieret. Mira res, vbi bapti-
zatus eft puer, adeó venuftus , ac formofusappatuit, vt Rex ranta re
perinotus,cum plurimis nomen Deo dederit , & maximum Chriftia-
nz rei factum fueritincrementum. Idem narrat Fufius D. Antoninus
p-2- hiftor.tit.20. c.8. 6.9. Veniatus ad recentiores narrationes equé
certas. Petrus de Chieza . a de Leon miraculi plenam de fpectris vi-

losnnes -

Villaneus
lib.8. cap.
335. apud
Tbom. Bo
frum li. de
noti; Ec-
clef. c.16.

a p.r. bis

toriam huic Sacraméto baptifini à Deo attributam defcribit, ex quo /flor.?ersa

fideliter narrabo.

Prope Anzermam,loco,cui nomen Pirfa , imperabat Regulus, cui frater florenci tate erat,quem nominabat Tamaracungam. Iuuenis hic mitébaptifmum fitiebat,ea caufa Chtiftianos adirecu piebat,fed mitis eum vifis demones terrefaciebant : offerebant fe foli videndos folidarum auium fpecie, quas auros nuncupabant. Cernensiuuenis Dazmones (zuire,accerfiri Chriftianum in vicinia degentem iubert,ve nit illenqn fegniter,&intellecta Reguli voluntate,crucisfignü fronti eiusimpreffit;hoc magis irritari hoftesilli, & f»uiori fpecie fe inferre videbat folus Indus: Chriftiatiusnihil nifi faxa cadentia , & dzemo-num fibiJa fentiebat, aduenit tunc commode eo loci Pachecus quidá

PH "T Qs Hifpa-

n& c. 118.

ré —— Compendj DMaleficarum:

Hifpanus.& fe focium addidit Chriftiano altetiin difctimen.His cer. nentibus Tamaracungatrepidabat vehemétius , & exalbefcebat me-tu, quin, & peraerem raptabatur: id omnes videbant, & ipfum qui-dem querentem,geméntemque, illos vlulantes , fibilantesque exci« piebant auribus ; femel cum Indus poculum vino plenum manu te-nerer,en tibi vasinaeraafferri,& vino vacuum reddi, mox vinumin illud ex alto refundi, & formidine plenum Indum, vefte vultum, fa-. ciem; cooperire tentat,ne borrendailla fpectra in oculosincurrantz: fic tecto faciem,non remotis veftibus,nihilominus cretam in os inge rebant, vtobítructo fpiritu fauces przfocatent , tandem Chriftiani ,. quicontinué interea Deum orarant, ftatuerein vrbem Anzermama eum deducere , vt ibi falutarilauacrotingeretur. Dedere fe comites viz plures trecentisIndi, fed adeó pauidi,vt ad Principem baptizan-dum propiusaccederenon auderent; venerunt fimul omnes, ad iter impeditum, & perfractum,ibi hoftes humani generis nitebantur ab-ripere in aere, vt pracipitarent , fed ille valida voce Chriftianosoras. bar, vt illam adiuuarent;accurrerunt,& in medium agmen fuum;,re-cedentibus metu Indis,recepere, & cingentes eum fuünibus,funes cin gulis fuisalligauerunt , atq; ita medium ftipantes fimulincedebant, manu tres cruces przferentes, nunquam intermiffis pro liberatione, & falute miferi precibus; Ne fic quidem omni moleftia liberi procef-fere : fzpeillum terrz afllixere hoftes , & in viz cuiufdam accliui af-fenfu, vix manibus eleuarein aera volentium, & necare nitentium, extorferunt , Vt ventum Anxermam in Pachechi domum Chriftiani quotquot in oppidoerant conuenetunt , ibi omnescernebant crebro . grandine detecto lapides deijci, & audiebant fybilantes , clamantef-que Dzmones, folemneillud;quo folentindi Martem lacefsere; Hu, Hu, Hu, ferociter , & crebro celerrime ingeminatum. Mortem de-monesintentabant, nifi voluntatem baptifmi abijceret,contra Chri-ftiani Deum obfecrabant , ne demones permitteret , erepta corporis vita Indo animz vitam impedire. Glifcenre deinde Saxeo imbretem plum petiere , ibiquia firamineum erat , Euchariftia non afferuaba-tur , aiebant nonnulli, feante ingreffüm , nefcio quos inambulantes audiuiffe , vbi templum apertum eft, & cum Indoingreffi cateri,cer-nebat Indus Damones terribili fpecie, fed capite deorfum in terram fpectantes, pedibus furrectis. Cumque frater IoannesordinisBeatz Mariz Virginis patarer eum baptizare , non vifi vlli Chrifianorum. dztones,in omnium oculis Iadumeripiunt, fuftollunt in altum, & capite deoríum, vt ipfi erant ftatuunt. Chriftiani tunc fide freti alta voce, Iefu Chrifte adiuua nosinclamantes Indum extorquenr,teten-tantibus,& iniecta collo eius facra ftola, aqua luftrali afpergunt , at-tamen adhucin templo fybila , fremitusqueandiebantur. Tamara-cunga Demonescernebat, & colaphis frequenter Muien: Vts

ME n ies ia I tai rt

s E" Ed

yay zb). 0€ e -—

Liber Tevüus. ry & pileum, quem obtendebat oculis ei excufferint , & in faciem ab ijs confpuebatur (aliua fostida, hzc nocteacciderunt. Otto mane Mo-nachus facris veftibus induitur , vt incruenrum offerat facrificium, , vix-miffam inceperat , ceffarunt fybila, fremitus,vlulatus , ftrepitus , defij: Indus vexari : Peracto facrificio Tamaracunga cum vxore , & liberisbaprifmum flagitat , quo percepto fiderobuftior , & audacior factus, fe iam Chriftianum afferit, experiri velle quid hoftes poffint, folum finerent periculum facere; folum non funt au(i aggredi : letus ter, quatervé per Templum ambulans clamabat , gaudium non ca-

piens, Chriftianus fum, Chriftianus fum : vt vidit feimmunem, &

tanta visbaptifrmi fuit. p

In Bungo Ánno r 596. Erat foemina Gentilisà Dzmone obfeffa. ; huicindicatum eftà demone liberarinon poffe , nififiat Chri(tiana , cum illaannueret, & iam fe ad baptifrmum pataret , nocte fequenti , Damon ei diffuafit, ne fieret Chriftiana, dicens; hactenus tanta fami liaritatetanto rempore mihiesconiuncta , & nunc me defetis? non abibis profecto inulta; dormienti itaque, nec fentienti ab(cidit capil los,vnotatitum capillorum floco reli&o ; illa veró cum fummo ma-ne deprehenderet fibi ademptos capillos,& arundini le&to oppofita implexos , calcar ea fraude fibi aditum putauit , vt citius aduolaret ad baptifmum,quod & factum eft,2tque eo fufcepto , manfit ab om-nibus daemonis moleftijs immunis; Hxc refert Ludouicus Frois in lic teris Iaponenfibusillius anni : addit etiam fequentia.

In Ciazzurana Infula gentili adolefcentulo 18.4nnorum fe crebro vifendum offerebat canis ingens; horribilis, ruffus,qui eum alloque-batur, & per montesin loca abditiffima deducebat,detinens eum ibi biduo, vel triduo, atque impellens , vt fe manibus füblatis adoraret , aliaque fcriptione indigna faceret. Adolefcensmifer videns fe tan-tas moleftias à capitali generis humani hofte perpeti,tandem profu-gium habuit ad Ecclefiam,doctrinam Chriftianam audiuit, & didi-

victorem domumredijt,nec quidquam amplius moleftiarum fenfit,

cit;baptifmi Sacramento Chrifto deuin&tus eft,ac decetero nüquam

àtattareoillo cane diuexatus eft,

Bungicirca Annum r 549. quidam Ancillam habebat demoni fa-miliarem,;nam demon ad eam accedens vulpis figuta fingulis nocti-bus domo educebat,verum per baptifinum fufcepta fide;ab hocfpe-é&tro liberata eft .' j ; a s, dc!

Fuit Ànno 1 85. Monachi] in Bauatia quidam ádolefcens Iudzus viginti duos annosnatus; communi omnium gratülationé in Aula, Gymnafij lefuitarum baptizatus ; huic miras fzpe demon inftruxit

infidias, & quo magis vrgebat illebaptifimum,eó hic impugnabat ve

hementius: Nudum pené de no&te eiecit ex zdibus', interdum etiam. faucesilli premere, nonnunquam eum vifis, fpectrisque terrere , ut i O 4 de mente

216 Compends eMaleficarum ; de menteilla deijceret, confueuit. Vultus demonis adeo feedi, vt negaret adolefcens parem fibi vili videriijs imaginibus ctuciatum . Pridie eius diei,quo baptifmate luftrandus era t,quoniam eo demum die de Victoria demonisagebatut , multoeum vehementiusinuidus hoftis exercuit, ita vt is , neà pluribusquidem contineri loco poffet:

vt aucem vibaptifmatis Chrifti membrum effectus eft, continuo fra-&us, debilitatusque fuit Dzmón.

DE CONFESSION E.

€993) CGu350640350 62506 9^ CR é3 CR di 06 32 Cte t So feni CES, GORESo CERRO o CER

Ee Manet pas en D
' € es , $5 e 3 3
- Gef Soci Ce So CCo cCE3» CEPITI EM

- Exempla.
,Bencius gen 23 N Valle quadam Cifalpina Diacefis Nouarienfis de-
lin. o. '* | 2) ftitnebatur puella fenfibus, fed vt vmbrarum fpectris,
wc. Me- pe qv»

quas fibi viderevidébatur; reddebatur attonita , ac fi-' milisftupenti. Veríabaturin vltimisfinibushuius de QURZQAS) qualoquimur vallis, mulier Veratrix ; & Saga, que carminibus profitebatur fanare ,- quz apud alios infanabilia effent Ee magniadeam concurfüs hominum confilij gratia, & auxilij, & qui-: quam à Sacerdotibus , & fcelus oftenderent , tamen illis abeuntibus adolefcentule genitrix, affectu materno filiam mittit,copfulitd; mu-lierculam devmbris,& remedium petit laboranti. Tum Magajaddu-cite puellam ad Sacerdotes,& ab ijs petite opem: Pater, & marterfiliá adducuntitinere oQto milliariü,idem exponunt;ac refponfum Vene-fice, vtramq; adhibita peccatorü confeffione,facto fe Chrifti corpore communiri przcipiuntur ; quo facto meliusfe habuit ^ad s la,

&ol.1$91 QE

Liler Tertius: * un

Circa annum 1 s1. Mufiponti in Lotharingia puererat,nobili m2 £is pollensgenere , quam domo opulenta compingitur in Aulam pa-

Beau PE ser. pro--

rentum iuffu à Gymnafio abftradtus , fed mobilitate ingeni), cum re- onc. Frz-cufaret., defiderium prioris vite , ftatuit inter calones vetfari potius cie 1591.

in caftris , iter ingreffo atra viri fpecies occurrit in ferica vefte, qui interrogans caufam triftitiz , pollicetur remedium. Verum vbi ego te adiuuero,quid mihi erit premi) ? at puer, fi totum,ait,me excuffe-ris, neteruncium quidem reperies;fübijt alter,da te mihi modo:nul-

a ribi cupiditas fruftra erit , exiftimauit puer fein feruitium expeti ,

poftulat tempus deliberandi,ille contra onerat promiffis ingentibus,
vt vel puero tanta iam vaniloquentia mira effet; fufpectare coepit, nü
in figura hominislatitaret Cacodemon: Mox cum tacitus totum eius
- corpusemetituroculis, finitum pedem animaduettitcum biffida
vngula;acdeformi,ftatim cohorruit, & Iefum ingeminans; crucis fi-
gno armat fiontem , & eodem:tempore fzua fpecieseuanuit. Ter-
tio poft diead füosreuertenti eadem fe offert imago , & proditur pe
dis eadem nota. Quzrenti vtrum captum efferconfilium ; Refpon.
puer, fibiDominoopus nonreffe, rogatus quoiret, Vrbem nomina-
uit, tum demon.ante eius pedes crumenam iacit fohantem , in qua
triginta,quadragintavé flandrici nümi zrei, (ficut ignisprobauit) tü
pulueremin linteo pernicialem tradidit, cuicunque fübita morte tol-
lendo additconfilia ad turpeslibidines, & admonita;ab vfu aqux be-
nedi&z, & ab adoratione confecratz hoftiz (quam contemptu pla-
centulam appellabat) abfinendi..:Eam /blafphemiam dum auería-
tur paer animo pio, fimulque veretur , ne obtorto collo ftranguletur
à Monftto, falutatem crucem imprimit pectoti ,ftatimd; magnoime
petu alliditur adterram , uecnifi poft femihoram exurgit- Mox ma-
tri redditus, ac fcholz: & facra confeffione expiatus,? laqueo venan-
tium, metuque ereptum effe fe Diuina ope gratulatur.
-- Accipe vetuftiora exempla: Nauigantibuse Phortea eftuario tém-
pore in Flandriam negotiationiscaufa, tanta füborta eft ventorü vis,
vt velis, malo, armentis; ruptis; aud; faede inrertutnentes vndas
jactata,certiffimam mortem cun&i expectarent. Nauta;tántam,tam-
que infolitam aeris inclemeptiam eó temporis demiratus ( fuberat
enim folfitiü zftiuü) cum id non fyderü,fed malorü Damonum,;qut
hominibus femper fant infefti;infidijs magnis tribueret, clamoribus
reddita eft exima naui Mulieris fe miferéincufantis,g; incubo demo
ni humana fub effigie;qui cá permultosanteaunnosthabuiffet confues
tudiné, iá tum fuiffet commixta, & ab eo fubacta. Mariergo celerius
4e tradendam, vt pereunteipfa,qtanti imminentis mali caufam prz-
ftitiffet;ceteri Deibenignitate permaaerentincolumes; Accedensad
lachtymantem foemina iubente nauiculario Sacerdos; eiusatq; cere-
corü (aluti con(ulendi caufa; crimen iam palam fatentem; isa
; Celus,

Hefov
Boesbus. ..
lib. 8. ve«
vum. fcoti
CATH - 2

*&

RITE TNONTOR y

"T 214 (mpendij Maleficarum.

fcelus, vehementer aito ex pe&óre, fafpirijs indicibus, paenitentém-o v Que fa&ti; pie eft hortatus,ne (ibi dee(Tet,curcerto cogaofceret numis -o ss Bis fauocemadeffe, crimina lachrymis, acanimi paenitudine deleri. W . Tam miferencis Deiclementiam effe erga mortales ; vt altius, vel in malocum profandum lapfos, re(cipifcentes , nonnunquam ad maios rem longe, quàm ante habuiffent vnquam gratiam, recipiant. Media pi) Sacerdotis adhortationecum multis fufpirijs mulier admiffum fa cinus deploratet , cunctis uiía eft atra nubes à nauis fentina profilij(-e,ingentique fouo, flamma, fumo;atque fetore fefe deieciffe in ma-

re, & inde (edáacum eftcoclum.

Libr; | Petcus Venerabilis AbbasClaniacenfis cum narraffet hortendam

v«cal,c.6, Monachicuiufdam vexatiohem,neque eam oratione, & aquz luftra-

lis afperfionetolii potuiffe , grauiter, & veré fabiungit. Sed ne mire-

tur aliquis benédictz aquz afperfioneDzmonem nó fugatum,agno-

fcat tabe iarerius latente , vnguentaexterius exhibita nihil proficere

poffe: tabem autem voco léthale peccatum;quod quandiu in interio-

ribus quibuslibet latuerit , nullius exterius Sacramenti perceptio ei

prodeffe poterit; hortatusillum ad coáfeífionem peccatorum Abbas

faciendam, poftquam confeffus eft, vexatio prorfus defijt . .

Lib;mi. Narrat Cafarius , Bonnz quendam peffima vita: Sacerdotem , la-vacul.cap. qi1e0 diebus fuisfinem impofuiffe; eo mortuo Concubinam peniten-.

I3. tie defideriocMona(teriumingreffum, fed Dei permiffione ab incubo'
Damone , fepius ad flagitium importuné follicitatam , crucis figno;
& aqua benedicti afperfione repulifle; fed cumredi)(fet , Angelica
falutatione deüoté recitata,longius velut fagitta ictum fugiffe,neque
adhuc dum finis; donec pur&-omnibusvitz maculis confeffione ex-
purgatisabijcimportunusprocüs,nunquamreditumus; 70000
etideriw 7 Eadem;peracta, Leodienferh quendam inoleftiffimifuccubi Demo
in formi. hi$ ludificationibusteftaturereptum.Subdamus recétius exemplum.
caf. Epio In Aufttia Anno 1 591. Virnobilisimágno quodam & furori proxi-
mé, moainore detinebatür, vt nullum eius; neque humanis, neque Diui-
Littere : nisadmonitis faceret finem,ita vefáno completaigne totatorreban-
Mufirie^ tur przcordia; hac ratione furere defijt terrore Diuinitus incuffo. Le-
1591. ^ uicula correptus febri cum iaceret noctu lecto affixus , ante fe videre
. wifuseft Rhedam flammiferam , (übiectumque equum igne flagran-
tem; tum Rhedarius informe monftzum,tetrumq; atq; ipfo malo de-
mone truculentius; quo nihiltetribilius mortalium timori eft. Quid
ceffas,inquit? quin confcendis currum meritis tuis dighum ? horruit

- mifer fubito pauore defixus,tàdem.receproanimo , corripitgladium
le&to proximum, vibratq;; vt fübueniatur interim magna voce dome
fticos vocans: trepidi accurruat famuli ; domusq; tota fopore difcuf-
fo quin etiam excitati vicini , nonnulli querentes clamoriscaufam ,

deinde pratexentesimpofitum fuifle auribus;oculisd; pues ale

iss] euans

-

'

5 iler Tertius. 219

leuandz, verum cum fremeretadhuc effe in confpedu, necfiniretur

metus, infinueret fe potiusin pectoraaliorum, intempefta licet nocte itur ad Sacerdotes, mittuntur dico qui luftrali aqua crucis figno , & in cera confecrata imagine Agni;timorem tantifper leniunt,dum af-firmaret zger Dzmonem difceffiffe in prfens minaci vultu; fenéque irz manifeftum,detectis deinde peccatis, turpi perinde amore,quam triftianimum rerroreliberauit. —.— Eodem tempore in Bauaria Mulier erumnofa,leuitate naturz, fiue grauitate zrumnz implorato Danone fe fe illi deuouit, vt opem fer-ret, & tum quidem nonfenfit pre(entem,verum in poteftatem, vt re-dijt ex moerore , dedit poenas iacti verbi , terroribus non tantum pa-uida, fed & verberibustunfa;vteriam ab aditu templi prohiberetur, virgarum,quasfola ipfa confpiciebat intentu,cum rem narraffet Ma-tronz cuidam , adducta ad Sacerdotem , ab eoconfeffione purgata , omni moleftia liberata eft ; cereaccleftisagniimagine ad collum ap-penfa.. : Idem remedium alteri fuiteodem morbo laboranti . Votum alia virginitatis, & monafticam vitam , cum inceftis nuptijs mutarat pro-.pinquorum impulfu non impuné,nempe coniuncta eft cum viro ne-quam,neque deferebatur vnquam ab angore confcientiz , ita mifete viuebat,cum afflictareturaliquando hiscuris , &careret folatio, do-mo egrediturmox dz monem cum ingenti terrore confpicit, fugatd; obiecta cruce, fed confeftim tamen, non fecus, acfurijsicta, quoduis facinusimmane meditatur ;intermicabat in histenebrisaliquid lucis confugieriti ad preces, vt ad ortum folisnebula,timor abfceffit,fubi-to cogitatio confeffionis, & recordatio fidei violata, nimirum hoc fe-minarium mali;cum acceffiffetad zdem, multo magis cum prorum-pere conareturad Sacerdotem confeffionibus retrahebatur , quafi manu iniecta , donec tandem aliorumauxilio exemplo; , fe ipfam ,

& malum daemonem vicit. | "ics DE CONFIRMATIONE. .

Exemplum».

! Cribit Cantipratenfishis verbis. Venerebilis Bonifacius

PS

x $ quondam Leufsnenfis Epifcopus , meaudiéte tale quid
mob CA recitauit. Eret in quadam Villa Caecus quid, qui Vac-
* us, cas totius villz in pafcuis cuftodiebar, repellebat à fru-
(«9759 *x" gibus, &adcertaloca pafcuis vberiora ducebat, & g
maioriserat prodigi) colores , & ftatum fingularum Vaccarum fpe-

cialiter difcernebat, V.g. fiuaccam talis , & alis coloris petiuiffesab €o;

Iefuita,

Liiere
Germa.
nie fpes

S d viore: »

*

Dedimil. gemp.e.6.

228 (ompendi) Mabeficarum.

€o, fine difficultate Vaccam talem tibiapprehenfam in cornibus obz tuliffet. Ad locam cum quidam Epifcopus adueniffet , & de Czco audiuiffet talia, & probaffet , qz fiuit ab eo, fi confirmationis Sacra-mentum ab Epifcopo accepiffet, at ille,nori,inquit; Nulla fada mora Epifcopus Cecumconfirmauit, & mox ab eo Vaccarum difcretio, 8e.

cognitio patricularis eft ablata, quoniam Dzmonum operatione , & miniftezio hocfiebat. ;

DE EVCHARISTI4-

Qguo2^ R40, Q 63706407 3708989706932 084632069932 CE» CC doces e 3o c6o do (6I 3o C606 32 660 o c9 692

96 QE
m po»
dI I Cedo
ee) KlilA

Sy eso C99»

S Eno | Siete Ge 3o

GEESQCERSL CO So CUR So ESO CORSO GER SQ Co

Exempla,.

Eatus Profper. Noftris quoque temporibus.inquit,que-: :xdam Iuuencula Araba natiorie;ancillz Dei habitum ge zn €» ftans,cumin balneolauás,fimulacrum quoddam Vene "m e E) risimpudicéafpiceret, & feipfam, eid; fe confimilans, GP wake domicilium (e Diabolo przbuit: ftatim ille leo,qui ru-giens circuit, quem quetebat,;inuenir,meatusigi tür gutturiseius oce capans, nullum cibum , nullumq; potum traijciens per feptuaginta fermé dies , totidemque no&tesieiunium fibi Diabolus ex capto pof-feffoque vafe exhibuit. Hoc mon(trum parentes puellz poft tot die-rum (pacia auferri poffe fperaptes dum iuge malum vlterius tolera-ze non poffent , fimul cum filia (efe iage(fetunt Sacerdoti , qux acta erant fideliter intimantes. Hoctantum puella fatebatur,auem quan-dà noQLis medio apparere; que fibi in os nefcio quidinfunderet: Stu-por

Liler Tertius. 224I

por tunc inerat cunctis, videre puellam nullis indicijs diuturni ieit-nij faedatam,nullo pallore., feu tabe , vel debilitateconfectam , quin potius robuftam fucco vifcerum,moled; membrorum.Cumgj incre-dibilia viderentur quz dicebantur, habito cófilio in Monafterio puel larum,ia quo Reliquiz Sancti Stephani fita funt: Sacerdos puellá fi-mul cum Przpofitocommendauit,illic primo tantum die apparuiffe illam auem afferuit,fibid; increpaffe, c» neq;fame,neq; fiti compul(a illum appeteret locü,quo fibi accedere non liceret;per duas fané heb domadas nihil cibi, vel potus fumensin monafterio manfit. Accidit autem, vt quintus decimus DRiillucefceret dies, afcendente nobifcü Sacerdote, vt matutinü illic facrificium folito offerretur , puellà Prz-pofitus ad altare perduxit,ec inceffu;& habitu,quofolét rubore per-fufz,ex epulis,poculisd; mulieres aduenire,fed vt feilla proftrauit al tari,clamore fletus fui cunctisaftantibus gemitus,lachrymasq; indu-xit,quibus tantü malü auferrendum plebs Dominum exorabat ; erat enim iam incedens murmur in populo ; peracto itaq; factrificio , cum eadem inter ceteras , breuem particulà corporis Di tinctam à facer-dote perciperet femihora mandens,traijcere nó valuit,nondüillo fu-gato,dequo dicit Apoftolus:qua cofonátia Chriftrad Belial? & iterü.

Pe DIPyXM CK

Non poteftis calice Domini bibere, & Daemoniorum.Manuigiturfa- |

ciem eius fuftentante Sacerdote,ne fanctum proijceret,à quodá Dia-

cono faggeftum eft , vt calicem falutarem gutturi eius Pontifexap--

plicaret , quod vt fa&tum eft , ftatim vt locumillum , quem Diabolus obfederat Saluatorisimperio reliquit, Sacramentum,quod oregefta barcum laude Redemptoris tranfglutiffe puella clamauit : hinclzti-tia; hinc voces in gloriam Dei, quód poft o&toginta & duos dies,Dia-bolo expulfo,puella de poteftate fuerit eruta inimici.

Mediolani in Ecclefia Sacti Ambrofij,ad D.Bernardii adducta fuit mulier multisannis obfeffa, ficds deformata, vt Monftrum, non fce-mina videretut . Conuerfusad populü iuffit omnesattentius orare , miffamd; iuffa prope altare cóftituta foeminateneri, aufpicatus,quo-ties de more facro falutarem hoftiá fignabat , toties ad muliei&quo-que copuerfus, eodem figno crucisedito , fpiritum nequam. Athleta fortisimpugnat. Expleta aurem oratione Dominica , efficacius hofte 2ggreditur , patenz fiquidem calicisfacrum Domini corpusimpo-nens,talia loquebatur. Adeftille,qui pro noftra falute paffurus,nunc, ait , Princeps mundi eijcietur foras ?, Hoc illud corpus , quod de cor-pore Virginisfumptum eft,quod in ftipite cracisexrenfum eft: quod in tumulo iacuit , quod.de merte refurrexit, quod videntibus difci-pulis afcenditin ceelum. In huiusergo Maieftatis terribili poreftate tibi fpiritus maligne precipio,vtab haccreatura eius egrediens,con-tingereiá deinceps,non przfumas.Cumq; eá inuitus deferens, & ma-nere vltra nó valésattzocius afflidtarer,tam magná iram, q, modicum

: tempus

Lib 1.eius Yit. 3.

E dl ; E
283. (ompendij Maleficarum :
tempus habens , rediens pater Sanctus ad altare , fra ctionem hoftiz
falutatis rité compleuit, diffandendamd; populo pacem miniftro de-
dit, & confe(tim pax, & falus integra reddita mulieri. Hactenus Gu-
lielmus Abbas, lococitato. [
Yn chron... Ioannes Molinetus deícribit moleftiffimat multorum annorum
Belgicis $exationem, quam propter vnius; quz diu Dzmonis fuccuba fuerat,
455.1539 peccatum , in [Innocentes virgines focias eius Quercetenfes Deus Sa-
thanz permiffetat. Cumenim Decanus Cameracenfis, vir doctus, &
probus,vnà cum alijs Exorciftis accederet , peracta facra communio-
ne viuificam hoftiam non ferens, (bito Dzmon exclamabat. Ah fa-
tis probé armati acceditis? panem ne illum fumpfiftis? quem panem,
ais, improbe? inferebat Decanus: fi nihil eft aliud,quam panis mane-
toin hoccotpore óbfe(fo,fed fi,«t nos credimus verum eft corpus Ie-
fu Chrifti Saluatorisnoftri , iubeoconfeftim fugere ex hoc corpore ,
nec vllam eiamplius moleftiam exhibeas. Quo dicto (rem miram )
Energumene, vt magnoleuatafafce moleftiz, confe(tim refpitare, 8c
alta voce Iefum vocare ccpit , quod idem omnes faciebant ceterz ,
quandoDzmone expulfoliberabantur.

Haicfimile noftristemporibus Laoduniin Beleia accidiffe, tam norunt Caluiniftz, quorum aderant multa millia quz fremunt , &, ; rumpuntur. B. Auxentius , Abbas difcipulum habebat nomine Dafi-lium, hunc Dzmonesadeó malé mul&tarunt , vt pro exanimi, cotpo-re toto faucius,& confractusad Auxentium delatus curru fuerit. Ab-basiuffiteumfureere , & venerandumcorpus , & viuificum fangui-nemDomini noftri lefu Chrifti füumere, & ftatim reuerti ad locum fuüm: abijt, nec amplius tentator eum aggreífus eft. |

PNIS Superat omnem admirationem quod de Guidone de Lachia me-

Lereic.- moratBernardus Luxemburgus. Huncin Epifcopatu Brixienfi, ita

littera G, timulatfe fanctitatem , vr proaltero San&oloanne Baptifta à populo haberetur, fepultus fuic itaquehonorificé. Poft mortem certis tefti-monijsInquifitores deprehenderunt hzreticum fuiffe;quare de con-filio Epifcopi, & aliorum prudentum affefforum fententiam tulerüt, cadauer exhumandum, & comburendum: Exhumatur aftante po-pulo, & offa proijciunturin ignem : fed ecce tibi ftatim , illa demo-nes( quià nonnulliscernebantur )ex rogo eleuant, & in aere füfpen-fatenent, inde nata populi indignatio. Exclamant , occidantur Epi-fcopus , & Monachi , qui ftimulati liuore fan&ti viri offacomburere conatifünt. Quid ceffamus? Deus id fibi noa placere demonftrat. Extrimuit Epifcopus, fed Inquifitoreseum adhortati funt, vt ad mif-fam celebtaudam (eaccingeret, Deum potius miraculum facturum, quam fideicaufam finatin periculo verfari. Miffa fuit de B. Virgi-ne;vbi ventumeftad corporis Dominicieleuationem,Dzmones cla-inare in aera ceperunc. O' Guido de Lacha,nos defendimus te quan-

' | tum

Liler Tertius. -223

tum potuimus , fed modo plus non poffumus , quia adeft maior no-bis; confeftim offa in rogum reciderunt , & incendio in cineres reda-Ca fuerunr. ^

Petrus Martyr,quitextuit Hiftoriam nauigationis Columbi in Oc cidentali illo Indiarum tractatu, teftatur, commune miraculum fuif-fe; quód fi Euchariftiz Sacramentum per Chriftianos alicubi collo-Cabatur, continuo demonesobmutefícebant. í

Anteannosfermé 400. vixit Cefarius Ciftercienfis cuius haec fünt verba. Tempore illo,quando manifeftari cceperunt herefes Albigen-fes, quidam maligni virtute Diabolica fuffulti, quedam figna , atque pottenta oftenderunt, quibus, & eafdem harefes roborauerunt, &, multosfideliumin fide fubuerterunt: foper aquas ambulauerunt , && non fünt fübmerfi. Cernens hocfacerdos quidam fide catholicus, & vita Religiofus , fciens vera figna cum falía doctrina effe non poffe , corpus Domini cum pixidead flumen , vbi illi populis fuas oftenfuri erant virtutes , deportauit , dixitq; in audientia omnium: Adiutote Diabole, pereum quem in manibus porto , nein hoc fluminead hu-ius populi fübuerfionem per hos homines tantasexerceas phátafiasz poft hzc veiba, illis fuper vndas fluminisambulantibus, vt prius, fa-cerdos turbatus, corpus Dominicum in flumine proiecit. Mira Chri-fti potentia , mox enim , vt elementum tetigit Sacramentum , phan-tafia ceffit veritati, & pfeudo illi San&i , quafi plumbum defcenden-resin profundum , funt fübmerfi. Dixis vero cum Sacramento fta-tim ab Angelisfublata eft. Vidensfacerdos hecomnia, de miraculo quidem exultauit, fed deiactura facramenti doluit ,totam veró no-cem in lachrymis, & gemitu tranfiens ; mane Pixidem cü Sacramene toreperitfuperalta:e.

Thomas Brabantinus vulgo vocatusà Cantipatto eodem feculo vi xitanno 123 1. Predicanteinquit ,in Teuthonia Magiftro Conrado contra haereticos, & ab eifdem felici morte perempto ; hereticus qui» dam feductusà Demonibus, fratrem quendam ordinis przdicatorü ad barefim inuitabat, quem cum vidiffet inftantiffime renitentem,di xitfratri: pertinax esvalde infidetua , nectamen de hac, nifi per-Ícripta quzdam aliquid certiusinfpexifti , credereautem fi velles di-étis meis Chriftumtibi, & Matrem eius,& fanctos oculata fide mon-ftrarem: Mox illeillufonem Dzmonü fufpicatus, volens tamen pro-bare, quid effet, nonimmerito, inquit, tibi nunccrederem fi promif-fa duceresad cíffe&tum . Gauifüs hareticus, diem fratri (tatuit , frater veró Pixidem cum Sacremento corporis Chrifti clam fecum fub cap-pa portauit. Duxit ergo fratrem hareticusin fj pecu cuinfdam montis in amplum valde palatium , quodclaritate mirabili relucebat , nec mora, vbi in inferiorem partem palatij peruenerunt , viderunt Tro-nos pofitos, quafi exauro puriffimo ,in quibus fedebat Rex fülgoiee

coruíco.

Simplie.
Metapby..
in vita S.
AE uxentg
Ia.Febe,

Lib. 9.mi-
vacul, cape
1i.

NE.

Libro de Strigibus.

$24 Compendi Maleficarum .

-cotufcocitcundatus,& iuxta eum Regina fereno vultu pulcherrima;

& ex vtraque parte fedilia , in quibus feniores quafi Patriarchz , vel velut Apoftoiiaftante Maxima multitudine Angeloruni, & hiom-

nes luce fyderea coru(cantes , vt nihil minus , quam Dzmones puia-

rentur. Hos mox, vt vidit herericus,cadens in faciem adorauit, dictus autem frater immotus fterit, fed tanto fpectaculo vehementer ob&tu-puit, € mox ad eum conuerfüs hereticus, quate inquit Dei filium in-tuensnon adoras? pronusaccedensadora,quem vides, & ab ore eius fidei no&t:z fecreta fa(cipies. Tunc frater accedens propius extraxit Pixidem, & obtulit Reginz in folio fedenti,dicens;Si Reginaes Ma-ter Chrifti, ecce filius tuus, quem (ifafceperis , tevelut Dei Matrem reco8nofcam. Cum hac protinus voce,totum illud phantafticum eua nefcit, & annihilatofulgore,tantz tenebrz denfuerunt, vt vix frater cum ductore (no ad montis exitum regredi potuerint. Conuerfus en-gohereticusad fidem redijt, & miram Damonis aftutiam ftupefa-Cus expauit.

Accipealiud Pici Mirandulani verbisnarratum. Fuit in Alpibus Rhetijs facerdos quidam probus anteannos quindecim, cui cum fo-ret opus ad zgrotum quédam graui oppreffum morbo Euchariftiam differre, cum longiusilleabeffet,videretd; f» non ita,vt oporteret ce-leriter ad eum pedibus poffe peruenire;afcendit equum, collo; fan-Giffimum Chrifti corpus pixidi inclufum fatis honorifice alligauit, iter füum quantocitius accelerans , cum nonnihil proceffiffet ,obuiü

habuit quendam;qui, vt equo defcenderet inuitauit, & fecum perge-

ret ad fpectaculum quodam mirabiliffimum.Imprudenshomo &cu piditaterei tam ftupendz ductus paruit, vix equo fe demiferat , cum fenfit fe peraera vnà cum comite deferri , & breui teinpore in altiffi-mo montiscacumine ftatui, ibi ampliffima , & amzniffima planicies erat arboribus vndid; excelfiffimis (pta rupibus; horrédiscircum cincta, in medio chorosinnumetos, ac varios ludoscuiufuis generis, menías lautis, ac diuerfisferculis inftructas erat videre, audiebantur etiam concentus quilibet omni fuauitate affluentes , deniq; aderant, quz animos hominum iucundiffimis delineamétis tenere poffent, & dulcedine perfufosintima demulcere folét. Ob(tupefactus re impro-uia fimplex, bonusd; Sacerdos , neque eloqui prz admiratione , aut hifcere audens, pene extrafe pofitus, attonitusque haerebat , tum fo-cius, qui eum adduxerat,petijtab eo vellet ne Reginam,quz ibiade-rat fapplex venerari, & munus ei aliquod offerre. [n alto quodam fo-lio Regina fedebat effigie formofiffima , Regio, cultu,& ornamentis mirificis ornata, accedebant ad eam profternentes fe humi cücti, qui aderantbini,quaterni vé ordine pulcherrimo,& humi fe profternen-tes eam colebant , varia muneraoffereotes. Ad mentionem Reginx

"homoci videret eá ficfülgétem , & mini(ttis plurimis cinctam püta-

uit e(fe

z

cuc Peas o , — aszy

witeffe Matrem Chriftj, Ceeli, TerreQque Reginam , neque enim fur-fpicabatur v]fss przftigiás,dzmonumque fpectra effe;alioquin eó n6 appropinquaffet , reputans igitur fecum quid illi dono daret , exifti-inauitnihilei gratius, aut iucundius futurum in munus quam filij corpus, acceffit,& ad pedes in modum füpplicis, arcilam;it qua erat Auguftiifitium Sacramentuth? collo detractam it gremio mulieris illius pofüit.-Mira res continuo euanuere omnia : perculfus huiuf-modi nouitate homo rudis, & praftigijs fe irretitum videns, & in, horroribus denfiffimis, & luftris deftitutum confpiciens,opem Diui-nam tremens implorare capit , vte tantis ipfum amfractibus expe-diret. Cumque diu per loca inuia, fyluasQue vaftiffimas erraffet , vix tandem'paftorem reperit, À quo in viam ductus didicit , fe milliaria; centum laco abeffe;quo Euchariftiam deferre cupiebar,ad fuas tan-dem fedes reuer(us, rem totam detulitad Magiftratus . Contigit hoc imperante Maximiliano. ^. ^^ * 7 EE AL MD

Vir Tribunicius Hefpericus habebat in territorio Fufalenfi fundü tseuf;

Zubedi appellatum, vbi cum efflictione animalium , & feruorü füo- Zib.2 2. de rum domum faam fpitituum-malignorum vix noxiam comperiffet , ci». Dei.c, rogauit presbyteros noftros mie abfente; vt aliquis eorü eó pergeret , 8. haber cuiusorationibus cederent.Perrexit vnus, obtulit ibi facrificium cor- ?»fo-poris Chrifti, orans quantum potuit, vt ceffaret illa vexatio,Deo pro- di verba , tinus miferante ceffauit . m "'

Idem Auguftinusait, quod fatentur Maleficz, fefe dum.miffam 1;b.9 col-áudiunt,ab omni de monis vexatione liberas efé , ideoquefe diutius la.c.. &* ad horam vfque meridianam in Catholicorum templis ,iri quibus «lj» eodé plures miffz dicuntur morástrahete, 577 -07506 77 P4 TS ive lib, Non eft iocandum cum Damonibus Ji...

Idetius in formic. refert vidiffefe fratremin Conuenta /Colo-
À.N . nien, veíbis fatisiocofüm , fed ingratià expellendi Dzmones
valdefamofui:Hiccum in ce£minis Conuentus Colonienfis demo-
temin obfe(fo corporearctatet , demon petiuit fratre locum rece-
- * dendi, quogauifüsfrater,aitinioco, inlatrínatn meam — -
| vadas; Exijtigitur demon , & no&te cum frater |
ventrem expuregare vellet, deitiontam ^.
diré eum torfit prope cloas-/ ^c
E cam , vt Vitáfiz - o ocu

i ais : "- Cutti(o952y JEnfÍc "i 2C euh

difficultate faluaret. Quarefáncta res efidemo-^^: 00:

ic oL OT T meseijcetefandlemmóme ^C (07076199 $0069 idgaudn .

Eo yu

Lc.

t

2a6(—— (ompendijMalefigum. 0 Co DaE- 0 RT A QOUN E:

RN curarunt be nas idv c p C8 d235 QGd6250& da^ C& de2 ^06 de22o6 P,

| Exempla. ;

1 ' "»

f$ Nno1 549. quidamconfeffus cuidam Iefuite, media no-8 Ge, dum fatisfacitpoenitentiz fibi à Confeffore impofi-UP tz, repente vidit feles, mure(que , & aliasbeftiascolore | atras , afpectuque terribilestam multas, vttotum occu-pare cubiculum viderentur, quo ille vifo, perterrefactus tremere cc-pit, neà beftijsillisarriperétur viuus; anxius, & trepidus accurrit ad Domini noftriimaginem magna voce opem implorans, quare om-niumanimaliumifpecies, abito euanuerunt,tanto cumimpetu; ftre» pitu, & fragore, vt domusruere videretur. | Bungi in [apone anno 1 5 5 j. familia fuit, quam à centumannis da -monesinfeftabant, & mole(tiain paftores quafi hereditaria tranfi-bat. Pater familias opesomnes placandis Idolisconfumpferat,potius auctrumijs, quam ceffauit malum .. Triginta annoruim filium demon occupauit , ita yt nec patrem , nec matremagnofceret , nec quinde-cim diebus quidquam cibi fümeret.Sub horum finein vnus focietatis lefüitarumad eum acceffit, iuffitque , vt D. Michaelem nominaret , dum Diuum nominat , vehementi tremore ccepit concuti, & varios motus membrorum edere;ita vt circumftantibus terrori fuerit.Inuo-cante veró Patre, Deum patrem; & ilium;& Spiritum fanctum,fubi-toà Dzinone liber extitit. Huius foror paucis poft. -— moleftijs E . Mu zmonis

ber Tertius... 225»

demonisagitátaeft, quietiamin ealoquebatur , certis temporibus fefuitarum concionibus auditis, Chriftianam fidem fufcipere voluit. Cum vetó facrofonti effetadmouenda , conaretur; principio fe fa. cro figno crucis munire , tremere vehemenrer, accohcüti coepit. Pater preces fundebat follicité ; ipfa veró facrum Iefu nomen, & D. Michaelis proferre conabatur , fed magisipfam tunc demon irri-tauit obftringéndo os, & comprimendo . Tandem veró in cantü pro-rumpensexclamat. Sildola Xaccam, &&, Amidam fectarumTapo-nenfium authores reijcimus, nullus fupereft;qui adorari debeat;alia-que huc fpectantia protulit, nec effe , quodin ijs reptehendere pof-fet quifquam.Quadam die innumeris Chriftianis prefentibus Sacer-dosfacrum fecit, cui quoque intererat de moniaca, quo finito rogat, quomodo valeret , optime ; ait, iuffa verb D. Michaelis nómen pto-nunciare, tremere , acftringere dentesccepit , & demon fe velle exi» re dixit,fed quoniam iárià tot annis ea fámilia pro hofpitio vteretur, non libenter migrare. Iobet iterum pater Sancti Michaelis nomen., proferre,refp.illa, id permoleftum effe, Gc lachrymas fundens,& con-querens;quo,inquit,me vertam ? Chriftiani itaque omnesin oratio-nes corruunt, dumq; fatis diu orant,demon occupata hactenus ptz-dam deferuit.ipfa veró fubito potum petijt , admonita , vc lefum, & Mariam inuocaret;tanta fuauitate vtrumque protulitnomen,vc Àn-geli vocem fibi viderenturaudire. ^ -d Wr

Anno1588. Brunz in Morauia mulier erat in Nofocomio ,acerri-maDiaboli pugna ficoppteffa, vt nunc aquis, fibi vitam extinguere, nunccultro,quem gnarus nocendi porrigebat in manus, eripere mo-liretur,prohibentibus cunctis, qui erant in valetudinario , poftillam trienni) vexationem , Apoplexia corripitur: obligatione linguz lo« quendi vfu adempto , míttitur ad facerdotes, vt pro concione po-puli precesefflagitent, & exoratum fuiffe Deum , folutus primum, lingue nodus, deindeanimz , poft facram confeffionem peractam, oftendit. ioc |

Inlitteris Ludouici Frois habetur hec narratio. Nobilis quidam E faponia homo olim magna authoritate in hoc Regno Fingano pollens;habe. Jeriptis as bat filiam matrimonio cum gentili copulatam, cuius mater cum tota ? 1596

familia quoq; erat gentilis, nullus veró Chriftianus nifi dictas Nobi-

lis , vir bonus , & Relieiofus: acciditfiliam ex improuifo infirmari, -

& quidem intra fex dies víque ad mortem,quidam dicebat à Dzmo-ne effe obfeffam,propterea quód tam füriofos, & infolitos geftus ede . ret, vt egre à duobus vel tribus hominibusteneri poffet. Maritus focerimplorarunt opem Bonziorum, fed fuisilli ritibus , & nugis fu-perftitiofis ne hillum quidem eam inuare potuerunt. Verum quia, feminz impendebat mots, monüerunt patrem eius, octodecim mil-liáribus iade difiunctum: iscelerriméaduolat,inuenitfiliam quidetn 2 fpiran-

Cumis i ER

fert 4d.

uH TIS

.22485 | (ormpendi j AMaleficarum.

fpirantem, fed mentisimpotem,vt patrem fuum non agnofceret. Da-terillico mandatfubmoueri Bonzios, aliosque Ethnicos le&um tti-pantes, ipfe veró accepto Rofatio , ter Dominicam orationem,.& fa-lutationem Angelicam aggreditur pronunciare; foeminainterim ni-hil mutatur, horribilioresautem potiusgeftus, quam prius edit, vtà multisteneri vix poffit , pater reditad prefidium Rof(ari), eo verbe-rat tergum filia , dicens , tu videris mihi Demon aliquis , recede ab .hoccorpore .. Et refpond. Dzmon, non recedam .. Pater, vt erat ho-mo virtute praftans , Rofarium inijcit in eius. collum, dicens , velis; nolis, recedes. Tum demon ,tolliteinquit Rofarium , quia abícin-dit mihicollum , & tunc recedam ; Refpond. pater, minimétollam , imó funes quofdam arripiens , minatuseft feeum vérberaturum , & fic deinon receffit, & liberam eam reliquit.

SDE ANGELO CVSTODE:

$$ n9 ^J

(63S DS undi: -essdE
Ls elc mun] Q$537 8
3» SM E CE9R3
£e3» — |n Ri CES 3
we» DEBER Cia
(DIM Gesch

BÓéwM4e 0 j
(eseà; (EHO 7g e2 ce bg CR ea B dba; CGHeDP Ceo;
T TAI MT LXI INI NAI DPI CM

1. par. lif. "s
Gener.or- i
din, Prae a XE eR nim Exemp las.
dicat.li.z, py
€ap.71.P? WAT
ex eo Tre-

[2 OY. Erdinandus de Caftillo Beati Dominici ordinis Hifto-CE riographus refert. Boncella Municipium effe Coim-

T. PD re bticenfe, ibi nobilibus parentibusnatus eft quidam,
phonf. Vil Y. Aegidius, hic vix dum adole(censjnduftria,& fauore
degas Flo. Mf qu Cg rona SECO RBHORA: : seRUS
Shdas Sem uescanonicatus, & Prioratum vnü adeptus,omni dif-
p. 3. vira fluebat vitio,nó indoctus humaniorü ftudiorii, & Philofophiz,& Me
173. dicinz, cui quá fibi opportuniorcad nequitia rebatur;totum de dale)
: OROMUSS pee tivi ut&-

Liber Tertius... ys:e

& Lutetiam etusaddifcendz caufa cum cogitaret, itet aggreffus Dze-monem habuit humana fpecie obuium. Malusifte vie comesà noto fibi, fed ignotus, paulatim varia querere, vt audiuit profectionis có-filium; quin tu, inquit,me potius audis ? fcientiam indicabo , qux & adeptu facilis , & v(u precipua ad dignitates, voluptatesque , ipfius etiam quam fcitis, medicinz fumma perfectioeft. Necromantiam dico;dixit & perfuafit . Abducit Aegidium,& adducit in veftümfpe-cüm prope Toletanam Ciuiratem , ibioccurrere Izti , & eéXcepere, venientem viri Dzmonesque humana effigie , itur in fpecum , exigi-tur, non fecreti tantum , fed & ligiz fidei , fiue homagij perpetui fa-cramentum , volensadigitur, & fchedula proprio confecrara cruore promiffüm confirmat. Septennio illictetrisartibus, & caliginofa fcientia imbuitur,poft Lutetiam profectus, mirosbreui inter Hypo-cratis fectatores progreffus facit , & doctoratus lauream adeptusgli-fcebatenormia magis, magisque peccata, tüebat de fcelere in fcelus: ambiguum erat, fama eruditionis,an nequitiz infamia imaior. Sed, ó Deibonitas, vi quemlenitate nequinetat ftatuit trahere. Ecceti-biequicem hoplomacum lanceam vibrantem , & intentantem mife« fo, irato vul, minaci voce , clamantem. Vitam hanc , moresque defere, ad frugemreuertere. Subitus Aegidium terror occupauit , fed veloci motucumterrore inftitutum priftinum difplicere defijt , ad volutabrum luti reuerfo , poft eriduum idem ille Equesiam terri-bilior, nonfolum minatur eadem verba, repetens de mutando vitze inftituto, fed lanceam pe&tori infgit, & vulnus , & fi non graue im-ponit: frais animo nofter. Dedo, inquam, me ; faciam Domines quidquid iufferis , Saulum diceresin terram deiectum. Statuit ferio fetotum Deo dicare, & quo intus impelli fe fentiebat ( vrgente fic opinoft Angelo cuftode, qui apparuerat ) Religiofz alicuiusinftituto familiz fe addicere. Hocauimo Lufitaniam repetens, dum per palen-tiam iter habet, vbitum Monachi Dominicani Monafterium zdifi-cabant, fubit cupido cernendi operis, Vidit vitosfanc&titate, & erudi-tione claros,quofdam etiam viribus, & stare defectos, delicate olim

nuttitos , calcem fübizere, ligna dolare, lapides parare, & onera hus merisportare,fumma lztiria,& alactitate: optat fe illisiungere; petit inftantet admitti, & impetrat. Tirocinio defungitur magna fpe fancti tatis fututz excitata. Poft aliquotannos miffus Santarenum in Lufi-tania,ibicrefcebatoratione,& victoria fui. Vnus angebatfcrupulus,

quód penes Dzmonem hzreret fchedula illa obfcena, & inteftabilis.

Icitur ardentius Reginz Celorum fe commendabat , mali huius re-

medium aliquod poftulabar, non finelachtymarum «ffafione,& cóti

nuo fufpiriorum cócentu. Quid neget Mifericordiz Mater fic poftu-

lanti? Diequadam, cumin Sacello Templi prolixiusoraret appa-

ruit illi Demon formidabili afpe&tu , deteriore vlulatu, oru

, 3 acit,

rl. 0E (impendi j Maleficarum .

facit, & preftitam fidem,acceptadQue beneficia petulaaterexprobrat, tandem poft multa minaciter, & proterue, & impotenter obiecta, fa-xo, inquit, huiuste Monachifmi,& violentiz,qua me tibi chyrogra-phum hoc cogit reftituere, nunquam fatis paeniteat, fimul abijcitil-

lud ad pedes Aegidij, & videri defijt. Aegidius cartulanvaccipit, &

lacerat minutim ,nec vanz minz dzmonis fuere, admirandis illum. modis plus feptennio poftea vexauit, mitto vexationeselias, affume-bat Monachi cuiufdam, quiin eodem degebat Monafterio, fimilitu-dinem , & nihil non quod excogitari inter domefticos poffet ,,mole-Riz Aegidioinferebat, patiebatur, hic, fed tandem dolens malitiam. illamferpetre, & fratrem, vt putabat illum Deum fic femper offende-re, tem defert Priori , & petiralió mitti; caufamque aperit, accerfito fratre, deprehenfuüscalumniator , & infolensabalijs , folitus ab Ae-gidio vincidefijt victori negotium facefcere. Viuus tandem clarus. multis,non virtutibustantum,fed & miraculis varijs, anno 126 j.de-

. nafcitur mundo,vt Caelo nafceretur . Sepultus Santareni , vt fanctus:

Lib. pe-lic, Ce 1I.

colitur.. Ecce Deipare Virginis efficaciffimum contra demones pre-fidium, & Angeli cuftodisattractio ad bonum.

Salisberienfis fequentiatradit hisverbis. Dum puer, vt P(almos: addifcerem Sacerdotitradituseffem,qui forté fpeculariam magicam. exercebat, contigit,vt me , & paulograndiufculum puerum przmif-fis quibufdam maleficijs , pro pedibus (uis fedentes ad fpeculariz fa-crilegium applicaret , vrin vnguibusfacronefcio oleo , anchrifmate

delibutis, velin exterfo, & leuigato corpore peluis , quod quarebat,

noftro manifeftaretur indicio. Cumitaque predictis nominibus,que ipfohorrore licet pueruluseffem demonum videbantur, € premiffis. adiurationibus,quas Deo authore nefcio, focius meus, fe nefcio quas imagines, tenues tn, & nebulofas videre indicaffet,ego quidemad il--lud ita cecus extití, vt nihil mihi appareret , nifi vnguis, & peluis, & Cetera , que ante noueram. Exinde ergo ad huiu(inodi inutilis adiu-dicatus fum, &, quafi qui facrilegia hec impedirem ,. ne ad talia; accederem, condemnatus fum . Et quoties rem hanc exercere decre-

"uerant, égo quafi totius diuinationisimpedimentum atcebar,fic mi-

hiineaztate propitiatus eft Dominus ( vtique reor per Angelum, cu&todem. ) Sedaddit , cum veró paululum proceffifem, & flagi-tium hoc magis, ac magis exhorrui, & eó fortius confirmatus eft horror meus, quód cummultos tunc nouerim, omnes antequam de-ficerent , aut defectu naturz , aut manu hoftili, beneficio luminisot-

batos vidi, vtcetera incommoda taceam, quibusin confpectu meo.

àDomino, aut proftrati, aut perturbari funt, exceptis duobus. Sa-cerdote, videlicet, quem przmiffi, & Diacono quodam , qui fpecu-lariorum videntes plagam effageruar , alter ad finum Canonice, al-ter ad portum Cellulz Cluniacenfis,facris veftibusinfigniti: eofdem; tamen.

UY OPMBP NOE

— Liber Tertius. 23I
tamen prz cetetisin Congregationibusfuis , aduerfa plurima poff«
nodum perpeffos effe mifertus fum .

"ALuxilium [mgulare Beate MariaV irginis .

mmm

Exemplum».

Rater fupetiusalibi adducta exempla, afiam cerniffi-mam narrationem fubdam, ad demóftrádum prefens

Ü

j

NMCIPPPERETEMPCSERES RENNES T T RACER RENI AS GLEN NUITS

232 Compendj -Maleficarum .

conciliatum Magicis cantionibus rogitat Dzmonem,vt fe voti com-potem faciat,ad omnia fe de(cendere paratum oftendens, fi eo,quod .expeteret, frueretur. Disboliergoiuffu à Chrifto deficit, feque cotum illi dedit, & tradidit , füper hec omnia iurat conceptisabillo verbis , & chyrographo fuam pollicetur fidem, v(que eo impuras mentes vo-luptatis amor excecat . Caeterum, vt potitus eft quod cupierat, fecit, vt fit, faftidium copia, & coclefti luce oborta magnitudine (celeris fui fera zftimatione perpendit.Ergo poftea quam animum curis anxium penitentia fübijt; ad venizfpem erectus, cxlefté opem fpectare,Deü, Deiq; Matrem implorare cepit, inter hzcoccurritanimo Virgo Lau-retana, eiusq; edis Sacerdotesampliffima facinorum explandorum, authoritate przditi, protinus Deo authore Lauretum petijt,haud du bius,quinibi noneffet tantis malisremediuminuenturus , nec fua il-lum fruftrata fpes. Lauretüm,vt venit, Sacerdotem idoneum nactus, reomni expofita,confulit,ecqua fibi fit fpesreliqua falutis.llle primo fceleris atrocitate exterritus, paulifper hafit; deinde immanitate faci-noris demonfttrata, ita fpem illi falutisoftendit , fi precibus, ieiunijs, voluntaria; corporiscaftigatione Deum placare penitusinfiftat. Cü ille nihilomnino peenarum recufaret , promifit Sacerdos fi imperata feciffet , fe facilesaures ei daturum , & tantum piaculum Deo propi-tio vtiqueexpiaturum . In digreffu hominem monet, vt per triduum inedia; cilicio.flagriscorpusaffligat: Beatz Matie Virginis opem im-plorans; peream à Deo veniam expofcat , (e eodem triduo rem Diui-nam proipfius incolumitate fa&turum , & vtrinque extititfides , ita triduo extracto Sacerdos optimum ratus eft ante abfolutionem chy-rographumà Dzemone extorqueri, ne quid ompíno iurisin illum ha-beret, proindehominemab fe dimittit monitum , vt Augu(tiffimum Sacellum ingreffus, precibus, lachrymisque Deiparam víque eo fati-garet,dum chyrographum à Diabolo extortum reciperet.Morem ge-rit ille,fuz falutis,fecuritatisd; auidus,haud dubia fpe, id fe depreca-tione Deiparz Virginis imperrare poffe. Ergo proftrato ante Virgi-nem corpore,lachrymans,obnixéeam precatur , vt receptoillo nefa-rio chyrographo,faluti,incolumitatique fuz confultum velit,ingenti miraculo compos voti efficitur, verficulosillos ex animo iterabar. MONSTRA TE.ESSE MATREM , SVMAT PER TE PRE-CES ; QVI PRO NOBIS NATVS , TVLIT ESSE TVVS. "Talia precatus, fubito chyrographüin manus fuas delapfum con-fpicit.Itaque fibimet vix exinopinato gaudio credens , integrato fle-tu, gratias Virgini enixius agit. Inde Sacello egreffus,latitia exultans &d Sacerdotem accurrit, receptum Deipara beneficio fcriptum often dlit,id erat tot,rantisd; in Chriftum,atq; in ipfum qui fcripferat diris, & exectrationibus refertum, vt facilé appareret à fempiterno humani generis hofte ditatum. Veruntamen tantum vinculum omni pres iau: i co M ocl ion

VPCNUPSSVMUTTMPE WEM m tT

Liler T estius. 213

Jica fraude potentior uisDivuina diffoluit , ita deuotum illud inferis. caput, Deiparc benignitate afferiturin libertatem filiorum Dei , ne quifquam omnino, quamuis facinorofus, ac perditus, fi modo ipfe pe-rirenolit , de fua falute defperet: nec cuiquam in dubium veniat Dei clemeatia, que vltro Matrem fuá reis patronam dederit adfalutem.

DE SIGNO SANCTAE CRVCIS.

Exemplum.

$ Ntercatera exépla plurima, qua afferre poffem , preter ,,.... 1. ea quz etiam alíata funt; hoc vnocontenti eftote, quo | ,,,;, Mu. niam rarum & mirabile. Quidam Sacerdos Aronz de- qj4, aio gens pollicituserat Deo aditurum Societatem Iefüita. 159;,

miles ad Deum preces effundens humi proiectus, & pro cibo corpori TE flagta

mue

s 44 à 234 (ompendij Maleficarum.

flagraingerere , cum (ic quoque cecoigne carperetut , nudatis pedi-busterram infiftitbinas horas vel ternas , dum importunus calor de-feruefceret, deinde conijcitfe in cubile feffus ; Vi(usin eodem ftrato videre mulierem, & attingere eius comam manuum extentu, defilijc repente attonitus ,.& ad lectum conuerfis luminibus nihil videt, do-necbis,terué agnouit: timuit ludibria oculorum,idque pluribus no-Gibus accidiffe teftatus eft, tandem eó res proceffit,vr mifer iturus cu bitum brachia fibi, manusque arc&té colligaret, inditis vinculis, nein fomno attrectarent quidquam manus errantes fruftra: (imul enim fo-por, & ligabatfenfus ,breuéad cempus,& brachia foluebat. Sed mi-rum quz e&t Dei clementia, Diaboli tentatio eft infrahominum facul tatem, fugauit illum, qui procaftitate pugnabat , cum fortiter obfte-tiffet , redijt tamen victus ad pugnam admirabili arte. Egreffusali-quando Sacerdos idem ex oppido leuandi zítus gratia , iuxtalacum inambulat, perfoluens horarias preces Virgini Mariz. Vix ducen-tos paffus proceíferat, cum affequutus eft eum vir quidam rutila bar-ba, & promiffa , vefteque magni preti), infidebat equo pulcherrimo attri coloris, qualis nullusillis regionibus: famuli erát pedefttes duo , cum acceffiffet propius perhumaniter falutauit , nunquid ad Iubila-te, inquit, peruenifti ? recitabat forté facerdos Pfalmumillum , &, ' quod magis mirum, ita fubmiffa voce , vt audirettantum feipís s.

'Tum veróinter equitem , & facerdoteminftitutus fermo , hocordi-ne, Prioreques fpecie rimantis , quz eft animo tibiinfixacura? quz follicitudo merentem exedit. at ille diffimulans, mihi bene eft, ac belié, fru&ra tibi huius rei quzftio fuic, cui eques , mi homo mihi da-re verba difficile eft, cui datum olim à Deo, vt introfpiciam,quid ta. citis cogitationibus volutent homines. Cum ttetiffet Sacerdos admi-ratione defixus & ftupens, loquentishabitum, corpusque totumlu-ftraret luminibus , fumpto animo, ait. Si tibi eaeft virtus, effare,quze me angit moleftia ? fi quid fortaffe tu plusícis de rebus meis, quàm egoipfe,cui ille. VotumSocietatis Iefuitarum , hic ftimulus ceruel-licat, hocte quietum effe non finit, fed tu aliasres agasneceffe eft,ad illam tibi aditusnon patebit. Sufpicatus alter ne aliqua ratione au-diffec à lefuitis. Non certum fatis vorum illud fecerim,nec ne; fed vt ita fit; fi certum eft patribus me excludere, non abijciam animum; nec me di(cruciabo , neque enim vna eft tantum pic, ac fan&té Deo inferuiendi via. Rectéittud quidem aiteques , mitte illam de pe-&orecuram efttibi ea indolesingeni], is truncus corporis, vt hec fuperea voluntas , vt vel in ifta , qua nunc vteris ratione vitz poffis innocentiam tueri, quód fi me audis, aliam terram vide , vbi Deo vi-uas, & tibi , Aronarelicta , iam me fequere , nectemere eritconful-tum rationibus tuis, optimaapud me eris conditione :non la&to ina-nibus promiffis , hucrefpice: hzeeccum diceret crumenam przgtan-

tem

Liler Tertius... 23f

tem manu percutiebat crepantem argento, Egit gratias Sacerdos:
non poffum ad prafens vti liberalitatetua, vtfidem meam praftem
Aronenfi Ecclefie , & fübito interfatus eques , quz ifthec fides fine
publica vlla fponfione , aut chyrographo ? ante quinquaginta tres li-
brearis , (nequeenim plures accepifti ) addictum habebunt ? affen-
tiebatur bzcaudiens, non fineadmiratione , fed coniectura duceba-
tur ad füfpicandum ad illius aures permanaffe omnia ab- Aronenfi
aliquo. Tum paulo fidentior; tu veró quo vadis? vbihabitas? Pa-
lantiz Refpond. & qui ad nosappellit linter meus eft, ad vicinalem
vfum paratus , agebaturab vno, atque altero remige , vtroque pul-
lato , afpicit Sacerdos , & miratur nonantea vifum .. Nunc fi acci-
pis cenditionem Pallantiz mecum eris quantum voles. Si ftat Reli-
giofam vitam complecti, vt in vnamadmittarisinfignem , & fan&i-
- tate przftantem curabo. Laudoegregiam humanitatem tuam ,qua
fponte vteris in hominem ignotum, fed habeo caufas remittendi ,
hacfermonum vice, cum paululum fubfiftere cogeretur Sacerdos
ptzi Domine , inquit, paulo poft fequar, necaliter fecit ac dixit ;

tum falutarecrucisfignumin fronteexprimens, atquein

loco.cordis , & penfilem corollam baccis confer-
tam facris, cum qua preces numeran-
tur, manu apprehendens ,
precedentem fub-
fequi-
«ut: Defiere ad Crucem apparere, Eques, famuli, Cymba ;,
: remigesque. Ecce tortuofi Colubris fraudes ;.
vnocrucisfigno ad inftar nebule
diffipatas.

-

De

23€ (ompendij Male CAYIR. |

De aqua. Lenedicla, fiue lustrali.

GEI FS CORSO LENS ASSURER ER
(ess)
kr
Pes
em ERE
oe9e22 . M LI
YEGesf 3o Geso 3;

GC 3266 3o CER 926696 2 GEN S2 CE 30669 So (tI 90

Exempla, | il

cm Nno tr 935. Herbipoli edes erant cuidam Parocho non 1 S procul ab vrbe, fiue malo Dzmone, fiue prztigijs in-

ES feitz. Natrabatipfe Parochus, domefticique propin-qui, quidquid erat in zdibus magno impetu ad terram

" á pov. canam Olé adio a sc AL ao S

Liler Tértius.. 237 uerat Demon, afcendit . Hic vfitatis Ecclefiz religionibus ad Dzmo-nesfugandos adhibitis , cum refponfum daretat nullum , nemcqQue facerdotis voce prouocatus adeffet, redit ad exortandos domefticos , precipnéduead here(imabijcieridam,expiandaque confeffione pec-cata. Tum luftratistité fedibus, ad domum fuam , non fine magno animorum fru&tu reuertitur :-conftat enim multos ab harefi reftitu-tos Ecclefie, & zdesillas omni füperiorimoleftia , yt teftatus eft po-ftea Parochus,liberatas. e t

Legitur de Iofepho quodam , quód cum adhuc Iudzus effet , infa-num quendam.ab eo.per aquam cruce fignaram fauitati reftiturum., Item de foemina , qux Magicis preftigijsin equam transformata pu-tabatur , teftatur Palladius : cum B. Machariusaquam benedixiffet , fuperque capat eius precatus fudiffet, feciffe, vt quod erat, omnibus videntibus foemina videretur. i

.- Apud. Theodoretum , Marcellus Epifcopus Iouis Apameni Fa-num cum dirueret, atrum dzmonis fpectrum flamma vim,ne mate-riam ligneam depa(cereturimpedire cernens, aquam fignaculo cru-cis muniuit , & benedixit, & ea iu(fit fammam afpergi , contactum. non ferensimprobusille aufugit , & aqua quafi oleo excitatusignis, momentotemporis Fanum confumpfit, di ER d

B. Theodorus Archimandrita noxas omnes aqua benedicta fole-bat repellere,etiá morbosà Dzmonijsillatos,vc à Phentino illo apud Tantendiam , qui obuius Dzmoni in forma canis folo illius hiatu in grauiffimam zgritudinem inciderat,vt à Theodori cuiufdam Tribu-ni domo; in qua homines, & animantia omhiia à Dzmonibus crucia-bantur, & cum domeftici, aut cenarent, lapides fuper menfam iacie-bantur,ex quo magnus omnesterror inuadebat, & mulierü tele rum-

pebantur,& tanta ferpentiü,& muriü multitudo domum occupabar,.

vt przformidinein eam ingredi nemoauderer. Domum igitur Dei feruusingreffus, totam noctem pfallendo , & Deum obfecrando tta-duxit, & aqua cui benedixerat totam domum afpergens, eam à fpiri-tibusimmundis liberauit. Hzc Gregorius Presbyter fzpecitatus. Idem recenfet hoc Illuftre miraculum. Apocomenfis vici incolz bouem occiderunt, vt carnibus eius vefcerentur, contigit aüt,vt om-nes,qui ex illiscarnibuscomederantin morbum inciderent., & iace-rentvt mortui,& | quidquid carnis reliquum fuit,nigrum euafit, ac factidum , qui igitur ex carne illa non guftauerant , id quod accide-rat vito fancto nunciauerunt, quirefpondit, exitium iftud à Phalan-92e Dzmonü,qui per lebetes pertranfierat proueniffe oportet , & cum eo tépore,nó poffet cüillis difcedere, benedixit aqua , quam per vnü

Epiph. li.
2.Epiftol,
de vebus
Iaponicis
ep.t«
Epipb. bee
veff 30. ^
TPali.Lau-
fiac. c19.
Theodor.
lib.$ ifte
eap 24

e fratribus miffit, yt periclitantes confpergerert , eisd; bibendam pro-

pinaret , quo facto, cuncti tanquam e fomno fürrexerunt, prater vnü;qui mortuuseft. Ioannes enim procurator ; cuiusfratri ea cala. Amitas

23$ (ormpendij Maleficarum .

fnitascontigerat, non expectans viri fancti benedi&tionem ; accurrit

ad Maleficam mulierem , & dum eius incantationem adhiberet fra-

z

tri, illeanimam egit. jbat

Sancti Vberti Epifcopi Leodieníis veri Demoriomaftigis habita-culum, multiplicescatheruz Dxzmonum inuaferant , id animaduer-tens vir Dei, puero dixit, vade, àqua,qü: Sacerdótali confecratione fale admixte benedicta, & ad effugandam inimici néquitiam oratio-nis virtute impregnata eft , liquorqueolei itidem ('en chrifma?apo-ftolica authoritate benedictus, huc deferatur, quorum afpergine, at-que littura, mox ita effugabuntur hincinimici virulenta phantafima-ta, vtamplius füanonaudeatinferre machinamenta . Hacteaus An-nonimus D. Ruberti difcipulus, vel familiaris (criptor eius vitz.

Sic litte- — Anno 1585. Rigz,Ruthenusquidamcum fepius moneretur,vt cü ve.Colle- Ecclefia Romana rediret in gratiam , femper autem-obfutdefceret , $t Pe fine penitentia deceffit; ex eo die varia fe in eius domibüsfpectra do-Nerii mefticisofferrebant , affidentibus auferebantur menfz,nemine com-parente: cubiculorum fores, non modo pefulis , verumetiam fera; penfili obfirmatz , totis cardinibus euertebantur: e fummis edibus lapides ingétesiaciebátur pice fedati,quos fe tractaffe perhibet facer-dos quida. Quidam autem Pollonus,quem ille Sacerdosfe vidiffc af-firmat, adeó grauiter eft vulneratusin vertice ; vt dies aliquotiacue-ritfemiuiuus. In eadem domo , cum multum ftraminiseffet ,id ta-tum in minutiffimas partes commipnutum eft: deniquehzc, & id ge-nusalia cernebantur plena terroris , que non obfcuré quantum fibi jus in ijs edibus fumpfiffet Sathanas , indicabant. Ingreffus in eas is; quem dixi Sacerdos cum Comitealtero , aqua benedicta , thure-que adhibitisexpiauit , quo exorcifmo omnistumultus demonum, conquieuit , id quod multis deinde gratijs edium Domini teftati

funt. : V:paet — [n Mexicana Prouincia Sedes Pafchuarz Iefaitz pofuerunt circa ex litteris annum Domini 1 587. Érat Inda feeminz puer , quem cunctis nodti-illius pro- bus cum dormiret,eripi fibi à latere fentiebat,deinde reponi,quo ra-wind£. pereturignara, ipfe puer interea vitali fpirituin dies egefto, lenta ta-be properabat ad finem . Huic pueto falutare fuit , in edem facram,

deduci, & luftraliaqua, adhibitis precibus facris adfpergi.

Sequenti Anno 1 5$8. Virocuidam Treueris mulier rüftica, ne-fcio quid oüorum offerrebat , excipit pileo pedifequus , nox pileum ouis ex pofitis imponitcapiti , € ftatim víque adeo vexari cospit do-lore,vt pene defiperet,nefcius quid agetet,cohfugit in edem facram,

Litere incenfum caputimmergirin promptum vasaquzlufttalis, &c con-
Treuren. ualefcit. Maga comprehenfa in quzttione dixit , oua ficfuiffe vene-
fe: anni nata, vt guftantibus interitum , éxtuberatiónem tangentibus effent
1398. — paritura.

Mu-

ooo Liber Tertius. 0025 2135

. Mufipontiifi Lotharingiaanno r 593. Vitgó ztate prouectior tot incita furijs, vt obfeffa diceretur ; recitatis à Sacerdote littanijs,in fe-&a altera Maleficijs , epota falutariaqua , alia vexataà Malignofpi- Sic lite-ritu, appenfaadcollum cera Agoi benedicti, ad ferediere, mox &q, ve Pre-confeffz deceffere e vita , cum effent precibusintentz . winc. Fran

Francifcus Lopezius Gomara quoq; teftatur demonum ludibria, 4 illie & apparitionesapud Indos potiffimum tribusremedijs difcuti;&c 9^ depelli folita, efficaciffimz Venerabilis Euchariftiz Sacramenti pre- py an fentia: Crucifixi imaginibus illatis: &aquz benedictz afperfione, 274 ^ ^ idque non femelipfos CacodaemonesIndisconfeffos. — |. 1r

De "virtute Salis , Panis , Cerei, Agni Dei benedici .

eg 4235069632 26622 tk 627 066220649706 42 y Cg 935 (5695 6s o céei o GCOR oc EI S CEP S CERE 9

LL DPMMMNA RAP RAE. E

Exempla He

à Hou:

MGR Nno 1585. Drepani fuit Paterfamilias quidam , in cu-ES. pa ius dibus variz dicebantur aliquot iam menfesex oc-P I NS culto voces exiftere ; familiaris iseratDxmon, qui va-CJ RN) rijs modisconabatur hominibusilludere : proijciebat apri eere faxa przgrandia,nulliustamen capitis dettimento, va-fa quoque domeftica alté iaculansnon frangebat , cumque in histe-is fidibus caneret adolefcens; demon cunctis audientibus lafciuis €an-

Vide de
bis veme-
dijs Stepb,
Dua. li.
4. de riti-
bus. Eccle
f Catb.
cap. 58.

a4 Compendy «AMaleficarum :

eantibus profequebatur teftudinis CHRRi b d Demoném fe5

effe iactabat.Cumqüe zdiuim Dominus erià cum Coniuge quoddam. inoppidum ad fna negotia difcedetet ; comitem fefe Demonadiun-xit, cam autem ille madefactus pluuia rediret , nequam fpiritus pre-iuit, füblatisque de via clamoribus; premonere domefticos capit , vtignem extruerent, herum iam effe in ianuis totum imbribus ma-defa&um.: Verum 'cum ita feilludi edium Dominus intelligeret , nrinitatus et Dzmoni fe addu&urum facerdotem , qui é fuiseum, fedibus exturbaret: Ille veró ne id faceret exclamare coepit , mini-tarique inimicitias, & odium ; & quandiu Sacerdos in ij(dem zdi-bus veifaretur, fore, vt fefeabderet, &y, occultaret. Venittamen herus ad Sacerdotem , & rem illi narrat ex ordine, domum etiam, mutat , vt fe illismoleftijsliberaret , obte(titur Sacerdos ,neimpe-rita multitudo, cupiditate videndi elata , id quod fore videbatur ac-curreret; ad eum (ibi proficifcendum, non cenfuit. Tantum monuit; vt ipfe,& tota eius familia ablutis generali Confeffione peccatis.icoe-lefti pane fe confirmarent, cauerentqué ne quis , aut ex domefticis autex externis, fermonem cum hoftremifcerent ; ne và ex eo, vt an-tea fecerant, occulta perquirerent , riderent potius, quieab eo dice-rentur, & vtóttà ex mendacij patre plané contemnerenr. Tlli cum fe facturosrecepiffent omnia , dedit eis Sacerdos.ex confecrata cera, Agni Coele&is fimulactuth , quod filiz ceruicibus , vt que omnium maximéà Deimone vexabatur, infererent.' Hic terrere-dzion cc-pitfiliata , minitariqueni ceram illam abijceret , fore ; vteiobtorto collo animam etiperet, fed illi facerdotis monita, &/ . confilia fe-quuti, cum]óquenti refponfa non redderent, fefeque inuicem con-tra hoftem facramentorum armismunitent, facile fe àb eius infidijs ; moleftijsque tutatifünt, ' ace en a

In Treuitenfi ditione hocipfo tempore, vt funt plurima illic Sa-£c, quzdam puerum octoannorum circiter natum fuis pra(tigijs , & carminibus circumuentumin eas fedes folita erat abducere, vbi per licentiam noctis , actenebrarum nefarijs lufibus indulgerent;hic fug quoque partes puero dabantur, vt dum illi choreas confertis ma-nibus inter fe ducerent , is earuiii faltationem tympano profequere-tur,nec modo ludorum etat;chorique fpectator , fed (xpe etiam prz-ftigiarum » quibusille humanis corporibus vitisque nocent. Hunc Archiepiftoptis deductum in A'ülaniléiftodiri iiffit,vt cathechifnio, cüidserat plaüé rudis , imbuétetür:'cui cum Sacerdos effigiem coe-Jeftis Agni decéruicibus fufpeudi(fet; noctu adfuit dzmon;gtaut-terque puerum increpans, quód tam facile fe decipi paffus effet; iuf-fit ceram illamyni vapulare vellet, abijcere. Territus puer imperata fecit, continuoque demon, eo quod iam metuebat amoto, ad muros vibis eum arripuit; nigroque impofitum hitco ; ad impuriffimasSa-

garum

Lilee Tertius * 24r

garum repiones momento transfert, qui cum aliquandiu intet Vene- . ficas latitaffet, reftituitur iterum in palatium , fracta, implicitaQue nodis refticula, vnde certa illa pendebat. Is puer Archiepifcopi,&c Cie ^ — uitatis petitioneinter Iefuitasinclufus, feruatusque donec docere-tur, quz ad difciplinam Chriftianam neceffaria, vt cum poftea redif-fecin Aulam,facramentis religiose munitusà demonum laqueis eri-peretur, quod & denique factum eft, etfi poftea relapfum criminis poft aliquot annos posnas dediffedidumeft. ^-^ Anno r f86.in eadem ditione fuic A dolefcens rufticus , fed peracri . ingenio intra quintum decimum annum.Hic non femel accefferat ad feralem locum, vbi permixti foeminis mares , & ztatis tenerz maio-ribus Dzmone Magiftroepulabantur noctis licentia difcrimine pu-doris extincto, ipfe tamen nondum Deo;DeiparzQue renuntiauerat, execrandasque nondum precationes fecerat Demone przeunte ; fe-lis tantum cerebrum cá fumpfiffer in cibum, decrefcente Tunajmea-tem fibi fentiebat imminui. Vbi Treuirenfem ingreffus eft vrbem. ; quam nunquam antea viderat , eo nimirum ducenteadfüpplicium , qui duxeratad maleficium, vti fanaticus deductus eft in edes Princi-pis,vtfeorfum ab alijs certa in domus parte curatus Demonem excu- Y teret,fed cumeei nullaà Dzmone nocte daretur quies,coniuratisQue à quibus diuetberabatur , velcerea effigie facri Agni , quam ad cols lumhabebat; auulfa , Archiepifcopo piacuit mittiim Collegium Ie-fuitarum; nec hic quidem mifero fuit pax , nifi folemniritu cubiculo expiato.Opete pretium erit quedam ex ijs commemorare,quz ab ip-fo narrabantur , itaenimipfimet Antiftitiille dicebat. Cumexerce-retur noftra conuerfatio, fuit vnus? tua cohorte; qui gloriatus eft quadam nocte ('indicabatenim quanam fuiffet ) dormientitibi po-tionem peftiferam ingeffiffe, repertoad te aditu , ex occafione Ascni Dei, quem ituruscubitumreliqueras imprudentet in menfa ; quód (i paulofuiffet capacior calix , mortem non effugiffes. CertéipfeEpi-fcopus dixit , fe poftillam noctem , ita infirma fuiffe valetudine, vt pet aliquot dies decumbere cogeretur. Cum hac dicens in magnas corona nobilium non faceret fidem ,'ad przfe&um Vibis inquit , quin & te noftrz Lamiz bis inuaferunt,;fed ab ea pixidula, quam fers continuo,vbi funt duz imagines, & nefcio quid Confecratü (Agnum Dei )intelligebat , füntà conatu repulfz.- De hac geftarione rerum, confeffus eft Pra fectus. Aliusà Dzmone obfeffus canem magisringendo, & latrando,quá ratiocinando , & loquendo hominé fe effe oftendebat , hicà Burgun-dia, vfque ad nosaddu&tus , vique fumma compulfus in templum, non prius defijtcanem agere , quam Agrus Dei in collum infertus eft,tum demáü obmutuit, & humanitati redditus,animü falutari cófef fione purgauit .Idem Amuletum fuitalterieodem morbo laboranti,

Q Ex

Has x

- 232 (ompendij Maleficarum .

; Exeadem Prouincia in hzc verba Oenipontani; vt graüitate mor» borum medicamentorum refpondet vilitas, terriculisDiaboli oppo ^5 niturmultisinlocis(acrarum plaguncularum vfus ; ex eo genere nó-manie fa. 5 ; 3 piena pulla ponentur. Affirmabart fe quidam inferis deftinatum obfcelera Col.j Commiffa, furijsqueagitatus inuocabat Damonem fubinde, quem Fribg;gg, Gadeffemonftrabat pauentibus alijs, indicis inrentu, hunc períana-ann.1590, Uit. Sacerdos mollibus primo delinitutn verbis ; tnox etiam ad con« feífionem adductum, donata quam pie demitteret in pectus, bulla; Agnicaleftis; corpus quidam , animamáue diro-animarum predo-ni deuouerat tempore praftituto;hora fere inftante meftus;atque an-xius adit Sacerdotem. eum dum confüulit trementibus labris, deer-rantibusoculisrepentino pauore opem exclamat , infoclici opem, quin tu expedis pater? auxiliare aliquod facrum. Quzrenti Sacezdo-

Ex litte2 Tis er

ti quid nouum ? Aftat inquitante oftium: hoftisoperiensabeuntem ;.

& hoftili vultu minitans raptüm ex condicto ; ergo huic quoque fi-mile remedium allatum eft, neque hzc funt fama incognita. Rufti-cus cum audiffet Oeniponti effe viros,qui veneficia, & praftigiascer tis medicaminibusabigerent , adillosvenit,nempe Iefüitas medicis

nam,»petens (hocenim verbo vtebatut) aduerfus Diabolum ; interro-gatusquid intelligeret nomine medicinz, haud (cio refpondit ; nihil enim praterauditum habeo, fed iftud quidquid e(t; quod Diabolum fuget. Dataigitur particula cerea , quam falutarem fenfit valde pau-lo poft, nunc lefuitze peripfiusoppidum iter facienti, cum propterea obfidereturà pluribus feptuaginta ampliusfuerunt difpartienda par. ticulz..

Sub eodem tempore Auinioni, mulier Maligno vexata fpiritu, cui fuaferat nefcio quis; vt conueniret Sacerdotem ( dato interea paren-tibus celefti Agno , quem ignarzinfueueruntin veftem ) cum confi-lium obliuifcitur;aut differtur, à quatuor quafi felibus perfeneftram raptata eft fupra domefticum tectum, moxaudiuit humana voce 2 minantem pracipitiuim , nificeream imaginem abijceret , quam in. vefte habebat , intellexit illa quid effet , & agnouit fuafores mali, er» go magno animo negauit facturum ,ftatimd; conuerfa ad preces re-

lita eft de tecto fufpenía (ficeniminuenit eam maritus clamoribus. excitatus. )

Anno: 590. Treuiris, acceptam Adolefcens iniuriam cuminfigni rerum iaQuraà quibus minime debebat ferebat iniquius, quàm Chri ftianum deceret , ita doloreatrox , & merorisimmodicus ,cum fub crepufculumfolus ambulat, Dzemonem haud occafionum ignarum , non fegnem obuium habuit, effigie viri nobilis , atro colore, exhor-ruit primum , fed falus dicta timorem dempfit , querenti caufam tri-ftitiz, repond. quod erat , tum Damon przcifam omnemfpem reci»

1 pienda pecunia, perualidiorum potentiam interueríz., proipde fe equa-

| c Diber Tertius. 243 fequatur ; comprehenfürum fe omnia leui negotio . Cui adole2 fcens; à notis mihi, & ^ ab'amicisimponitur, & habeo fidem. p, rase ignoto? & quem nunc primum afpexi ? Done Deus , hoc extremo di- dium. éto, velut fulminatum monftrum hominis in auram ceffic, Pofridie eadem hora,idem agitanti, offert fe mulier amano cultu »orat breue fpatium fecreti receffus: negar iuuenis, inftantem repellit , exin füa-det illa , proferaté cubiculo gladium » &in aduerfum parietemim-pingat, recufat principio, demum nefcius quid ageret (cura fort? ab-ftulerat mentem) morem gerit,interferiendum parietem; bene auer-cat Deus, clamat, hoc quoque fecundum fülmen Dzmonem abegit. Redijt & tertió (hzrebat enim adhuc infixaanimo follicitado , «X pellax nó deferebat ) mulierem fimulat pollentem etate;ac forma,in ftuprum illicitlafciua, voce geftuQue,necfe continet intra verba,vim dm adfert renitenti, vociferatur iuuenisopem implorans,accurtentibus Ae7*e/5 fubito domefticis improba facies euanuit, & ipfe confectus laffirudi. ^1 ne, liquente animorepertus , rogatus timoris caufam ,& clamoris; nehifcerequidem , adeó iacebat rigentibus oculis exanimatus, per Toetum etiam voce amiffa, igitur collocatur in lecto , 2C fouetur 5 fia mulque reuocatur animus, afperfione aqux benedi&tz.poftridié rem omnem exponit, & facerdotum fuafione facris myRerijs confectatas cera, ceterisquearmis Diabolo formidatis, inftructus;ita perterrefe-cit inimicum aduerfarium, vt apparere defierit .Fit tamen aliquando Dei permiffü,vt hoc remedium non iuuet;maximé;quando per aliud esci: gloriofius vincere decreuit Deus, vt per nudum nomen Iefu,vel Ma- vis Rbena rie, vt euentu comprobatum eft. i nis dicii Auguftz Vindelicorum Ánno1 591r. vbiadeptio confecratze cerz annm. cum imagine Agni multis przfens remediumin horrificis à Diabolo monftris, Gt terroribus nocturnis fuit, alicui tamen;quafi Contemne- rj, ;, ret Damon , palam apparens; & magna oblata vi argenti ad flagitia 7;;;,,;, impellens, retinaculo perrupto , abiectoque inuolucro lefu, & Ma- German. ziz inuocata nomina faluti fuere . . . fuperioris Anno 1 ;89.Mulierquzdam,quz chyrographo,quod propriofan-guine confcripferat , fe Daemoni deuouerat ; cum refcipi-fcenti illud Dzmon fepius oftentaret , freta Di- lis, Colle uini Agni przfidio , cuiusimagine pe- ' d" Treuis ctus muniuerat , cum teddi venfibus . chyrographum fi-bi iuf-fiffet , tandem viditillud, in cinerem, & fauillam conuerfum ad pedes fibi deij-Cc.

JElterit vo Anedium.

Q 2 DE

Idem in

NT MAT ERUNT RT US IM TET NMELUHYNNMRNEINTSNEMET NeIT íd 3 -

244 (ompendij Maleficarum.

Ped

0008 5DE SONITV. CAMPANARVM. -Exemplum. '

? Ampanarum fonum valere contta Dzmonesalibi exé-plisdemonftrauimus; hoc etiam docuit Concil. Co-

1ub.r de loniepfe. cap.24. & idem confirmat exemplo Venera-briraculis bilis AbbasPetrus Cluniacenfis, cum inquit. Fratet €8p, 13. quidam Ioannes nomine, natione Italus, regularis di-

fciplinz feueritatem faftidiens , etiam fugerede monafterio cogitas bat. Ipfe ei Diabolus Abbatis affumpta fpecie fe obtulit, nam duo-bus Dzmonibusin fpecie Monachorum fe comitantibus , fratri in) quodam monafterij loco fecreto foli refidenti, multaque fecum vol-| uenti opportunum fallendi tempus fe inueniffe credens apparuit, ei-E Que affidens dixit. Ego frater modo huc hofpitandi caufa diuerti, : fed cafu té confpiciens, agnoui multa te follicitudine laborare , mul-| tosque in corde tuo cogitationum zftus verfare , quorum caufa licet | quibufdam referentibus mihi ex parte nota fit , (i tamen eam plenius : indicaueris , potero forfitan vtiletibi dare confilium , vnde quis fis, & quare meftus, amico quzrenti expone. Cumque fraterille ignoto,

vt putabat homini , fecreta cordis fui aperire formidaret , vt fetan-

tummodo natione Italicum effe refpondiffet,Dzmon,qui Monachus

; videbatur adiunxit, & ego ipfius Regionis Abbas fum , & tibibené 1 in omnibusauxiliari poffum;noui enim licet tu reticeas, quód Abbas monafterij huius,& ceteri mialéte tractear, neque vt dignum effet ho norant, infuper multis fpe iniurijs vexant ; vnde admoneote, vt ti-

bi confulas, &locum hunc omnimode perniciofum relinquas; & inecum recedas, paratus enim fum te ab his malis eripere , & Abba-tiam. meam, quz Cripta ferrata dicitur , perductum , omni te ibi.-ho-

nore füblimare. Ad hzc frater refpondic, Egohincexire nullo mo-do poffum; quia & claufara monafterij prohibet,& fratrum me mul--

. titudo circundat . TuncDiabolus ; necego inquit quandiu hicfueris tein aliquo iuuare poffum ; fed facqualibet arte, vt fzpta monafte-

rij tranfgrediaris, quod poftea quàm feceris , ego (tatim adero, teque

&d locum meum, vt dixi, perducam. Sed mifericors Deus , quinon permittit nostentari fupra id quod poffumus, non vltra paffus et ho ftem procedere,fed (icut ícriptum(qui fecitillum applicauit gladium eius) quando namque hoc agebatur, fratrum conuentusin refecto-

rio ex confuetudine hora cenandi refidebat, quaexpleta à Priore fe-

., «undum morem vno idu Scilla percuffa eft, quo (ono Prio ,mox

) &mon;

Liler Tertius. Eo. Au

dmón; quife Abbatem fingebat, actus Diuina virtute à fratre ; qui

loquebatur,fe abripuit, & przcipiti curfu , ac maximo impetuad la. trinas, quz proxime erant tendens, vidente fratre iam dicto, itt ea-^ rum fe inferiora demerfit. Hocidem quotidie fatentur Malefice , fi^

quandoà Dzmone ad Conuentus feruntut , vel inde domum refe-runtur, fignum campanz audiatur , confeftim Demonesipfarum ba-iulos, fpurcüm onusin folum deijciunt, & fuga trepidos dilabuntur.

vt fuoloco iam docui ..

Ko UPS

Da quzfümus Domine Populo tuo diabolica vita-re contagia, & te folum Deum pura mentefe-

&ari. Per Dominum noftrum Icfüm Chriftum

Filium tuum. &c.

| ramos. tibi

d 3 — — jefüitarum

DEN "Eun
6 fruftrum
9 - DU
27 . defidens
xo —. "bOelie
36. potuerunt
40 obtum

I: pagas
28 indicti
ix! ad dicis
27 preterea
31 luminibus
I4 . nobilites

.39 ^ acuta

fieri

ERIS !

fi

Iefuatorum vtrum

fratum

baal

decidens

boemie
patuerunt.
obitum

pagus —— "

jaduti.
additis
preter ea
liminibus

. nobilises .

aucta

MEPDIOLANL

: M . Apud Bernardinum B nonsi. M. DC. VIII.

Cum licentia S uperiorum "

Lat deiecta del eed wd eoru. ces o amr IER S

A